آیا ستارههای جام جهانی میتوانند شهرت خود در شبکههای اجتماعی را به ثروت تبدیل کنند؟
منبع تصویر، Peter Joneleit/Icon Sportswire/Getty Images
- نویسنده, ساکشی ونکاترامان
- منتشر شده در
- زمان مطالعه: ۴ دقیقه
تنها ۹۰ دقیقه کافی بود تا وُزینیا، دروازهبان ۴۰ ساله کیپورد، به چهرهای جهانی تبدیل شود؛ چهرهای که حالا در اینستاگرام دنبالکنندگان بیشتری نسبت به تام بریدی، اسطوره لیگ فوتبال امریکایی دارد.
نمایش درخشان وُزینیا مقابل اسپانیا در مرحله گروهی، به تساوی بدون گول ۰-۰ انجامید؛ نتیجهای غیرمنتظره برابر یکی از مدعیان اصلی قهرمانی جام جهانی. پس از این مسابقه، تعداد دنبالکنندگان اینستاگرام او از ۵۰ هزار نفر به ۱۷/۳ میلیون نفر افزایش پیدا کرد و از ورزشکارانی چون بریدی با ۱۵/۵ میلیون دنبالکننده پیشی گرفت.
ستارههای جام جهانی، مانند وُزینیا، میتوانند از شهرت ناگهانی خود در شبکههای اجتماعی برای دستیابی به فرصتهای مالی قابلتوجه بهره ببرند.
با این حال، مایک سرازیو، کارشناس رسانه، معتقد است چنین فرصتهایی ممکن است چندان پایدار نباشند.
«ماهیت وایرال شدن همین است؛ خیلی زود اوج میگیرد و به همان سرعت نیز فروکش میکند.»
حضور پررنگ در شبکههای اجتماعی میتواند به قراردادهای همکاری با برندها منجر شود؛ قراردادهایی که در آن شرکتها برای انتشار یک پست تبلیغاتی، مبالغ قابل توجهی پرداخت میکنند.
بروک دافی، پژوهشگر رسانههای دیجیتال و اجتماعی در دانشگاه کرنل، میگوید اینفلوئنسرهایی که میلیونها دنبالکننده دارند، میتوانند برای هر همکاری تبلیغاتی دستمزدهایی فراتر از چند صد هزار دالر درخواست کنند.
خانم دافی میگوید: «امروزه دنبالکنندگان نوعی ارز محسوب میشوند؛ هرچه تعداد فالوورها بیشتر باشد، معمولاً درآمد نیز بالاتر خواهد بود.»
شبکههای اجتماعی؛ مسیری متفاوت برای ستاره شدن
منبع تصویر، BOB FRID/EPA/Shutterstock
تیم پین، مدافع تیم ملی نیوزیلند، پیش از آغاز مسابقات از سوی یک اینفلوئنسر آرجانتینی به عنوان «ناشناختهترین» بازیکن جام جهانی معرفی شد. والن اسکارسینی، ویدیویی منتشر کرد و از صدها هزار دنبالکننده خود خواست تا به شناخته شدن پین کمک کنند.
پین نیز از این اقدام استقبال کرد؛ فعالیت خود را در شبکههای اجتماعی افزایش داد و با این اینفلوئنسر تعامل بیشتری داشت. طی چند روز، تعداد دنبالکنندگان او از حدود ۵ هزار نفر به نزدیک ۶ میلیون نفر رسید. او با اشارهای طنزآمیز گفت که اکنون تعداد دنبالکنندگانش از جمعیت کشورش نیز بیشتر است؛ جمعیت نیوزیلند اندکی بیش از ۵/۳ میلیون نفر است.
برخلاف وُزینیا، شهرت ناگهانی پین حاصل عملکردش در زمین مسابقه نبود.
به گفته مایک سرازیو، استاد کالج بوستون و پژوهشگر حوزه رسانه و ورزش، این روند در سالهای اخیر به شکلی فزاینده در دنیای ورزش مشاهده میشود.
او گفت: «در پنج تا ده سال گذشته شاهد ظهور ورزشکارانی بودهایم که شهرتشان تقریباً بهطور کامل بر پایه هیاهوی رسانهای و دنبالکنندگان شبکههای اجتماعی شکل گرفته است.»
