پایگاه هوایی موفق سلطی در اردن چیست و چرا اهمیت دارد؟

پایگاه هوایی موفق سلطی که با نام «پایگاه هوایی ازرق» نیز شناخته می‌شود، یکی از مهم‌ترین تاسیسات نظامی اردن به شمار می‌رود.

این پایگاه مرکز اصلی عملیات نیروی هوایی سلطنتی اردن است و در سال‌های اخیر، همزمان با تحولات امنیتی خاورمیانه، اهمیت منطقه‌ای آن نیز افزایش یافته است.

این پایگاه در دوره‌های تنش نظامی در منطقه بارها مورد توجه رسانه‌ها قرار گرفته است. گزارش‌های بین‌المللی از استفاده آن در چارچوب همکاری‌های نظامی میان اردن، ایالات متحده و ائتلاف بین‌المللی خبر داده‌اند، هرچند مقام‌های اردنی تاکید می‌کنند که این تاسیسات تحت کنترل نیروی هوایی سلطنتی اردن قرار دارد.

فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام) روز شنبه اعلام کرد دو نظامی آمریکایی در اردن کشته و یک نظامی دیگر مفقود شده است. این افراد در عملیات مقابله با حملات موشک‌های بالستیک و پهپادهای ایرانی مشارکت داشتند.

سنتکام در بیانیه‌ای گفت این دو نظامی هنگام انجام ماموریت‌های خود در چارچوب عملیات مشترک نیروهای آمریکایی و «نیروهای شریک» برای مقابله با حملات ایران کشته شدند و یک نفر دیگر همچنان مفقود است.

سپاه پاسداران ایران نیز روز جمعه اعلام کرد با پهپادها به مخازن سوخت پایگاه ازرق در اردن حمله کرده است.

رسانه‌های ایرانی همچنین گزارش دادند که در این عملیات پناهگاه‌های نگهداری هواپیماها در این پایگاه با استفاده از موشک و پهپاد هدف قرار گرفته‌اند.

موقعیت راهبردی در قلب بیابان

این پایگاه در منطقه ازرق، در حدود ۱۰۰ کیلومتری شمال‌شرق امان، پایتخت اردن، قرار دارد.

موقعیت جغرافیایی آن به نیروی هوایی اردن امکان می‌دهد بخش‌های وسیعی از حریم هوایی کشور و همچنین مرزهای شرقی و شمالی را پوشش دهد.

تاریخ این پایگاه به سال ۱۹۱۸ بازمی‌گردد؛ زمانی که توماس ادوارد لارنس، مشهور به «لورنس عربستان»، از قلعه ازرق به عنوان پایگاه نظامی استفاده کرد. زمین‌های مسطح و گلی منطقه برای فرود هواپیماهایی که از پیشروی نیروهای عرب به سمت درعا در جریان انقلاب عربی بزرگ پشتیبانی می‌کردند، مناسب بود. این منطقه همچنین از دید مناسب و شرایط مطلوب پروازی برخوردار بود.

این پایگاه در ۲۴ مه ۱۹۸۱ به طور رسمی توسط ملک حسین بن طلال، پادشاه فقید اردن، افتتاح شد.

نام پایگاه به یاد ستوان موفق سلطی انتخاب شد؛ خلبان اردنی که در ۱۳ نوامبر ۱۹۶۶ در نبردی هوایی با نیروهای اسرائیلی کشته شد.

بزرگ‌ترین پایگاه هوایی اردن

بر اساس اطلاعات نیروی هوایی سلطنتی اردن، پایگاه موفق سلطی از نظر مساحت بزرگ‌ترین پایگاه هوایی این کشور است.

محیط این پایگاه حدود ۳۵ کیلومتر است و چندین اسکادران رزمی، تاسیسات تعمیر و نگهداری، واحدهای پشتیبانی فنی و سامانه‌های دفاع هوایی را در خود جای داده است.

این پایگاه همچنین میزبان اسکادران‌های جنگنده اف-۱۶ نیروی هوایی اردن است؛ هواپیماهایی که از اواخر دهه ۱۹۹۰ و پس از جایگزینی تدریجی جنگنده‌های میراژ، ستون فقرات توان هوایی این کشور را تشکیل داده‌اند.

اهمیت پایگاه تنها به عملیات پروازی محدود نمی‌شود، بلکه مراکز تخصصی تعمیر و ارتقای جنگنده‌های اف-۱۶ نیز در آن مستقر هستند.

نیروی هوایی اردن می‌گوید واحدهای فنی مستقر در این پایگاه توانایی انجام تعمیرات پیچیده سازه‌ای و ارتقاهای فنی را با هماهنگی شرکت سازنده و نهادهای فنی آمریکایی دارند؛ اقدامی که به افزایش عمر عملیاتی جنگنده‌ها و حفظ آمادگی رزمی آنها کمک می‌کند.

نقش در عملیات ائتلاف بین‌المللی

پایگاه موفق سلطی در سال‌های جنگ با گروه «دولت اسلامی» (داعش) توجه بین‌المللی گسترده‌ای را به خود جلب کرد.

گزارش‌های غربی حاکی از آن بود که نیروهای آمریکایی در چارچوب عملیات ائتلاف بین‌المللی علیه داعش از این پایگاه استفاده کرده‌اند.

این پایگاه یکی از مراکز نظامی اردن است که در چارچوب همکاری‌های دفاعی میان امان و واشنگتن، میزبان نیروهای آمریکایی است.

ایمن صفدی، وزیر امور خارجه اردن، اخیراً تایید کرده است که نیروهای آمریکایی بر اساس توافق همکاری نظامی میان دو کشور در اردن حضور دارند.

همچنین برخی گزارش‌های دفاعی حاکی از آن است که نیروی هوایی آمریکا در سال‌های گذشته از این پایگاه برای استقرار یگان‌های هوایی و هواپیماهای سرنشین‌دار و بدون سرنشین استفاده کرده است.

در عین حال، ایالات متحده جزئیات کامل نیروها و تجهیزات مستقر در این پایگاه را منتشر نکرده است؛ موضوعی که در پایگاه‌های نظامی فعال در مناطق بحرانی امری رایج به شمار می‌رود.

در همین راستا، تصاویر ماهواره‌ای که خبرگزاری رویترز در مقاطع مختلف منتشر کرده، از افزایش شمار هواپیماهای نظامی در این پایگاه در زمان اوج‌گیری تنش‌های منطقه‌ای خبر داده است؛ تحرکاتی که مقام‌های اردنی درباره ماهیت آنها توضیح رسمی ارائه نکرده‌اند.