شما در حال مشاهده نسخه متنی وبسایت بی‌بی‌سی هستید که از داده کمتری استفاده می‌کند. نسخه اصلی وبسایت را که شامل تمام تصاویر و ویدیوهاست، مشاهده کنید.
بازگشت به وبسایت یا نسخه اصلی
اطلاعات بیشتر درباره نسخه لایت که برای مصرف کمتر حجم دادههاست
پشت موج حذف کتاب‌ها از کتابخانه‌های آمریکا چیست؟
- نویسنده, سانتیاگو وانگاس
- شغل, بی‌بی‌سی موندو
- منتشر شده در
- زمان مطالعه: ۸ دقیقه
پنج سال پیش، نیکول، مادری که در شهرستان پینلاس در ایالت فلوریدای آمریکا زندگی می‌کند، متوجه شد برخی کتاب‌ها از مدارس فرزندانش جمع‌آوری می‌شوند.
خود فرزندانش متوجه شده بودند که بعضی عنوان‌ها دیگر در دسترس نیستند و او نیز با صحبت با معلمان و کتابداران این موضوع را تائید کرد.
بنابراین نیکول تصمیم گرفت کتاب‌هایی را که چهار فرزندش دیگر نمی‌توانستند در مدرسه پیدا کنند، برای آن‌ها بخرد، وضعیتی که به گفته او با واقعیت زندگی بیشتر خانواده‌ها فاصله زیادی دارد.
او می‌گوید: «در جایی که من زندگی می‌کنم، جوامعی هستند که درآمد اضافه‌ای برای خرید کتاب ندارند.»
او می‌افزاید: «پدر و مادرها یا پدربزرگ‌ها و مادربزرگ‌هایی که از بچه‌ها مراقبت می‌کنند، به دلیل ساعت‌های کاری‌شان نمی‌توانند آن‌ها را به کتابخانه ببرند.»
کتابخانه‌های عمومی در آمریکا به میدان نبرد بحثی شدید و ایدئولوژیک میان والدین، معلمان، کتابداران، گروه‌های فعال و سیاستمداران تبدیل شده‌اند. بحث بر سر این که چه کتاب‌هایی باید در دسترس کودکان قرار داشته باشند.
تنها در سال ۲۰۲۵، بر اساس آمار دفتر آزادی فکری انجمن کتابخانه‌های آمریکا، ۶۵۸۸ مورد سانسور کتاب در کتابخانه‌های عمومی و مدارس ثبت شد؛ یعنی مواردی که کتاب‌ها به‌طور کامل از قفسه‌ها برداشته شدند یا به بخش‌هایی با دسترسی محدودتر منتقل شدند. در مجموع ۴۲۳۵ عنوان مشخص تحت تاثیر این اقدامات قرار گرفتند.
این رقم در مقایسه با میانگین سالانه ۷۰ کتاب سانسورشده در فاصله سال‌های ۲۰۰۱ تا ۲۰۲۰ افزایش چشمگیری را نشان می‌دهد.
سازمان‌هایی که این موضوع را از نزدیک دنبال می‌کنند معتقدند رقم واقعی ممکن است بسیار بیشتر باشد، چون بخش زیادی از موارد جمع‌آوری کتاب‌ها بدون جلب توجه رخ می‌دهد.
نیکول برای دسترسی مردم به کتاب‌ها، از جمله برخی کتاب‌هایی که در منطقه محل زندگی او ممنوع شده‌اند، یک «کتابخانه کوچک رایگان» راه‌اندازی کرده است.
جدیدترین گزارش سازمان قلم آمریکا، سازمانی که هدفش دفاع از آزادی بیان است و سانسور کتاب‌ها را زیر نظر دارد، می‌گوید: «هیچگاه پیش از این، دسترسی این تعداد کودک به این همه داستان از آن‌ها گرفته نشده بود.»
این افزایش هم‌زمان با تصویب ده‌ها قانون ایالتی و حتی برخی اقدامات در سطح فدرال بوده است که هدفشان محدود کردن دسترسی به کتاب‌هایی است که در مدارس دولتی نامناسب تلقی می‌شوند.
جیان‌مارکو آنتوسکا از ائتلاف ملی علیه سانسور توضیح می‌دهد: «آنچه در چند سال گذشته دیده‌ایم، نوع بسیار متفاوتی از تشدید این روند است.»
او می‌گوید: «این موضوع از مدارس فراتر رفته و دیده‌ایم که در بسیاری از ایالت‌ها و حتی در سطح فدرال، ممنوع کردن کتاب وارد قوانین شده است.»
سازمان‌هایی که از این محدودیت‌ها حمایت می‌کنند، همراه با مقام‌هایی که اجرای آن‌ها را تسهیل می‌کنند، می‌گویند تنها هدفشان جلوگیری از مواجهه کودکان با مطالبی است که متناسب با سن آن‌ها نیست.
