Welcome to My Bitesize, let's get you set up!

Add your subjects to find the right study guides, track progress and keep everything in one place.

Add my subjects
My Subjects

Adferiad WeimarPact Locarno

Rhwng 1923 a 1929, profwyd oes aur yn yr Almaen o dan Weriniaeth Weimar. Helpodd y gwleidydd blaenllaw, Gustav Stresemann, i sicrhau benthyciadau o America i adfer yr economi, a chytundebau rhyngwladol i helpu i ail-adeiladu lle’r Almaen ymhlith prif genhedloedd y byd. Pam cafodd blynyddoedd Stresemann eu hystyried yn oes aur?

Part ofHanesYr Almaen mewn cyfnod o newid, 1919-1939

Pact Locarno

Nod Gustav Stresemann yn fras yn ei bolisi tramor oedd adfer grym a ffyniant yr Almaen. Ond roedd yn hollol ymwybodol nad oedd yr Almaen mewn sefyllfa i herio grym milwrol y Cynghreiriaid a diwygio Cytundeb Versailles trwy rym. Yn lle hynny, dilynodd Stresemann bolisi o gydweithredu â’r Gorllewin a chymysgedd o gymodi a gwasgu ar y pwerau eraill.

Sylweddolai Stresemann na allai gwledydd eraill fforddio gadael i economi’r Almaen ddymchwel yn llwyr. Yr enw ar ei strategaeth oedd Erfüllungspolitik (dyhuddiad), sef cyflawni neu gydymffurfio â thelerau Versailles i wella’r berthynas â Phrydain a Ffrainc.

Fel rhan o’i bolisi o ddyhuddiad, cynhaliwyd cyfres o gyfarfodydd gweinidogion tramor. Trafodwyd Pact Locarno yn Locarno, y Swistir, ar 5–16 Hydref 1925 a’u llofnodi’n swyddogol yn Llundain ar 1 Rhagfyr. Arwyddwyd y Pact gan yr Almaen, Prydain, Ffrainc, Gwlad Belg a’r Eidal.

Beth benderfynwyd?

  • Derbyniodd Stresemann ffiniau gorllewinol yr Almaen (ond nid y rhai dwyreiniol).
  • Cytunodd pob gwlad i droi cefn ar ddefnyddio grym a goresgyniad, ac eithrio fel hunanamddiffyniad.
  • Rhoddodd y Pact sicrwydd i Ffrainc ynglŷn â’i ffiniau ac i’r Almaen ynglŷn ag unrhyw ymosodiad/oresgyniad gan Ffrainc, fel a ddigwyddodd yn 1923.
  • Llofnododd yr Almaen gytundebau hefyd gyda Gwlad Pwyl a Tsiecoslofacia yn troi cefn ar ddefnyddio grym ac yn addo cyfeirio unrhyw anghydfod yn y dyfodol i dribiwnlys cyflafareddu neu i’r Llys Parhaol dros Gyfiawnder Rhyngwladol. (Nid oedd hyn fodd bynnag yn golygu bod yr Almaen yn derbyn ei ffiniau dwyreiniol).

Effaith y Pact

Fe wnaeth y cytundebau wella’r berthynas rhwng gwledydd Ewrop hyd at 1930. Arweiniodd at y gred y ceid setliad heddychlon i unrhyw anghydfod yn y dyfodol. Cyfeiriwyd at hyn yn aml fel ysbryd Locarno. Atgyfnerthwyd hyn ymhellach pan ymunodd yr Almaen â Chynghrair y Cenhedloedd yn 1926.

Aeth y Cynghreiriad o Gwlen, a fu wedi’i meddiannu ganddynt, yn Rhagfyr 1925. Rhoddwyd Gwobr Heddwch Nobel i brif negodwyr y Pact – Chamberlain yn 1925 a Briand a Stresemann yn 1926.