سفر مارک روبیو به سمرقند؛ امریکا در تلاش گسترش روابط با کشورهای آسیای میانه است

وزیر امور خارجه ایالات متحده، در سفری با «هدف تقویت روابط تجاری و دیپلماتیک با آسیای مرکزی» به ازبیکستان رفته است. مارک روبیو یکشنبه‌شب (۱۸ اکتوبر) وارد سمرقند شد و «سعیده میرضیایوا، دختر رئیس‌جمهور ازبیکستان و رئیس اداره ریاست‌جمهوری این کشور» از او‌پذیرایی کرد.

آقای روبیو امروز دوشنبه با همتایان خود از قزاقستان، قرغیزستان، تاجیکستان، ترکمنستان و ازبیکستان دیدار کرد تا پیرامون امنیت، تجارت، بهبود امنیت منطقه‌ای و نگرانی‌های مشترک گفت‌وگو کند. بعید است که وضعیت فعلی در افغانستان در این گفت‌وگوها مطرح نشده باشد. ‌

وزیر خارجه امریکا در حساب ایکس خود نوشته است که: «برای شرکت در نشست وزرای گروه ۵+۱ و سرپرستی یک هیئت بی‌نظیر از بیش از ۲۰۰ مدیر و فعال اقتصادی، در ازبیکستان حضور دارم. این چارچوب دیپلماتیک به تقویت همگرایی منطقه‌ای، ابتکارات تحول‌آفرین در دیپلماسی تجاری، و ساختن آینده‌ای باثبات‌تر و شکوفاتر برای ایالات متحده و شرکای ما در آسیای مرکزی کمک می‌کند.»

همچنین قرار است او در نشست «شورای تجارت و سرمایه‌گذاری ایالات متحده و ازبیکستان» شرکت کرده و با مقامات تجاری آسیای مرکزی و آذربایجان دیدار کند.

روبیو در سمرقند به خبرنگاران گفت که آسیای مرکزی «مکانی جدید برای سرمایه‌گذاری و پایگاهی تازه برای صادرات است؛ ترمینالی مرکزی که از طریق آن مواد حیاتی برای آینده همه ملت‌ها ارسال می‌شود.»

وزیر خارجه امریکا تأکید کرد که «ایالات متحده می‌خواهد شریکی قدرتمند در آسیای مرکزی باشد.»

او افزود: «آسیای مرکزی طی ۲۰ سال گذشته آن‌طور که شایسته بوده مورد توجه سیاست‌گذاران ما قرار نگرفته است، اما این روند در حال تغییر است و به همین دلیل است که ما اکنون اینجا هستیم.»

رسانه‌های امریکایی هم نوشته‌اند «اگرچه حکومت‌های مختلف پیش‌تر بارها وعده داده بودند که حضور فعال‌تری در آسیای مرکزی خواهند داشت، اما این منطقه اغلب در واشینگتن به عنوان اولویتی درجه‌دوم در سیاست خارجی تلقی شده است.»

در دوران حضور نظامی ایالات متحده در افغانستان امریکا روابطی محدود با کشورهای آسیای میانه برقرار کرد تا عمدتا به عنوان نقاط ترانزیتی برای تجهیزات و تدارکات نیروهای امریکایی و متحدانشان در نبرد با طالبان و القاعده عمل کنند.

دونالد ترامپ، رئیس جمهور امریکا، نوامبر گذشته میزبان رهبران کشورهای آسیا میانه در نشستی در کاخ سفید بود و از توافقات تجاری به ارزش بیش از ۱۳۰ میلیارد دالر، از جمله قراردادهای مربوط به خرید هواپیماهای بوئینگ توسط این کشورها خبر داد.

به گزارش رسانه‌های امریکایی، حکومت این‌کشور همچنین مشتاقانه به دنبال ترغیب کشورهای مسلمان برای پیوستن به «پیمان ابراهیم» است. در میان کشورهای آسیای مرکزی، قزاقستان تنها کشوری است که پیش‌تر اسرائیل را به رسمیت شناخته و این پیمان را امضا کرده است.

مشخص نیست که دیدار آقای روبیو از ازبیکستان چند روزه است اما گفته شده این سفر شامل توقف وزیر خارجه در هند نیز می‌شود.

به گفته ناظران، ظاهرا این سفر ارتباط چندانی با معضلات اصلی سیاست خارجی حکومت ترامپ در خاورمیانه و جنگ روسیه و اوکراین ندارد.

سفر وزیر خارجه امریکا به ازبیکستان در حالی انجام می‌شود که انتقادهایی مطرح است مبنی براینکه دستگاه دیپلماسی ایالات متحده مسائل بحرانی‌تر را رها کرده و به سراغ دیدارهایی رفته که از نظر سیاسی کم‌‌هزینه‌تر هستند. وزارت خارجه ایالات متحده این انتقادها را رد کرد و روبیو نیز این گمانه‌زنی‌ها را کم‌اهمیت جلوه داده است.