ဇူလိုင် ၁၂ ရက်သတင်းများအနှစ်ချုပ် - မြန်မာ့အရေး ဘန်ကောက်အလွတ်သဘောတွေ့ဆုံပွဲစပြီ

အာဆီယံအလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံက ဦးစီးပြီး ထိုင်းနိုင်ငံကလက်ခံကျင်းပတဲ့ မြန်မာ့အရေး အလွတ်သဘောဆွေးနွေးပွဲ ဒီနေ့ နေ့လယ်ပိုင်းမှာစတင်ပြီဖြစ်ကြောင်း ထိုင်းနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနဘက်က ထုတ်ပြန်ပါတယ်။

ဆွေးနွေးပွဲကို နေပြည်တော်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဦးတင်မောင်ဆွေနဲ့အဖွဲ့ တက်ရောက်ဆွေးနွေး နေတာကိုတွေ့ရပါတယ်။

အာဆီယံနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးတွေရဲ့ အလွတ်သဘောဆွေးနွေးပွဲမစတင်ခင် မနေ့ ဇူလိုင် ၁၁ ရက်မှာတော့ အိမ်ရှင် ထိုင်းနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဆီဟာဆက်နဲ့ ဦးတင်မောင်ဆွေတို့ ကနဦးတွေ့ဆုံခဲ့ကြပြီး မြန်မာကငြိမ်းချမ်းရေးနဲ့ ပြန်လည် သင့်မြတ်ရေးဆိုင်ရာဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု တွေကို ဆွေးနွေးခဲ့တယ်လို့ ထိုင်းဘက်ကထုတ်ပြန်လာတာပါ။

နှစ်နိုင်ငံချစ်ကြည်ရေးဆက်လက်ဆောင်ရွက်ဖို့နဲ့ နယ်စပ်လုံခြုံရေး၊ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်အရေးနဲ့ မြစ်ရေညစ်ညမ်းမှုဆိုင်ရာတို့ကို မနေ့ကဆွေးနွေးခဲ့ကြပါတယ်။

လာမယ့်တစ်ပတ်အတွင်း မုတ်သုံလေအားကောင်းပြီး မိုးကြီးနိုင်

ကပ္ပလီပင်လယ်ပြင်နဲ့ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်တို့မှာ မုတ်သုံလေ အားကောင်းလာနိုင်လို့ ဒီနေ့ကစလို့ ဇူလိုင် ၁၈ ရက်အထိ တစ်ပတ်အတွင်းမှာ နေရာကွက်ပြီး မိုးကြီးနိုင်ကြောင်း မိုးလေဝသနဲ့ဇလဗေဒညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာနက ထုတ်ပြန်ပါတယ်။

သံလွင်၊ ဘီးလင်းနဲ့ စစ်တောင်း၊ ချင်းတွင်းနဲ့ သောင်ရင်းမြစ်ရေတွေ မြင့်တက်နေတယ်လို့ ပြောနေချိန်မှာပဲ တစ်ပတ်အတွင်း မိုးများမယ်လို့ မိုးဇလက ဒီနေ့ မနက်ပိုင်း ထုတ်ပြန်လာတာပါ။

မုတ်သုံလေ အားကောင်းလာနိုင်လို့ နေပြည်တော်၊ ရန်ကုန်၊ ပဲခူး၊ စစ်ကိုင်းအထက်ပိုင်း၊ ဧရာဝတီ၊ တနင်္သာရီ၊ ကချင်၊ ကရင်၊ ချင်း၊ မွန်၊ ရခိုင်အပါအဝင် ရှမ်းမြောက်နဲ့ ရှမ်းအရှေ့ပိုင်းတို့မှာ နေရာစိပ်စိပ်ကနေ နေရာအနှံ့အပြား မိုးထစ်ချုန်းရွာပြီး အချို့ဒေသတွေမှာ နေရာကွက်ပြီး မိုးကြီးနိုင်တယ်လို့ မိုးဇလက ခန့်မှန်းပါတယ်။

