CHP'nin karar ve yönetim organları hangileri, yetkileri neler?

Kemal Kıloçdaroğlu'nun başkanlık ettiği bir Parti Meclisi toplantısında yanında biri kadın iki partili var. Kürsüde de biri konuşuyor.

Kaynak, CHP

Fotoğraf altı yazısı, 23 Temmuz 2023'te yapılan Parti Meclisi toplantısına Kemal Kılıçdaroğlu başkanlık ediyor
    • Yazan, BBC News Türkçe
    • Bildirdiği yer, Ankara
  • Yayın tarihi
  • Okuma süresi 2 dk

CHP'de kurultay tartışmaları ve "mutlak butlan" davasıyla birlikte gözler yeniden parti tüzüğündeki yetkili organlara çevrildi.

Genel Başkan'dan Parti Meclisi'ne, Merkez Yönetim Kurulu'ndan TBMM Grubu'na kadar uzanan yapı içinde hangi organın hangi yetkiye sahip olduğu, kritik önem taşıyor.

Tüzüğün 19. maddesine göre genel başkan, partiyi siyaseten temsil eden, disiplin kurulları dışında tüm parti örgütünün başkanı.

Partiyi yönetmek, organlarını toplantıya çağırmak, yetkili organ kararlarının uygulanmasını sağlamak ve denetlemek, genel merkez ile TBMM Grubu arasındaki uyumu sağlamak, parti adına açıklamalar yapmak genel başkan veya görevlendireceği kişilerin yetkisinde bulunuyor.

Parti Meclisi: Kurultay sonrası en yüksek karar organı

Parti Meclisi (PM) genel başkan ve kurultayca seçilen 60 üyeden oluşuyor ve acil durumlar dışında iki ayda bir toplanıyor.

Ayrıca 15 yedek üye belirleniyor.

Parti politikaları ve stratejilerini belirleme yetkisine sahip olan PM'nin yetki alanları oldukça geniş:

Partinin çalışma raporları ve kesin hesabını inceleyip karara bağlamak, yıllık bütçeyi onaylama, kurultay gündemi ve seçim bildirgelerini inceleyip karara bağlama yetkisine sahip.

Ayrıca, milletvekili, belediye başkanı aday listesi de PM onayına tabi.

Hükümet kurma, katılma, çekilme kararlarını alıyor.

Tüzüğe göre bu gibi kritik başlıklarda TBMM Grup Başkanvekilleri ve Grup Yönetim Kurulu üyeleri de PM toplantılarına katılarak oy kullanabiliyor.

PM'nin salt çoğunluğunun oyuyla olağanüstü kurultay kararı alınabiliyor.

MYK'nın önerisiyle disiplin cezalarının bağışlanması kararını alma yetkisi de var.

Merkez Yönetim Kurulu: Partinin yönetim organı

Partinin "en üst yönetim organı" MYK, genel başkan, genel başkan yardımcıları ve genel sekreterden oluşuyor.

Görevleri arasında kurultay ve PM kararını uygulamak, örgütü yönetmek, parti adına idari ve hukuki işlemleri yürütmek, bütçesini hazırlamak, tüzüğe aykırı çalışan örgütleri görevden almak, kongre takvimini yürütmek, parti mal varlığını yönetmek, üyelik kayıtlarını tutmak bulunuyor.

MYK, haftada bir olağan olarak toplanıyor.

Acil durumlarda genel başkanın çağrısıyla her zaman toplantı yapılabiliyor.

TBMM Grubu: Yasama faaliyetlerinin merkezi

Partili milletvekilleri TBMM Grubunu oluşturuyor ve Meclis faaliyetlerini yürütüyor.

Grup yönetimi; grup başkanı, grup başkanvekilleri ve grup yönetim organlarından oluşuyor.

Genel başkan aynı zamanda grup başkanı oluyor. Ancak genel başkanın milletvekili olmaması durumunda, grup başkanı, Meclis grubunda yapılacak gizli oyla seçiliyor ve genel başkana bağlı çalışıyor.

TBMM Grubu, partinin programı, seçim bildirgesi, kurultay kararları ve PM tarafından belirlenen politikalar doğrultusunda yasama organında gerekli çalışmaları yürütüyor.

Cumhurbaşkanı adayını belirleme yetkisi de Meclis grubuna ait.

Disiplin kurulları: İhraç ve yaptırım mekanizması

CHP'de disiplin süreçleri Yüksek Disiplin Kurulu ve alt disiplin organları üzerinden yürütülüyor.

Kurul, parti suçu iddialarını incelemek, uyarı, kınama, geçici çıkarma ve kesin ihraç cezaları vermek, parti içi disiplin süreçlerini yürütme yetkilerine sahip.