IKIBIRIRAHO, Abantu barenga 130 bamaze gupfa muri DR Congo nyuma yuko Ebola yongeye kwaduka

Minisitiri w'ubuzima yavuze ko iyi mibare igaragaza ko ubu bwoko bushya bwa Ebola bwa Bundibugyo bwica ku kigero kiri hasi ugereranyije n'ubundi bwoko bwaherukaga kugaragara muri icyo gihugu.

Incamake

Amakuru y'ikibiriraho

Didier Bikorimana, Gildas Yihundimpundu na Gisèle Berwa

  1. ‘Miss Pupulaire’ w’u Burundi yambuwe ikamba

    Mugisha Monica Celeste aheruka kuboneka mu bikorwa bitegurwa na kompanyi itegura Miss Burundi muri Gashyantare(2) uyu mwaka

    Ahavuye isanamu, MissBurundi_Org

    Insiguro y'isanamu, Mugisha Monica Celeste aheruka kuboneka mu bikorwa bitegurwa na kompanyi itegura Miss Burundi muri Gashyantare(2) uyu mwaka

    Abategura irushanwa rya Miss Burundi batangaje ko umukobwa ‘wakunzwe cyane’ ku mbuga zitandukanye (Miss Populaire) yambuwe iryo kamba kuva ku wa mbere, nk’uko biri mu itangazo basohoye mu ijoro ryacyeye.

    Kompanyi INGO s.a itegura ayo marushanwa y’ubwiza ivuga ko Mugisha Monica Celeste “yakoze ingendo mu mahanga” atabimenyesheje, kandi ko bagerageje kumenya amakuru kuri we ntasubize.

    Mugisha ntacyo aravuga ku byatangajwe n’iyi kompanyi iba ifitanye amasezerano y’imikoranire n’abakobwa batsinze irushanwa.

    Iyo kompanyi ivuga ko kuva ubu Mugisha abujijwe gukoresha iryo kamba yahawe, n’ikirango cy’irushanwa ku mbufa izo ari zo zose.

    Itangazo ryayo rivuga ko “gukoresha iryo kamba kuzafatwa nko kwiyitirira ikintu kandi kwatera gukurikiranwa mu mategeko”.

    Amezi macye nyuma yo gutorwa muri Nyakanga(7) ishize Mugisha yagiye muri Suède mu bikorwa byo kumurika no guteza imbere umuco w’u Burundi, nyuma agaruka mu gihugu cye.

    Mu ntangiriro z’uyu mwaka, Mugisha wari ufite umushinga ugendaye n’ubucuruzi bw’ikawa, yabonetse mu bindi bikorwa bitandukanye mu Burundi.

    Izindi nkuru wasoma:

  2. Umunyamerika yanduye Ebola muri DR Congo yajanywe kuvurirwa hanze

    Peter na Rebekah Stafford

    Ahavuye isanamu, Serge

    Insiguro y'isanamu, Peter na Rebekah Stafford, bafise abana bane, bagiye muri Afrika mu 2019

    Abategetsi ba Leta Zunze Ubumwe za Amerika bavuga ko Umunyamerika yipimishije agasanganwa Ebola inyuma yo kuyandura igihe yariko akorana n’umugwi w’abamisiyonari b’abavuzi muri Repubulika yaDemokarasi ya Congo.

    Ikigo ca Amerika kijejwe gukinga no kurwanya indwara, CDC, cavuze ko uwo Munyamerika yimuriwe mu Budagi kugira avurwe inyuma y’aho mu mpera z’indwi iheze atanguye kugaragaza ibimenyetso vy’iyo ndwara.

    Abantu n’imiburiburi 131 ni bo bivugwa ko bamaze gupfa kuva indwara ya Ebola yadutse muri DRC. Hakekwa kandi ko abarenga 500 boba barayanduye nk’uko bishikirizwa n’abategetsi.

    Ikigo CDC ca Amerika cavuze ko kiriko kiritunganya kugira kijane abandi Banyamerika n’imiburiburi batandatu bagiye ahantu hari iyo ndwara canke bashobora kuba baregereye abagwayi.

    Ico kigo nticatangaje ku mugaragaro izina ry’Umunyamerika yakorera muri DR Congo yafashwe n’uwo mugera ku wa Mungu.

