ภรรยาของเขาถูกคลื่นยักษ์สึนามิกลืนหายไป เขาจึงใช้เวลาหลายปีลงดำน้ำเพื่อให้ได้ใกล้ชิดเธอ

ทุก ๆ เดือน เดือนละสองครั้ง ยาซูโอะ ทาคามัตสึ จะล่องเรือตกปลาลำเล็ก ๆ ออกจากท่าเรือโอนากาวะ ในจังหวัดมิยางิทางตะวันออกเฉียงเหนือของญี่ปุ่นไปไกลไม่กี่กิโลเมตรสู่กลางทะเล

เขาทำเช่นนี้เป็นกิจวัตรซ้ำเดิมมาเป็นเวลากว่า 13 ปีแล้ว โดยสวมหน้ากากดำน้ำ ถังอากาศ และเข็มขัดถ่วงน้ำหนัก

เมื่อเรือออกไปไกลมากพอ เขากระโดดลงสู่ผืนน้ำเย็นเบื้องล่าง

ทุกครั้งที่เขาดำน้ำลงไป เขาจะกลับไปยังมหาสมุทรผืนเดิมที่พรากยูโกะ ภรรยาของเขาไป

สึนามิ 2011

ยูโกะถูกน้ำซัดหายไป ขณะที่เธออยู่บนดาดฟ้าของธนาคารที่เธอทำงานอยู่ ในขณะที่เกิดเหตุสึนามิถล่มชายฝั่งตะวันออกเฉียงเหนือของญี่ปุ่นเมื่อปี 2011 คลื่นยักษ์ได้กวาดทุกสิ่งที่อยู่ขวางทางโดยซัดเข้าไปลึกในแผ่นดินเกือบ 10 กิโลเมตร

เช้าวันนั้น ยาซูโอะขับรถไปส่งยูโกะที่ธนาคาร

ระหว่างทางที่นั่งรถไปสั้น ๆ พวกเขาทั้งสองคุยกันว่าจะกินอะไรกันดีในมื้อเย็น

เมื่อสัญญาณไซเรนเตือนภัยสึนามิดังขึ้น ยูโกะและเพื่อนร่วมงานอีก 12 คนรีบขึ้นไปยังดาดฟ้าของตึกธนาคาร จากบนนั้นเธอส่งข้อความหาสามีว่า "คุณปลอดภัยไหม? ฉันอยากจะกลับบ้าน"

เมื่อยาซูโอะเห็นข้อความ เขาเชื่อว่าภรรยาของเขาปลอดภัย ทว่าในวันถัดมาเมื่อเขาขับรถไปยังโรงพยาบาลของเทศบาลซึ่งผู้รอดชีวิตถูกอพยพไปที่นั่น เขาไม่พบว่าภรรยาตัวเองอยู่ที่นั่น

"ผมได้รับแจ้งว่าเธอถูกคลื่นสึนามิพัดไป" เขากล่าว "หลังจากนั้นผมแทบยืนอยู่ไม่ได้ เรี่ยวแรงของผมหายไปจนหมดสิ้น เหมือนกับว่ามันถูกชะล้างจนหมดไป"

ศพหลายพันร่างถูกเก็บกู้จากบริเวณพื้นที่ชายฝั่งของญี่ปุ่นในหลายวันและสัปดาห์ถัด ๆ มา ขณะที่น้ำลดระดับลง

ทว่ามีเหยื่อหลายคนเช่นเดียวกับยูโกะ ที่ร่างยังคงสูญหาย

เป็นเวลาสองปีที่ยาซูโอะดูนักดำน้ำจากหน่วยยามฝั่งญี่ปุ่นปฏิบัติการค้นหาร่างผู้เสียชีวิต และนำเอาทรัพย์สินข้าวของและสิ่งเตือนความทรงจำต่าง ๆ ขึ้นมาจากใต้น้ำ

หลังจากนั้นเขาจึงตัดสินใจที่จะทำอย่างหนึ่ง

"ผมเรียนรู้ที่จะดำน้ำ ผมรู้สึกเหมือนว่าผมจะสามารถพบเธอได้ในวันหนึ่งตราบเท่าที่ผมดำน้ำต่อไปเรื่อย ๆ" เขากล่าว

ยาซูโอะยังคงดำน้ำต่อไป เขาดำน้ำมาแล้วมากกว่า 760 ครั้งตลอดช่วงวัยปลาย 50 ปีและช่วงอายุ 60 ปีของเขา

คนตายท่ามกลางคนเป็น

ในญี่ปุ่น ผู้ที่เสียชีวิตไปแล้วได้รับการรำลึกถึงผ่านพิธีกรรมในชีวิตประจำวัน และเชื่อกันว่าพวกเขายังคงอยู่ในชีวิตของเราอีกยาวนานหลังจากเสียชีวิตไปแล้ว

ธรรมเนียมปฏิบัติทางพุทธศาสนาที่เรียกว่า "คุโย" (Kuyō) เป็นการประกอบพิธีกรรมต่าง ๆ เช่น การถวายเครื่องสักการะและการสวดมนต์ภาวนาข้างหลุมศพหรือแท่นบูชา เพื่อให้ผู้เป็นที่รักที่ล่วงลับไปแล้วได้พบกับความสงบและความเป็นอยู่ที่ดี

อย่างไรก็ตาม เนื่องจากไม่เคยพบร่างของยูโกะ ยาซูโอะจึงไม่สามารถไปเยี่ยมหลุมศพเพื่อประกอบพิธีกรรมในลักษณะนี้ได้

ในทางกลับกัน สิ่งที่เริ่มต้นขึ้นจากการค้นหา ได้กลายมาเป็นพิธีกรรมรำลึกซึ่งเป็นการกระทำเพื่อรำลึกถึงและเชื่อมโยงถึงกัน

