Garaadka Macmalka ah (AI) ayaa wax ka beddelaya suuqa shaqada: Waa kuwee shaqooyinka khatarta ku jira?

Garaadka macmalka

Xigashada Sawirka, Getty Images

Published
Waqtiga akhriska: 6 daqiiqo

Shirkadaha ku hawlan dhinaca garaadka macmalka ah (AI) ayaa sameeya sheegashooyin waaweyn oo ku saabsan awoodda qalabkooda ay ugu beddeli karaan shaqaalaha aadanaha.

Hawlaha qaarkood si buuxda ayaa loo otomaatig looga digi doonaa, halka kuwa kalena la beddeli doono lana horumarin doono iyadoo la adeegsanayo garaadka macmalka ah.

Madaxda shirkadaha ugu waaweyn dunida ayaa balaayiin doollar ku maalgelinaya teknoolojiyaddan, iyagoo og in adeegsiga qalabkani uu yareyn karo kharashaadka shaqaalaha.

Maalmahan, madaxda shirkadaha waxaa loo sheegayaa in "in la ilaaliyo tirada shaqaalaha oo isku mid ah ay tahay calaamad muujinaysa guul iyo wax-soo-saar," halka maalgashadayaashu ay isweydiinayaan in shaqooyinka loo dhiibo shaqaale cusub iyo in kale, ama loo dhiibo "wakiillo garaadka macmalka" — shaqaale dijitaal ah oo loo kireysto inay qabtaan hawlo gaar ah, kuwaas oo qaarkood xitaa awood u leh inay qabtaan shaqooyin u baahan khibrad gaar ah.

Haddii xitaa kala bar sheegashooyinkan ay run noqdaan, saameyntooda dhammaanteen waan dareemi doonnaa, dhammaan qaybaha dhaqaalaha iyo xirfadaha aan ku shaqaysanno.

Dhaqaalyahanno ku guuleystay abaalmarinta Nobelka ayaa dhawaan ka digay in dunidu ay tahay inay "la qaado tallaabo degdeg ah" si loo hubiyo in garaadka macmalka ahi uu abuuro barwaaqo isla markaana uu hagaajiyo heerka nolosha, halkii uu sababi lahaa in shaqooyin badan la waayo oo ay dad badan shaqo la'aan ku dhacdo.

Bishii hore, ganacsiyada ku yaalla London ayaa ka digay inay ku adag tahay inay helaan xirfadaha ay u baahan yihiin, xilli garaadka macmalka ee dijitaalka ahi uu isbeddello waaweyn ku keenayo suuqa shaqada.

Weli waxaan ku jirnaa marxaladihii hore, balse xogtu waxay durba muujinaysaa isbeddello xiiso leh. Xogtu waxay muujinaysaa sida shabakadaha garaadka macmalka ee kala duwan ay u qaban karaan hawlo ay horey u qaban jireen aadanuhu.

Marka la eego cabbirkan, saddex sano oo keliya ka hor, nidaamyada waaweyn ee luuqadda (LLMs) waxay si hufan u qaban karaan oo keliya hawlo uu qofku ku dhammayn karo dhowr ilbiriqsi ama daqiiqado.

Hadda, nidaamyadani waxay sii kordhinayaan awoodda ay u leeyihiin inay qabtaan hawlo ka adag, kuwaas oo qofka ku qaadan lahaa ku dhowaad hal saac.

Qaar ka mid ah nidaamyada waaweyn ee luuqadda ayaa hadda xitaa awood u leh inay aqoonsadaan dhibaatooyinka ku jira qandaraasyada lacagaha dijitaalka ah, isla markaana ay abuuraan ama horumariyaan nidaamka laftiisa — hawlo qofka ku qaadan lahaa dhowr saacadood inuu dhammaystiro.

shaqooyiinka uu saameyn doono garaadka Macmalka (AI)

Saameynta garaadka macmalka

Xigashada Sawirka, Getty Images

Iska gudbi, siina wada aqrinta
BBC Somali WhatsApp

Warbixinada qotada dheer iyo wararka BBC Somali oo toos kuugu imanaaya WhatsApp.

Halkaan kaga soo biir

Dhamaadka xayeysiinta

Jiilka cusub ee nidaamyadan ayaa la filayaa inuu awood u yeesho inuu inta badan shaqadiisa naqshadaynta iyo horumarinta iskiis u qabto, isaga oo aan ku tiirsanaan taageero adanaha ka timaadda, muddo ku dhow sannadka soo socda.

Isbeddelkan ayaa hadda si weyn uga muuqda dhinaca barnaamijyada iyo horumarinta nidaamyada kombiyuutarrada. Inkasta oo isbeddelkani weli ku jiro marxaladihii hore, haddana waxaa sidoo kale laga arkayaa dhinacyo kale sida falanqaynta maaliyadda, shaqooyinka bilowga ah ee dhinaca sharciga, iyo xitaa qaar ka mid ah shaqooyinka bilowga ah ee warshadaha hal-abuurka.

Daraasadda ugu dhammaystiran ee ilaa hadda la sameeyay waxay ka timid Maraykanka, iyadoo la adeegsanayo xog afar sano ah oo ku saabsan xaaladda shaqo ee kooxo da' oo kala duwan, kuwaas oo ka shaqeeya xirfado heerar kala duwan ugu nugul garaadka macmalka ah (AI).

Shaqooyinkaas waxaa ka mid ah horumarinta barnaamijyada kombiyuutarrada, shaqaalaha xarumaha adeegga macaamiisha, shaqaalaha daryeelka caafimaadka, xannaaneeyayaasha carruurta iyo timo-jareyaasha.