    Ariko umuryango w’abamisiyonari b’abavuzi witwa “Serge” wavuze mu nyuma ku wa mbere ko umwe mu baganga bawo b’Abanyamerika, Peter Stafford, yipimishije agasanga yaranduye Ebola.

    Uwo muganga yanduye uwo mugera igihe yariko avura abarwayi ku bitaro vya Nyankunde i Bunia, umurwa mukuru w'intara ya Ituri, aho arangurira imirimo kuva mu mwaka wa 2023, nk’uko uwo muryango wabivuze.

    Ku wa mbere, ikigo CDC casohoye itegeko rishasha ribuza ingenzi z’abanyamahanga kwinjira muri Amerika hamwe mu misi 21 iheze boba baragendeye ibihugu vyagaragayemo Ebola, harimwo DRC, Uganda na Sudani y’Epfo.

    Ico kigo cafatiye kw’itegeko ryitwa Title 42, ribuza vy’igihe gito abatari Abanyamerika kwinjira muri Amerika ku mvo z’amagara y’abantu.

    Izindi nkuru wasoma:

  3. Imbunda n’abageni: Ubukwe butangaje i Tehran bwa ‘couples’ 110 zishyigikiye leta

    Abageni mu modoka

    Ahavuye isanamu, EPA/Shutterstock

    Mu muhate w’icengezamatwara rya na leta ya Iran, ku murwa mukuru Tehran kuwa mbere nijoro habaye ubukwe bwa ‘couples’ zigera ku 110 zatambagiye mu mihanda mu byishimo no gushyigikira leta, nk'uko bivugwa na BBC ishami ry'igiperse.

    Imihango yo kubashyingira yabereye ahitwa Imam Hussein Square mu majyepfo y’uyu murwa mukuru umaze igihe ufite agahenge nyuma y’ibitero bikomeye byibasiye uyu mujyi kuva mu mpera za Gashyantare(2) kugeza mu kwezi gushize.

    Ubu bukwe bwabaye bigendanye n’ubukangurambaga (campaign) bwiswe "Janfada" [bisobanuye – igitambo] aho ibinyamakuru bya leta bivuga ko abantu miliyoni 31 biyandikishije ko biteguye kurwanira igihugu cyabo.

    Leta yatangije amahugurwa ya gisirikare no gukoresha intwaro ku bifuza kwinjira mu gisirikare.

    Imbunda hejuru y'imodoka y'abageni

    Ahavuye isanamu, EPA/Shutterstock

    Insiguro y'isanamu, Imbunda hejuru y'imodoka y'abageni

    Amashusho y’ubu bukwe bise ‘Janfada couples’ yagaragaje zimwe mu modoka z’abageni zariho imbunda ziremereye mu gushyigikira ubwo bukangurambaga.

    Repubulika ya Kislamu ya Iran yarwanye intambara ebyiri yatewemo na Israel na Amerika muri iyi myaka ibiri ishize kandi yugarijwe n’ibibazo bikomeye by’ubukungu.

    Leta ishyira imbaraga mu gushyigikirwa n’abaturage mu byo icamo, nubwo abaturage bamwe banenga leta gushaka kwinjiza abantu benshi bashoboka mu gisirikare.

    Izindi nkuru wasoma:

  4. Trump avuga ko yahagaritse ibitero bishya kuri Iran abisabwe n’ibihugu byo mu kigobe

    Perezida Donald Trump wa Amerika

    Ahavuye isanamu, Getty Images

    Perezida Donald Trump wa Leta Zunze Ubumwe za Amerika yavuze ko yahagaritse ibitero bya gisirikare bishya kuri Iran abisabwe n’ibihugu byo mu kigobe mu gihe “ibiganiro bikomeye ubu birimo kuba”.

    Mu butumwa yashyize ku rubuga rwe Truth Social, yavuze ko ibyo yabisabwe na Qatar, Arabia Saoudite na Emira Zunze Ubumwe z’Abarabu.

    Avuga ko yabwiwe ko kumvikana “kwakwemerwa” na Washington kugiye kugerwaho, yongeraho ko uko kumvikana kugomba kuba kurimo ko “NTA NTWARO KIRIMBUZI KURI IRAN”.