မိုးသည်းတာနဲ့အတူ လေပြင်းတိုက်၊ ရုတ်တရက်ရေကြီးတာနဲ့ မြေပြိုတာစတဲ့ သဘာဝဘေးအန္တရာယ်တွေဖြစ်နိုင်လို့ ကုန်းမြင့်ဒေသအနီးမှာနေသူတွေက မြေပြိုမှု အန္တရာယ်သတိရှိဖို့နဲ့ မြစ်ငယ်ချောင်းငယ်အနီးနေသူတွေ ရေကြီးရေလျှံမှုတွေကို ကြိုသတိထားဖို့လည်း တိုက်တွန်းပါတယ်။

မိုးဇလကတော့ လက်ရှိမှာ သံလွင်၊ ဘီးလင်းနဲ့ စစ်တောင်းမြစ်ရေတို့ စိုးရိမ်ရေအမှတ်အထက်ကိုရောက်ရှိနေပြီး ချင်းတွင်းနဲ့ သောင်းရင်းမြစ်ရေတွေကတော့ လာမယ့်နာရီပိုင်းအတွင်း စိုးရိမ်ရေအမှတ်ကို ရောက်လာနိုင်တယ်လို့ မြစ်ရေအခြေအနေကို ပြောပါတယ်။

"မြဝတီမြို့ပေါ်ရပ်ကွက်တွေအထိတော့ ရေမဝင်သေးဘူး၊ ဒါပေမဲ့ သောင်းရင်းမြစ်ရေတက်တာက အပေါ်ပိုင်းကို ရောက်လာတယ်။ မိုးကလည်း ဆက်တိုက်ရွာနေတယ်၊ ညနေလောက်မှ အခြေအနေ ဆက်ကြည့်ရမယ်" လို့ မြဝတီမြို့မှာကူညီရေးလုပ်ပေးနေသူတဦးက ပြောပါတယ်။

ဘီးလင်းမြစ်ရေအခြေအနေကတော့ ဘီးလင်းမြို့နယ်အတွင်း မြစ်ကမ်းဘေးကျေးရွာ ၂၀ နီးပါးမှာ ရေဝင်ရောက်နေလို့ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူဦးရေ ၁၀၀ နီးပါးရှိနေပြီလို့ ဒေသတွင်းသတင်းတွေမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။

နောက်ပြီး ရခိုင်မှာလည်း မိုးများပြီး ရေကြီးနေလို့ အာရက္ခတပ်တော် (အေအေ) ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ မြို့နယ်တွေမှာ ရေဘေးသင့်သူ သိန်းဂဏန်းအထိ ရှိတယ်လို့ ပြည်နယ်ထဲ အကူအညီပေးနေသူတွေက ပြောပါတယ်။

ရေကြီးမှုတွေအတွင်း နေအိမ်တွေ ရေထဲမျောပါပြီး လူသေဆုံးတဲ့အထိဖြစ်နေတယ်လို့ ရခိုင်အခြေစိုက်သတင်းတွေက ရေးပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ရခိုင်ပြည်နယ်ထဲ ဆက်သွယ်ရေးပြတ်တောက်နေလို့ အခုသီတင်းပတ်အတွင်းမှာဖြစ်တဲ့ ရေကြီးမှုအခြေအနေ အတိုင်းအဆကို သိနိုင်ဖို့ ခက်ခဲနေပါတယ်။

ရတနာပုံဆိုက်ဘာစီးတီးကို Silicon Valley လို ဖြစ်လာဖို့ ရည်ရွယ်တယ်လို့ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ပြော

မန္တလေးတိုင်းထဲ စစ်တက္ကသိုလ်တွေရှိတဲ့ ပြင်ဦးလွင်မြို့အနီး ဖော်ဆောင်နေတဲ့ ရတနာပုံဆိုက်ဘာစီးတီးကို အမေရိကန်က ကမ္ဘာ့ကျော်နည်းပညာရပ်ဝန်း Silicon Valley လိုဖြစ်လာဖို့ ရည်မှန်းထားတယ်လို့နေပြည်တော်ခေါင်းဆောင် ဦးမင်းအောင်လှိုင်ကပြောပါတယ်။

