'या' प्राण्याच्या फोटोला मिळाला सर्वोत्तम फोटोचा पुरस्कार; बघा 'वाइल्डलाइफ फोटोग्राफर ऑफ द इयर' स्पर्धेतील 24 फोटो

एका कच्च्या रस्त्यावर एक लिंक्स (Lynx) त्याच्या पायांवर ताठ उभा आहे. त्याने आपला एक पंजा वर उचलून एका लहान उंदरासारख्या प्राण्याला हवेत उडवले आहे. पार्श्वभूमी हलकीशी ब्लर करण्यात आली आहे. त्यामुळे संपूर्ण लक्ष त्या क्षणी घडणाऱ्या कृतीवर केंद्रित होतं.
फोटो कॅप्शन, ऑस्ट्रियाच्या जोसेफ स्टेफान यांनी काढलेल्या 'फ्लाईंग रोडन्ट' (Flying Rodent) या फोटोला 'पीपल्स चॉईस' पुरस्कार मिळाला आहे.
    • Author, मॅडी मोलॉय
    • Role, बीबीसी हवामान आणि विज्ञान प्रतिनिधी
  • Published
  • वाचन वेळ: 9 मिनिटे

एका खेळकर आयबेरियन लिंक्सच्या (Lynx) फोटोला यावर्षीचा 'वाईल्डलाईफ फोटोग्राफर ऑफ द इयर पीपल्स चॉईस अवॉर्ड 2026' पुरस्कार मिळाला आहे.

लिंक्स हा प्राणी मांजराच्या प्रजातीतील असून तो बिबळ्यापेक्षा लहान आणि रानमांजरापेक्षा मोठा असतो. अमेरिका आणि यूरोपच्या उत्तर समशीतोष्ण प्रदेशात आणि आशियाच्या उत्तर व मध्य भागांत हे प्राणी आढळतात.

ऑस्ट्रियाचे फोटोग्राफर जोसेफ स्टेफान यांनी हा फोटो काढला आहे. 'फ्लाईंग रोडन्ट' (Flying Rodent) हे या फोटोचं नाव आहे. स्पेनच्या सियुदाद रिअल प्रांतातील 'Torre de Juan Abad' येथे 2 आठवडे राहून हा फोटो त्यांनी काढला आहे.

हा फोटो काढण्यासाठी ते अनेक दिवस एका जागी लपून प्रयत्न करत होते. त्या दरम्यान एके दिवशी एक तरुण लिंक्स प्राणी अचानक तिथे त्याची शिकार घेऊन आला आणि त्याने ती शिकार हवेत फेकत झेलण्यास सुरुवात केली.

जोसेफ स्टेफान म्हणाले, "तो लिंक्स सुमारे 20 मिनिटं त्याच्या शिकारीसोबत खेळण्यात मश्गुल होता. कधी कधी तो मागच्या दोन्ही पायांवर उभा राहून त्या शिकारीकडे नजर रोखून बघायचा. मला त्या लिंक्सचा खेळ बघून असं वाटलं की आता 'तो उंदीर (रोडन्ट) आता उडायलाच लागेल."

काहीवेळाने त्या लिंक्सचा या खेळातला रस संपला आणि तो त्याची शिकार घेऊन झुडपात खायला निघून गेला.

आयबेरियन लिंक्स ही जगातील सर्वात दुर्मिळ वन्य मांजरांपैकी एक प्रजात आहे आणि 2000च्या दशकाच्या सुरुवातीला, 100 पेक्षाही कमी लिंक्स शिल्लक राहिले होते. त्यामुळे ही प्रजात नामशेष होण्याच्या उंबरठ्यावर पोहोचली होती.

दीर्घकालीन संवर्धन आणि पुनर्वसनाच्या प्रयत्नांमुळे, या प्रजातीची संख्या वाढली. आता 2 हजारांहून अधिक आयबेरियन लिंक्स आहेत. तरीही, आययूसीएनच्या (International Union for Conservation of Nature) वर्गीकरणानुसार, हे लिंक्स अजूनही 'असुरक्षित प्रजाती' (Vulnerable Species) समजले जातात.

