زخمهای باز و چشمهایی که بسته نمیشوند؛ تجربه زنان درباره جراحی ارزان پلک
- نویسنده, آنا کولینسن
- نویسنده, جو ادنیت
- شغل, بخش تحقیق بیبیسینیوز
- منتشر شده در
- زمان مطالعه: ۱۰ دقیقه
هشدار: این گزارش حاوی تصاویر و توضیحات دلخراش از جراحی است.
«همه طوری وانمود میکردند که گویا این کار بسیار آسان است، اما احساس میکردم صورتم در آتش میسوزد و بوی وحشتناک سوختن پوست به مشام میرسید.»
نیکیتا مورگان با شرح تجربه جراحی پلک خود چنین میگوید.
او پس از دیدن ویدیوهایی درباره این عمل در شبکههای اجتماعی تصمیم گرفت بلفاروپلاستی، یا «بلف»، انجام دهد که در آن پوست اضافی درست بالای چشمها برداشته میشود. با وجود اینکه به او بیحسی موضعی داده شده بود، نیکیتا درد شدیدی را احساس کرد.
جراحان اکولوپلاستیک، داکترانی که در جراحی اطراف چشم تخصص دارند، میگویند شمار نگرانکنندهای از بیماران از بروز مشکلات پس از جراحی ارزان پلک خبر میدهند؛ جراحیهایی که معمولا در خارج از کشور انجام میشوند.
جراحان به بیبیسی گفتهاند که تقاضا برای این عمل، که معمولا در بریتانیا هزاران پوند هزینه دارد، در چارچوب گرایش گستردهتر به عملهای زیبایی برای سفت کردن، صاف کردن و بالا کشیدن صورت افزایش یافته است.
جراحان میگویند عوارض ناشی از این عملها با کلینیکهایی در سراسر اروپای قارهای، آفریقا و آسیا مرتبط بوده است و هنگامی که چنین عوارضی پیش میآید، نبود مراقبتهای پس از عمل، فشار بیشتری بر خدمات صحی ملی بریتانیا وارد میکند.
علاوه بر نیکیتا، ما با دهها نفر صحبت کردهایم که پس از این عمل با مشکلاتی روبهرو شدهاند، از جمله زنی که به دلیل برداشته شدن بیش از حد پوست پلکهایش، مجبور بود هنگام خواب چشمهایش را با چسپ ببندد. زن دیگری نگران بود که بیناییاش را از دست بدهد.
جراحان بریتانیایی همچنین به ما گفتهاند که با بیمارانی روبهرو شدهاند که پس از انجام این عمل در خارج از کشور، نمیتوانستند چشمهایشان را بهدرستی ببندند.
نیکیتا که اهل دوبلین است، میخواست چشمهایش فرم مشخصتری داشته باشند، اما توان پرداخت هزینه جراحی پلک بالا در ایرلند را نداشت؛ عملی که به او گفته شده بود بیش از چهار هزار یورو (۳۴۰۰ پوند) هزینه دارد.
سپس نیکیتای ۳۱ ساله در تیکتاک متوجه شد که میتواند این عمل جراحی پلک را با شرکت هالندی «فیسلند» با هزینه ۷۵۰ یورو (۶۵۰ پوند) انجام دهد.
او کلینیک این شرکت در دوسلدورف را «مانند خط تولید؛ مدام یکی داخل میشد و یکی بیرون میآمد» توصیف کرد.
این شرکت میگوید از اکتوبر ۲۰۲۴ تاکنون، در کلینیکهای خود در هالند، آلمان و سویس، بیش از ۲۹۵۰ عمل جراحی پلک برای بیماران بریتانیایی انجام داده است.
این شرکت میگوید خدمات درمانی «ایمن و باکیفیت» ارائه میکند و به ما گفته است که «کمتر از یک درصد عملها به شکایت منجر شده است»، هرچند این آمار شامل تمام افرادی نمیشود که به جراحی اصلاحی نیاز داشتهاند.
بیشتر بیمارانی که درباره مشکلات ناشی از جراحی پلک خود با بیبیسی صحبت کردند، به کلینیکهای این شرکت مراجعه کرده بودند، اما ما نمیدانیم در مجموع چه تعداد عارضه در «فیسلند» رخ داده است.
نیکیتا که در نومبر ۲۰۲۵ برای جراحی پلک مراجعه کرده بود، میگوید نمیدانست این عمل تا چه اندازه تهاجمی است یا نتایج آن دایمی خواهد بود. او میگوید فکر میکرد این کار شبیه «تزریق به لبها یا بوتاکس» است.