ပြင်ဦးလွင်က အနီးစခန်းလေဆိပ်ဖွင့်ပွဲကို မနေ့ ဇူလိုင်လ ၁၁ ရက်မှာ တက်ရောက်ချိန် သူက အခုလို ပြောလိုက်တာဖြစ်ပါတယ်။

ဒါအပြင် ဒီလေဆိပ်ဟာ ရတနာပုံဆိုက်ဘာစီးတီးအတွက် လေကြောင်းဆက်သွယ်ရေး တံခါးပေါက်ဖြစ်လာမယ်လို့ ပြောလိုက်ပါတယ်။

လွတ်လပ်ရေးမရခင်ကာလတည်းက ဖောက်လုပ်ထားတဲ့ အနီးစခန်းလေဆိပ် အဆင့်မြှင့်တင်ရေးကို စစ်ကောင်စီလက်ကထက် ၂၀၂၃ ခုနှစ်ကတည်းက စလုပ်ခဲ့ပြီး လေဆိပ်ဖွင့်ပွဲကို မနေ့တုန်းက ပြုလုပ်ခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။

ဦးမင်းအောင်လှိုင်ကတော့ ဒီလေဆိပ်ကို အသုံးပြုပြီး ပြည်တွင်းပြည်ပက နည်းပညာရှင်တွေနဲ့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူတွေ ရတနာပုံဆိုက်ဘာစီးတီးကို အချိန်တိုအတွင်း ဝင်ထွက်သွားလာနိုင်မယ်လို့ သူ့ရဲ့ ဖွင့်ပွဲမိန့်ခွန်းမှာ ထည့်ပြောပါတယ်။

ရတနာပုံဆိုက်ဘာစီးတီးက နိုင်ငံရဲ့သတင်းအချက်အလက်နဲ့ နည်းပညာကဏ္ဍ (ICT Sector) ကိုပါ တိုးတက်မြင့်မားရေးအတွက် ဗဟိုချက်မဖြစ်တယ်လို့ပြောရင်း ကမ္ဘာ့အဆင့်မီ Silicon Valley အဖြစ်ရည်ရွယ်တယ်လို့လည်း သူက မိန့်ခွန်းထဲ ထည့်ပြောခဲ့တာပါ။

ဒီရတနာပုံဆိုက်ဘာစီးတီး (ရတနာပုံမြို့သစ်စီမံကိန်း) ကို ဆယ်စုနှစ်တွေနဲ့ချီအကောင်အထည် ဖော်နေတာဖြစ်ပြီး အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း စစ်ခေါင်းဆောင် ဦးမင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ သားဖြစ်သူပိုင် ကုမ္ပဏီကအကောင်အထည်ဖော်နေတာကြောင့် ဝေဖန်မှုတွေလည်း ရှိနေတဲ့စီမံကိန်းဖြစ်ပါတယ်။

ဒါအပြင် စီမံကိန်းအကောင်အထည်ဖော်ဖို့အတွက် မြေယာပြဿနာအငြင်းပွားမှုတွေလည်း ရှိခဲ့ပါတယ်။ အခုဦးမင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ပြင်ဦးလွင်ခရီးစဉ်မှာလည်း စီမံကိန်းမြေဧရိယာဧက ၃၀၀၀ ဆိုင်ရာ အချက်အလက်တွေ၊ စီမံကိန်းဧရိယာအတွင်းက ကျေးရွာတွေနဲ့ပတ်သက်လို့ ထည့်သွင်း ဆွေးနွေးခဲ့ပါတယ်။