या वर्षीच्या 'वाईल्डलाईफ फोटोग्राफर ऑफ द इयर' (Wildlife Photographer of the Year) पीपल्स चॉईस अवॉर्डसाठी नामांकित झालेले 24 फोटो तुम्ही इथे पाहू शकता. वाईल्डलाईफ फोटोग्राफी आणि निसर्गाची आवड असणाऱ्या जगभरातील चाहत्यांनी या स्पर्धेत त्यांचं मत नोंदवलं. या स्पर्धेसाठी तब्बल 85 हजार 917 लोकांनी मतदान केलं आहे.

विजेत्या फोटोचं तर कौतुक झालंच पण इतर 4 फोटोंची सुद्धा मोठी प्रशंसा करण्यात आली.

12 जुलै 2026 रोजी हे प्रदर्शन संपेपर्यंत, लंडनच्या नॅच्युरल हिस्टरी म्यूजियममधील संग्रहालयात हे फोटो पाहता येणार आहेत. तसेच ऑनलाईन देखील हे पाचही फोटो तुम्ही बघू शकता.

अंतिम फेरीतील फोटो: 'फॅमिली रेस्ट' - ख्रिस्तोफर पेटकाऊ (कॅनडा)

हा फोटो एका ध्रुवीय अस्वल (पोलर बियर)च्या कुटुंबाचा आहे. वरून काढलेल्या या फोटोत एक मादी अस्वल तिच्या तीन पिल्लांजवळ झोपलेली दिसत आहे. या पिल्लांनी त्यांच्या आईच्या शरीरावर विश्रांती घेतली आहे. खडकाळ जमिनीवर झोपलेल्या या पांढऱ्या रंगाच्या अस्वलांचा फोटो उठून दिसत आहे.

हडसन उपसागराच्या किनाऱ्यावरून लांबचा प्रवास करून आल्यानंतर एक ध्रुवीय अस्वलीण आणि तिची तीन पिल्लं विश्रांती घेत आहेत.

समुद्रावरील बर्फ कमी होत असल्यामुळे ध्रुवीय अस्वलांना शिकार करणे कठीण होत आहे. परंतु स्वालबार्डमध्ये, काही अस्वले परिस्थितीशी जुळवून घेत असल्याची चिन्हे शास्त्रज्ञांच्या लक्षात येऊ लागली आहेत.

अंतिम फेरीतील फोटो: 'ब्युटी अगेन्स्ट द बीस्ट' - अलेक्झांद्र ब्रिसन (स्वित्झर्लंड)

गुलाबी फ्लेमिंगोंचा एक समूह उथळ पाण्यात जमलेला आहे.

नामिबियातील वाल्विस बे येथील एका अभयारण्यात, सूर्यास्ताच्या वेळी लहान फ्लेमिंगोंचा एक समूह विजेच्या तारांच्या खाली जमतो.

यातल्या दोन फ्लेमिंगोनी आकाशात झेप घेतली आणि हा फोटो आकारास आला.

अंतिम फेरीतील फोटो: 'डान्सिंग इन द हेडलाईट्स' - विल निकोल्स (यूके)

रस्त्याच्या मधोमध अस्वलाची दोन लहान पिल्ले एकमेकांसमोर ताठ उभी आहेत, जणू काही ती खेळत भांडत आहेत. त्यांच्या मागे हेडलाइट्स चालू असलेली एक गाडी थांबली आहे, तिच्या दिव्यांचा प्रकाश त्यांच्या सावल्यांभोवती पडला आहे.

कॅनडातील जॅस्पर नॅशनल पार्कमध्ये, रस्त्याच्या मधोमध अस्वलाची दोन पिल्ले खेळताना दिसली.

अस्वलांची पिल्लं सहजासहजी दिसत नाहीत, कारण त्यांची आई नेहमीच पिल्लांना इतरांच्या नजरेपासून दूर ठेवत असते.

अंतिम फेरीतील फोटो: 'नेव्हर एंडिंग स्ट्रगल' - कोहेई नागीरा (जपान)

हरीण आणि त्याची शिंगं

जपानच्या नोत्सुके बेटावर, एक सिका हरीण प्रतिस्पर्ध्याचं डोकं घेऊन जाताना जाताना दिसलं.

