انتخابات سراسری اسرائیل؛ نتانیاهو: اگر رأی ندهید، احزاب عرب پیروز خواهند شد

میزان مشارکت در انتخابات سراسری اسرائیل که از ساعات اولیه صبح امروز (سه‌شنبه ۲۷ اکتوبر) آغاز شده، بی‌سابقه خوانده شده است. بسیاری آن را یکی از سرنوشت‌سازترین انتخابات‌ها در تاریخ اسرائیل می‌دانند.

کمیسیون مرکزی انتخابات اسرائیل اعلام کرد که در هفت ساعت نخست رای‌گیری، ۴۴/۹ درصد از واجدان شرایط رای خود را به صندوق انداختند.

این کمیسیون گفت که میزان مشارکت «تمام رکوردها را شکسته است.»

حوزه‌های رای‌گیری از ساعت هفت صبح باز شده و شهروندان واجد شرایط تا ۱۰ شب به وقت محلی فرصت دارند در رای گیری شرکت کنند.

گزارش‌ها حاکی است که حدود ۷۰ هزار نفر از اسرائیلی‌های مقیم خارج برای رأی دادن به کشور بازگشته‌اند و حدود نیم میلیون نفر نیز برای نخستین بار در این انتخابات رأی خواهند داد.

صبح سه‌شنبه، بسیاری از احزاب اصلی نسبت به بروز تخلفات احتمالی در حوزه‌های رأی‌گیری سراسر کشور اعتراض کردند؛ اما کمیته مرکزی انتخابات اسرائیل اعلام کرده است که هیچ‌گونه شواهدی مبنی بر دستکاری سازمان‌یافته در برگه‌های رأی وجود ندارد.

بینامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، از اسرائیلی‌های راست‌گرا خواسته است که در انتخابات شرکت کنند، در غیر آن، به گفته او، احزاب عرب پیروز خواهند شد.

آقای نتانیاهو در حساب ایکس خود نوشت: «گزارش‌هایی مبنی بر حرکت بس‌ها به سمت حوزه‌های رأی‌گیری و تشکیل صف‌های طولانی مردم در محله‌های عرب‌نشین وجود دارد.»

نظرسنجی‌های منتشرشده در روز جمعه نشان می‌دهد که بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر کنونی، در رقابت برای تصدی مقام نخست‌وزیری، شانه‌به‌شانه گادی آیزنکوت، رئیس پیشین ستاد کل ارتش، پیش می‌رود.

محور اصلی کارزارهای انتخاباتی، مسائل مربوط به دموکراسی و امنیت بوده است و بسیاری این انتخابات را نوعی همه‌پرسی درباره دوران حکمرانی نتانیاهو تلقی می‌کنند.

پیش‌بینی می‌شود هیچ‌یک از دو بلوک سیاسی نتواند کرسی لازم برای تشکیل حکومت اکثریت را به دست آورد؛ موضوعی که می‌تواند به هفته‌ها یا حتی ماه‌ها چانه‌زنی و مذاکرات سیاسی منجر شود.

پارلمان اسرائیل که «کنست» نام دارد، ۱۲۰ کرسی دارد و در نتیجه یک حکومت برای داشتن اکثریت باید ۶۱ کرسی در اختیار داشته باشد.

اسرائیل از نظام انتخاباتی نمایندگی تناسبی استفاده می‌کند و به همین دلیل دولت‌های این کشور همواره ائتلافی از چند حزب بوده‌اند.

این یعنی پس از روز انتخابات ممکن است هفته‌ها یا حتی ماه‌ها طول بکشد تا دولت بعدی تشکیل شود، چون احزاب مختلف برای گرفتن امتیاز چانه‌زنی می‌کنند و توافق‌های سیاسی شکل می‌گیرد.

اگر هیچ ائتلافی نتواند اکثریت تشکیل دهد، احتمال دارد یک دولت اقلیت به قدرت برسد.

این نخستین انتخابات پارلمانی اسرائیل از زمان حمله غافلگیرانهٔ حماس به اسرائیل در هفتم اکتوبر ۲۰۲۳ است که خاورمیانه را وارد دوره‌ای از تنش و درگیری کرد و به جنگ اسرائیل در غزه و لبنان و همچنین حملات هوایی این کشور به ایران انجامید.

نگاهی به نامزدان پیشتاز انتخابات

بنیامین نتانیاهو

نتانیاهو که پس از نخستین دوره نخست‌وزیری خود در دهه ۱۹۹۰، از سال ۲۰۰۹ تا کنون، بخش عمده‌ای از زمان را در قدرت سپری کرده است، به یکی از شناخته‌شده‌ترین چهره‌های سیاسی اسرائیل در جهان و همزمان شخصیتی جنجال‌برانگیز در داخل کشور تبدیل شده است.

هوادارانش او را «شاه بی‌بی» می‌نامند و معتقدند اسرائیل برای مقابله با تهدیدهای منطقه‌ای به رهبری قدرتمند مانند او نیاز دارد.