    Gusa yaburiye ko Amerika yiteguye “gukomeza igitero gisesuye kandi kinini cyane kuri Iran, mu kanya ako ari ko kose” mu gihe nta kumvikana Washington yakwemera kugezweho.

    Umwe mu bakuru b’ingabo muri Iran yaburiye Amerika “kudakora andi makosa akomeye no kwibeshya”.

    Ibyatangajwe na Trump bije mu gihe amakusanyabitekerezo yerekana ko abanyamerika benshi bakomeje kwanga iyi ntambara.

    Abagera kuri 64% by’ababajijwe mu ikusanyabitekerezo rya New York Times/Siena bavuze ko byari icyemezo kibi kuri Washington kwishora mu ntambara na Iran.

  5. Abantu barenga 130 bamaze gupfa muri DR Congo nyuma yuko Ebola yongeye kwaduka

    Minisitiri w’ubuzima wa DRC Dr Samuel-Roger Kamba mu kiganiro n’abanyamakuru i Kinshasa, ku itariki ya 19 Kanama (8) mu mwaka wa 2024. Yambaye ishati y'ubururu y'amaboko maremare, imbere ye hari indangururamajwi nyinshi.

    Ahavuye isanamu, AFP via Getty Images

    Insiguro y'isanamu, Minisitiri w'ubuzima wa DRC Dr Samuel-Roger Kamba mu kiganiro n’abanyamakuru i Kinshasa (ifoto mbarankuru yo ku itariki ya 19 Kanama (8) mu mwaka wa 2024)

    Minisitiri w’ubuzima wa Repubulika ya Demokarasi ya Congo (DRC) yavuze ko abantu 131 bamaze gupfa mu turere twagaragayemo icyorezo cya Ebola naho abandi 531 bakaba bacyekwa ko bayanduye.

    Mu kiganiro n’abanyamakuru i Kinshasa mu ijoro ryacyeye, Minisitiri Dr Samuel-Roger Kamba yavuze ko ushingiye kuri iyo mibare, bigaragara ko ikigero cyo kwica cy’ubu bwoko bwa Bundibugyo bw’iyi virusi kiri hasi ugereranyije n’icy’ubwoko bwaherukaga kugaragara muri icyo gihugu bwitwa Zaïre.

    Yavuze ko ubu bwoko bwa Bundibugyo bwica ku kigero cya 30% ugereranyije n’ubwa Zaïre bwo bwica ku kigero kirenga 80%.

    Minisitiri w’ubuzima yavuze ko bitaremezwa ko abapfuye bose bishwe na Ebola.

    Nubwo yavuze ko iki cyorezo gihangayikishije, yavuze ko atewe ishema n'uburanaribonye iki gihugu kimaze kugira mu guhangana na Ebola, mu gihe iki ari icyorezo cya 17 kibayeho kuva Ebola ivumbuwe muri icyo gihugu mu mwaka wa 1976.

    Ishami ry’Umuryango w’Abibumbye ryita ku buzima (OMS/WHO) ryatangaje ko iki cyorezo cya Ebola ari ikibazo cy’ubuzima rusange cyihutirwa gihangayikishije isi.

    Leta ya DRC ivuga ko utundi turere dutatu tw’ubuvuzi twagaragayemo ubwandu bwa Ebola: Nyakunde yiyongereye ku tundi turere dutatu mu ntara ya Ituri, Butembo mu ntara ya Kivu ya Ruguru mu karere k’ubuvuzi ka Katwa, ndetse n’umuntu umwe wanduye Ebola i Goma.

    Abategetsi bavuze ko amatsinda y’abahanganye n’iki cyorezo arimo gushakisha abacyekwaho ko banduye, ndetse bashishikarije abaturage kudashya ubwoba.

    Minisitiri Dr Samuel-Roger Kamba yavuze ko ku ruhande rw’abaturage habayeho gutinda kumenyekanisha ubu bwoko bushya bwa Ebola, bwadutse ku itariki ya 24 Mata (4) uyu mwaka, kuko hari abafite imyemerere ko iyi ari indwara y’amayobera, ibyo bikaba byaratumye ikomeza gukwirakwira.

    Izindi nkuru wasoma:

  6. Mwaramutse neza!

    Ikaze kuri BBC Gahuzamiryango, aho tubagezaho amakuru yo mu karere no mu mahanga mu buryo bw'aka kanya.