राष्ट्रकुल 2026 : बॉक्सर प्रीती पवार आणि जॅस्मिन लंबोरिया यांनी मिळवली सुवर्णपदकं, भारत सहाव्या स्थानी

भारतीय बॉक्सर प्रीती पवारनं शनिवारी महिलांच्या 54 किलो वजनी गटात उत्कृष्ट कामगिरी करत सुवर्णपदक पटकावले.

प्रीतीनं कॅनडाच्या स्कारलेट सवाना डेलगाडोविरुद्ध अंतिम सामना जिंकून भारताच्या पदकात आणखी एका सुवर्णपदकाची भर घातली.

तसंच बॉक्सर जस्मिन लंबोरियाने महिलांच्या 57 किलो वजनी गटात भारतासाठी सुवर्णपदक जिंकले. दोघींच्या या कामगिरीमुळे भारतीय संघाच्या पदक मोहिमेलाही बळकटी मिळाली.

राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धेत महिलांच्या 54 किलो गटात सुवर्णपदक जिंकल्यानंतर भारतीय बॉक्सर प्रीती पवारच्या घरी उत्साहाचं वातावरण आहे .

राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धेत भारतानं तिहेरी उडीमध्ये आणखी दोन पदकं जिंकली. प्रवीण चित्रवेलने रौप्य पदक आणि सेल्वा प्रभूनं कांस्य पदक पटकावलं.

प्रवीण चित्रवेलने 16.58 मीटरच्या सर्वोत्तम उडीसह रौप्य पदक जिंकले, तर सेल्वा प्रभू थिरुमारनने 16.52 मीटरच्या सर्वोत्तम उडीसह कांस्य पदक जिंकले.

27 पदकांसह भारतानं राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धा 2026 च्या पदक तालिकेत सहावं स्थान पटकावलं आहे. भारतीय संघानं आतापर्यंत (1 ऑगस्ट 2026) एकूण 7 सुवर्ण, 13 रौप्य आणि 7 कांस्य पदकं जिंकली आहेत.

2026 चे राष्ट्रकुल खेळ स्कॉटलंडमधील ग्लासगो येथे 23 जुलै ते 2 ऑगस्ट दरम्यान आयोजित केले जात आहेत. 1930 मध्ये 'ब्रिटिश एम्पायर गेम्स' म्हणून सुरू झालेल्या या स्पर्धेचा 23 वा सीझन आहे.

नीरज चोप्राला रौप्य; भालाफेकीत दुहेरी यश

भारताचा स्टार भालाफेकपटू आणि ऑलिम्पिक सुवर्णपदक विजेता नीरज चोप्राला ग्लासगो राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धेत रौप्यपदकावर समाधान मानावे लागले.

श्रीलंकेच्या रुमेश पथिरागेने 89.75 मीटरचा भालाफेक करत सुवर्णपदक जिंकले. नीरजने 85.83 मीटरचा सर्वोत्तम थ्रो केला. तर, आणखी एक भारतीय खेळाडू यशवीर सिंगने 85.41 मीटरची वैयक्तिक सर्वोत्तम कामगिरी करत कांस्यपदक जिंकले.

नीरजचा प्रतिस्पर्धी आणि पाकिस्तानचा ऑलिम्पिक सुवर्णपदक विजेता अरशद नदीम मात्र नवव्या स्थानावर राहिला.

जोरदार वाऱ्याचा सामना करत नीरजने पहिल्याच प्रयत्नात 80.97 मीटरचा थ्रो केला. त्यानंतर दुसऱ्या प्रयत्नात त्याने आणखी दमदार खेळी केली. भालाफेकीनंतर भाला खाली पडण्यापूर्वीच नीरजने दोन्ही हात उंचावत जल्लोष करत आनंद व्यक्त केला.

भारताला ज्युदोमध्ये दोन सुवर्णपदकं

राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धा 2026 मध्ये भारताने ज्युदोमध्ये दोन सुवर्णपदकं जिंकली .