آن‌ها همچنین می‌گویند این محدودیت‌ها با هدف دفاع از حق والدین برای تصمیم‌گیری درباره آموزش فرزندانشان اعمال می‌شود.
«مادران برای آزادی» یکی از فعال‌ترین گروه‌ها در اعتراض به محتوای کتاب‌هاست. این گروه درخواست بی‌بی‌سی برای مصاحبه را نپذیرفت، اما تینا دسکوویچ، مدیر اجرایی آن، در بیانیه‌ای گفت: «[ما] برای محافظت از کودکان در برابر محتوای آشکار جنسی و مطالب ایدئولوژیکی در کتابخانه‌های مدارس که متناسب با سن آن‌ها نیست، مبارزه می‌کنیم.»
اما چه کسی باید تصمیم بگیرد کدام کتاب‌ها برای کتابخانه‌های مدارس مناسب‌اند و این تصمیم چگونه باید گرفته شود؟
کتاب‌ها چگونه ممنوع می‌شوند؟
ممنوع شدن کتاب‌ها در مدارس دولتی آمریکا در سراسر کشور به شکلی یکسان اتفاق نمی‌افتد و همیشه نیز روند مشابهی ندارد.
برای مثال، بر اساس آمار پن آمریکا و انجمن کتابخانه‌های آمریکا، فلوریدا و تگزاس در فاصله سال‌های ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۵ شاهد صدها مورد جمع‌آوری کتاب بوده‌اند، در حالی که در ایالت‌هایی مانند اکلاهما و نیومکزیکو هیچ موردی ثبت نشده است.
روند حذف یک کتاب از مدرسه دولتی معمولا زمانی آغاز می‌شود که یکی از والدین یا فرد دیگری از جامعه محلی، کتابی را نامناسب بداند و اعتراض رسمی خود را به نهاد آموزشی محلی ارائه کند.
برخی با این ادعا مخالفت می‌کنند که گروه‌های ذی‌نفوذ با اصرار والدین باعث حذف کتاب‌ها از قفسه‌های کتابخانه‌های عمومی می‌شوند.
یکی از موارد قابل توجه مربوط به شهرستان هیلزبورو در فلوریداست که شهر تمپا در آن قرار دارد.
در میانه سال ۲۰۲۴، رسانه‌های محلی گزارش دادند دو مقام ارشد ایالتی نامه‌هایی فرستاده و به مدیر آموزش‌وپرورش هیلزبورو فشار آورده بودند تا کتاب‌هایی را که آن‌ها «پورنوگرافیک» می‌دانستند، از مدارس این شهرستان حذف کند.
از میان ۵۹ کتابی که پس از آن از قفسه‌ها جمع‌آوری شدند، می‌توان به «مرا با نامت صدا کن» نوشته آندره اسیمن، رمان تاریخی برنده جوایز «بازگشت به خانه» نوشته یا جیاسی که داستان دو خواهر و نسل‌های پس از آن‌ها را در غرب آفریقای سده هجدهم روایت می‌کند، و «نبرد پادشاهان»، دومین کتاب از مجموعه‌ای که الهام‌بخش مجموعه تلویزیونی پرطرفدار «بازی تاج‌وتخت» شد، اشاره کرد.
تاثیر «خودسانسوری»
به گفته ویلیام جانسون، مدیر دفتر پن آمریکا در فلوریدا، پیامدهای این پرونده بسیار فراتر از شهرستان هیلزبورو رفت.
پس از ارسال آن نامه‌ها و بازخواست مدیر آموزش‌وپرورش، «پن آمریکا ثبت کرد که دست‌کم ۹ منطقه آموزشی در فلوریدا، علاوه بر هیلزبورو، پیش از آغاز سال تحصیلی صدها کتاب را از کلاس‌ها و کتابخانه‌ها حذف کردند.»
او می‌گوید: «این مناطق آموزشی در واکنش به همان فضای حقوقی و سیاسی، کتاب‌ها را جمع‌آوری کردند تا به‌جای منتظر ماندن برای طی شدن روند سنتی بازنگری، از خطر برخورد مقام‌های ایالتی جلوگیری کنند.»
برای مثال، بر اساس گزارش انجمن کتابخانه‌های آمریکا، کتاب‌هایی که شخصیت‌های ال‌جی‌بی‌تی+ دارند یا به موضوع‌هایی مانند جنسیت، نژاد و مسائل جنسی می‌پردازند، به‌طور نامتناسبی هدف اعتراض قرار می‌گیرند. این انجمن می‌گوید ۳۹ درصد عنوان‌هایی که در سال ۲۰۲۵ به آن‌ها اعتراض شد، شامل داستان‌هایی درباره افراد ال‌جی‌بی‌تی+ یا اعضای گروه‌های اقلیت بودند.