به او بیحسی موضعی تزریق شد، اما وقتی داکتر شروع به بریدن پوست ظریف پلک او کرد، نیکیتا دردی را احساس کرد که میگوید هرگز پیش از آن تجربه نکرده بود.
نیکیتا میگوید: «در شوک فرو رفتم، وحشتناک بود. وقتی او بخیه میزد، میتوانستم ورود سوزن به پوستم را احساس کنم.»
«فیسلند» میگوید تمام بیماران پیش از انجام عمل، جلسه مشاوره دارند و فورمهای رضایتنامه را امضا میکنند تا اطمینان حاصل شود که آنها «بهخوبی آگاه و بهخوبی آماده» هستند.
این شرکت همچنین گفت داکتر نیکیتا گفته است که او هنگام عمل «بسیار مضطرب و مردد» بوده است، «که میتواند بر میزان احساس درد تأثیر بگذارد».
چند ساعت بعد، نیکیتا که میگوید از این تجربه «آسیب روحی دیده بود»، سوار هواپیما شد تا به خانه برگردد. کارشناسان طبی و همچنین فیسلند، پرواز در همان روز جراحی را توصیه نمیکنند، اما نیکیتا در شبکههای اجتماعی دیده بود که افراد زیادی این کار را انجام میدهند.
نیکیتا میگوید: «به سختی میتوانستم ببینم. اگر به بالا نگاه میکردم، بخیههایم خونریزی میکردند، طوری بود که انگار اشک خون میریختم.»
او از اینکه در همان روز جراحی با هواپیما سفر کرده، بسیار پشیمان است و به دیگران توصیه میکند این کار را نکنند.
رواج بیشتر جراحی پلک
تحلیل بیبیسی نشان میدهد که در سه سال گذشته، ویدیوهای مربوط به جراحی پلک که حسابهای بریتانیایی در چهار پلتفرم عمده شبکههای اجتماعی منتشر کردهاند، نزدیک به ۱۵۰ میلیون بار دیده شدهاند. این رقم پنج برابر سه سال پیش از آن است.
بسیاری از افراد در پستهای خود از نتایج مثبت این عمل خبر دادهاند و شمار زیادی از آنها در «فیسلند» تحت درمان قرار گرفتهاند.
یک زن به ما گفت که افتادگی پلکهایش دید او را محدود کرده و باعث سردردش میشد. او واجد شرایط دریافت این درمان از خدمات صحی ملی بریتانیا نبود و توان پرداخت هزینه درمان خصوصی در بریتانیا را هم نداشت. اما میگوید پس از مراجعه به فیسلند، مشکلاتش برطرف شده است.
در وبسایت این شرکت ادعا شده که فیسلند با تمرکز بر «مراقبتهای مقرونبهصرفه، در دسترس و باکیفیت» در حال تغییر بازار است.
این شرکت میگوید درمانها توسط داکتران دارای اعتبارنامه طبی انجام میشود که برای انجام عملهای جراحی، آموزشهای داخلی فیسلند را دریافت میکنند.
جراحان در بریتانیا به ما گفتهاند که جراحی پلک بالا، با احتساب آمادگی برای عمل، خود جراحی و مراقبتهای پس از عمل، معمولا حدود سه ساعت طول میکشد. اما بیمارانی از «فیسلند» که ما با آنها صحبت کردهایم، میگویند کمتر از یک ساعت را در کلینیکهای این شرکت سپری کردهاند.
«فیسلند» میگوید فراهم کردن امکان انجام تعداد بیشتری از عملها برای داکتران، به کاهش قابلتوجه هزینهها کمک میکند.
«بیش از حد از پوست را بریدند»
هشت روز پس از جراحی پلک در «فیسلند»، لورا، که نام واقعیاش نیست، برای نخستین بار از مجموع چهار بار مراجعه، به بخش عاجل شفاخانه رفت، زیرا زخمهای پلکش دوباره باز شده بودند.
عمل او در ماه جون در کلینیک این شرکت در آمستردام ظاهرا بدون مشکل انجام شده بود، اما مشکلات زمانی آغاز شد که پس از بازگشت به بریتانیا، بخیههایش (تارهای جراحی) را برداشت؛ کاری که بسیاری از بیمارانی که برای درمان به خارج از کشور میروند، انجام میدهند.
