Maxay Imaaraadka u beeniyeen safarka Netanyahu, Israa'iilna ay u shaacisay?

Xigashada Sawirka, Getty Images
Wax ka yar laba saacadood ka dib markii Xafiiska Ra'iisul Wasaaraha Israa'iil uu si rasmi ah u xaqiijiyay booqashadiisa Imaaraadka Carabta iyo kulan uu la yeeshay Maxamed bin Zayed, madaxweynaha dalka intii lagu jiray dagaalkii Iiraan, Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Imaaraadka Carabta ayaa beenisay booqashada waxayna diiday inay soo dhaweyso wafdi militari oo Israa'iil ah oo yimid dhulkeeda.
War-saxaafadeed kasoo baxay Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Imaaraadka Carabta, ayaa lagu sheegay in xiriirka ay la leedahay Israa'iil uu yahay xiriir dadweyne oo ku dhisan qaab-dhismeedka Heshiisyada Abraham oo aan ku salaysnayn sir ama heshiisyo qarsoodi ah.
War-saxaafadeedka ayaa lagu yiri: "Sidaas darteed, sheegasho kasta oo ku saabsan shirarka ama qabanqaabooyinka aan la shaacin ma laha saldhig ama aasaas ilaa ay kasoo saaraan hay'adaha rasmiga ah ee Imaaraadka Carabta."

Xigashada Sawirka, Bloomberg via Getty Images
Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Imaaraadka Carabta ayaa ugu baaqday warbaahinta inay "warar sax ah baahiyaan oo aysan daabicin macluumaad aan la xaqiijin ama aysan u isticmaalin inay abuuraan aragtiyo siyaasadeed."
War-saxaafadeedka Imaaraadka Carabta ayaa la sii daayay ka dib markii Xafiiska Ra'iisul Wasaaraha Israa'iil uu ku qoray barta X- in Benjamin Netanyahu uu safar qarsoodi ah ku tagay Imaaraadka intii uu socday dagaalkii Mareykanka iyo Israa'iil ay la galeen Iiraan - Howlgalka Libaaxa, kaas oo Israa'iil ay ugu yeertay "Howlgalka Libaaxa."
Qoraalka ayaa u qornaa sidan: "Intii lagu jiray howlgalka Libaaxa, Ra'iisul Wasaare Benjamin Netanyahu wuxuu safar qarsoodi ah ku tagay Imaaraadka Carabta wuxuuna la kulmay Sheekh Maxamed bin Zayed, Madaxweynaha Imaaraadka." Xafiiska Ra'iisul Wasaaraha Israa'iil ayaa sidoo kale yiri: "Safarku wuxuu keenay guul taariikhi ah oo ka dhalatay xiriirka Israa'iil iyo Imaaraadka."
Cabdul Khaliq Abdullah, oo ah bare sare oo cilmiga siyaasadda dalka Imaaraadka Carabta ka dhiga, ayaa si kulul u beeniyay in safar noocaas ah uu dhacay. "Safarkan qarsoodiga ah ee Netanyahu uu ku tagay Imaaraadka Carabta waa mid uu isagu sameeyay," ayuu u sheegay BBC-da.
Wuxuu intaas ku daray: "Netanyahu wuxuu u ololeynayaa safarkan ujeeddooyin doorasho oo keliya; safar uu Imaaraadka Carabta si cad ugu beeniyay hadal rasmi ah."
Warbaahinta Israa'iil ayaa sidoo kale soo warisay in madaxda Shabak, oo ah hay'adda amniga gudaha ee Israa'iil, iyo sidoo kale Mossad, ay booqashooyin ku tageen Imaaraadka intii uu socday dagaalka.
Waqtiga lagu dhawaaqayo safarkan Israa'iil
Warbixinada qotada dheer iyo wararka BBC Somali oo toos kuugu imanaaya WhatsApp.
Halkaan kaga soo biir
Dhamaadka xayeysiinta
Sida laga soo xigtay Muhannad Tutanji, oo ah weriyaha BBC-da ee Qudus, gudaha Israa'iil safarkan waxaa loo arkaa isku day lagu soo bandhigayo sawir ka duwan xaaladda siyaasadeed iyo amni.
Warbixintiisa, Muhannad Tutanji wuxuu kaga hadlay sababaha, baaxadda, iyo waqtiga rasmiga ah ee lagu dhawaaqay safarkan, gaar ahaan xaaladda Israa'iil, faahfaahinta safarrada noocaas ah badanaa waxaa marka hore warbaahinta loo gudbiyaa iyada oo loo marayo wariyeyaasha siyaasadda iyo amniga, Xafiiska Ra'iisul Wasaarahana si toos ah oo rasmi ah uma shaaciyo.
Weriyaha BBC-da ee Jerusalem ayaa la hadlay Jack Neriah, oo ahaa sarkaal hore oo ka tirsan sirdoonka militariga Israa'iil (AMAN) iyo la-taliyaha siyaasadda ee Ra'iisul Wasaarihii hore ee Israa'iil Yitzhak Rabin, oo hadda ah cilmi-baare ka tirsan Xarunta Arrimaha Dibadda iyo Amniga ee Qudus.
Mudane Neriah ayaa BBC-da u sheegay: "Siidaynta wararka safarka Netanyahu waxa ay ugu horreyn u ahayd in uu isticmaalo siyaasadda arimha gudaha Israa'iil iyo jawiga doorashada ee hadda jira." Wuxuu ku tilmaamay ujeeddada rasmiga ah ee safarka ee lagu dhawaaqay "dadaal lagu muujinayo horumarka Ra'iisul Wasaaraha Israa'iil ee horumarinta xiriirka Imaaraadka Carabta."
Waqtiga lagu dhawaaqayo safarkan Israa'iil
Sida laga soo xigtay Muhannad Tutanji, oo ah weriyaha BBC-da ee Qudus, gudaha Israa'iil safarkan waxaa loo arkaa isku day lagu soo bandhigayo sawir ka duwan xaaladda siyaasadeed iyo amni.
Warbixintiisa, Muhannad Tutanji wuxuu kaga hadlay sababaha, baaxadda, iyo waqtiga rasmiga ah ee lagu dhawaaqay safarkan, gaar ahaan xaaladda Israa'iil, faahfaahinta safarrada noocaas ah badanaa waxaa marka hore warbaahinta loo gudbiyaa iyada oo loo marayo wariyeyaasha siyaasadda iyo amniga, Xafiiska Ra'iisul Wasaarahana si toos ah oo rasmi ah uma shaaciyo.
Weriyaha BBC-da ee Qudus ayaa la hadlay Jack Neriah, oo ahaa sarkaal hore oo ka tirsan sirdoonka militariga Israa'iil (AMAN) iyo la-taliyaha siyaasadda ee Ra'iisul Wasaarihii hore ee Israa'iil Yitzhak Rabin, oo hadda ah cilmi-baare ka tirsan Xarunta Arrimaha Dibadda iyo Amniga ee Qudus.
Mudane Neriah ayaa BBC-da u sheegay: "Siidaynta wararka safarka Netanyahu waxa ay ugu horreyn u ahayd in uu isticmaalo siyaasadda arimha gudaha Israa'iil iyo jawiga doorashada ee hadda jira." Wuxuu ku tilmaamay ujeeddada rasmiga ah ee safarka ee lagu dhawaaqay "dadaal lagu muujinayo horumarka Ra'iisul Wasaaraha Israa'iil ee horumarinta xiriirka Imaaraadka Carabta."

