Ni irihe banga ry'abagore b'Abayapani rituma babaho kugeza ku myaka 100?

Imibare ya leta y'icyo gihugu igaragaza ko Ubuyapani bwashyizeho agahigo gashya ku mubare w'abantu barengeje imyaka 100, ugera ku bantu bagera ku 100.000.

Ubuyapani bumaze imyaka 55 yikurikiranya bufite uyu muhigo, muri 2025, bwari bufite abantu 99.763 barengeje imyaka 100.

88 ku ijana by'abarengeje imyaka 100 ni abagore.

Mu 2025, Minisitiri w'Ubuzima icyo gihe, Takamaro Fukoka, yashimiye abagore 87.784 n'abagabo 11.979 bari barengeje imyaka 100, agira ati "murakoze ku bw'imyaka myinshi mwagize mu iterambere ry'umuryango."

Ubuyapani bugira abantu baramba kurenza ibindi bihugu ku isi kandi akenshi bwitwa igihugu gifitanye isano n'abantu bakuze cyane ku isi, nubwo hari ubushakashatsi bushidikanya ku mibare y'abantu barengeje imyaka 100.

Imibare ya leta y'icyo gihugu igaragaza ko Ubuyapani bwashyizeho agahigo gashya ku bantu barengeje imyaka 100, bugera ku bantu bagera ku 100.000.

Ubuyapani bumaze imyaka 55 yikurikiranya bufite uyu muhigo; mu 2025, Ubuyapani bwari bufite abantu 99.763 barengeje imyaka 100.

88 ku ijana by'abarengeje imyaka 100 ni abagore.

Mu 2025, Minisitiri w'Ubuzima icyo gihe, Takamaro Fukoka, yashimiye abagore 87.784 n'abagabo 11.979 bari barengeje imyaka 100, agira ati "murakoze ku bw'imyaka myinshi mwagize mu iterambere ry'umuryango."

Ubuyapani bugira igihe kirekire cyo kubaho ku isi kandi akenshi bwitwa igihugu gifitanye isano n'abantu bakuze cyane ku isi, nubwo hari ubushakashatsi bushidikanya ku mibare y'abantu barengeje imyaka 100.

Umuntu ukuze cyane mu Buyapani ni Shigeko Kagawa, umugore w'imyaka hafi 115 ukomoka muri Yamatokoriyama, mu nkengero z'umujyi wa Nara. Umugabo mukuru ni Kiyotaka Mizuno, ufite imyaka 112, utuye Iwata, umujyi uri ku nkombe z'inyanja.

Iyi mibare yashyizwe ahagaragara mbere y'uko umunsi w'abageze mu za bukuru mu Buyapani wizihizwa ku ya 15 Nzeri(9), umunsi mukuru w'igihugu, aho abantu barengeje imyaka 100 bahabwa ibaruwa y'ishimwe n'igikombe cy'ifeza na Minisitiri w'Intebe.

Muri 2025, abantu 52,310 nibo bari babomye iki gihembo, nk'uko Minisiteri y'ubuzima ibivuga.

Ahagana mu myaka ya za 1960, Ubuyapani bwari bufite igipimo gito cyane cy'abantu barengeje imyaka 100 mu bihugu bya G7, ariko iki kibazo cyarahindutse cyane kuva icyo gihe.

Ubwo guverinoma yatangiraga gukora ubushakashatsi ku bantu barengeje imyaka ijana y'amavuko mu 1963, hari abantu 153 gusa bari bafite iyi imyaka cyangwa irenga.

Umubare wiyongereye ugera ku bantu 1.000 mu 1981, ugera ku 10.000 mu 1998.

Ukwiyongera kw'igihe cyo kubaho bifitanye isano ahanini n'igabanuka ry'impfu zikomoka ku ndwara z'umutima cyangwa cancer , cyane cyane kanseri y'ibere na prostate.

Ubuyapani bufite umubare w'abantu bafite umubyibuho ukabije uri hasi, ibyo bikaba bigabanya indwara zituruka ku mubyibuho, barya indyo irimo inyama nke zitukura n'imboga nyinshi n'amafi.

Igipimo cy'umubyibuho ukabije kiri hasi cyane cyane ku bagore mu Buyapani, ibyo bikaba bishobora gusobanura impamvu baramba kurusha abagabo.

Ubuyapani kandi bwakoze ubukangurambaga bwo gushishikariza abantu kugabanya umunyu barya.

Ariko, si ikibazo cy'imirire gusa. Abaturage b'Abayapani bakora siporo bagenda n'amaguru kandi bakoresha ubwikorezi rusange igihe kinini.

Ahagana mu myaka ya za 1960, Ubuyapani bwari bufite igipimo gito cyane cy'abantu barengeje imyaka 100 mu bihugu bya G7, ariko iki kibazo cyarahindutse cyane kuva icyo gihe.

Ubwo guverinoma yatangiraga gukora ubushakashatsi ku bantu barengeje imyaka ijana mu 1963, hari abantu 153 gusa bafite imyaka cyangwa irenga.

Umubare wiyongereye ugera ku 1.000 mu 1981, ugera ku 10.000 mu 1998.

Ukwiyongera kw'igihe cyo kubaho bifitanye isano ahanini n'igabanuka ry'impfu zikomoka ku ndwara z'umutima cyangwa kanseri isanzwe, cyane cyane kanseri y'ibere na prostate.

Ubuyapani bufite umubyibuho ukabije uri hasi, ibyo bikaba byibasira izi ndwara, barya indyo irimo inyama nke zitukura n'imboga nyinshi n'amafi.

Igipimo cy'umubyibuho ukabije kiri hasi cyane cyane ku bagore mu Buyapani, ibyo bikaba bishobora gusobanura impamvu baramba kurusha abagabo.

Ubuyapani kandi bwakoze ubukangurambaga bwo gushishikariza abantu kugabanya ingano y'umunyu barya.

Ariko, si ikibazo cy'imirire gusa. Abaturage b'Abayapani bakora siporo bagenda n'amaguru kandi bakoresha ubwikorezi rusange igihe kinini.

Ariko, ubushakashatsi butandukanye bwagaragaje gushidikanya ku mubare w'abantu bafite imyaka irenga 100.

Ubushakashatsi bwagaragaje ko amakosa yo gutunganya amakuru, inyandiko mpimbano , cyangwa kutagira icyemezo cy'amavuko bishobora kuba byaratumye umubare munini w'abantu bafite imyaka 100 cyangwa irenga badashyirwa mu nyandiko za raporo.

Igenzura ryakozwe na leta mu 2010 ku nyandiko z'imiryango mu Buyapani ryagaragaje ko abantu barenga 230.000 bavuzwe ko bafite imyaka 100 batakiriho, bakaba barapfuye mu myaka ibarirwa muri za mirongo ishize.

Amakosa y'ibarura yahujwe n'amakuru y'abaturage atigeze yemezwa, ndetse hanakekwa ko hari imiryango ishobora kuba yarahishe urupfu rw'abakuze babo kugira ngo ikomeze guhabwa amafaranga yabo y'izabukuru.