စီမံကိန်းမြေဧရိယာဧက ၃၀၀၀ ကို ၂၀၀၆ ခုနှစ်ကတည်းက အစိုးရပိုင်စီမံကိန်းမြေအဖြစ် သတ်မှတ်ထားတာဖြစ်လို့ ခွင့်ပြုချက်မရှိဘဲ အဆောက်အအုံဆောက်နေထိုင်သူတွေကို သတ်မှတ်စည်းကမ်းနဲ့ကိုင်တွယ်ဖို့ပါ ဦးမင်းအောင်လှိုင်က ညွှန်ကြားသွားခဲ့ပါတယ်။

ပထမဆုံးသမ္မတခရီးစဉ်ဖြစ်တဲ့ အိန္ဒိယဝန်ကြီးချုပ် မိုဒီနဲ့တွေ့ဆုံချိန်မှာလည်း ရတနာပုံဆိုက်ဘာစီးတီးမှာ အိန္ဒိယလုပ်ငန်းရှင်တွေလာရောက်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံဖို့ ဦးမင်းအောင်လှိုင်က ဖိတ်ခေါ်ပါတယ်။ ဒါအပြင် ပြည်တွင်း၊ ပြည်ပကုမ္ပဏီတွေအနေနဲ့ စိတ်ဝင်စားမှုအဆိုပြုလွှာ (Expression of Interest – EOI) တင်နိုင်ကြောင်း အသွင်ပြောင်းအစိုးရရဲ့ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာနကလည်း ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။

နေပြည်တော်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးကို အာဆီယံလက်ခံတွေ့ဆုံမယ့်အပေါ် ဝေဖန်

ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ဘန်ကောက်မြို့မှာ အာဆီယံနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးတွေနဲ့ နေပြည်တော် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဦးတင်မောင်ဆွေတို့ ဒီနေ့ အလွတ်သဘော တွေ့ဆုံဆွေးနွေးတာဟာ စစ်တပ်ရဲ့အကြမ်းဖက်လုပ်ရပ်တွေကို အားပေးရာရောက်တယ်လို့ နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းတွေက သဘောထားထုတ်ပြန်ကြပါတယ်။

ဒီတွေ့ဆုံမှုက အာဆီယံဘုံသဘောတူညီချက် ၅ ရပ်ကို ထိခိုက်စေပြီး မြန်မာစစ်တပ်ရဲ့ သဘောထားတင်းမာမှုကို အသိအမှတ်ပြုရာရောက်တယ်လို့ ကုလသမဂ္ဂ ကျွမ်ကျင်သူဟောင်းတွေနဲ့ဖွဲ့စည်းထားတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာအထူးအကြံပေးကောင်စီ(SAC-M) က မနေ့ရက်စွဲနဲ့ ထုတ်ပြန်တာပါ။

"အခုလိုအလျှော့ပေးလိုက်တဲ့လုပ်ရပ်ကြောင့် အာဆီယံရဲ့အရေးပါမှု၊ သြဇာလွှမ်းမိုးနိုင်စွမ်းတွေ ဆုံးရှုံးသွားနိုင်တဲ့အခြေအနေကိုရောက်သွားပြီ" လို့ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ ကုလသမဂ္ဂလူ့အခွင့်အရေး အထူးကိုယ်စားလှယ်အဖြစ်တာဝန်ယူခဲ့သူ SAC-M အဖွဲ့ဝင် မစ္စ ယန်ဟီးလီက ပြောပါတယ်။

အာဆီယံအနေနဲ့ မြန်မာစစ်တပ်ရဲ့ထောင်ချောက်ထဲ မကျသွားဖို့လိုတယ်လို့ အာဆီယံ လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ လွှတ်တော်အမတ်များအဖွဲ(APHR)ကလည်း ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။

အာဏာသိမ်းစစ်တပ်ကို တရားဝင်မှုဖြစ်စေမယ့်ဘယ်လိုခြေလှမ်းကိုမဆိုငြင်းပယ်ဖို့ အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတွေကို တိုက်တွန်းကြောင်းပါ APHR အမတ်တွေက သူတို့ ထုတ်ပြန်ချက်မှာ ထည့်ပြောပါတယ်။