برشهای هلالیشکل بالای چشمهای او که با بخیهها به هم نگه داشته شده بودند، از هم باز شدند و زخمهای باز و سرخ نمایان شدند که بعدا عفونت کردند. جراحان در بریتانیا به ما گفتند اگر فردی که این عمل را انجام میدهد بهدرستی آموزش دیده باشد، چنین اتفاقی تقریبا هرگز نباید رخ دهد.
لورا که اوایل چهلسالگیاش است، میگوید در نخستین مراجعهاش به بخش عاجل، چندین بار با خط تماس اضطراری «فیسلند» تماس گرفت، اما نتوانست با کسی صحبت کند. او که درمانده شده بود، با عجله به بخش عاجل شفاخانه رفت.
لورا میگوید: «وقتی چشمهایم را برای مدت طولانی بسته نگه میداشتم، فشار باعث میشد زخمهایم دوباره باز شوند. از خوابیدن میترسیدم و پیوسته درد شدیدی داشتم.»
در روزهای پس از آن، لورا با داکترش در «فیسلند» در تماس بود و چندین بار پیشنهاد کرد که برای معاینه دوباره به آنجا پرواز کند.
او میگوید: «گریه میکردم و واقعا التماس میکردم: 'نمیتوانید مرا در این وضعیت رها کنید.'»
اما «فیسلند» به او گفت که بهترین کار این است که در محل زندگیاش برای درمان مراجعه کند.
لورا به یک متخصص چشم در خدمات صحی ملی بریتانیا معرفی شد که گفت «مقدار بیش از حد پوست» از پلکهای او برداشته شده است.
لورا درباره اینکه خدمات صحی ملی بریتانیا هزینه اصلاح جراحی ارزانقیمت او را پرداخت میکند، چه احساسی داشت؟
او میگوید: «احساس گناه میکنم... مردم فکر میکنند 'تقصیر خودت است'، اما اگر میدانستم چه اتفاقی ممکن است بیفتد، هرگز برای این عمل نمیرفتم.»
«فیسلند» میگوید نمیتواند درباره پرونده لورا با جزئیات اظهارنظر کند، زیرا او علیه این شرکت اقدام قانونی کرده است.
یک کمیته مستقل رسیدگی به شکایتها که با «فیسلند» همکاری میکند، به نشانه حسن نیت پیشنهاد پرداخت ۱۷۵ یورو (۱۵۰ پوند) را به لورا داده است، اما او این پیشنهاد را رد کرده است.
بیماران نمیتوانند چشمهایشان را ببندند
جراحان در بریتانیا به ما گفتهاند که در ۱۲ ماه گذشته، بیشتر بیمارانی که به دلیل عوارض جراحی پلک به آنها مراجعه کردهاند، این عمل را در خارج از کشور انجام داده بودند.
براساس نظرسنجی بیبیسی که ۶۳ عضو انجمن جراحی اکولوپلاستیک بریتانیا در بریتانیا و ایرلند به آن پاسخ دادهاند، شایعترین مشکل پس از انجام این عمل در خارج از کشور این بوده است که بیماران نمیتوانستند چشمهایشان را بهدرستی ببندند.
کولین وایز، جراح مشاور اکولوپلاستیک و عضو کمیته اجرایی انجمن جراحی اکولوپلاستیک بریتانیا، توضیح میدهد: «برداشتن بیش از حد پوست پلک خطرناک است، زیرا باعث میشود چشم در برابر عوامل بیرونی بدون محافظ بماند. اصلاح این مشکل میتواند دشوار و پرهزینه باشد.»
او پلکها را به «یک جفت پرده» تشبیه میکند و میگوید: «وقتی آنها را باز میکنید، باید یک چین وجود داشته باشد تا وقتی آنها را میبندید، پوست کافی برای پوشاندن کره چشم وجود داشته باشد.»
اعضای این انجمن از مشکلات دیگری در پی انجام این عمل در خارج از کشور نیز گزارش دادهاند، از جمله جای زخم، نامتقارن شدن چشمها و باز شدن زخمها.
جراحان میگویند همچنین بیمارانی را دیدهاند که پس از انجام این عمل توسط افراد ثبتنشده در بریتانیا دچار عوارض شدهاند؛ از جمله مواردی که جراحی پلک در اتاق پذیرایی یک خانه انجام شده بود.
«میترسیدم بیناییام را از دست بدهم»
در روز کریسمس سال ۲۰۲۴، کارین هارت از خواب بیدار شد و به سختی میتوانست ببیند.
چند روز از جراحی پلک او در کلینیک «فیسلند» در آمستردام گذشته بود. چشم چپش ورم کرده بود و خون از آن بیرون میآمد و زخمهای بالای هر دو چشمش نیز شروع به باز شدن کرده بودند.
