از تهران تا ریاض و واشنگتن؛ جنگی که سیاست و انتخابات را به هم گره زده است

در حالی که کارزار انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا به هفته‌های پایانی خود رسیده و جنگ میان حوثی‌های یمن و عربستان نگرانی‌ها درباره اختلال بیشتر در بازار انرژی را افزایش داده است، رسانه‌های آمریکایی از پیوند خوردن بحث حمله دوباره به ایران با محاسبات انتخاباتی در آمریکا و اسرائیل نوشته‌اند.

برخی تحلیلگران از افزایش هزینه انتخاب میان جنگ و مذاکره سخن گفته‌اند و یک مفسر نیز سیاست اسرائیل‌ستیزی حکومت جمهوری اسلامی را بهترین هدیه به راست افراطی اسرائیل و ماندگاری بنیامین نتانیاهو در قدرت توصیف کرده است.

وب‌سایت خبری اکسیوس نوشت که دونالد ترامپ رئيس جمهوری آمریکا و بنیامین نتانیاهو نخست وزیر اسرائيل طی دو هفته اخیر چند بار درباره احتمال ازسرگیری عملیات نظامی گسترده علیه ایران گفت‌وگو کرده‌اند. به گفته منابع آگاه، نتانیاهو در این رایزنی‌ها نگرانی خود را از آنچه تلاش ایران برای بازسازی بخش‌هایی از برنامه هسته‌ای‌اش می‌خواند مطرح کرده است.

اکسیوس به نقل از مقام‌های بدون نام نوشته حتی احتمال یک عملیات مشترک آمریکا و اسرائیل علیه اهداف نظامی و هسته‌ای ایران نیز مورد بحث بوده و تاکید کرده که این گفت‌وگوها پیش از آن انجام شده که ترامپ اعلام کند تا پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا به ایران حمله نخواهد کرد.

دقیقا مشخص نیست کدام طرف ابتدا موضوع حمله دوباره به ایران و دعوت به مشارکت طرف دیگر را مطرح کرده است. یک مقام آمریکایی به اکسیوس گفته نتانیاهو این کار را کرده و یک مقام اسرائيلی هم در گفتگو با اکسیوس مدعی شده که این ترامپ بوده که موضوع حمله دوباره، قبل از انتخابات را مطرح کرده و از نخست وزیر اسرائيل پرسیده که آیا حاضر است در چنین حمله‌ای مشارکت کند یا نه.

مقام‌های آمریکایی که با اکسیوس گفت‌وگو کرده‌اند، روایت‌های متفاوتی از موضع کاخ سفید ارائه داده‌اند. یکی از آنها به این وب‌سایت گفته است: «به نظر می‌رسد بی‌بی [نتانیاهو] می‌خواهد دوباره حمله کند. او چند بار درباره این موضوع با رئیس‌جمهور صحبت کرده و رئیس‌جمهور هم گفته برو آماده شو. شاید حالا، شاید بعداً، شاید هم هرگز.»

اما یک مقام کاخ سفید این روایت را رد کرده و گفته است: «رئیس‌جمهور آمریکا گفته که پیش از انتخابات به ایران حمله نخواهد کرد.»

اکسیوس درعین حال از اختلاف نظر درباره گام‌های پیش رو در خصوص جنگ با ایران خبر داده و نوشته در حالی که رهبران سنتکام و وزیر دفاع آمریکا از تشدید فشار نظامی حمایت می‌کنند، بسیاری از مشاوران رئیس‌جمهوری آمریکا معتقدند تحریم‌ها و فشارهای اقتصادی علیه ایران در حال حاضر مؤثرتر از اقدام نظامی است و باید به آنها ادامه داد.

«بهترین هدیه» به راست افراطی اسرائیل

کریم سجادپور تحلیل‌گر ارشد ایرانی آمریکایی در بنیاد کارنگی در تحلیلی برای نشریه آتلانتیک، سیاست ضد اسرائيلی حکومت ایران را بهترین هدیه به راست افراطی و عامل بقای بنیامین نتانیاهو در در قدرت دانسته است.

او در مقاله خود توضیح داده است که سیاست چند دهه‌ای جمهوری اسلامی در «مقاومت» علیه اسرائیل، بیش از آن‌که به آرمان فلسطینی کمک کند، برای فلسطینی‌ها، ایرانیان و دیگر مردم منطقه هزینه گزافی به همراه داشته و نتیجه این سیاست را «ویرانی غزه، تضعیف حماس و حزب‌الله، فرسایش توان نظامی و اقتصادی ایران» خوانده است.

آقای سجادپور نوشته است تهران به جای آنکه منابع گسترده‌ خود را صرف توسعه آموزش، اقتصاد و نهادهای مدنی فلسطینی کند به دنبال تسلیح گروه‌های نیابتی‌اش بوده و از گفتگوی غیررسمی خود با یک مقام ایرانی، بدون ذکر نام،‌ یاد می‌کند و می‌نویسد از او «پرسیدم آیا تهران نمی‌توانست پولی که صرف مسلح کردن گروه‌های نیابتی کرده، برای آموزش و پیشرفت جوانان فلسطینی و لبنانی هزینه کند؟ پاسخ مقام ایرانی این بوده که این کار سودی برای ایران ندارد چرا که افراد تحصیل‌کرده احتمالاً به غزه و جنوب لبنان برنمی‌گردند تا بجنگند.»