Xigashada Sawirka, AFP via Getty Images
Jack Neriah ayaa intaa ku daray in ku dhawaaqista "ay ka dambeysay warar sheegaya in nidaamyada Iron Dome ay ku lug lahaayeen difaaca Imaaraadka intii lagu jiray iska horimaadka Iran." Wuxuu aaminsan yahay in xafiiska Benjamin Netanyahu uu isku dayayo "inuu iftiimiyo doorka amniga iyo siyaasadda ee Netanyahu iyadoo la wajahayo mowjado warbaahineed oo gudaha ah oo ka hadlaya fashilka siyaasadihiisa ku wajahan Xamaas, Hezbollah iyo Iran."
Marka laga hadlayo beeninta Imaaraadka, wuxuu sidoo kale sheegay in Abu Dhabi "aysan u badnayn inay si cad u muujiso xiriirka amni ee ay la leedahay Israa'iil, maadaama ay taasi horseedi karto xiisad sii kordheysa oo ka dhex aloosan Iiraan."

Xigashada Sawirka, Getty Images
Isagoo ka hadlayay shir ka dhacay Jaamacadda Tel Aviv dhowr maalmood ka hor, Safiirka Mareykanka ee Israa'iil Mike Huckabee ayaa xaqiijiyay warbixin ay daabacday shabakadda Axios oo sheegaysa in Israa'iil ay nidaamyada iyo shaqaalaha Iron Dome u dirtay Imaaraadka Carabta. Nidaamyadani waxay inta badan ka kooban yihiin raadaar iyo gantaallo.
Marka laga soo tago Iron Dome, Wargeyska Wall Street Journal ayaa sidoo kale sheegtay in Ciidanka Cirka ee Imaaraadka Carabta ay weerareen warshad saliid lagu sifeeyo oo ku taal Jasiiradda Lavan ee Iran horraantii Abriil, in kasta warbixinta aysan Imaaraadka Carabta weli xaqiijin ama aanay beenin.
Maxay imaardku u beeniyeen safarkan?
Andreas Craig, oo ah bare sare oo ku takhasusay daraasaadka amniga ee jaamaccda King's College London, ayaa aaminsan in diidmada Imaaraadka ee safarka ay tahay mid la fahmi karo, sababtoo ah shaacintiisa waxa ka faa'iideysan doona Benjamin Netanyahu in ka badan Abu Dhabi.
Mr Craig ayaa BBC-da u sheegay in arrinta Imaaraadka Carabta aysan ahayn xiriir lala yeesho Israa'iil, maadaama labada dal ay leeyihiin xiriir caadi ah oo ku saleysan Heshiiskii Abraham. Taa beddelkeeda, dhibaatadu waxay ahayd in Mr Netanyahu la sheegay inuu si qarsoodi ah ugu safray Imaaraadka intii uu socday dagaalka, uuna la kulmay madaxweynaha dalkaas, isla markaana uu gaaray "guul taariikhi ah" oo ku saabsan xiriirka amni.
Sida uu sheegay, sheekada noocaas ah waxay Imaaraadka Carabta ku sawiraysaa inaysan ahayn jilaa madax-bannaan oo goboleed, balse ay tahay saaxiibka qarsoon ee Israa'iil gaar ahaan dagaalka ay la gashay Iiraan.
Wuxuu yiri: "Abu Dhabi ma dooneeyso in Netanyahu uu qeexo xiriirka uu la leeyahay Imaaraadka iyadoo lagu saleynayo sheekada iyo xaaladaha Israa'iil, gaar ahaan haddii ujeeddada uu safarkan ugu dhawaaqay ay tahay inuu badbaadiyo sheegashiida siyaasadeed."
Mr Craig wuxuu aaminsan yahay in diidmada Imaaraadka Carabta ay sidoo kale u adeegeyso nooc ka mid ah gaashaanka ilaalineed ee kalsoonida siyaasadeed ee dalka.