हर्ष सिंग राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धेत सुवर्णपदक जिंकणारा पहिला भारतीय पुरुष ठरला. हर्षने अंतिम फेरीत (60 किलो) विद्यमान राष्ट्रकुल क्रीडा पदक विजेता जोशुआ कॅट्झचा पराभव केला.

त्याच वेळी, भारताच्या अस्मिता डे हिनंही ज्युदोच्या 48 किलो वजनी गटात भारतासाठी सुवर्णपदक जिंकले.

सुवर्णपदक जिंकल्यानंतर अस्मिता डे म्हणाली , "ही माझी पहिली राष्ट्रकुल स्पर्धा आहे. यात सुवर्णपदक जिंकल्याचा मला खूप आनंद आहे. हे पदक माझ्या देशासाठी, माझ्या राज्यासाठी आहे. मला हे पदक माझ्या प्रशिक्षकाला आणि माझ्या वडिलांना समर्पित करायचे आहे."

याव्यतिरिक्त , लवप्रित सिंगनं पुरुषांच्या (110 किलो+ गट) वेटलिफ्टिंग स्पर्धेत रौप्य पदक जिंकले आहे.

सीमा कलिरामाना यांनी महिलांच्या थाळीफेक स्पर्धेत 58.65 मीटरच्या शानदार कामगिरीसह कांस्य पदक जिंकले.

महाराष्ट्राच्या दिलीप महादू गावितचे यश

त्यापूर्वी पॅरा-ॲथलेटिक्समध्ये भारतानं ऐतिहासिक सुवर्ण आणि रौप्य पदकांची कमाई केली .

पुरुषांच्या पॅरा 100 मीटर टी47 स्पर्धेत महाराष्ट्राचा दिलीप महादू गावित याने 10.71 सेकंदांच्या विक्रमी वेळेत सुवर्णपदक पटकावलं. तर मोहम्मद बासिल मोर्सिंगानाकथने 10.83 सेकंदांत रौप्यपदक जिंकून भारताला ऐतिहासिक दुहेरी यश मिळवून दिले.

यामुळे भारताला या स्पर्धेत ऐतिहासिक सुवर्ण-रौप्य (1-2) अशी कामगिरी करता आली. दोन्ही खेळाडूंनी आपल्या दमदार कामगिरीने जागतिक स्तरावर भारताचा मान उंचावला आहे.

राष्ट्रकुल खेळ हा दर चार वर्षांनी आयोजित केला जाणारा एक प्रमुख आंतरराष्ट्रीय क्रीडा कार्यक्रम आहे, ज्यामध्ये राष्ट्रकुलचे सदस्य असलेले देश सहभागी होतात.

2026 चे राष्ट्रकुल खेळ स्कॉटलंडमधील ग्लासगो येथे 23 जुलै ते 2 ऑगस्ट दरम्यान आयोजित केले जात आहेत. 1930 मध्ये 'ब्रिटिश एम्पायर गेम्स' म्हणून सुरू झालेल्या या स्पर्धेचा 23 वा सीझन आहे.

महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी दिलीप गावित याच्या कामगिरीचं कौतुक केलं आहे. सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म एक्सवर त्यांनी एक पोस्ट करत दिलीपला शुभेच्छा दिल्या आहेत.

मीराबाई चानूने सलग तिसऱ्यांदा जिंकलं सुवर्णपदक; अनेक विक्रमांची नोंद

स्कॉटलंडमधील ग्लासगोमध्ये सुरू असलेल्या राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धेत भारताची वेटलिफ्टर मीराबाई चानूने ग्लासगो राष्ट्रकुल स्पर्धेत भारताला पहिले सुवर्णपदक मिळवून दिले.

मीराबाईने सलग तिसऱ्यांदा राष्ट्रकुल स्पर्धेत सुवर्णपदक जिंकण्याचा पराक्रम केला.

वेटलिफ्टर मीराबाई चानूला 2022 सालचा बीबीसी इंडियन स्पोर्ट्सवुमन ऑफ द इयर पुरस्कार मिळाला होता. जनतेच्या मतदानानंतर त्यांची या पुरस्कारासाठी विजेती म्हणून घोषणा करण्यात आली होती.