एका मच्छीमाराने सांगितले की, लढाईनंतर या हरणाने कित्येक दिवस त्याच्या प्रतिस्पर्धी हरणाचा मृतदेह आणि अखेर शीर धडावेगळं केलं.

ते हरीण हिवाळ्यात एकटंच जिवंत राहिलं आहे.

या स्पर्धेतले इतर काही 'अविश्वसनीय' फोटो

'होल्ड मी टाइटली' - द्विर बार्के (अमेरिका)

एक राखाडी रंगाचा स्लॉथ आपल्या छातीशी बिलगलेल्या एका लहान पिल्लाभोवती वेटोळे घालून बसला आहे.

कोस्टा रिका येथील ला सेल्वा जैविक केंद्रात एक आई स्लॉथ मुसळधार पावसापासून आपल्या पिल्लाचे रक्षण करत आहे.

2025 च्या एका अभ्यासात असे आढळून आले आहे की, स्लॉथचे झाडांवरील संथ जीवन हे त्यांच्या जगण्याचं मुख्य कारण असू शकतं.

'द फायनल पोर्ट्रेट' - निमा सारीखानी (यूके)

बर्फातून चालणाऱ्या एका तरुण ध्रुवीय अस्वलाचा क्लोज-अप, ज्याने मान खाली घातली आहे आणि त्याचे डोळे कॅमेऱ्याकडे रोखलेले आहेत. त्याचे मऊ पांढरे केस बर्फाळ जमिनीमध्ये मिसळून गेले आहेत, फक्त त्याचे गडद डोळे आणि नाकच स्पष्टपणे दिसत आहेत.

एक ध्रुवीय अस्वलाचे पिल्लू त्याच्या आईसोबत स्वालबार्डच्या बर्फाळ किनाऱ्यावरून प्रवास करत होतं. त्यानंतर लगेचच, लोकांनी त्यांना जवळच्या झोपड्पट्टीमधून दूर हाकलून लावलं; नंतर त्या पिल्लाची आई मृत अवस्थेत आढळली आणि आक्रमकता दाखवल्यामुळे पिल्लाला गोळ्या घालून ठार मारण्यात आलं, याचा अर्थ हा कदाचित त्यांचा शेवटचा फोटो असू शकतो.

'रेडी टू पाऊन्स' (झडप घालण्यास सज्ज) - जोसेफ फेरारो (अमेरिका)

एक लहान, चमकदार पिवळसर-हिरव्या रंगाचं, दबा धरून बसलेलं ढेकणाचं पिल्लू.

ते तासन्तास असं स्थिर राहू शकतं आणि शिकार खूप जवळ आल्यावरच हल्ला करतं. बाकीचं काम त्याच्यातलं विष एका क्षणात करून टाकतं.

'अलाँग फॉर द राईड' - ख्रिस गुग (अमेरिका)

एक अर्धपारदर्शक जेलीफिश

इंडोनेशियाच्या लेम्बे सामुद्रधुनीमध्ये रात्रीच्या वेळी, एक चिंचोर्ला खेकडा वाहत्या जेलीफिशला घट्ट धरून बसला आहे.

तो त्याच्या या 'सजीव तराफ्यावरून' प्रवास करत होता, लपत होता की शिकार करत होता हे कोणालाच ठाऊक नाही.

'अ फ्रजाईल फ्युचर' - लान्स व्हॅन डी वायव्हर (दक्षिण आफ्रिका)

एक लहान खवले मांजर

दक्षिण आफ्रिकेतील एका बचाव केंद्रात, खवलेमांजराचे एक पिल्लू ब्लँकेटमध्ये गुंडाळून विश्रांती घेत आहे.

जगात सर्वाधिक बेकायदेशीर तस्करी होणाऱ्या प्राण्यांमध्ये खवलेमांजर पहिल्या क्रमांकावर आहे. या पिल्लाच्या आईने, पिल्लाला जन्म देण्याइतपत काळ शिकाऱ्यांपासून स्वतःचा बचाव केला; मात्र त्यानंतर लवकरच तिचा मृत्यू झाला.