"หลังจากดำน้ำไปหลายครั้ง ผมเริ่มจะรู้สึกว่าเธออาจจะอยู่ไม่ใกล้ไม่ไกลจากผม" ยาซูโอะกล่าว "มันแตกต่างเล็กน้อยจากการไปเคารพที่สุสาน เพราะเธอไม่ได้อยู่ในหลุมศพนั้น มันให้ความรู้สึกเหมือนกำลังจะไปพบเธอมากกว่า"

ความเชื่อมั่นศรัทธาของยาซูโอะถูกทดสอบด้วยภัยพิบัติ

เมื่อเขาดำน้ำลงไปลึกใต้ทะเลและมองเห็นความเสียหายที่เกิดจากภัยพิบัติทางธรรมชาติตลอดหลายปีที่ผ่านมา เขารู้สึกเศร้าใจ

"เวลาที่มองดูเศษซากความเสียหายต่าง ๆ ผมคิดว่า 'เธอคงกลับมาไม่ได้ท่ามกลางสิ่งเหล่านี้' และเมื่อผมคิดเช่นนั้น ผมรู้สึกว่าผมจะร้องไห้ออกมา"

อย่างไรก็ตาม ยาซูโอะไม่ได้รู้สึกเกลียดท้องทะเล เมื่อเวลาผ่านไปเขายอมรับได้ว่าภัยพิบัติทางธรรมชาติไม่อาจหลีกเลี่ยงได้และเกินกว่าการควบคุมของมนุษย์"

"ผมไม่ได้เกลียดมันหรืออะไรทำนองนั้นจริง ๆ ตอนนั้นมีทั้งสึนามิและคลื่นทะเลที่รุนแรง แต่ในทางกลับกัน คุณสามารถจับของทะเลอร่อย ๆ ได้มากมาย และยังมีทิวทัศน์ที่สวยงามอีกด้วย"

ด้วยเหตุนี้ ยาซูโอะจึงสะท้อนให้เห็นถึงทัศนคติของผู้คนที่ผ่านพ้นภัยพิบัติทางธรรมชาติมาแล้วซ้ำแล้วซ้ำเล่า

บริเวณที่เขาอาศัยอยู่ในภูมิภาคโทโฮกุ ตามแนวชายฝั่งมหาสมุทรแปซิฟิก สึนามิและแผ่นดินไหวไม่ใช่เรื่องที่เกิดขึ้นได้ยาก และตามแนวชายฝั่งก็มีศาลเจ้าและซากปรักหักพังที่หลงเหลืออยู่กระจายอยู่ทั่วไปซึ่งเปรียบเสมือนเครื่องเตือนใจถึงพลังของธรรมชาติและเตือนว่าและมนุษย์เป็นส่วนหนึ่งของสภาพแวดล้อมทางธรรมชาติอย่างไร

ระหว่างเดินทางไปและกลับจากการดำน้ำ ยาซูโอะมักยิ้มแย้มและเป็นมิตร เมื่อเขาพูดถึงยูโกะ น้ำเสียงของเขาแฝงไปด้วยอารมณ์ขันแบบขมขื่นเล็ก ๆ

"ถ้าเราได้พบกัน ผมคิดว่าสิ่งที่น่าประหลาดใจคือ เธอคงจะพูดกับผมเป็นอย่างแรกว่า 'คุณแก่ลงไปนะ'"

ทว่าช่วงเวลาที่ได้ดำดิ่งอยู่ในทะเลเป็นเวลาที่เขาได้ทบทวน ระยะ 50 เมตรลึกลงไปใต้ผิวน้ำ เขาว่ายน้ำอยู่เหนือภูมิประเทศใต้น้ำที่พังทลายซึ่งหลงเหลือจากวัฏจักรของการทำลายล้าง

"มันมีลักษณะทางธรณีใต้น้ำทุกรูปแบบ บางที่เหมือนภูเขา คุณสามารถลอยตัวขึ้นไปด้านบนและมองลงมาข้างล่างจากบนนั้น" เขากล่าว "มันเลยให้ความรู้สึกเหมือนกำลังบินอยู่จริง ๆ"

ยาซูโอะเติบโตขึ้นบริเวณริมทะเลแห่งนี้มานานก่อนที่จะได้พบกับยูโกะ เขาหัดว่ายน้ำและตกปลาในน่านน้ำแห่งนี้และมันได้หล่อหลอมชีวิตของเขาตลอดมาเท่าที่เขาจำความได้

ตอนนี้เมื่อเขาเห็นซากปรักหักพังใต้ผืนน้ำ เขามองว่ามันเป็นส่วนหนึ่งของวัฏจักรแห่งการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องของธรรมชาติ

"มีทั้งรถที่ถูกชนหายไปครึ่งคันและสิ่งอื่น ๆ ที่กลายเป็นแนวปะการังเทียมไปแล้ว มีฝูงปลาแหวกว่ายอยู่และว่างไข่ที่นั่น"

15 ปีมาแล้วแต่ความโศกเศร้ายังคงอยู่กับเขา เช่นเดียวกับท้องทะเล

ครั้งนั้นเป็นการลงดำน้ำครั้งที่ 763 ของเขา ในไม่ช้า เขาจะกลับลงไปในน้ำอีกครั้ง เพื่ออยู่ใกล้ชิดกับยูโกะ

บทความนี้มาจากตอนหนึ่งของรายการฮาร์ท แอนด์ โซล (Heart and Soul) ทางบีบีซี ภาคภาษาบริการโลก ผลิตโดยเมสเสจ เฮิร์ด และฮิโรมิ ทานูเอะ