यापूर्वी 2021 सालचाही बीबीसी इंडियन स्पोर्ट्सवुमन ऑफ द इयर पुरस्कार त्यांनीच पटकावला होता. महिलांच्या 48 किलो वजनी गटातील स्पर्धेत मीराबाईने अनेक विक्रम मोडले.

स्नॅच प्रकारात मीराबाईने 85 किलो, तर क्लीन अँड जर्क प्रकारात 105 किलो असे एकूण 190 किलो वजन उचलले.

राष्ट्रकुल स्पर्धेतील स्नॅच प्रकारात 85 किलो वजन उचलून मीराबाईने नवा विक्रम प्रस्थापित केला.

मीराबाई चानूने सलग तिसऱ्यांदा राष्ट्रकुल स्पर्धेत सुवर्णपदक जिंकले असले, तरी यापूर्वी त्यांनी रौप्यपदकही जिंकले आहे.

2014 मध्ये ग्लासगो येथे झालेल्या राष्ट्रकुल स्पर्धेत त्यांनी रौप्यपदक जिंकले होते. त्यानंतर 2018 मधील गोल्ड कोस्ट राष्ट्रकुल स्पर्धेत त्यांनी सुवर्णपदक पटकावलं. पुढे 2022 मध्ये बर्मिंगहॅम राष्ट्रकुल स्पर्धेतही त्यांनी सुवर्णपदकाची कमाई केली.

टोकियो ऑलिम्पिकमध्ये मीराबाईने भारतासाठी रौप्यपदक जिंकत इतिहास रचला होता. ऑलिम्पिक वेटलिफ्टिंगमध्ये भारतासाठी रौप्यपदक जिंकणाऱ्या त्या पहिल्या भारतीय ठरल्या होत्या.

भारताची आतापर्यंतची कामगिरी

भारत स्पर्धेत आतापर्यंत 3 सुवर्ण, 9 रौप्य आणि 3 कांस्य पदकांसह एकूण 15 पदकांसह पदक तालिकेत आठव्या स्थानावर आहे.

स्पर्धेतील भारताचे पहिले पदक झंडु कुमारने पॅरा-पॉवरलिफ्टिंग प्रकारात कांस्य पदक जिंकून मिळवले. त्यानंतर ऋषिकांत सिंगने पुरुषांच्या 60 किलो वजनी गटात वेटलिफ्टिंग प्रकारात रौप्य पदक जिंकले.

वेटलिफ्टर मीराबाई चानूने ग्लासगो राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धेत पहिले सुवर्णपदक जिंकले. महिलांच्या 48 किलो वजनी गटात तिने अनेक विक्रम मोडले.

त्याने स्नॅचमध्ये 85 किलो आणि क्लीन अँड जर्कमध्ये 105 किलोसह एकूण 190 किलो वजन उचलले.

मीराबाई चानूने राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धेत स्नॅचमध्ये 85 किलो वजन उचलून एक विक्रम प्रस्थापित केला आहे.

भारताचे दुसरे सुवर्णपदक पॅरा-ॲथलीट शर्मिला धनखरने महिलांच्या शॉट पुट एफ-57 स्पर्धेत जिंकले.

भारताने आतापर्यंत वेटलिफ्टिंगमध्ये सहा, पॅरा इव्हेंटमध्ये तीन आणि ॲथलेटिक्समध्ये एक पदक जिंकले आहे.

राष्ट्रकुल खेळ म्हणजे काय, ग्लासगोमध्ये होणारे खेळ किती वेगळे आहेत?

राष्ट्रकुल स्पर्धा दर चार वर्षांनी आयोजित केल्या जाणाऱ्या मुख्य आंतरराष्ट्रीय क्रीडा स्पर्धांपैकी एक आहे. त्यात राष्ट्रकुलचे सदस्य असलेले देश सहभागी होतात.

2026 ची राष्ट्रकुल स्पर्धा सध्या स्कॉटलंडमधील ग्लासगो मध्ये सुरू आहे. 23 जुलैला सुरू झालेली ही स्पर्धा 2 ऑगस्ट पर्यंत चालणार आहे.