'डार्क नाईट' - प्रसेनजीत यादव (भारत)

एका घनदाट, अंधाऱ्या जंगलात एक वाघ उभा आहे.

सिमिलिपाल व्याघ्र प्रकल्पात, 'T12' म्हणून ओळखला जाणारा दुर्मिळ आणि असामान्यरीत्या रुंद, गडद पट्टे असलेला, एक वाघ जंगलातून एखाद्या सावलीप्रमाणे फिरतो आहे.

T12 ला 'स्यूडो-मेलानिझम' (pseudo-melanism) हा गुणधर्म लाभला आहे आणि एकेकाळी तो या प्रकल्पातील एकमेव नर वाघ होता. आता त्याने वाघांच्या नव्या पिढ्यांना जन्म दिला आहे.

'इन टू द फर्नेस' - मोगन्स ट्रोल (डेन्मार्क)

एक लहान काळ्या रंगाचं अस्वल गंजलेल्या भट्टीमधून बाहेर डोकावत आहे.

थायलंडच्या कांग क्राचान राष्ट्रीय उद्यानात एक अस्वल पावसापासून स्वतःचा बचाव करत असताना, एक फुलपाखरू क्षणभर त्याच्या नाकावर विसावतं. सहज मिळणाऱ्या भक्ष्याच्या शोधात ही अस्वले कॅम्पसाईटजवळ वाढत्या प्रमाणात दिसू लागली आहेत.

'पोर्ट्रेट ऑफ एक्सटिन्शन' - ॲडम ओसवेल (ऑस्ट्रेलिया)

एकमेकांत गुंतलेल्या धातूच्या तारा, सापळे आणि कचऱ्याचा एक मोठा ढिगारा. एक व्यक्ती मध्यभागी असलेल्या तारांवर उभी आहे आणि दुसरी त्या ढिगाऱ्याच्या बाजूला गुडघे टेकून बसली आहे, ज्यामुळे त्या अव्यवस्थित ढिगाऱ्याच्या आकाराचा अंदाज येतो.

युगांडातील मर्चिसन फॉल्स राष्ट्रीय उद्यानात, रेंजर जप्त केलेल्या सापळ्यांच्या एका प्रचंड ढिगाऱ्याचे रक्षण करत आहेत. हा ढिगारा म्हणजे, जंगलातून केवळ एका वर्षात जप्त करण्यात आलेले सापळे आहेत.

'युनिकनेस' - डॅनिएला अँगर (जर्मनी)

एक उदमांजर उथळ पाण्यात उभं आहे. आणि आपल्या पुढच्या पंजांमध्ये त्याने एक मासा धरला आहे. हिरव्यागार, धूसर वनस्पतींनी वेढलेला तो उदमांजर समोर पाहत असताना, त्याच्या केसांतून पाण्याचे थेंब निथळत आहेत.

ब्राझीलच्या दक्षिण पॅन्टानलमध्ये, एक दुर्मिळ फिकट रंगाचा महाकाय पाणमांजर कॅटफिश मासा खातो आहे. त्याच्या अंगावरील पांढरे केस ल्युसिझम नावाच्या आजारामुळे आलेले आहेत, ज्यामुळे तो अधिक असुरक्षित बनू शकतो, तरीही तो निरीक्षकांची पर्वा न करता वारंवार त्याच फांदीवर परत येत होता.

'अबव्ह अँड बिलो' - चार्ल्स डेव्हिस (ऑस्ट्रेलिया)

एक प्रौढ पोसम झाडाच्या आडव्या फांदीवर उभा आहे, तर त्याचे एक लहान पिल्लू त्याच्या खाली उलटे लटकलेले आहे.

टास्मानियामध्ये क्वॉल्सचा (एक प्रकारचा प्राणी) फोटो काढण्यासाठी लावलेल्या एका कॅमेरा ट्रॅपमध्ये, रात्रीच्या वेळी अन्नाचा शोध घेणाऱ्या एका पोसम आणि तिच्या पिल्लाचा फोटो निघाला. एके दिवशी हे पिल्लू खेळकर बनलं आणि त्याच्या आईच्या प्रत्येक हालचालीची नक्कल करू लागलं.

