Ubushinwa: Nyamugigima ikomeye yakubise akarere ka Tibet ihitana abantu 16
Ahavuye isanamu, CCTV via Reuters
Hambavu y’abo 16 bamaze kumenyekana ko bapfuye, hari n’abashika 65 bemejwe ko bakomeretse. Cumi n’umwe (11)
muri bo, bakomeretse bikomeye. Abantu barenga 12.400 bahungishijwe.
Ng’ibi ivyo tuzi gushika ubu :
- Nk’uko amakuru yo muri ako karere abivuga, nyamugigima yabaye ifise
uburemere canke ubukazi (magnitude) bwa 7, ikaba yakubise mu karere k’imisozi
ka Nagqu kabamwo abantu bake, kari mu buraruko bushira ubuseruko bw’umurwa
mukuru wa Tibet, Lhasa.
- Amakuru ava mu bimenyeshamakuru vya reta y’Ubushinwa avuga ko abantu n’imiburiburi
16 bamaze kumenyekana ko bapfuye.
- Abategetsi bo muri ako karere bavuga ko amazu amajana n’amajana
yasambutse.
- Amabarabara n’umuyagankuba vyahagaze, kandi imihana yakozweko iri mu
karere kari hejuru cane y’urugero rw’ikiyaga, nko ku metero 4.800.
- Iyi nyamugigima iri mu zikomeye zahitanye abantu muri ako karere
inyuma y’iyabaye mu 2023 mu ntara ya Gansu ihitana abantu 120.
- Amakuru menshi amaze kumenyekana gushika ubu ava ku kinyamakuru ca reta
y’Ubushinwa Xinhua, gisubiramwo ivyo abategetsi bo muri ako karere n’inzego
zijejwe ubutabazi bavuga.
Afrika y’Epfo: Umurwi w’abantu bagera kuri 50 bakubise umunyamahanga gushika aho apfa
Ahavuye isanamu, Getty Images
Insiguro y'isanamu, Umuvugizi w’igipolisi ku rwego rw’intara yabwiye BBC ko imvo zatumye uwo mugabo yicwa zitaramenyekana
Igipolisi muri Afrika y’Epfo kivuga ko hari umunyamahanga yapfuye ariko
arakubitwa n’abantu bashika kuri 50, mu gisagara ca Durban.
Uwo mugabo ataramenyekana izina, bikekwa ko yari afise imyaka iri hagati
ya 35 na 45. Igipolisi kivuga ko yabanje gusatirwa n’abagabo babiri bari
iruhande y’ibarabara imbere y’uko abandi benshi bamushwara bakamukubita. Vyemejwe
ko yapfiriye aho nyene.
Igipolisi catanguje itohoza kuri ubwo bwicanyi imvo zabwo
zitaramenyekana.
Iyicwa ry’uwo mugabo rikurikiye imyiyerekano yo kwiyamiriza abimukira
yabaye muri Afrika y’Epfo muri uyu mwaka. Imwe muri yo, yaranzwe n’intureka
zikomeye. Mu ntango z’uku kwezi, amaduka n’imodoka vyaraturiwe i Durban, no mu
gisagara ca Soweto kiri hafi ya Johannesburg.
Robert Netshiunda, umuvugizi w’igipolisi ku rwego rw’intara, yabwiye BBC
ko muri uwu mwanya badashobora kwibwira canke ngo batomboze imvo zatumye uwo
muntu agandagurwa. Amenyesha ko amakuru atomoye azotangwa amaze kugenzurwa no
kwemezwa.
Reta yasavye abari mu myiyerekano kuyigira mu mahoro. Ariko kandi ishimangira
ko hakenewe isubirwamwo ry’amategeko agenga abinjira n’ababa mu gihugu. Ivuga
ko kuva itanguye gukaza ingingo zo kugenzura abinjira n’abasohoka mu ntango
z’uyu mwaka, abanyamahanga baharurwa mu bihumbi mirongo birukanywe canke basubizwa
mu bihugu vyabo.
Umwe mu mirwi iri inyuma y’iyo myiyerekano, witwa March and March, wari
wabanje gushiraho igenekerezo rya 30 Ruheshi (6) nk’umusi ntarengwa w’uko abanyamahanga
bose badafise impapuro zibemerera kuba muri Afrika y’Epfo boba bavuye muri ico
gihugu.