سجادپور با استناد به نظرسنجی‌هایی که از نگاه منفی بخشی از فلسطینی‌ها به نقش ایران حکایت دارد، استدلال کرد که تهدیدهای جمهوری اسلامی، برنامه هسته‌ای آن و حمایت از گروه‌های مسلح، در عمل به تقویت راست‌گرایان اسرائیل و به‌ویژه بنیامین نتانیاهو انجامیده است.

همزمان با سخنان رئیس ام‌آی۵، سازمان اطلاعات داخلی بریتانیا درباره تهدید ایران در خاک بریتانیا، روزنامه وال‌استریت ژورنال در یادداشت سردبیری خود به تندی از دولت بریتانیا انتقاد کرده و آن را به مماشات با حکومت ایران متهم کرد.

نویسندگان این یادداشت با استناد به سخنان نخست‌وزیر بریتانیا، که گفته بود طرح‌ریزی برای خرابکاری در پایگاه فرفورد «تقریباً به طور قطع» کار سپاه پاسداران ایران بوده است، این پرسش را مطرح می‌کنند که چرا لندن، با وجود آنچه «سابقه اقدامات تروریستی ایران در خاک بریتانیا، از جمله آتش‌سوزی‌های عمدی علیه یهودیان» توصیف می‌کنند، همچنان با تهران مماشات می‌کند.

در سرمقاله این روزنامه آمده است که دولت حزب کارگر ظاهراً نگرانی چندانی درباره این موضوع ندارد. نویسندگان سرمقاله استدلال کرده‌اند که بریتانیا با ارسال پیام و هشدار نمی‌تواند مانع اقدامات ایران شود؛ بلکه چنین رویکردی ممکن است تهران را جسورتر کند، چون این تصور را به مقام‌های ایرانی می‌دهد که می‌توانند بدون پرداخت هزینه، به آنچه این روزنامه «اقدامات تروریستی در بریتانیا» خوانده، ادامه دهند.

روزنامه‌های دیگر مانند نیویورک تایمز نیز سخنان رئیس سازمان اطلاعات داخلی بریتانیا را مهم دیده‌اند و آن را منتشر کرده‌اند.

رئیس ام‌آی۵، سازمان اطلاعات داخلی بریتانیا، گفته است «علاقه ایران به اهدافی در بریتانیا، فراتر از پایگاه نیروی هوایی سلطنتی در فرفورد بوده» و خبر داده است که این سازمان در یک سال گذشته بیش از ۵۰ نفر را در ارتباط با فعالیت‌های مرتبط با ایران بازداشت کرده است.

«بهای جنگ آمریکا با ایران» برای عربستان

در حالی که روز چهارشنبه قیمت نفت باز هم به دلیل نگرانی از گسترش تنش در خاورمیانه بالاتر رفته رسانه‌های آمریکایی از نزدیک تحولات عربستان و جنگ با حوثی‌های یمن را دنبال می‌کنند.

نیویورک‌تایمز نوشت حمله به فرودگاه بین‌المللی ریاض، با دست‌کم ۱۲ کشته و صدها زخمی، جنگ را مستقیماً به مرکز صنعت نفت خاورمیانه کشانده و نگرانی از ناامنی طولانی‌مدت در بازار انرژی را بیشتر کرده است.

واشنگتن‌پست تمرکز خود را بر دوراهی پیش روی محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، گذاشته است. به نوشته این روزنامه، از یک سو تشدید پاسخ نظامی عربستان به حوثی‌ها می‌تواند به افزایش حملات تلافی‌جویانه منجر شود و از سوی دیگر، ادامه وضع موجود نیز برنامه‌های اقتصادی و سرمایه‌گذاری ریاض را با خطر مواجه می‌کند.

مایکل راتنی، سفیر پیشین آمریکا در عربستان، به واشنگتن‌پست گفته است که در نهایت محمد بن سلمان، به‌ویژه در صورت ادامه نیافتن حمایت نظامی مستقیم آمریکا، ممکن است به سمت مذاکره و ارائه مشوق‌های مالی برای دستیابی به توافقی با حوثی‌ها حرکت کند.

واشنگتن‌پست رویارویی با حوثی‌ها را «بهای جنگ آمریکا با ایران» برای عربستان توصیف کرده و نوشته است موفقیت برنامه‌های تحول اقتصادی این کشور به جذب سرمایه‌گذاری خارجی و گردشگر وابسته است. به نوشته این روزنامه، «وقتی مردم نتوانند با اطمینان در فرودگاه‌های عربستان فرود بیایند، دستیابی به این اهداف بسیار دشوار خواهد بود.»