'स्वर्लिंग सुपरपॉड - सेसिल गॅबिलॉन (फ्रान्स)

डॉल्फिनचा एक मोठा कळप खोल निळ्या पाण्यातून एका लयबद्ध गतीने पोहत आहे.

कोस्टा रिकाच्या किनाऱ्याजवळ फ्री-डायव्हिंग करत असताना, सेसिल गॅबिलॉन यांना स्पिनर डॉल्फिनच्या एका विशाल समूह दिसला.

अतिमासेमारी आणि प्रदूषण वाढत असल्यामुळे असे मोठे कळप दुर्मिळ होत चालले आहेत.

'बॅक तो बिक' - पोनलावात थाईपिन्नारोंग (थायलंड)

लाल डोक्याचा एक प्रौढ क्रौंच पक्षी, आपल्या शरीराला लागूनच बसलेल्या एका लहान, मऊशार पिल्लाकडे खाली वाकतो. त्यांची चोच एकमेकींना जवळजवळ स्पर्श करते, ज्यामुळे हलक्याशा धूसर पार्श्वभूमीवर एक अत्यंत जिव्हाळ्याचा क्षण चित्रित होतो.

थायलंडमधील बरी राम येथील भातखाचरांमध्ये, एक सारस पक्षी आपल्या अवघ्या एका आठवड्याच्या पिल्लाला हळुवारपणे स्वच्छ करतो आणि त्यानंतर चोचीला चोच भिडवून एका शांत, निवांत क्षणाचा अनुभव घेतो.

'मार्व्हलस स्पॅच्युलेटेल' - डस्टिन चेन (युके)

एक छोटा हमिंगबर्ड फुलांजवळ हवेत तरंगत आहे, त्याच्या शेपटीची लांब पिसे मागे पसरून दोन पातळ पट्ट्या तयार झाल्या आहेत, ज्यांच्या टोकांना पाकळ्यांसारखी छटा आहे.

पेरूमधील 'ह्युएम्बो लॉज' येथे, 'मार्व्हलस स्पॅच्युलेटेल' जातीचा एक नर हमिंगबर्ड फुलांमधील मकरंद सेवन करत असताना, आपली विलक्षण शेपटी पंख्याप्रमाणे पसरवतो.

हा पक्षी आपल्या या नक्षीदार शेपटीचा वापर जोडीदाराला आकर्षित करण्यासाठी करतो; मात्र लोकसंख्या वाढ, शेती विस्तार आणि वृक्षतोड यांमुळे त्याचा नैसर्गिक वन-अधिवास नष्ट झाला असून, आता तो उत्तर अँडीज पर्वतरांगेतील केवळ एका लहानशा भागातच सीमित राहिला आहे.

'अ फ्लीटिंग मोमेंट' - लिओर बर्मन (कोस्टा रिका)

एक पक्षी जंगलात जमिनीवर उभा आहे, त्याने आपल्या चोचीत एक मोठा कीटक धरला आहे. त्याची शेपटी वर उचललेली असून, त्यातून पिसांचे थर दिसत आहेत.

एक तांबूस-पोटाचा कोकीळ लष्करी मुंग्यांच्या थव्यापासून पळून जाणाऱ्या एका टोळकिड्याला पकडते. हा फोटो कोस्टा रिकामधला आहे.

हा मायावी, इंद्रधनुषी शिकारी अत्यंत अचूक वेळेवर अवलंबून असतो आणि तो क्वचितच दिसतो, त्यामुळे त्याचा हा फोटो काढला जाणे ही दुर्मिळ घटना म्हणावी लागेल.

'अ लीप इन टू अ‍ॅडल्टहूड - पीटर लिंडेल (जर्मनी)

विटांच्या भिंतीला लागून असलेल्या तिरप्या छपराखाली घरट्याच्या काठावर तीन लहान पक्षी एकत्र जमले आहेत.

