ترامپ: من از شی نخواستم که به ایران فشار بیاورد، اما فکر می‌کنم خودش این کار را بکند

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، روز جمعه سفر سه روزه خود به چین را در حالی به پایان رساند که هر دو ابر قدرت پیشرفت در رابطه‌شان را ستودند اما تحول بزرگی در زمینه مسائل عمده و مورد اختلاف، از جمله ایران و تایوان، اعلام نشد. همزمان پکن اعلام کرده است که شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین، دعوت دونالد ترامپ برای سفر به آمریکا در سال جاری را پذیرفته است.

دونالد ترامپ بعد از پایان سفرش و در راه بازگشت به آمریکا به خبرنگاران همراهش گفت که در مورد مساله باز کردن تنگه هرمز از چین تقاضای کمک نکرده است هرچند اضافه کرد که انتظار دارد پکن خودش در این مورد تهران را تحت فشار بگذارد. آقای ترامپ همچنین گفت که در دیدار با شی جین‌پینگ،‌ رئیس‌جمهور چین، «توافق‌های تجاری فوق‌العاده‌ای» حاصل شده است. اما هیچ یک از دو ابر قدرت جزئیات بیشتر یا بیانیه‌ای رسمی در این مورد منتشر نکرده‌اند. او همچنین گفت که به‌زودی در مورد آینده فروش سلاح به تایوان تصمیم می‌گیرد اما همزمان به این جزیره در مورد هرگونه اقدام جدایی‌طلبانه هشدار داد.

رئیس جمهور آمریکا روز چهارشنبه به همراه هیئت تجاری بزرگی از مدیران ارشد در حوزه‌های کشاورزی،‌ هوانوردی، خودروهای برقی و تراشه‌های هوش مصنوعی وارد پکن شده بود و روزهای پنجشنبه و جمعه دیدارهایی با رهبر چین داشت.

آقای ترامپ در بازگشت در هواپیمای ایرفورس وان به خبرنگاران گفت که در مورد لغو تحریم‌ها علیه شرکت‌های چینی که نفت ایران را خریداری می‌کنند، با آقای شی صحبت کرده و افزود که قرار است در روزهای آینده در این‌باره تصمیم بگیرد.

آمریکا اخیرا تحریم‌هایی را علیه چندین پالایشگاه نفت چین به دلیل خرید نفت ایران اعمال کرده بود. از جمله تحریم‌هایی علیه شرکت پتروشیمی هنگلی که یکی از بزرگترین پالایشگاه‌های خصوصی چین و نمادی از تلاش پکن برای نوسازی و ارتقا صنایع خود است.

آقای ترامپ همچنین به خبرنگاران گفت که «صبرش در مورد ایران رو به پایان است» و گفت که در مذاکراتش با آقای شی دو طرف توافق داشتند که تهران اجازه سلاح هسته‌ای نداشته باشد و اینکه باید تنگه هرمز را بازگشایی کند.

رئیس‌جمهور آمریکا همچنین گفت که با تعلیق برنامه هسته‌ای ایران به مدت ۲۰ سال موافق است اما باید «تعهدی واقعی» از سوی ایران وجود داشته باشد:‌ «۲۰ سال کافی است، اما سطح تضمین آنها باید ۲۰ سال واقعی باشد.»

او در پاسخ به سوالی درباره اینکه آیا از آقای شی خواسته که به ایران برای پذیرش شرایط آمریکا فشار بیاورد، گفت: «من از کسی لطفی نمی‌خواهم، چون وقتی از کسی درخواست لطفی می‌کنید، در عوض باید به او هم لطفی کنی. ما به لطف کسی نیاز نداریم.»

آقای ترامپ در ادامه سخنانش همچنین در اینباره گفت:‌ «من از او نخواستم که [به ایران] فشار بیاورد. من اینکار را نمی‌کنم. من به لطف کسی نیاز ندارم. فکر می‌کنم او اینکار را خواهد کرد. فکر می‌کنم خود او دوست دارد که [تنگه هرمز] باز شود. او حدود ۴۰ درصد انرژی و نفت خود را از مسیر تنگه هرمز می‌گیرد.»

با این حال آقای ترامپ،‌ روز پنجشنبه پس از مذاکراتش در پکن،‌ در گفت‌وگو با فاکس نیوز گفته بود که شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین، پیشنهاد داده است که پکن برای بازگشایی تنگه هرمز کمک کند و افزود که آقای شی به او گفته که «به هر شکلی که بتواند مایل به این کار است.»

روایت آقای ترامپ از مواضع شی جین‌پینگ در حالی است که در بیانیه روز جمعه وزارت خارجه چین، بیشتر بر لزوم پایان جنگ تاکید شده است.

