چرا جوانان تاجیکستان به یادگیری زبان چینی روی آورده‌اند؟

تا همین چند سال پیش، زبان انگلیسی مهم‌ترین زبان خارجی برای جوانان تاجیک به شمار می‌رفت. اما با گسترش نفوذ اقتصادی چین در آسیای مرکزی، زبان چینی به‌تدریج به گزینه‌ای جذاب‌تر برای نسل جوان تاجیکستان تبدیل شده است.

بر اساس آمار رسمی، اکنون هزاران دانشجوی تاجیک در دانشگاه‌های چین تحصیل می‌کنند و صدها نفر دیگر در مراکز آموزشی داخل تاجیکستان مشغول یادگیری زبان چینی هستند.

تضمینی برای آینده شغلی

بسیاری از جوانان تاجیک، دانستن زبان چینی را تضمینی برای آینده شغلی و زندگی خود می‌دانند.

ابراهیم‌جان دوستعلی‌زاده ۳۶ سال دارد و مترجم زبان چینی است. او چهارده سال پیش به صورت خودآموز یادگیری زبان چینی را آغاز کرد. آن زمان در یک آزمایشگاه تجزیه و تحلیل خاک در شمال تاجیکستان کار می‌کرد. پس از آغاز همکاری این آزمایشگاه با یک شرکت راه‌ و پل سازی چینی در تاجیکستان، تصمیم گرفت زبان چینی بیاموزد.

ابراهیم‌جان دوستعلی‌زاده می‌گوید: «نیازهای شغلی من را به سمت یادگیری زبان چینی سوق داد. پس از یادگیری این زبان، شرایط زندگی‌ بهتر شد. توانستم به چندین شهر چین سفر کنم و افق دیدم را گسترش دهم. حالا تلاش می‌کنم از این تجربه‌ها برای بهبود زندگی خود و کمک به پیشرفت کشور بهره ببرم.»

آقای دوستعلی‌زاده، در کنار شغل اصلی خود در یک شرکت چینی، برای ترویج زبان و ادبیات چینی نیز تلاش می‌کند. یکی از فعالیت‌های او ترجمه اشعار ۳۵ شاعر چینی از زبان اصلی به تاجیکی است. مجموعه «سی و پنج برگ از درخت دوستی» منتشر شده و اخیرا در اتحادیه نویسندگان تاجیکستان رونمایی شده است. این جوان تاجیک این دستاورد ارزشمند ادبی خودرا از برکت دانستن زبان چینی می‌داند.

محبوبیت زبان چینی در میان جوانان تاجیک

امروز، در مقایسه با ۱۰ یا ۱۵ سال پیش، فرصت‌ها و امکانات بیشتری برای یادگیری زبان چینی در تاجیکستان فراهم شده است. شبکه‌های اجتماعی نیز با تولید محتوای آموزشی متنوع، دسترسی به این زبان را آسان‌تر کرده‌اند. در کنار ده‌ها مرکز آموزش زبان‌های خارجی در سراسر کشور، زبان چینی اکنون به یکی از محبوب‌ترین زبان‌های خارجی در میان نوجوانان و جوانان تاجیک تبدیل شده است.

آناییز یوسف‌بیکوا یک سال است که در مرکز «نکسوس چاینیز» در شهر دوشنبه زبان چینی می آموزد. او به زبان چینی به من گفت: « زبان چینی را بسیار دوست دارم و به همین دلیل قصد دارم ادامه یادگیری آن را در خود چین دنبال کنم.»

در این مرکز آموزشی در شهر دوشنبه، افراد با سنین مختلف زبان چینی می‌آموزند. برای تقویت مهارت گفتاری زبان‌آموزان، معلمان چینی نیز به کار گرفته شده‌اند. از یکی از آنها خواستم ویدیوی صحبتهای آناییزرا به زبان چینی، گوش بدهد و نظرش را به ما بگوید. او بعد از شنیدن صحبتهای این دختر زبان‌آموز، سطح زبان چینی اورا «خیلی خوب» توصیف کرد.

این روزها جوانان تاجیک، از جمله آناییز یوسف‌بیکوا، بیش از گذشته به یادگیری زبان چینی روی آورده‌اند. آنها بر این باورند که تسلط بر این زبان می‌تواند فرصت‌های شغلی بیشتری در اختیارشان بگذارد، امکان دسترسی به بازار کار گسترده‌تری را فراهم کند و چشم‌انداز حرفه‌ای روشن‌تری برای آینده‌شان رقم بزند.

