کارگران حرفهای بازگشته از پاکستان و ایران چرخ صنعت تولیدی افغانستان را به‌دست گرفته‌اند
- نویسنده, سید انور
- شغل, بی‌بی‌سی
- در, لندن
- منتشر شده در
- زمان مطالعه: ۴ دقیقه
اخراج اجباری و گسترده مهاجران افغان از پاکستان و ایران در سه سال گذشته، شمار قابل توجهی از کارگران ماهر و متخصصان بخش تولید را به افغانستان بازگردانده است.
اتحادیه‌های صنعت‌کاران و انجمن حمایت از تولیدات داخلی افغانستان می‌گویند که اکنون نزدیک به ۹۰ درصد از فرصت‌های کاری که پیش از این در اختیار کارگران حرفهای خارجی در بخش صنعت تولیدی بود، توسط کارگران بازگشته از ایران و پاکستان پر شده است.
وزارت کار و امور اجتماعی حکومت طالبان نیز می‌گوید که روند شناسایی و ثبت کارگران ماهر در گذرگاه‌های مرزی را شروع کرده است.
بخش صنعت تولیدی افغانستان که در سال‌های گذشته با کمبود جدی نیروی کار متخصص، به‌ویژه در زمینه‌های فنی و بهره‌برداری از ماشین‌آلات کارخانه‌ها مواجه بود، اکنون به گفته مسئولان تا حد زیادی بر این چالش غلبه کرده است.
در یک کارخانه پاپوش پلاستیکی و بوت‌های چرمی در شهرک صنعتی کابل که پیش‌تر حد اقل بیست کارگر حرفه خارجی عمدتا پاکستانی مشغول کار بودند، حدود یک سال می‌شود که چرخ این ماشین‌ها بدست آنعده کارگران حرفهای افغان می‌چرخد که از ایران یا پاکستان باز گشته‌اند.
عبد الجبار صافی، رئیس اتحادیه صنعت کاران افغان و مالک این کارخانه به بی‌بی‌سی گفت: «قبلا بیست کارگر خارجی در بخش‌های تخنیکی و حرفهای عمدتا از پاکستان در این کارخانه کار می‌کردند حالا تنها دو کارگر مسلکی خارجی از هند در بخش تخنیک ماشین‌آلات باقی مانده‌اند. جای کارگران خارجی را کارگران ماهر بازگشته از پاکستان و ایران گرفته‌اند.»
محمد صادق همراه با چهار تن دیگر که در پاکستان در یک کارخانه بزرگ تولید پاپوش کار می‌کردند، حالا در این کارخانه در کابل نقش مرکزی ایفا می‌کنند.
او با ابراز خرسندی از درامد ماهانه‌اش گفت، «در پاکستان در کارخانه چپلی‌سازی کار می‌کردم و چهار سال وقت برد که این کار را بیاموزم. وقتی به افغانستان بازگشتیم به راحتی کار پیدا کردیم. پنج نفر یکجا آمدیم و حالا در کارخانه چپلی‌سازی یکجا کار می‌کنیم. در مقایسه به درامدی که در پاکستان داشتیم، اینجا حدود سه هزار افغانی بیشتر مزد می‌گیریم و خوشحال هستیم. به کلدار پاکستانی که حساب کنیم درامد مان بسیار بیشتر شده است.»
بلال احمدیار، رئیس کارخانه تولید لباس اخلاص در جلال‌آباد به بی‌بی‌سی گفت، با کمبود شدید کارگر ماهر روبرو بود، اما درپی بازگشت مهاجران افغان این مشکل رفع شده و حالا بیش از بیست تن از بازگشته‌ها در این کارخانه مشغول کاراند. او افزود «با آغاز فعالیت کارگران ماهر از پاکستان کیفیت تولیدات کارخانه‌ها بهبود یافته و میزان تولید و فروش نیز به مراتب افزایش یافته است.»
اسدالله و امان‌الله خان، کارگران حرفهای هستند که در پاکستان در صنعت تولید لباس کار می‌کردند و حالا در کارخانه اخلاص مشغول کار شده‌اند.
آنها می‌گویند پیش از برگشت به افغانستان با شنیدن اینکه در این‌کشور کار نیست و ممکن نتواننند مخارج زندگی‌شان را تأمین کنند، به شدت نگران بودند.
