واکنش‌ها به اعدام زندانیان در میانه جنگ؛ از «سرکوب سیاسی» تا «انتقام حکومت از مردم ایران»

هم‌زمان با ادامه جنگ اسرائیل و آمریکا با ایران، روند اجرای حکم اعدام زندانیان سیاسی در ایران شتاب گرفته و گزارش‌هایی از انتقال برخی از زندانیان سیاسی به سلول‌های انفرادی منتشر شده است. امروز ۱۵ فروردین قوه‌ قضائیه اعلام کرد که دو زندانی به نام‌های، ابوالحسن منتظر و وحید بنی‌عامریان، دو عضو سازمان مجاهدین خلق، اعدام کرده است. سازمان مجاهدین خلق ضمن تایید عضویت آنها در این سازمان نوشته است که این دو زندانی در زندان قزلحصار اعدام شده‌اند.

در روز سیزده‌بدر هم قوه قضاییه امیرحسین حاتمی، جوان ۱۸ ساله‌ای‌ که در اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴ بازداشت شده بود را اعدام کرد.

امیرحسین حاتمی در پرونده آتش‌سوزی ۱۸ دی‌ در پایگاه بسیج «۱۸۵ شهید محمود کاوه» در شرق تهران به اعدام محکوم شده بود.

به گفته منابع حقوق بشری ایران، از آغاز جنگ تاکنون دست‌کم ۱۱ زندانی با اتهامات سیاسی و امنیتی اعدام شده‌اند. همچنین گزارش‌هایی از انتقال برخی محکومان به سلول‌های انفرادی منتشر شده که به نگرانی‌ها درباره اجرای حکم اعدام آن‌ها دامن زده است.

شتاب در اجرای حکم اعدام زندانیان سیاسی در گیرودار جنگ گمانه‌زنی‌ها درباره استفاده جمهوری اسلامی از اعدام برای ارعاب و سرکوب داخلی را بیشتر کرده و موجب نگرانی درباره جان دیگر زندانیان محکوم به اعدام شده است.

نهادهای حقوق بشری، چهره‌های سرشناس و کاربران شبکه‌های اجتماعی در روزهای گذشته به این اعدام‌ها واکنش‌ داده‌اند. برخی از این واکنش‌ها را در ادامه این مطلب می‌خوانید.

واکنش‌ چهره‌های سرشناس و سازمان‌های حقوق بشری

سازمان عفو بین‌الملل طی یک بیانیه این اعدام‌ها را «خودسرانه» خوانده واز جامعه جهانی خواسته «تمام اقدامات لازم» را برای فشار بر مقامات ایرانی به‌منظور توقف اعدام‌ها و لغو این احکام به کار گیرد.

شاهزاده رضا پهلوی، در پیامی با انتشار عکسی از امیرحسین حاتمی در ایکس نوشت: «جهان بايد پيش از آنكه خون بيشترى ريخته شود، اقدام كند. خطاب به قاتلان مردم ايران: ايران آزاد خواهد شد و ما نام شما را به ياد خواهيم داشت. اعمال امروزتان، سرنوشت فردای‌تان را تعیین می‌کند.»

آقای پهلوی گفت: «نام امیرحسین حاتمی، فرزند جان‌فدای میهن تا همیشه زنده و جاوید است.»

شیرین عبادی، برنده جایزه نوبل صلح هم در واکنش به اعدام امیرحسین حاتمی در حساب کاربری اینستاگرام خود نوشت: «او تنها ۱۸ سال داشت، سنی که باید وقت ساختن آینده باشد، نه ایستادن زیر چوبه دار. جمهوری اسلامی در میانه جنگ، از آسمان بمب را بر سر مردم می‌بیند و از زمین، خودش جوانان را یکی یکی به چوبه مرگ می‌سپارد.»

مای ساتو، گزارشگر سازمان ملل در امور حقوق بشر در ایران با اعلام نگرانی درباره «گزارش‌های اعدام در ایران در بحبوحه جنگ و قطع اینترنت»، از جمهوری اسلامی خواست تا «بلافاصله تمامی اعدام‌ها را در این زمان بسیار سخت متوقف کنند و به خانواده‌ها اجازه دسترسی به افراد بازداشت‌شده را بدهند.»

