'Cykada': Jak bardzo niepokojący jest nowy wariant Covid‑19 i czy dzieci są bardziej narażone?

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) monitoruje wysoce zmutowany wariant Covid-19, który dotychczas wykryto w 23 krajach.

Przypadki wariantu "Cykada", oficjalnie oznaczonego jako BA.3.2, odnotowano już w Stanach Zjednoczonych, Hongkongu, Mozambiku i Wielkiej Brytanii.

Choć nie ma powodów, by sądzić, że wariant ten jest bardziej niebezpieczny niż inne, eksperci sugerują, że dzieci mogą być bardziej narażone na zakażenie niż dorośli.

Jak bardzo powinniśmy się więc niepokoić?

Czym jest nowy wariant 'Cykada'?

Wariant BA.3.2 zyskał przydomek Cykada, ponieważ po jego pierwszym wykryciu pozostawał uśpiony w niektórych częściach świata — podobnie jak owad, który przez długie okresy żyje pod ziemią.

Po raz pierwszy wykryto go w Republice Południowej Afryki w listopadzie 2024 roku, jednak liczba przypadków zaczęła rosnąć dopiero we wrześniu 2025 roku.

W ubiegłym miesiącu amerykańska instytucja rządowa — Centers for Disease Control and Prevention (CDC) — poinformowała o pojawieniu się przypadków w 25 stanach.

Podano, że BA.3.2 wykryto w wymazach z nosa u czterech podróżnych, próbkach klinicznych od pięciu pacjentów oraz w 132 próbkach ścieków.

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) objęła wariant „monitoringiem", co — jak podkreślono — oznacza, że „może on wymagać priorytetowej uwagi" i jest obecnie badany pod kątem potencjalnego zagrożenia dla globalnego zdrowia publicznego.

Czy dzieci są bardziej narażone na zarażenie?

Analiza danych dotyczących przypadków w Nowym Jorku przeprowadzona przez badacza wariantów Covid‑19 Ryana Hisnera sugeruje, że dzieci mogą częściej uzyskiwać pozytywny wynik testu na obecność BA.3.2 niż dorośli.

„Nie jest to jeszcze recenzowane ani opublikowane, ale wydaje się, że tak jest," mówi prof. Ravindra Gupta z Cambridge Institute of Therapeutic Immunology and Infectious Diseases.

Istnieją różne teorie wyjaśniające, dlaczego tak się dzieje. Jedna z nich zakłada, że układ odpornościowy może mieć trudności z rozpoznaniem szczepu Cykady, ponieważ wcześniej nie mieliśmy z nim do czynienia.

„Dzieci mają na ogół niższą odporność niż dorośli, ponieważ nie zetknęły się z tak wieloma różnymi wirusami ani infekcjami Covid‑19, więc można się spodziewać, że będą mieć jeszcze słabszą odporność na ten wirus," mówi Gupta.

U dorosłych gruczoły wytwarzające przeciwciała chroniące przed wirusami dojrzewają przez lata, co pomaga w budowaniu odporności.

„Dzieci miały znacznie mniej czasu na przejście tego procesu dojrzewania, co może częściowo wyjaśniać, dlaczego są bardziej podatne na ten wirus" — dodaje.

Inni badacze sugerują, że w tym wariancie za zakażenia u dzieci może odpowiadać silnie zmutowane białko.

Gupta i jego zespół poszukują obecnie próbek pediatrycznych, aby przeprowadzić dalsze badania nad tym, dlaczego wariant ten wydaje się częściej dotykać dzieci.

Jakie są objawy?

Na razie nie ma dowodów na to, że szczep Cykada powoduje cięższy przebieg choroby niż inne warianty wirusa.

„Nie ma też żadnych szczególnych objawów, które występowałyby częściej" — dodaje prof. Paul Hunter, epidemiolog z University of East Anglia w Wielkiej Brytanii.

Covid‑19 może wywoływać objawy takie jak gorączka, kaszel, ból gardła, zatkany nos, zmęczenie, bóle głowy, bóle mięśni, duszność oraz biegunka.