ဒီနေ့ဘန်ကောက်တွေ့ဆုံပွဲကို လက်ရှိအာဆီယံအလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံရဲ့ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး၊ အာဆီယံရဲ့ မြန်မာ့အရေးအထူးသံ မာထရီဆာပီ လာဇာရိုက ဦးဆောင်မှာဖြစ်ပြီး ထိုင်းနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဆီဟာဆက်က အိမ်ရှင်အဖြစ် လက်ခံပြုလုပ်တာပါ။

၂၀၂၁ ခုနှစ်စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း အာဆီယံနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးတွေနဲ့ နေပြည်တော် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးတို့ အလွတ်သဘော ပထမဆုံး လူချင်းတွေ့ဆုံမှု ဖြစ်ပါတယ်။

အာဆီယံဘုံသဘောတူညီချက်ထဲပါတဲ့ အကြမ်းဖက်မှုရပ်တန့်ရေး၊ သက်ဆိုင်သူတွေနဲ့ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးရေးနဲ့ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာအကူအညီတွေပေးဖို့တွေကို လက်တွေ့အကောင်အထည်ဖော်နိုင်ရေး ဆွေးနွေးမယ်လို့ ဖိလစ်ပိုင်ဘက်က ထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ်။

တဖက်မှာလည်း ဘန်ကောက်မြို့ တွေ့ဆုံပွဲဟာ နေပြည်တော်မှာ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ဦးဆောင်တဲ့အစိုးရသစ် ဧပြီလမှာ အာဏာယူပြီးတဲ့နောက် အာဆီယံ နိုင်ငံအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံအချို့က နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးတွေ နေပြည်တော်အထိ ခရီးပေါက်ခဲ့အပြီးမှာ ထွက်ပေါ်လာတာလည်းဖြစ်ပါတယ်။

အာဆီယံအလှည့်ကျ ဖိလစ်ပိုင်ကတော့ မြန်မာ့အရေးဘုံသဘောတူညီချက် ၅ ရပ် တိုးတက်မှုမရှိတဲ့အတွက် ချမှတ်ထားတဲ့ကန့်သတ်ချက်အရ နေပြည်တော် ခေါင်းဆောင်နဲ့ သူ့ရဲ့နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးတို့ကို အာဆီယံထိပ်သီးဆွေးနွေးပွဲတွေကို တက်ရောက်ခွင့်ပေးဦးမှာမဟုတ်ဘူးလို့ ဘီဘီစီနဲ့ အင်တာဗျူးမှာ အစောပိုင်း ကတည်းက ပြောထားပါတယ်။

ဘန်ကောက်မှာ အာဆီယံနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးတွေ တွေ့ဆုံကြမယ်လို့ သတင်းထွက်အပြီး ဇူလိုင် ၉ ရက်က လုပ်တဲ့ နေပြည်တော်က ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်အစည်းအဝေးမှာ အာဆီယံဘုံသဘောတူညီချက် ၅ ရပ်နဲ့ပတ်သက်ပြီး စစ်တပ်ကျောထောက်နောက်ခံ ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီအမတ်တွေ ဦးဆောင်ဆွေးနွေးခဲ့ကြပါတယ်။

အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတချို့က ပြည်တွင်းရေးကို နှောင့်ယှက်ဖို့ကြိုးစားတယ်ဆိုပြီးလည်း အမတ်တချို့က ဆွေးနွေးခဲ့ကြပါတယ်။ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအတိုင်ပင်ခံကောင်စီ(NUCC)၊ ပြည်‌ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ (CRPH)အပါအဝင် တော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေဘက်ကတော့ အာဆီယံဘုံသဘောတူညီချက်တွေနဲ့ကိုက်ညီတဲ့ ဘက်ပေါင်းစုံ ထိတွေ့ဆက်ဆံမှုတွေလုပ်ဖို့ သဘောထားထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။