بحث بر سر حقوق والدین
سازمان‌های محافظه‌کاری که به آنچه «حقوق والدین» خوانده می‌شود، یعنی حق تصمیم‌گیری درباره آموزش فرزندان، استناد می‌کنند، به‌طور هماهنگ برای اعتراض به کتاب‌ها و جلب حمایت از حذف آن‌ها اقدام کرده‌اند.
در سندی از گروه «شهروندان برای آزادی» که در این جنبش فعال است، آمده است که والدین، و نه دولت یا مدارس، از اختیار «خدادادی» برای «پرورش، آموزش و شکل دادن اخلاقی به فرزندانشان» برخوردارند.
اما همچنان بر سر این موضوع بحث وجود دارد که آیا واقعا والدین نیروی اصلی پشت تلاش‌ها برای حذف کتاب‌ها از قفسه‌های مدارس و کتابخانه‌ها هستند یا نه.
بر اساس اعلام دفتر آزادی فکری انجمن کتابخانه‌های آمریکا، ۹۲ درصد اعتراض‌ها به کتاب‌ها در سال ۲۰۲۵ از سوی گروه‌های مدافع یک موضوع خاص و مقام‌های دولتی آغاز شده بود.
استفانا فرل، مدیر پروژه «آزادی برای خواندن فلوریدا» و مادر دو کودکی که در مدارس دولتی شهرستان اورنج در فلوریدا تحصیل می‌کنند، می‌گوید: «هیچگاه مدرکی وجود نداشته که نشان دهد این تلاش از سوی والدینی آغاز شده که در حال حاضر فرزندشان در مدارس دولتی تحصیل می‌کند.»
او می‌افزاید: «از همان ابتدا، این جنبش را گروه‌های ذی‌نفوذی هدایت کرده‌اند که ارتباط بسیار محدودی با مدارس دولتی ما دارند.»
تینا دسکوویچ از گروه «مادران برای آزادی» می‌گوید سازمان او برای محافظت از کودکان در برابر محتوای نامناسب فعالیت می‌کند.
هزینه ممنوع کردن کتاب‌ها
نیکول، مادر چهار فرزند ساکن شهرستان پینلاس، به بی‌بی‌سی گفت دقیقا به این دلیل که به حقوق والدین اعتقاد دارد، با ممنوع کردن کتاب‌ها در مدارس مخالف است.
او می‌گوید: «با ممنوع کردن کتاب، شما درباره اینکه چه چیزی برای بچه‌های دیگر بهتر است تصمیم می‌گیرید، نه درباره فرزند خودتان.»
نیکول می‌گوید چیزی که به‌عنوان یک کتاب‌خوان و یک مادر بیش از همه درباره ممنوعیت کتاب‌ها در مدارس باعث تاسف او می‌شود این است که «شما آینه یک نفر را از او می‌گیرید، پنجره یک نفر را از او می‌گیرید و توانایی یک نفر برای اندیشیدن انتقادی درباره جهانی را که در آن زندگی می‌کند، از او می‌گیرید.»
در سال ۲۰۲۳، دولت جو بایدن، رئیس‌جمهور پیشین آمریکا، طرح‌هایی را برای بررسی روند رو به گسترش ممنوعیت کتاب‌ها در مدارس دولتی آغاز کرد و مناطق آموزشی را تشویق کرد که دسترسی به کتاب‌های جنجالی را محدود نکنند.
اما اندکی پس از آنکه دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در آغاز سال گذشته به قدرت رسید، وزارت آموزش آمریکا شکایت‌های موجود را مختومه کرد، این پدیده را «ساختگی» خواند و استدلال کرد کتاب‌هایی که حذف شده بودند «برای سن دانش‌آموزان نامناسب، دارای محتوای آشکار جنسی یا مستهجن» بودند.
در حال حاضر، طرح قانونی‌ای که قانون‌گذاران جمهوری‌خواه ارائه کرده‌اند، در کنگره آمریکا در حال بررسی است و در صورت تصویب، مدارسی را که «آثار ادبی یا دیگر مطالب دارای محتوای جنسی را در اختیار افراد زیر ۱۸ سال قرار دهند یا آن‌ها را ترویج کنند»، با خطر قطع بودجه مواجه خواهد کرد.
از نظر استفانا فرل از «پروژه آزادی خواندن در فلوریدا»، جدی‌ترین پیامد افزایش ممنوعیت کتاب‌ها در آمریکا «پذیرش بی‌سر و صدای این مساله است که کتابخانه‌ها، ادبیات و آزادی خواندن دیگر ارزش دفاع کردن ندارند.»
او در پایان می‌گوید: «وقتی افرادی که اختیار حفاظت از این آزادی‌ها را دارند، به‌جای آن تصمیم می‌گیرند از دفاع از آن‌ها عقب‌نشینی کنند، زیان حاصل بسیار فراتر از خود کتاب‌ها خواهد بود.»