سازمان حقوق بشر ایران، مستقر در نروژ نیز با محکوم کردن این اعدام‌ها، اعلام کرده است که استفاده از مجازات مرگ به‌عنوان ابزاری برای «سرکوب سیاسی» در حال تشدید است.

محمود امیری‌مقدم مدیر این سازمان در یک پست اینستاگرام نوشت: «جمهوری اسلامی در حالی که برای بقا تلاش می‌کند، مردم ایران را که خواستار تغییرات بنیادین‌اند، تهدیدی برای موجودیت خود می‌داند. ما نباید اجازه دهیم جنگ جاری، جنایات جمهوری اسلامی علیه مردم ایران را تحت الشعاع قرار دهد.»

بازتاب اعدام‌ها در شبکه‌های اجتماعی

موج اعدام‌ها در گیرودار جنگ بسیاری از کاربران شبکه‌های اجتماعی را هم خشمگین کرده است.

نام امیرحسین حاتمی ۱۸ ساله پس انتشار خبر اعدامش ترند شد. برخی از کاربران با بازنشر عکس او در پاسخ به کاربرانی که نگران از بین رفتن زیرساخت‌های کشور در جنگ هستند گفتند که «سرمایه‌های کشور جوانانی مانند امیرحسین هستند که به دست جمهوری اسلامی از بین می‌روند.»

گروهی از کاربران تعجیل در اعدام معترضان و زندانیان سیاسی را «انتقام حکومت از مردم به خاطر اعتراضات» و برخی هم آن را «ابزار سرکوب و ارعاب برای جلوگیری از دور جدیدی از اعترضات» دانستند.

برخی نیز با انتشار تصاویر و نوشته‌هایی، خواستار توقف اجرای احکام اعدام شده‌اند.

بعضی از کاربران هم گفته‌اند حکومتی که در میانه جنگ معترضان را اعدام می‌کند، «دفاع از ایران و ایرانی برایش اهمیت ندارد» و تأکید می‌کنند که چنین رویکردی از سوی آنان فراموش یا بخشیده نخواهد شد.

عده‌ای می‌گویند این اعدام‌ها دلیل محکمی است برای اینکه «جمهوری اسلامی باید برود.»

همانطور که پیشتر گفتیم، قوه قضائیه امروز ۱۵ فروردین اعلام کرد که ابوالحسن منتظر و وحید بنی‌عامریان، را به اتهام عضویت در سازمان مجاهدین خلق، اعدام کرده است. سازمان عفو بین‌المل چندی پیش گفته بود که این دو نفر به سلول انفرادی منتقل شده‌اند و درباره خطر اعدام قریب‌الوقوع آن‌ها هشدار داده بود.

سازمان مجاهدین در گزارشی در وبسایت این خود نوشت که ابوالحسن منتظر ۶۶ ساله و وحید بنی‌عامریان ۳۳ ساله، دی ۱۴۰۲ بازداشت شده بودند.

به گفته سازمان عفو بین‌الملل، دست‌کم چهار زندانی دیگر به نام‌های محمدامین بیگلری، شاهین واحدپرست کلور، ابوالفضل صالحی سیاوشانی و علی فهیم هم به سلول‌های انفرادی زندان قزلحصار منتقل شده‌اند. سازمان عفو بین‌الملل هشدار داده که این زندانیان معرض خطر قریب‌الوقوع اعدام قرار دارند.

اعدام محکومان در جنگ ایران از ۲۷ اسفند ۱۴۰۴ با اعدام یک شهروند دوتابعیتی ایرانی-سوئدی به نام کوروش کیوانی به اتهام «جاسوسی» آغاز شد و تنها یک روز بعد با اعدام سه معترض دی‌ماه در قم به نام‌های صالح محمدی (۱۹ ساله، کشتی‌گیر)، سعید داودی (۲۱ ساله) و مهدی قاسمی با اتهامات سیاسی-امنیتی ادامه پیدا کرد. در روزهای ۱۰و ۱۱ فرورین ۱۴۰۵، چهار نفر دیگر تنها در دو روز به نام‌های اکبر دانشورکار و محمد تقوی‌سنگ‌دهی و سپس بابک علی‌پور و پویا قبادی دردر پرونده‌ای مرتبط با سازمان مجاهدین خلق اعدام شدند.