Sida uu sheegay, Imaaraadka Carabta waxay dooneysaa inay ka faa'iidaysato iskaashiga ay la leedahay Israa'iil, oo ay ku jiraan dhinacyada tignoolajiyada, sirdoonka, difaaca gantaalaha, iyo xoojinta xiriirka ay la leedahay Washington, iyada oo aan loo soo bandhigin inay yihiin xulafo Benjamin Netanyahu xilligii dagaalka.

Xigashada Sawirka, AFP via Getty Images
Isagoo ka hadlaya sababta uu safarkan ugu dhawaaqay waqtigan, Andreas Craig wuxuu sheegay in Benjamin Netanyahu uu leeyahay taariikh dheer oo ah inuu isticmaalo xiriiro goboleed oo xasaasi ah si uu u helo faa'iidooyin siyaasadeed oo gudaha ah.
Waxa uu intaas raaciyay: "Netanyahu wuxuu doonayaa inuu muujiyo inuusan go'doon ahayn, in hoggaamiyeyaasha Carabtu ay sii wadaan inay la falgalaan, iyo inuu awood u leeyahay inuu sameeyo guulo amni xitaa inta lagu jiro dhibaatooyinka."
Mudane Craig wuxuu aaminsan yahay in markii uu ku dhawaaqay safarkan, Benjamin Netanyahu uu muujiyay inuu si buuxda diyaar ugu yahay inuu "nafta u huro " dadka kale haddii danihiisa gaarka ah ay u baahdaan.
Waxa uu u sheegay BBC-da: "Xaaladahan, Netanyahu wuxuu isu soo bandhigi karaa codbixiyayaasha Israa'iil isagoo ah siyaasi awood u leh inuu saameyn ku yeesho si isku mid ah gobolka, jebiyana caqabadaha diblomaasiyadeed iyo inuu soo jiito iskaashiga waddamada Carabta inkastoo ay jirto xaaladda Gaza, Iran iyo go'doominta caalamiga ah ee Israa'iil."
Doorashada baarlamaanka Israa'iil ayaa loo qorsheeyay bisha Oktoobar ee sanadkan, laakiin mucaaradka Israa'iil ayaa isku dayaya inay ansixiyaan sharci lagu kala dirayo Knesset-ka isla markaana lagu qabanayo doorashooyin goor hore ah - laga yaabee bil ka hor.

Xigashada Sawirka, Anadolu via Getty Images
Mr Craig wuxuu ku nuuxnuuxsaday in qodobka ugu muhiimsan ee arrintan uu yahay diidmada Imaaraadka Carabta.
Wuxuu intaas ku daray: "Tani waxay muujinaysaa in Abu Dhabi aysan kaliya arinkan ceeb ku ahayn laakiin sidoo kale ay ka xun tahay, mas'uuliyiinta Imaaraadkana waxay dareemayaan in Netanyahu uu ka gudbay khadadka cas ee lagu heshiiyay isagoo si siyaasadeed uga faa'iideysanaya safarkan la sheegay." Wuxuu ku tilmaamay xiriirka labada dal mid " istaraatiijiyadeed oo muhiim u ah, laakiin siyaasad ahaan jilicsan."
Falanqeeyaha Ingiriiska ayaa sheegay in diblomaasiyadda qarsoon ay weli ku badan tahay gobolka, maadaama danaha istaraatiijiyadeed iyo isbahaysiyada amniga ay inta badan ka sameysmaan meel ka fog siyaasadda iyo warbaahinta furan.
Tani waxay sidoo kale muujineysaa in xiriirka gobolka hadda lagu maareeyo qaab-dhismeedka isku mid ah, mid isku dheelitiraya danaha istaraatiijiyadeed iyo tixgelinta la xiriirta muuqaalka siyaasadeed ee waddamadan ee ra'yul caamka guud ee dadweynaha Carabta.