اسدالله به بی‌بی‌سی گفت: «چندی قبل از پاکستان آمدیم. مشکلات بسیار زیاد بود. کسب و کار نبود. حالا در کارخانه اخلاص کار پیدا کرده‌ام. بکس مکتب، کلاه و لباس‌های مختلف می‌دوزیم و کار ما خوب است.»
امان‌الله می‌گوید قبل از بازگشت بسیار نگران بود که بیکار و بیچاره می‌شود اما با آغاز کار در این کارخانه دیگر نگرانی ندارد: «یک سال شد که از پاکستان آمده‌ایم. مردم می‌گفتند در افغانستان کار نیست. حالا در این کارخانه تولید لباس، جمپر می دوزم. خانواده بزرگی دارم و مسئولیت مصارف برعهده من است. شکر است با همین شغل زندگی سپری می‌شود».
وزارت کار و امور اجتماعی حکومت طالبان نیز برای ردیابی و ثبت مشخصات کارگران حرفهای بازگشته از کشورهای همسایه دست به کار شده است.
مولوی محمد صدیق، سخنگوی این وزارت به بی‌بی‌سی گفت کارگران ماهر و مسلکی در کارخانه‌های تولیدی خصوصی و شرکت‌های دولتی استخدام می‌شوند.
او افزود، «مهاجرین عودت‌کننده ثبت و به ریاست تثبیت قابلیت‌ها معرفی می‌شوند. این اداره به کارگران ماهر و تخنیکی اسناد فراهم کرده و به کارخانه‌های تولیدی معرفی می‌شوند. همچنین آنها در شرکت‌های دولتی نیز استخدام می شوند.»
وزارت تجارت و صنعت افغانستان هم می‌گوید برخی از مهاجران بازگشته از پاکستان و ایران که در این کشورها مشغول فعالیت‌های صنعتی و تولیدی بودند در دو سال گذشته بیش از هشتاد میلیون دالر در افغانستان سرمایه‌گذاری و به فعالیت آغاز کرده‌اند. به گفته این وزارت هر صنعت‌کار افغان که به کشور بازگشته، کارگران ماهر و مسلکی افغان را نیز به همراه دارند.
افغانستان «از بحران کمبود نیروهای ماهر تخنیکی صنعتی» عبور کرده است
بر اساس آمارهای حکومت طالبان، در دو سال گذشته بیش از ۳۶۰ جریب زمین در شهرک‌های صنعتی به صنعت‌کاران و سرمایه‌گذاران بازگشته از ایران، پاکستان و دیگر کشورهای منطقه واگذار شده است. و با آغاز فعالیت این کارخانه‌ها، فرصت‌های شغلی بیشتری نیز برای کارگران در سراسر کشور فراهم خواهد شد.
عبدالنصیر رشتیا، رئیس انجمن حمایت از تولیدات داخلی افغانستان و مسئول یک کارخانه ذوب آهن در کابل نیز می‌گوید بازگشت کارگران ماهر و متخصص از کشورهای همسایه، جان تازه‌ای به صنعت تولیدی افغانستان بخشیده و کمبود نیروی فنی و حرفهای در بسیاری از کارخانه‌ها را تا حد زیادی برطرف کرده است. او به بی‌بی‌سی گفت در دوران جمهوریت کارگران تخنیکی به ویژه در بخش استفاده ماشین‌آلات کارگران خارجی کار می‌کردند که برخی از آنها ماهانه تا چهار هزار دالر معاش داشتند اما حالا در ۹۰ درصد این بخش‌ها افغان‌های بازگشته به کشور استخدام شده‌اند.
مسئولان بخش خصوصی در صنعت تولیدی افغانستان می‌گویند که کارخانه‌های تولیدی اکنون دیگر برای راه‌اندازی و بهره‌برداری از ماشین‌آلات خود به کارگران حرفهای خارجی نیاز ندارند. به گفته آنها، کارخانه‌هایی که در حال ساخت و راه‌اندازی هستند نیز با کمبود نیروی متخصص روبه‌رو نخواهند شد.
دست‌اندرکاران صنعت تولیدی در افغانستان تأکید دارند که این کشور با برگشت مهاجران حرفهای و مسلکی از یک بحران کمبود نیروهای ماهر تخنیکی صنعتی عبور کرده است.