اما نتانیاهو، که دیوان کیفری بین‌المللی لاهه او را به اتهام ارتکاب جنایات جنگی در غزه تحت پیگرد قرار داده و خود این اتهامات را رد می‌کند، همزمان در اسرائیل نیز با چند پرونده فساد مواجه است. او این اتهامات را نیز نمی‌پذیرد و اکنون در حال نبردی سرنوشت‌ساز برای بقای سیاسی خود است.

نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد حمایت از حزب «لیکود» پس از حمله هفتم اکتوبر به طور چشمگیری کاهش یافته است؛ حمله‌ای که اعتبار نتانیاهو در حوزه امنیت را زیر سئوال برد. سیاست‌های حکومت او در زمینه مسائل مذهبی و رابطه دین و دولت نیز با انتقاد بخشی از جامعه اسرائیل روبه‌رو بوده است.

با این حال، نتانیاهوی ۷۷ ساله یکی از ماهرترین بازماندگان صحنه سیاست اسرائیل به شمار می‌رود. او گفته است در صورت پیروزی تلاش خواهد کرد حکومتی «فراگیر و ملی» تشکیل دهد. در صورت تداوم بن‌بست سیاسی نیز ممکن است برای ماه‌ها در سمت نخست‌وزیر موقت باقی بماند.

در آستانه برگزاری انتخابات، دونالد ترامپ، دیشب بار دیگر حمایت خود را از بنیامین نتانیاهو اعلام کرد و از اسرائیلی‌ها خواست به او رأی دهند.

مهم‌ترین رقبای نتانیاهو

گادی آیزنکوت، رئیس پیشین ستاد ارتش اسرائیل، که یک پسر خود را در جنگ غزه از دست داده است، رهبری حزب میانه‌روی تازه‌تأسیس «یاشار» را بر عهده دارد. او خود را چهره‌ای خارج از ساختار سنتی سیاست معرفی کرده و بر سابقه نظامی و رویکرد سختگیرانه امنیتی خود تأکید دارد.

نفتالی بنت، نخست‌وزیر پیشین اسرائیل، با یائیر لاپید، نخست‌وزیر پیشین میانه‌رو، ائتلاف کرده است. حزب مشترک آن‌ها «باهم» نام دارد و بر بازسازی وحدت اجتماعی و بازگرداندن کشور به مسیر عادی تمرکز کرده است. همین دو چهره در انتخابات ۲۰۲۱ موفق شدند نتانیاهو را از قدرت کنار بزنند.

آویگدور لیبرمن، وزیر دفاع پیشین، که زمانی از متحدان نزدیک نتانیاهو بود، اکنون به یکی از منتقدان اصلی او تبدیل شده است. او در سال ۲۰۱۸ حکومت را ترک کرد و نتانیاهو را به نرمش بیش از حد در برابر گروه‌های فلسطینی متهم کرد.

یائیر گولان، جنرال پیشین ارتش اسرائیل، رهبری حزب «دموکرات‌ها» را بر عهده دارد؛ حزبی که بر پایه بقایای حزب تاریخی کارگر اسرائیل و حزب چپ‌گرای مرتز شکل گرفته است.

چهره‌های کلیدی در اردوگاه نتانیاهو

بتسلئیل اسموتریچ، وزیر مالیه، و ایتامار بن‌گویر، وزیر امنیت ملی، به دلیل مواضع راست افراطی خود در قبال فلسطینی‌ها با انتقادهای گسترده بین‌المللی روبه‌رو شده‌اند.

اسموتریچ از حامیان اصلی گسترش شهرک‌سازی‌های اسرائیل در کرانه باختری است و گفته امیدوار است این روند ایده تشکیل کشور فلسطین را از میان ببرد.

بن‌گویر نیز از مجازات اعدام برای شبه‌نظامیان فلسطینی، تشدید شرایط زندان برای زندانیان فلسطینی و تسهیل دسترسی اسرائیلی‌ها به سلاح حمایت کرده است.

هر دو سیاستمدار خواهان اخراج فلسطینیان از نوار غزه و اسکان دوباره اسرائیلی‌ها در این منطقه شده‌اند.

متحدان یهودی ارتدوکس

نتانیاهو سال‌ها برای حفظ قدرت به دو حزب یهودی ارتدوکس «شاس» و « اتحاد یهودیت توراتی» متکی بوده است.

درخواست این احزاب برای معافیت گسترده پیروان خود از خدمت نظامی، مشارکت پایین در بازار کار و اتکا به کمک‌های دولتی، به‌ویژه در شرایط جنگی، با انتقاد بسیاری از اسرائیلی‌ها مواجه شده است.

احزاب تعیین‌کننده

برخی احزاب که به طور آشکار در کنار هیچ‌یک از دو اردوگاه قرار ندارند، می‌توانند نقشی تعیین‌کننده در نتیجه انتخابات ایفا کنند.

از جمله این احزاب می‌توان به «رعام» و «فهرست مشترک» اشاره کرد که نماینده بخشی از اقلیت عرب اسرائیل هستند. همچنین حزب راست‌گرای تازه‌تأسیس «مردم اسرائیل» و برخی از احزاب میانه‌راست نیز از جمله گروه‌هایی هستند که می‌توانند در معادلات تشکیل حکومت آینده نقش مهمی داشته باشند.