„Wirus atakuje te same komórki niezależnie od wariantu… dlatego objawy są mniej więcej takie same," wyjaśnia Ian Jones, wirusolog z University of Reading w Wielkiej Brytanii.

Dlaczego jest tak zmutowany?

Wszystkie wirusy z czasem mutują — a wirusy RNA, takie jak wirus wywołujący Covid‑19, mutują szczególnie szybko.

Amerykańska agencja CDC opisała wariant BA.3.2 jako „wysoce zróżnicowany", co oznacza, że znacznie różni się on od pierwotnego wariantu Omikron.

Te mutacje mogą uniemożliwiać układowi odpornościowemu rozpoznanie wirusa i „do pewnego stopnia" pozwalać mu unikać odporności, którą organizm już wytworzył — mówi Jones.

„Wirus jest oczywiście skuteczny — unika przeciwciał obecnych w populacji, dlatego jego liczba przypadków stopniowo rośnie," dodaje.

Czy szczepionka nadal będzie działać?

Z powodu tych mutacji szczepionki przeciw Covid‑19 mogą być mniej skuteczne w ochronie przed wariantem Cykada. Eksperci podkreślają jednak, że wcześniejsze szczepienia nadal mogą zapewniać pewien poziom ochrony przed nowym wariantem.

„Możesz się zarazić, ale infekcja będzie miała łagodny przebieg" — wyjaśnia Jones.

Według WHO dotychczas 67% światowej populacji zostało zaszczepionych przeciw Covid‑19.

Dostęp do zaktualizowanych dawek przypominających, które zostały zmodyfikowane w celu ochrony przed nowszymi wariantami, różni się jednak w zależności od regionu świata.

Jak zaznacza Jones, firmy farmaceutyczne zdecydują się najpewniej na opracowanie nowej wersji szczepionki ukierunkowanej na wariant Cykada tylko w przypadku gwałtownego wzrostu liczby i ciężkości zachorowań.

Czy powinniśmy się martwić?

To, że wciąż pojawiają się nowe warianty wirusa Covid‑19, nie jest zaskakujące — mówi epidemiolog Hunter.

„Będziemy obserwować nowe warianty tak długo, jak długo ludzie będą zamieszkiwać tę planetę. Jest wątpliwe, by SARS‑CoV‑2 kiedykolwiek całkowicie zniknął" — dodaje.

Jak podkreśla, wzrost liczby przypadków nowego wariantu nie musi oznaczać wzrostu ogólnej liczby zakażeń Covid‑19 ani zgonów.

„Warianty będą pojawiać się regularnie i przyczyniać się do kolejnych fal zakażeń… ale prawdopodobnie będziemy nadal obserwować spadek liczby zgonów oraz ciężkich przypadków choroby" — zaznacza.

W grudniu WHO poinformowała, że nie ma danych wskazujących na zwiększoną ciężkość przebiegu choroby, liczbę hospitalizacji ani zgonów związanych z wariantem Cykada, i uznała go za stanowiący niskie zagrożenie dla zdrowia publicznego.

„[Covid‑19] stał się obecnie jedną z naszych sezonowych infekcji dróg oddechowych i ludzie powinni po prostu mieć tego świadomość" — mówi Jones.

„Jeśli uważają, że szczepienie może im pomóc, powinni z niego skorzystać".

Jednak osoby z grup ryzyka — w tym osoby powyżej 65. roku życia, z obniżoną odpornością oraz cierpiące na choroby przewlekłe — mogą ciężko przechorować Covid‑19.

„Wczesne zgłoszenie się po pomoc medyczną jest ważne, jeśli dziecko ma choroby płuc, serca lub niedobory odporności" — mówi Gupta.

„Ale u większości zdrowych dzieci infekcja powinna mieć samoograniczający się przebieg" — dodaje.

Ten tekst został napisany i sprawdzony przez dziennikarzy BBC. Przy tłumaczeniu zostały użyte narzędzia AI, w ramach projektu pilotażowego.

Edycja: Kamila Koronska