Biển Đông: Trung Quốc tuần tra quanh bãi cạn Scarborough

Quân đội và lực lượng tuần duyên Trung Quốc hôm 30/6 cho biết họ đã tiến hành tuần tra ở vùng biển xung quanh bãi cạn Scarborough ở Biển Đông, khẳng định đây là hoạt động nhằm bảo vệ các yêu sách chủ quyền của Bắc Kinh tại khu vực, theo Reuters.

Bộ Tư lệnh Chiến khu Nam của Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) cho biết lực lượng hải quân và không quân của họ đã tiến hành các cuộc tuần tra sẵn sàng chiến đấu trong vùng lãnh hải và không phận xung quanh bãi cạn.

Trong một tuyên bố riêng sau đó, Hải cảnh Trung Quốc (CCG) tuyên bố lực lượng này cũng đã tiến hành tuần tra thực thi pháp luật hôm 30/6 tại vùng biển và khu vực xung quanh bãi cạn này.

CCG nói rằng trong tháng này họ đã tăng cường hoạt động tuần tra và xử lý các tàu thuyền tham gia "các hoạt động vi phạm chủ quyền trái phép", nhưng không nêu chi tiết những hoạt động đó là gì.

Các cuộc tuần tra hôm 30/6 diễn ra sau cuộc diễn tập chung giữa Mỹ và Philippines tại vùng biển gần bãi cạn Scarborough vào cuối tuần trước.

Washington cho biết cuộc diễn tập thể hiện cam kết chung của hai nước trong việc tăng cường hợp tác khu vực và quốc tế nhằm ủng hộ một khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và rộng mở.

Đáp lại, quân đội Trung Quốc hôm 29/6 cho biết họ đã tiến hành một cuộc tuần tra thường lệ ở Biển Đông vào cuối tuần qua, đồng thời cáo buộc Philippines lôi kéo các nước ngoài khu vực tham gia các cuộc tuần tra, điều mà Bắc Kinh cho là làm suy yếu hòa bình và ổn định trong khu vực.

Trung Quốc luôn khẳng định mọi hoạt động mà nước này tiến hành tại khu vực, bao gồm cả nghiên cứu khoa học, đều nằm trong các quyền hợp pháp của một quốc gia có chủ quyền.

Được đặt tên theo một con tàu của Anh bị mắc cạn tại rạn san hô này gần ba thế kỷ trước, bãi cạn Scarborough nằm cách Philippines 200km và thuộc vùng đặc quyền kinh tế của nước này.

Bãi cạn này trở thành mục tiêu tranh chấp vì có nguồn cá dồi dào và một đầm phá màu ngọc lam tuyệt đẹp – nơi trú ẩn an toàn cho các tàu thuyền khi có bão.

Trung Quốc gọi bãi cạn này là đảo Hoàng Nham, trong khi Manila gọi là bãi cạn Panatag hay Bajo de Masinloc.

Vị trí của bãi cạn này mang tính chiến lược đối với Bắc Kinh, khi nằm ở giữa Biển Đông và gần các tuyến hàng hải nơi có lưu lượng hàng hóa lên tới 3.000 tỷ USD mỗi năm.

Philippines và Trung Quốc đều tuyên bố chủ quyền đối với bãi cạn Scarborough nhưng chủ quyền này chưa bao giờ được xác lập và thực tế bãi cạn này nằm dưới sự kiểm soát của Bắc Kinh.

Từ năm 2025, Trung Quốc đã phê duyệt việc thành lập một khu bảo tồn thiên nhiên tại bãi cạn Scarborough, với mục đích bảo tồn hệ sinh thái rạn san hô rộng 3.524 héc ta. Khu vực này sẽ bao phủ toàn bộ phía đông bắc của đảo san hô hình tam giác, rất gần với lối vào duy nhất dành cho các tàu lớn.

Philippines lên án, gọi động thái đó là "một cái cớ rõ ràng để chiếm đóng".

Trung Quốc đã chiếm giữ bãi cạn này vào năm 2012 sau một cuộc đối đầu với Philippines và kể từ đó đã duy trì lực lượng hải cảnh và tàu cá tại đây.

Trung Quốc phong tỏa lối vào bãi cạn Scarborough

Trung Quốc trong những tháng gần đây liên tiếp có các hoạt động quanh bãi cạn Scarborough.

Hôm 10/4, các quan chức an ninh Philippines công bố hình ảnh về một cấu trúc nổi hình vuông có nhiều người trên đó và một ăng ten đặt ở trung tâm - được cho là do Trung Quốc dựng lên.

Đến 10/6, Philippines cho biết nước này đang hối thúc Bắc Kinh dỡ bỏ cấu trúc này, đồng thời khẳng định sẽ không để bãi cạn này bị biến thành một đảo nhân tạo.

Cấu trúc này sau đó đã được Trung Quốc dỡ bỏ, theo Reuters.

Cũng vào giữa tháng Tư, Bắc Kinh đã sử dụng tàu chiến và hàng rào để siết chặt kiểm soát lối vào bãi cạn Scarborough ở Biển Đông trong bối cảnh căng thẳng leo thang với Philippines liên quan đến khu vực tranh chấp này.

Scarborough là một trong những địa điểm tranh chấp hàng hải nóng nhất ở châu Á, nơi một số nhà ngoại giao và nhà phân tích lo ngại rằng những mâu thuẫn và đối đầu kéo dài có thể leo thang thành xung đột vũ trang.