آمریکا، بریتانیا و استرالیا فناوری شناور‌های هدایت‌پذیر را توسعه می‌دهند

ایالات متحده، بریتانیا و استرالیا می‌گویند که قصد دارند در چارچوب پیمان نظامی سه‌جانبه خود، موسوم به آکوس، فناوری شناور‌های هدایت‌پذیر (شهپاد) را توسعه دهند؛ هدف از این اقدام، محافظت از کابل‌های زیرآبی و تقویت دفاعی عنوان شده است.

انتظار می‌رود که فناوری خودروی زیرآبی بدون سرنشین تا سال آینده آماده شود. هزینه کل این پروژه اعلام نشده است، اما جان هیلی، وزیر دفاع بریتانیا، گفت که این کشور ۲۰۱ میلیون دلار به این پروژه کمک خواهد کرد.

وزرای دفاع آمریکا، بریتانیا و استرالیا این تصمیم را در اجلاس امنیتی مجمع شانگری-لا در سنگاپوراعلام کردند؛ در حالی که پیش از آن انتقادهایی در مورد پیشرفت کند پروژه‌های آکوس منتشر شده بود.

آقای هیلی با اذعان به این انتقادات گفت: «ما مدتی طولانی در آکوس، زیاد صحبت می‌کردیم و خیلی کم عمل می‌کردیم اما این وضعیت اکنون تغییر کرده است».

بر اساس پیمان دفاعی آکوس که در سال ۲۰۲۱ آغاز شد، سه عضو پیمان، فناوری زیردریایی‌های هسته‌ای را توسعه می‌دهند و تخصص‌های نظامی خود را به اشتراک می‌گذارند.

این پیمان عموما به عنوان اقدامی برای مقابله با حضور دریایی رو به رشد چین در اقیانوس‌های هند و آرام دیده می‌شود و همینطور گامی در برابر تنش فزاینده در سرزمین‌های مورد مناقشه این منطقه مانند دریای چین جنوبی.

فناوری شهپاد اولین پروژه شاخص در چارچوب «ستون دوم آکوس» است، یعنی بخشی از پیمان که در آن کشورهای شریک با هم در زمینه «توانایی‌های پیشرفته» در زمینه‌هایی مانند موشک‌های مافوق صوت دوربرد، رباتیک زیر دریا و هوش مصنوعی همکاری می‌کنند.

در بیانیه مشترک این سه کشور آمده است که در این پروژه جدید، سیستم‌های شهپاد و تجهیزات همراه آن به‌گونه‌ای توسعه داده خواهد شد که این وسیله بدون سرنشین بتواند از زیرساخت‌های موجود در بستر دریا محافظت کند، حمله انجام دهد، عملیات نظارت و شناسایی و همچنین عملیات لجستیکی انجام دهد.

آقای هیلی همچنین گفت که حس‌گرها و سیستم‌های تسلیحاتی برای فناوری شهپاد توسعه داده می‌شوند تا فناوری پیشرفته «به سرعت برای نبرد در اختیار نیروها» قرار بگیرد.

او افزود که این امر همچنین به این نیروها کمک می‌کند تا با تهدیدات مربوط به « کابل‌ها و خطوط لوله زیر آب که بخش زیادی از زندگی روزمره ما به آنها بستگی دارد» مقابله کنند.

این اعلامیه یک ماه پس از آن منتشر شد که آقای هیلی، روسیه را به انجام عملیات مخفیانه در اطراف کابل‌ها و خطوط لوله در آب‌های شمال بریتانیا متهم کرد. مسکو این اتهامات را رد کرده است.

در ماه دسامبر، بریتانیا و نروژ به‌منظور محافظت از کابل‌های زیر دریا، قراردادی را برای ردیابی زیردریایی‌های روسی در اقیانوس اطلس شمالی امضا کردند.

شبکه ارتباطی بریتانیا بر پایه ۶۰ کابل زیر دریا استوار است که مقامات این کشور می‌گویند به طور فزاینده‌ای از سوی روسیه تهدید می‌شود؛ در چند سال گذشته تعداد کشتی‌های روسی که در آب‌های بریتانیا مشاهده شده‌اند، ۳۰ درصد افزایش یافته است.

همچنین گمان می‌رود که کشتی‌های چینی به کابل‌های زیر دریا در آب‌های اطراف تایوان و در قلمرو سوئد آسیب رسانده باشند.

گزارش‌های متعددی هم از آسیب دیدن کابل‌ها در دریای بالتیک وجود داشته است.

بی‌بی‌سی از وزاری دفاع سه کشور عضو پیمان آکوس پرسید که آیا پروژه فناوری شهپاد با هدف مقابله با فعالیت‌های زیر دریای روسیه و چین بوده است یا خیر، اما پاسخی دریافت نکرد.

آنها همچنین به این پرسش که آیا پیشرفت در پروژه‌های آکوس خیلی کند بوده است، پاسخی ندادند.

این توافق به‌ویژه برای استرالیا، پیشرفت عمده‌ای در قابلیت‌های نظامی‌اش تلقی می‌شود.

استرالیا پس از بریتانیا که دهه‌ها پیش شروع به دریافت فناوری پیش‌رانش هسته‌ای آمریکا کرد، دومین کشوری خواهد بود که این فناوری را دریافت می‌کند.

اما در استرالیا به‌طور فزاینده‌ای این سؤال مطرح است که آیا بزرگترین پروژه دفاعی این کشور می‌تواند به موقع برای جایگزینی زیردریایی‌های قدیمی خود به سرانجام برسد.

زیردریایی‌های آکوس قرار است در دهه ۲۰۴۰ آماده شوند؛ تا آن زمان ایالات متحده و بریتانیا به‌طور دوره‌ای و نوبتی، در آب‌های اطراف استرالیا مستقر می‌شوند و در دهه ۲۰۳۰، استرالیا از ایالات متحده زیردریایی‌های هسته‌ای دست دوم خریداری خواهد کرد.

ریچارد مارلز، وزیر دفاع استرالیا، چند روز پیش از ورود به سنگاپور برای شرکت در نشست امنیتی مجمع شانگری-لا، در پاسخ به انتقادی در این مورد گفت که آنها باید پروژه زیردریایی آکوس را پیش ببرند، زیرا هیچ «طرح جایگزینی» وجود ندارد.

روز شنبه، پیت هگست، وزیر دفاع ایالات متحده، گفت که طرح چرخش زیردریایی‌های هسته‌ای ایالات متحده و بریتانیا در آب‌های اطراف استرالیا «همچنان مطابق برنامه پیش می‌رود» و انتظار می‌رود اولین گروه از پرسنل نیروی دریایی آمریکا اواخر امسال به آنجا برسند.

ریچارد مارلز، وزیر دفاع استرالیا، گفت که پایگاه دریایی استرلینگ در غرب استرالیا تا پایان سال ۲۰۲۷ آماده میزبانی از نیروی زیردریایی چرخشی خواهد بود. او افزود که روند احداث کارگاه‌های ساخت زیردریایی‌های آکوس در جنوب استرالی «به‌سرعت» پیش می‌رود.