हा फोटो काढणाऱ्या पीटर लिंडेल यांना त्यांच्या दिवाणखान्यातून दिसलं की, एका घरट्यातून अवघ्या 80 सेंटीमीटर अंतरावर असलेल्या एका तुळईवर उडी मारण्यापूर्वी केस्ट्रेलची पिल्ले क्षणभर थांबत होती.

त्यांना उडी मारायला जवळजवळ एक आठवडा लागला, आणि त्यानंतर निघून जाण्यापूर्वी त्यांनी हा परिसर एक आठवडा धुंडाळून काढला.

'सोलर वेव्ह्ज' - फ्रान्सिस्को रुसो (युके/इटली)

सौर पॅनेलच्या रांगा

इंग्लंडमधील केंब्रिज या लहानशा गावाजवळील शेतांमध्ये, कुरणांच्या सीमेभोवती काळजीपूर्वक लावलेल्या सौर पॅनेलच्या रांगा पसरलेल्या आहेत.

संपूर्ण यूकेमध्ये आणखी सौर ऊर्जा प्रकल्प उभारले जात आहेत, ज्यामुळे देशाच्या स्वच्छ ऊर्जेच्या उद्दिष्टांना चालना मिळेल, परंतु स्थानिक लोकांमध्ये याविरुद्ध संताप निर्माण होऊ शकतो.

'प्रिशियस कार्गो' - थॉमस हंट

फिकट रंगाचा आणि लांब पायांचा एक कोळी, आपल्या शरीराखाली गोलाकार अंड्यांचा एक दाट गुच्छ धरून, उलटा लटकत आहे.

साउथहॅम्प्टनमध्ये आपल्या बहिणीच्या खोलीत थॉमस यांना एक मादा कोळी (cellar spider)दिसली. ती तिच्या जबड्यात अंड्यांचा एक पुंजका घेऊन जात होती.

त्याने तिला गॅरेजमध्ये हलवले; तिथे तिने जोपर्यंत तिच्या पिल्लांचा जन्म होत नाही अंड्याचं रक्षण केलं.

'कपल्स कॅमोफ्लाज' - आर्तर तोमाशेक (पोलंड)

एक कोळी फांदीवर निश्चल बसला आहे. त्याचे शरीर लाकडाशी इतके एकरूप झाले आहे की, कोळी कुठे संपतो आणि साल कुठे सुरू होते, हे ओळखणे कठीण होऊन बसते.

थायलंडमधील 'खाओ फ्रा थाओ नॉन-हंटिंग एरिया'मध्ये, एका झाडाच्या खोडावर एक चिमुकला नर 'ब्रॉड-हेडेड बार्क स्पायडर' (कोळी), एका पर्यावरणाशी एकरूप होऊन लपलेल्या मादीच्या पोटावर बसला आहे.

तो त्या मादीच्या कात टाकण्याची वाट पाहत आहे, जेणेकरून त्याला तिच्याशी मिलन करता येईल. या माद्या आकाराने नरापेक्षा अनेक पटींनी मोठ्या असतात; त्यामुळे त्यांना प्रत्यक्ष पाहण्यासाठी, आर्तर यांना रात्रीच्या वेळी त्यांचं जाळं शोधावे लागे आणि त्यानंतर दिवसाच्या वेळी झाडाच्या सालीवर त्यांची शोधाशोध करावी लागे.

'बॉण्ड इन मोशन' - ललित एकनायके (श्रीलंका)

विशिष्ट, फिकट रंगाची आयाळ असलेला, गडद केसांचा एक वानर

भारताच्या पश्चिम घाटात, एक सिंहपुच्छ माकड (मॅकाका सिलेनस ) वाटेवरून पळत आहे, त्याचं पिल्लू त्याला घट्ट चिकटून बसलेलं आहे. आणि त्याचे दोन्ही डोळे समोर रोखलेले आहेत.

जगातील सर्वात धोक्यात असलेल्या माकडांपैकी एक असलेलं हे माकड जंगलात राहतं. मानवी हस्तक्षेपामुळे त्यांच्या अधिवासावर अतिक्रमण झाल्याने आता लहान, विखुरलेल्या गटांमध्ये ते आढळून येत आहेत.