Falanqayn ay samaysay Jaamacadda Stanford oo ku saabsan xogta mushaharka iyo shaqaalaynta ayaa muujinaysa in tan iyo markii ay soo baxeen chatbots, shaqaalaynta dadka da'doodu u dhaxayso 22 ilaa 25 sano ay hoos u dhacday 2.7 boqolkiiba.

Hoos-u-dhacu wuxuu gaarayaa 12.8 boqolkiiba qaybaha sida weyn ay u saameeyeen AI, oo ay ka mid yihiin maaliyadda, horumarinta barnaamijyada iyo ganacsiyada hal-abuurka ku yimid.

Dabcan, dhammaan dhaqaaleyahannadu kuma raacsana gunaanadkan. Qaar waxay aaminsan yihiin in arrimo kale, oo ay ka mid yihiin kororka dulsaarka iyo xaaladda guud ee dhaqaalaha, ay sidoo kale sharxi karaan isbeddelladan ka dhacay suuqa shaqada.

Xayeysiisyada shaqooyinka ee internetka ayaa sidoo kale saameyn ka qaaday ChatGPT iyo nidaamyada kale ee waaweyn ee luuqadda Kombiyuutarka ee loo yaqaanno (LLMs).

Dabcan, waxaa jira arrimo kale oo badan oo xaaladdan ka qayb qaadanaya, laga bilaabo dulsaarka ilaa siyaasadaha canshuuraha.

Si kastaba ha ahaatee, mid ka mid ah natiijooyinka ugu yaabka badan ee ka soo baxay falanqayn dhowaan ay samaysay Ururka Iskaashiga Dhaqaalaha iyo Horumarinta (OECD) ayaa ah farqiga u dhexeeya tirada xayeysiisyada shaqooyinka ee qaybaha sida weyn u saameeyay AI iyo kuwa aan sida weyn u saameyn.

Daraasadda ayaa muujisay in shaqooyinka ay ka mid yihiin suuq-geynta telefoonka iyo adeegyada sharciga ay ka mid yihiin qaybaha sida weyn u saameeyay AI, halka meelaha sida dhismaha, adeegyada nadaafadda iyo diyaarinta cuntada ay ka mid yihiin kuwa ugu yar ee uu saameeyay.

Dalka UK waxaa laga diiwaangeliyay hoos-u-dhac weyn oo ku yimid tilmaamahan, iyadoo dulsaarkuna uu ahaa mid aan isbeddelin ama hoos u dhacay, halka isbeddelkani uu sidoo kale billowday ka hor intii aysan kharashaadku kor u kicin sannadkii hore.

Marka loo eego tilmaamayaal badan oo caalami ah, ku-tiirsanaanta weyn ee dhaqaalaha UK uu ku qabo waaxda adeegyada ayaa dalka ka dhigaysa mid u nugul in shaqooyin la waayo, maadaama uu sii fidayo garaadka macmalka ah.

Shirkaduhu waxay doonayaan inay dhimaan kharashaadka

Isticmaalka AI waxaa lagu cabbiraa halbeeg loo yaqaan "token".

Token-yadu waa qaybo yaryar oo qoraal ah oo nidaamyada AI ay u isticmaalaan inay fahmaan, falanqeeyaan oo soo saaraan luuqad. Celcelis ahaan, token kasta wuxuu u dhigmaa qiyaastii saddex-meelood meel afar meelood meel kelmad Ingiriisi ah.

Shirkadaha ugu waaweyn ee dunida ee ka shaqeeya garaadka macmalka ah (AI) ayaa xitaa sameeyay "liisaska kala sarreynta token-yada" si ay shaqaalahooda ugu dhiirrigeliyaan inay gaaraan heerar wax-soo-saar oo sare, iyagoo adeegsanaya nidaamyada ugu casrisan.

Bilihii u dambeeyay, isticmaalka token-yadu wuxuu gaaray tirilyanno, mararka qaarna wuxuu gaaray tobanaan tirilyan ama xitaa quadrillions, taas oo inta badan ay sabab u tahay adeegsiga "wakiillada AI" — nidaamyo awood u leh inay qabtaan hawlo kala duwan iyaga oo aan faragelin bini'aadan u baahnayn.

Si kastaba ha ahaatee, waxaa jira caqabado. Kharashka isticmaalka teknoolojiyaddan ayaa si weyn u kordhay, ilaa heer ay shirkado badan hadda qasab ku noqotay inay xakameeyaan oo yareeyaan isticmaalka nidaamyadan.

Arrintani waa muhiim, sababtoo ah waxay muujin kartaa inay jiraan xaddidaad ku saabsan awoodda nidaamyada iskii u shaqeeya.

Xaaladaha qaarkood, "adeegsiga dijitaalka ah" ayaa ka qaalisan kara shaqaalaha aadanaha, iyadoo ay ku xiran tahay nooca shaqada la qabanayo.

Si kastaba ha ahaatee, waxaa jira qodob kale oo muhiim ah oo la xuso. Shirkado badan, oo ay ku jiraan kuwa ku yaalla dalalka reer Galbeedka, ayaa bilaabay inay isticmaalaan nidaamyada AI ee kharashka ugu yar, kuwaas oo lagu dhisay teknoolojiyad laga sameeyay Shiinaha, laguna soo bandhigay suuqa lacag la'aan ama qiimo aad u hooseeya.

Sidaas darteed, weli waxaa jira hubanti la'aan badan oo ku saabsan saameynta AI ku yeelan doonto suuqa shaqada, balse isbeddello muuqda ayaa durba soo baxaya.