"เขม โสกา" อดีตผู้นำฝ่ายค้านกัมพูชาได้รับพระราชทานอภัยโทษหลังถูกจำคุก 27 ปี

เขม โสกา อดีตผู้นำฝ่ายค้านของกัมพูชา ซึ่งถูกตัดสินลงโทษจำคุก 27 ปีในข้อหากบฏ ได้รับการอภัยโทษแล้ว

ฮุน เซน ประธานวุฒิสภาของ ในฐานะรักษาการประมุขแห่งรัฐของกัมพูชา ลงนามในพระราชกฤษฎีกาพระราชทานอภัยโทษให้แก่คู่แข่งทางการเมืองของเขา ในพระปรมาภิไธยของพระบาทสมเด็จพระบรมนาถ นโรดม สีหมุนี

โสกา อดีตผู้นำพรรคกู้ชาติกัมพูชา (Cambodian National Rescue Party - CNRP) ซึ่งปัจจุบันถูกยุบพรรคไปแล้ว ถูกจับกุมครั้งแรกในปี 2017 จากคลิปวิดีโอที่เขากล่าวว่าได้รับการสนับสนุนจากกลุ่มสนับสนุนประชาธิปไตยในสหรัฐอเมริกา

เขาถูกกักบริเวณในบ้านตั้งแต่ถูกตัดสินว่ามีความผิดฐานกบฏในปี 2023 ท่ามกลางเสียงวิจารณ์อย่างกว้างขวางจากกลุ่มสิทธิมนุษยชนว่าข้อกล่าวหาดังกล่าวมีแรงจูงใจทางการเมือง

ฮุน เซน โพสต์ข้อความบนเฟซบุ๊กว่า โสกาได้รับการ "อภัยโทษ" แล้ว พร้อมกับภาพพระราชกฤษฎีกาที่เขาลงนาม

ขณะที่ ฮุน มาเนต บุตรชายของฮุน เซน ซึ่งขึ้นดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีสืบทอดต่อจากบิดาในปี 2023 กล่าวว่า การอภัยโทษครั้งนี้เป็น "อีกก้าวหนึ่งในการเสริมสร้างความสามัคคีของชาติ"

การตัดสินใจครั้งนี้เกิดขึ้นหลังจากศาลปฏิเสธคำอุทธรณ์ต่อคำพิพากษาของโสกาเมื่อเดือนที่แล้ว แต่พระราชกฤษฎีกาพระราชทานอภัยโทษนี้ ไม่ได้รวมถึงการยกเลิกคำสั่งห้ามเดินทางออกนอกประเทศกัมพูชาเป็นเวลา 5 ปีหลังพ้นโทษ

เอเลน เพียร์สัน ผู้อำนวยการประจำภูมิภาคเอเชียของฮิวแมนไรท์วอทช์ กล่าวว่า "การตัดสินใจของฮุน เซน ในการอภัยโทษให้เขม โสกา หลังจากถูกคุมขังโดยพลการนานกว่า 8 ปีนั้น เป็นการแก้ไขความอยุติธรรมที่ร้ายแรงได้บางส่วน แต่เป็นเรื่องน่าเสียใจที่โสกายังถูกห้ามไม่ให้มีส่วนร่วมทางการเมืองหรือเดินทางออกนอกประเทศ"

"นักการเมืองและพรรคฝ่ายค้านที่เหลืออยู่ของกัมพูชายังคงตกอยู่ภายใต้ภัยคุกคามจากการจับกุมโดยพลการ และการจำกัดสิทธิโดยไร้เหตุผลอย่างต่อเนื่อง รัฐบาลจำเป็นต้องรับประกันว่าสิทธิทางการเมืองจะได้รับการเคารพในประเทศ"

พรรค CNRP ของโสกาเกือบได้รับชัยชนะอย่างพลิกความคาดหมายในการเลือกตั้งทั่วไปปี 2013 เหนือพรรคประชาชนกัมพูชา (CPP) ของฮุน เซน แม้จะมีข้อกล่าวหาเรื่องการโกงการเลือกตั้งและการข่มขู่ก็ตาม

เมื่อการเลือกตั้งครั้งต่อไปใกล้เข้ามา พรรคของโสกาในขณะนั้นจึงเป็นภัยคุกคามที่ยั่งยืนเพียงพรรคเดียวต่อการปกครองของฮุน เซน

ต่อมาในปี 2017 ผู้นำฝ่ายค้านรายนี้ถูกจับกุมไม่ถึง 1 ปีก่อนการเลือกตั้งครั้งสำคัญ ซึ่งในที่สุดพรรค CNRP ก็ถูกศาลตัดสินยุบพรรคทำให้สมาชิกของพรรคทั้งหมดถูกห้ามยุ่งเกี่ยวกับการเมือง นั่นจึงส่งผลให้กัมพูชากลายเป็นรัฐที่มีพรรคการเมืองเดียวโดยพฤตินัย

การจับกุมเขาเกิดขึ้นพร้อมกับการปราบปรามผู้ที่วิพากษ์วิจารณ์รัฐบาล

ในวันที่เขาถูกจับกุม หนังสือพิมพ์แคมโบเดีย เดลี (Cambodia Daily) ได้ตีพิมพ์ฉบับสุดท้ายก่อนที่จะถูกปิดตัวลงท่ามกลางการปราบปรามสื่ออิสระ โดยพาดหัวข่าวหน้าแรกว่า "ความตกต่ำสู่เผด็จการอย่างเต็มตัว" พร้อมภาพถ่ายของโสกาในสภาพตกใจขณะถูกใส่กุญแจมือ

ต่อมาในปี 2018 เขม โมโนวิเธีย ลูกสาวของเขาให้สัมภาษณ์กับบีบีซีว่า โอกาสเดียวที่พ่อของเธอจะได้รับการปล่อยตัวคือ หากการคุมขังพ่อของเธอกลายเป็นภาระที่แท้จริงสำหรับฮุน เซน "ถ้าการคุมขังเขาไม่มีรายจ่ายใด ๆ เขาก็จะยังคงคุมขังเขาต่อไป"

สถานทูตสหรัฐฯ กล่าวในขณะนั้นว่า คดีของโสกา "มีพื้นฐานมาจากทฤษฎีสมคบคิดที่ถูกสร้างขึ้น" และการตัดสินลงโทษนั้นเป็น "ความอยุติธรรม"

ฮุน เซน ผู้ปกครองกัมพูชามาเกือบ 4 ทศวรรษ ถูกกล่าวหาว่าใช้ศาลของประเทศเป็นอาวุธเพื่อโจมตีฝ่ายตรงข้าม เขาลงจากตำแหน่งนายกรัฐมนตรีในปี 2023 และส่งมอบอำนาจให้แก่ฮุน มาเนต บุตรชายคนโตของเขา

อย่างไรก็ตาม ฮุน เซน ยังคงมีอำนาจมหาศาลในกัมพูชา และดำรงตำแหน่งรักษาการประมุขแห่งรัฐ ในระหว่างที่พระบาทสมเด็จพระบรมนาถ นโรดม สีหมุนี เสด็จพระราชดำเนินไปรักษาพระอาการประชวรในต่างประเทศ