او افزود: «شهرت آنها لزوماً متناسب با تواناییهای ورزشیشان نیست.»
سرازیو تأکید میکند که هر فردی که به تیم ملی کشورش راه پیدا میکند، ورزشکاری بسیار توانمند است. اما در گذشته، تنها بهترین ورزشکاران میتوانستند در تبلیغات تلویزیونی حضور داشته باشند یا تصویرشان روی بستهبندی محصولات تجاری نقش ببندد.
او گفت: «امروز دیگر ورزشکاران به رسانههای جمعی، آنگونه که در گذشته نیاز داشتند، وابسته نیستند و این واقعیت را بهخوبی درک کردهاند.»
او ادامه میدهد: «ورزشکاران از شبکههای اجتماعی استفاده میکنند تا مخاطب بسازند، قراردادهای تجاری ببندند، درآمد کسب کنند و محبوبیت خود را به سرمایه تبدیل کنند.»
آیا این شهرت پس از جام جهانی دوام میآورد؟
سرازیو معتقد است آینده تماشای ورزش بیش از هر زمان دیگری به کلیپهای کوتاه و وایرال گره خورده است.
او گفت: «عملکرد شما در طول کل مسابقه به اندازه خلق یک لحظه خاص و بهیادماندنی که در شبکههای اجتماعی دستبهدست شود، اهمیت ندارد.»
او میگوید: «لحظه وایرال ارزش بیشتری پیدا کرده است.» و میافزاید: «در بسیاری از موارد، این لحظه حتی از خود بازی مهمتر میشود.»
با این حال، پرسش اصلی این است که آیا بازیکنی که در جریان جام جهانی ناگهان میلیونها طرفدار جدید به دست آورده، میتواند این محبوبیت را به یک حرفه پایدار فراتر از زمین فوتبال تبدیل کند؟
او معتقد است که «شما فقط یک بازه محدود برای جلب توجه در اختیار دارید.»
سرازیو در اینباره میگوید: «پیش از جام جهانی تقریباً هیچکس دروازهبان کیپورد را نمیشناخت... و مطمئن نیستم که پس از پایان مسابقات نیز همچنان او را به خاطر داشته باشند.»
او ادامه میدهد: «مسی، رونالدو، نیمار و امباپه حتی پس از بازنشستگی هم میتوانند قراردادهای تجاری بزرگی منعقد کنند.»
به گفته او، نمونههای کمتری از ورزشکارانی وجود دارد که تنها با یک لحظه درخشان توانسته باشند موفقیت و محبوبیت خود را در بلندمدت حفظ کنند.
یکی از نمونههای موفق در این زمینه، ایلونا ماهر، بازیکن راگبی امریکا، است که در جریان المپیک پاریس ۲۰۲۴ به محبوبیتی چشمگیر دست یافت و اکنون نیز به خاطر فعالیتهایش در شبکههای اجتماعی شناخته شده است و درآمدزایی میکند.
دافی معتقد است فرصتهای شغلی بلندمدت برای ستارههای تازهوارد شبکههای اجتماعی وجود دارد، اما برآورد دقیق میزان درآمد آنها کار سادهای نیست.
او توضیح میدهد که نرخ درآمد پستهای تبلیغاتی در شبکههای اجتماعی، برخلاف تبلیغات تلویزیونی در رسانههای سنتی، از چارچوبها و استندردهای مشخصی پیروی نمیکند.
به باور او: «معیارهای مشخص و سازوکارهای حفاظتی چندانی برای تعیین اینکه درآمد معقول در این فضا چه میزان باید باشد، وجود ندارد.»
دافی همچنین میگوید: «این افراد تاکنون زندگی حرفهای خود را حول فوتبال بنا کردهاند. بنابراین، اینکه چگونه با نوسانات و ابهامهای اقتصاد رسانههای دیجیتال کنار میآیند، موضوعی قابل تأمل است.»
در حال حاضر، ارزش و اعتبار فرهنگی این ستارههای پرآوازه جام جهانی در بالاترین سطح خود قرار دارد. اما اینکه این شهرت چه تأثیری بر آینده آنها خواهد گذاشت، تا حد زیادی به تواناییشان در حفظ ارتباط با مخاطبان جدید و نگه داشتن آنها پس از پایان مسابقات بستگی دارد.