'ब्रिटिश एम्पायर गेम्स' म्हणून 1930 मध्ये सुरू झालेल्या या स्पर्धेची ही 23 वी आवृत्ती आहे.

21 व्या शतकात बर्मिंगहम, गोल्ड कोस्ट, ग्लासगो, दिल्ली, मेलबर्न आणि मँचेस्टर येथे या खेळांचे आयोजन करण्यात आले आहे.

2026 च्या राष्ट्रकुल खेळांमध्ये 74 वेगवेगळ्या देशांचे आणि प्रदेशांचे संघ सहभागी झाले आहेत.

ऑलिम्पिक आणि पॅरालिम्पिकसारख्या स्पर्धांच्या उलट ग्रेट ब्रिटनचा भाग असलेले देश या स्पर्धेत स्वतंत्रपणे संघ म्हणून स्पर्धा करतात. म्हणजेच इंग्लंड, वेल्स, स्कॉटलंड आणि नॉर्दर्न आयर्लंड हे संघ एकत्रित संघ म्हणून खेळण्याऐवजी एकमेकांविरुद्ध खेळतात.

राष्ट्रकुल स्पर्धा ऑलिम्पिक आणि पॅरालिम्पिकची लहान आवृत्ती समजले जातात. यातील सर्व सहभागी देशांचे ब्रिटिश साम्राज्याशी ऐतिहासिक संबंध आहेत.

ऑलिम्पिक आणि पॅरालिम्पिकप्रमाणेच, राष्ट्रकुल स्पर्धा प्रत्येक ऑलिम्पिक आणि पॅरालिम्पिक हंगामाच्या दरम्यान, दर चार वर्षांनी आयोजित केल्या जातात.

2026 च्या राष्ट्रकुल स्पर्धांत कोणत्या खेळांचा समावेश?

2026 च्या राष्ट्रकुल स्पर्धांमध्ये एकूण 10 क्रीडाप्रकारांचा समावेश आहे. ग्लासगो येथे 2014 मध्ये झालेल्या राष्ट्रकुल स्पर्धांमधील 17 खेळांच्या तुलनेत ही लक्षणीय घट आहे.

या वर्षीच्या खेळांमधून हॉकी आणि सर्व रॅकेट खेळांना वगळण्यात आलं आहे.

ॲथलेटिक्स, जलतरण, ट्रॅक सायकलिंग, नेटबॉल, बॉक्सिंग आणि ज्युडो यांसारख्या खेळांचा अंतिम यादीत समावेश आहे.

ॲथलेटिक्स, जलतरण, ट्रॅक सायकलिंग, पॉवरलिफ्टिंग आणि बॉल्स या खेळांच्या पॅरा स्पर्धाही आयोजित केल्या जात आहेत.

2026 च्या राष्ट्रकुल खेळांमध्ये समाविष्ट खेळांची यादी

खेळांमध्ये कोणत्या देशांचा सहभाग?

कॉमनवेल्थ गेम्स असोसिएशनचे (CGA) सर्व 74 सदस्य देश यावर्षी ग्लासगो येथे होणाऱ्या खेळांमध्ये सहभागी होत आहेत.

यामध्ये 55 देश, नऊ ब्रिटिश प्रदेशातील प्रदेश, युनायटेड किंगडमचे चार घटक देश, तीन क्राऊन डिपेंडन्सी, न्यूझीलंडच्या राजेशाहीची दोन सहयोगी राज्ये आणि ऑस्ट्रेलियाचा एक बाह्य प्रदेश यांचा समावेश आहे.

इतर स्पर्धक राष्ट्रांच्या उलट 2026 च्या राष्ट्रकुल खेळांमध्ये प्रथमच सहभागी होणाऱ्या गॅबॉन आणि टोगो यांचा राष्ट्रकुलशी कोणताही ऐतिहासिक संबंध नाही.

दोन्ही देश 2022 मध्येच राष्ट्रकुलमध्ये सामील झाले.

(बीबीसीसाठी कलेक्टिव्ह न्यूजरूमचे प्रकाशन)