او میگوید: «وحشت کرده بودم که مبادا به خاطر کمی پوست اضافی، بیناییام را از دست بدهم.»
کارین مستقیما به بخش عاجل شفاخانه رفت، چون به دلیل فاصله زیاد، تماس با «فیسلند» را بیفایده میدانست.
داکتران بعدا به او اطمینان دادند که بیناییاش را از دست نخواهد داد، اما صورتش بهشدت عفونت کرده بود. برای او آنتیبیوتیک تجویز شد و لازم بود برای معاینات بعدی به شفاخانه مراجعه کند.
بیبیسی ایمیلهایی را دیده است که نشان میدهد کارین دو بار با «فیسلند» تماس گرفته و آنچه را برایش اتفاق افتاده بود، گزارش داده است. او ۱۲ روز بعد پاسخی کوتاه دریافت کرد. پس از آن چند ایمیل دیگر نیز ردوبدل شد، اما کارین میگوید از آن زمان تاکنون خبری از این شرکت نشنیده است.
«فیسلند» تأکید میکند که در جریان مراقبتهای پس از عمل، کارین را «بدون حمایت یا پیگیری رها نکرده است».
این شرکت میگوید اگر بیماران احساس کردهاند که از سوی تیمهای آن به اندازه کافی حمایت نشدهاند یا دچار عوارض شدهاند، متأسف است.
مانند کارین، لورا و نیکیتا، بیمارانی که با آنها صحبت کردهایم و جراحی ارزانقیمت پلک را در خارج از کشور انجام دادهاند، میگویند محدود بودن مراقبتهای پس از عمل، بزرگترین شکایت آنهاست.
وایز میگوید: «مراقبتهای پس از یک جراحی معمول پلک باید بهصورت شبانهروزی در دسترس بیمار باشد. اگر جراح شما صدها کیلومتر دورتر باشد، ارائه مراقبت فوری عملا ناممکن است.»
او همچنین هشدار میدهد که بیماران باید آگاه باشند که در برخی موارد، هزینه کمتر ممکن است به معنای معیارهای پایینتر باشد.
«زمینهساز فاجعه»
یک هفته پس از جراحی، نیکیتا بخیههایش را خودش برداشت. او با تماشای ویدیوهای تیکتاک فهمید که چگونه این کار را انجام دهد.
او میگوید: «آدم احساس ضعف میکند، انگار چیزی را از داخل پوستت بیرون میکشی.»
«فیسلند» میگوید به بیماران توصیه میشود درباره زمان برداشتن بخیهها با داکتران این شرکت مشورت کنند و همچنین درباره چگونگی برداشتن بخیهها به آنها معلومات داده میشود.
اما نیکیتا میگوید هیچ بسته مراقبتهای پس از عمل یا دستورالعملی دریافت نکرده بود.
این شرکت همچنین میگوید بیماران میتوانند برای برداشتن بخیههایشان دوباره به یکی از کلینیکهای «فیسلند» مراجعه کنند، اما هیچیک از افرادی که ما با آنها صحبت کردیم، این کار را نکرده بودند.
به گفته وایز، اینکه بیماران بخیههایشان را خودشان بردارند، «زمینهساز فاجعه است.» او میگوید برای کاهش خطر عفونت و احتمال باز شدن زخمها، بخیهها باید توسط جراح یا پرستار برداشته شوند.
نیکیتا، بهجز یک جای زخم کوچک، در مجموع از نتیجه عملش راضی است، اما میخواهد دیگران از تجربه او درس بگیرند و خطرات این عمل را کاملا درک کنند.
او میگوید: «اگر پولش را داشتم یا تحت تأثیر تبلیغاتی که در تیکتاک دیدم قرار نمیگرفتم، احتمالا جایی نزدیکتر به خانه این عمل را انجام میدادم و برای انجام آن عجله نمیکردم.»
نزدیک به دو سال بعد، کارین هنوز با مشکلاتی در چشم چپش، از جمله تاری دید و جای زخم، روبهرو است.
در همین حال، لورا نگران است که جای زخم بالای هر دو چشمش برای همیشه باقی بماند.
او میگوید: «سعی کردم مشکلی را برطرف کنم که واقعا نیازی به برطرف کردن نداشت، اما با مشکل بزرگتری برگشتم که برای رفع آن به جراحی نیاز دارم و توان پرداخت هزینهاش را ندارم. واقعا ویرانکننده است.»