صبح روز جمعه،‌ درست قبل ازدیدار آقای ترامپ و آقای شی در اقامتگاه خصوصی رهبری چین،‌ وزارت خارجه چین در یک بیانیه صریح از جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران ابراز تاسف کرد .

در بیانیه این وزارتخانه آمده است: «این جنگ هرگز نباید اتفاق می‌افتاد و هیچ دلیلی برای ادامه آن وجود ندارد.» در این بیانیه همچنین آمده است که چین از «تلاش‌ها برای دستیابی به توافق صلح در جنگی که تامین انرژی و اقتصاد جهانی را مختل کرده است، حمایت می‌کند.»

تجارت

به رغم تنش‌های اخیر بر سر جنگ ایران، تجارت در صدر دستور کار این سفر قرار داشت.

اما هیچ یک از طرفین از پیشرفت‌های تجاری مشخص یا قراردادهای قابل توجهی صحبت نکردند.

آقای ترامپ در هواپیمای ایرفورس وان با خبرنگاران صحبت کرد و گفت که چین موافقت کرده که ۲۰۰ فروند هواپیمای بوئینگ خریداری کند و احتمال تعهد برای خرید ۷۵۰ هواپیمای دیگر هم وجود دارد. بی‌بی‌سی برای اظهارنظر با بوئینگ تماس گرفته است.

آقای ترامپ همچنین گفت که کشاورزان آمریکایی از معاملات تجاری او خوشحال خواهند شد چون چین «میلیاردها دلار سویا» خریداری خواهد کرد.

اما هیچ تاییدی از سوی چینی‌ها درباره وجود هیچ نوع معامله یا قرارداد خریدی وجود ندارد.

اگر سفارشات چین به بوئینگ نهایی شود، این اولین معامله بزرگ این شرکت هواپیماسازی با چین در یک دهه اخیر خواهد بود.

این شرکت به دلیل تنش‌ تجاری بین پکن و واشنگتن تا حد زیادی از دومین بازار بزرگ هوانوردی جهان کنار گذاشته شد.

در میان سوالاتی که درباره مساله تعرفه‌ها میان آمریکا و چین وجود داشت،‌ آقای ترامپ در هواپیما به خبرنگاران گفت که او و آقای شی اصلا در مورد تعرفه‌ها صحبت نکردند.

ترامپ: درباره تایوان هیچ تعهدی ندادم

در حالیکه موضوع تایوان، در گذشته بارها نقطه برخورد آمریکا و چین تلقی شده است اما آقای ترامپ در بازگشت از پکن به خبرنگاران گفت که فکر نمی‌کند بین چین و آمریکا خطر درگیری بر سر تایوان وجود داشته باشد.

تایوان،‌ جزیره خودمختار و متحد آمریکا است که پکن ادعای مالکیت آن را دارد.

آقای ترامپ گفت که او و آقای شی درباره تایوان «زیاد» صحبت کردند. او افزود که آقای شی نمی‌خواهد شاهد مبارزه تایوان برای استقلال باشد و افزود: «من در این‌باره اظهارنظری نکردم، حرف‌هایش را شنیدم.»

آقای ترامپ گفت: «او درباره تایوان خیلی موضع سختی دارد، من به هیچ وجه تعهدی ندادم.»

پیشتر آقای ترامپ گفته بود که با آقای شی در مورد فروش سلاح‌های ایالات متحده به تایوان صحبت خواهد کرد که این نشانه فاصله گرفتن از اصرار قبلی واشنگتن مبنی بر عدم گفت‌وگو با پکن درباره تایوان است.

او در مسیر بازگشت به واشنگتن به خبرنگاران درباره فروش سلاح به تایوان گفت که به زودی در این‌باره تصمیم خواهد گرفت.

وزارت خارجه تایوان، روز جمعه در واکنش به اظهارات آقای ترامپ یادآور شد که فروش تسلیحات آمریکا یک تعهد امنیتی است که به صراحت در قانون آمریکا ذکر شده است.

طبق قانون ایالات متحده، این کشور موظف است که برای دفاع از این دموکراسی خودمختار، سلاح در اختیار آن قرار دهد.

پکن بارها وعده داده است که تایوان را به‌عنوان بخشی از چین واحد تحت کنترل خود درآورد و استفاده از زور را برای اینکار رد نکرده و در سال‌های اخیر فشار نظامی را افزایش داده است.

طبق گزارش منابع چینی، پیشتر آقای شی تاکید کرده بود که مسئله تایوان مهم‌ترین مسئله در روابط چین و ایالات متحده است و اگر درست مدیریت نشود حتی می‌تواند به درگیری دو کشور بیانجامد.