زائر سلیم‌اف، مدیر مرکز آموزش زبان چینی «نکسوس» در دوشنبه که سه سال پیش فعالیت خود را آغاز کرده، می‌گوید افزایش علاقه جوانان و نوجوانان تاجیک به زبان چینی بی‌دلیل نیست. او توضیح می‌دهد: «یادگیری زبان چینی فرصت‌های شغلی متنوعی ایجاد می‌کند؛ از کار در شرکت‌های چینی فعال در تاجیکستان گرفته تا تدریس زبان چینی یا اشتغال در خود چین. علاوه بر این، تسلط بر این زبان می‌تواند زمینه‌ساز همکاری‌های تجاری و فعالیت در حوزه واردات و صادرات کالا با شرکت‌های چینی باشد.»

توجه دولت به آموزش زبان‌های خارجی

اخیرا رحیم سعیدزاده، وزیر معارف و علم جمهوری تاجیکستان در دیدار با سفیر جدید چین در دوشنبه اعلام کرد که در حال حاضر شش هزار جوان تاجیک در چین تحصیل می‌کنند.

در سیزده دانشگاه تاجیکستان، زبان چینی به دانشجویان تدریس می‌شود و «مرکز آموزشی و فرهنگی کنفوسیوس» در دانشگاه ملی تاجیکستان نیز در طول ۱۵ سال فعالیت خود به هزاران دانشجو آموزش داده است.

این روزها و در آستانه آغاز سال تحصیلی جدید، مقابل سفارت چین در دوشنبه می‌توان ده‌ها جوان تاجیک را دید که برای دریافت ویزای تحصیلی و ارائه مدارک خود صف کشیده‌اند. همزمان، گزارش‌ها حاکی از آن است که حدود ۴۰ استاد چینی در دانشگاه‌ها و مراکز آموزشی تاجیکستان به تدریس زبان چینی مشغول‌اند.

امامعلی رحمان، رئیس ‌جمهوری تاجیکستان، در سفر اخیر خود به چین که سه ماه پیش انجام شد، در دیدار با دانشجویان تاجیک تاکید کرد که یادگیری زبان‌های خارجی برای آینده آنها اهمیت فراوانی دارد، نکته‌ای که بی‌تردید موجب تشویق بیشتر جوانان تاجیک به یادگیری زبان شده است.

عبدالصمد الهام اخیرا تصمیم گرفت زبان‌ چینی یاد بگیرد چون او باور دارد که «جوانانی که زبان چینی می‌آموزند، نه تنها در تاجیکستان بلکه در خارج از کشور نیز می‌توانند در شرکت‌های معتبر، به‌ویژه شرکت‌های تجاری، کار کنند. آنها می‌توانند مترجم شوند و در حوزه‌های پزشکی و فناوری فعالیت کنند و سطح زندگی خود را ارتقا دهند.»

چین؛ همسایه و مهم‌ترین شریک راهبردی تاجیکستان

چین همسایه تاجیکستان و یکی از مهم‌ترین شرکای اقتصادی، تجاری و راهبردی این کشور است. چین طی سال‌های ۲۰۱۴ تا ۲۰۲۴ حدود چهار میلیارد دلار در اقتصاد تاجیکستان سرمایه‌گذاری کرده است. اکنون بیش از ۷۰۰ شرکت با سرمایه چینی در تاجیکستان فعالیت می‌کنند. این واقعیت‌ها نیز به افزایش علاقه جوانان تاجیک به یادگیری زبان چینی انجامیده است.

چین همچنان بزرگ‌ترین طلبکار خارجی تاجیکستان است. بر اساس آمار رسمی، بدهی تاجیکستان به چین در آغاز سال ۲۰۲۶ بیش از ۷۰۰ میلیون دلار بود؛ رقمی که بیش از یک‌چهارم کل بدهی خارجی این کشور را تشکیل می‌دهد. در همان زمان، مجموع بدهی خارجی تاجیکستان حدود ۳/۰۳ میلیارد دلار برآورد شده بود.

این ارقام نشان می‌دهد که نفوذ اقتصادی چین در تاجیکستان تنها به سرمایه‌گذاری و تجارت محدود نمی‌شود، بلکه بر بازار کار و حتی انتخاب‌های آموزشی نسل جوان نیز اثر گذاشته است؛ نسلی که بیش از گذشته یادگیری زبان چینی را راهی برای دستیابی به فرصت‌های شغلی و تحصیلی بهتر می‌بیند.