Imyiyerekano itari mike yarabaye imbere y’uko iyo tariki ishika, hakaba
haravuzwe ibitero vyagabwe ku bantu baturuka mu bihugu bitandukanye vya Afrika.
Ivyo vyatumye ibihugu bitari bike harimwo Zimbabwe, Nigeria na Ghana,
bifata ingingo zo gutahukana abanyagihugu bavyo.
Sudani: Itohoza rya BBC ryerekana ko abarwanyi ba RSF bagiye bagaba nkana ibitero ku bitaro n’amavuriro
Ahavuye isanamu, Saudi Hospital medics
Itohoza ryakozwe na BBC ryaratoye ibimenyetso vyerekana ko abarwanyi
b’umugwi witwara gisirikare RSF (Rapid Support Forces) wo muri Sudani bagiye basambura
mu buryo bwateguwe igisata c’amagara y’abantu mu gisagara ca el-Fasher, inyuma
y’uko bacigaruriye bakamara igihe kirekire barakigose, haraciye umwaka.
Umukuru w’ishami rya ONU rijejwe agateka ka zina muntu, Volker Türk, avuga
ko ibigaragazwa muri iryo tohoza biteye impungenge zikomeye. Ashimangira ko
ibitero vyinshi vyagabwe n’abagwanyi ba RSF ku bikorwa remezo vya gisivire,
harimwo ibigo vy’amagara y’abantu, ari ukurenga gukomeye ku mategeko
mpuzamakungu agenga abari mu kaga, kandi ko bishobora kwiyongera ku bifatwa nk’ivyaha
vyo mu ntambara.
RSF yamirira kure ivyavuye mw’itohoza rya BBC.
Umushikiranganji w’amagara muri reta ibangabanganywe n’iya Sudani ikaba kandi
yashinzwe na RSF, yavuze ko ibigaragazwa n’iryo tohoza ari propagande rikaba n’igerageza
ryo gucafuza uwo murwi ririko rigirwa nkana n’igisirikare ca Sudani hamwe n’abacuditse
naco kugira bacafuze izina rya RSF.
Yishimikije amakuru yatanzwe n’abantu bari i el-Fasher muri ico gihe,
BBC yasanze hari ibimenyetso vyerekana n’imiburiburi ibitero 43 bitandukanye
vyagabwe ku bitaro no ku bindi bibanza bitanga ‘services’ z’amagara y’abantu,
hagati ya Rusama (5) 2024 na Gitugutu (10) 2025. Bimwe muri ivyo bibanza vyatewe
incuro nyinshi.
Iri tohoza riranerekana ingaruka intambara yagize ku bakozi bo mu gisata
c’amagara muri ico gisagara co mu burengero bw’igihugu. Amakuru BBC yegeranije yerekana
ko hagati ya Ndamukiza (4) 2023 na Gitugutu (10) 2025, abakozi 120 bakomeretse,
55 baricwa, abandi 10 baranyuruzwa.
Dr Muhamed Suliman, umuganga abaga yari i el-Fasher mu gihe ico gisagara
cari kigoswe, yabwiye BBC ati:
“RSF yariko igerageza kwomora abantu mu bitaro no gutuma bidashobora
kubandanya gukora, kubera igisata c’amagara y’abantu ari wo mushinge
w’igisagara cose canke w’igihugu cose.”
Muri Ntwarante (3)2026, ishirahamwe mpuzamakungu ryitaho amagara
y’abantu (OMS) ryarateye ivyatsi ibitero vy’amabombe vyagabwe ku bitaro vya
al-Daein, biri mu karere ka Darfur ko mu buseruko kagenzurwa na RSF. Ivyo
bitero vy’ama drones vyahitanye abantu benshi cane, bituma ivyo bitaro
bihagarika imirimo.
Bikekwa ko vyagabwe n’igisirikare ca Sudani, n’ubwo co kibihakana.
Ariko yishura ku bibazo vya BBC, OMS yavuze ko ivyabereye muri el-Fasher
ari “rumwe mu ngero zigaragaza neza kandi zikomeye cane ingaruka rusangi iyi
ntambara yagize ku bikorwa vy’amagara y’abantu muri Sudani”.