Moja kwa moja, Vikosi vya Yemen vyashambuliana vikali na wanamgambo wa Houthi mpakani mwa Saudi Arabia

Moja kwa moja

Na Lizzy Masinga

1. Dakika 30 zilizopitaMiji ya Ufaransa yawa tulivu usiku kucha baada ya amri za kutotoka nje

   Waziri Mkuu wa Ufaransa, Sébastien Lecornu, amesema kuwa utekelezaji wa amri maalum za kutotoka nje katika maeneo mbalimbali umechangia kuwepo kwa utulivu usiku uliopita, kufuatia wikendi iliyoshuhudia ghasia na uporaji katika sehemu kadhaa za nchi.

   Amri hizo zilianzishwa katika maeneo ya katikati ya jiji la Paris, ikiwemo Place de la République, ambako waandamanaji walikuwa wamekusanyika mwishoni mwa wiki, pamoja na eneo la biashara la Les Halles.

   Hatua nyingine za kuzuia mikusanyiko na kudhibiti harakati za vijana pia ziliwekwa katika miji ya Marseille, Bordeaux, Nice na Lyon kusini mwa Ufaransa, pamoja na Lille na miji mingine ya kaskazini.

   Lecornu aliwashukuru maafisa wa polisi na askari wa Gendarmerie kwa kusimamia na kutekeleza hatua hizo za usalama, akisema zimechangia kurejesha utulivu katika maeneo yaliyoathirika.

   Aidha, amesema uamuzi kuhusu kuendelea au kutekelezwa kwa amri nyingine za kutotoka nje usiku wa Jumanne utafanywa kulingana na hali ya usalama katika kila eneo.

   Katika ujumbe aliouchapisha kwenye mtandao wa X, Lecornu alisema maamuzi hayo yatafanywa "moja kwa moja katika maeneo husika" na mamlaka za mikoa pamoja na mameya wa serikali za mitaa kulingana na mahitaji ya kila eneo.

2. Saa 1 iliyopitaLissu ateuliwa hatua ya mwisho na Bunge la Ulaya katika tuzo ya Sakharov

   Bunge la Ulaya limetangaza orodha ya wagombea watatu wa mwisho wa Tuzo ya Sakharov ya Haki za bindamu 2026, kwa kutambua mchango wao katika kutetea haki za binadamu, uhuru na demokrasia.

   Walioteuliwa kufika hatua ya mwisho ni:

   • Mahakama ya Kimataifa ya Uhalifu (ICC) na maafisa wake
   • Tundu Lissu wa Tanzania
   • Taraneh Rahimi na Romina Rahimi wa Iran

   Tuzo ya Sakharov hutolewa kila mwaka kwa watu binafsi au mashirika yanayojitokeza kutetea haki za binadamu na uhuru wa msingi duniani kote.

   Kila mwaka, Bunge la Ulaya hutunuku Tuzo ya Sakharov ya Uhuru wa Mawazo kwa watu binafsi au mashirika yanayoonyesha ujasiri wa kipekee katika kutetea haki za binadamu, demokrasia na uhuru wa msingi duniani.

   Mwaka 2025, tuzo hiyo ilitolewa kwa Andrzej Poczobut, mwandishi wa habari na mwanaharakati wa jamii ya Wapolandi nchini Belarus, pamoja na Mzia Amaglobeli, mwandishi wa habari kutoka Georgia na mwanamke wa kwanza kutambuliwa kama mfungwa wa kisiasa nchini humo tangu taifa hilo lipate uhuru wake.

   Kwa upande wa tuzo ya mwaka 2026, kamati za Mambo ya Nje na Maendeleo za Bunge la Ulaya zinatarajiwa kupigia kura orodha ya wagombea watatu wa mwisho tarehe 19 Oktoba mjini Strasbourg. Baadaye, Mkutano wa Marais wa Bunge la Ulaya utaamua mshindi wa tuzo hiyo tarehe 22 Oktoba 2026.

   Unaweza kusoma;

   Tundu Lissu ni nani? Mambo 7 yanayomtambulisha mwanasiasa huyu wa Tanzania mwenye misimamo mikali

   Kwa nini kesi ya Lissu inavutia macho ya kimataifa?

   'Sina ujasiri alio nao Lissu': Mke wa Lissu aelezea gharama ya mapambano ya kisiasa ya Tanzania kwa familia

3. Saa 1 iliyopitaMaafisa 13 wa uhifadhi na usalama wakamatwa baada ya vifo vya watu wanne Tanzania

   Polisi nchini Tanzania wamewakamata maafisa 13 wa uhifadhi na usalama kwa tuhuma za kuhusika na kifo cha watu wanne waliokuwa wakisafirisha mkaa kwa pikipiki katika wilaya ya Muleba, mkoani Kagera, kaskazini-magharibi mwa nchi.

   Tukio hilo lilitokea majira ya saa 1:00 asubuhi GMT Jumamosi katika kijiji cha Kanyamika, kando ya barabara ya Muleba-Biharamulo, takribani kilomita 140 kutoka mpaka wa Tanzania na Uganda.

   Katika taarifa iliyotolewa Jumatatu na Kamanda wa Polisi wa Mkoa wa Kagera, Blasius Chatanda, watuhumiwa hao ni pamoja na askari watatu wa Hifadhi ya Taifa, (TANAPA), askari sita maalumu wa misitu kutoka Tanzania Forest Services (TFS) na maafisa wanne wasaidizi wa usalama.

   Polisi wamesema uchunguzi unaendelea ili kubaini mazingira halisi yaliyosababisha tukio hilo la vifo.

   Kwa mujibu wa taarifa hiyo, doria za maafisa hao zilikutana na watu waliokuwa wakisafirisha mkaa kwa pikipiki 10 ndani ya hifadhi ya misitu. Inadaiwa kuwa watu hao walikataa kukamatwa na kujaribu kuwanyang'anya silaha maafisa hao.

   “Watu hao walikataa kujisalimisha na walijaribu kuwanyang'anya maafisa silaha, hali iliyosababisha mashambulizi yaliyosababisha vifo vya watu wanne,” ilisema sehemu ya taarifa hiyo.

   Polisi walieleza kuwa walikamata pikipiki 10, magunia 22 ya mkaa na mapanga matano, miongoni mwa vielelezo vingine. Pia walipata bunduki tatu aina ya AK-47 na gari la serikali lililokuwa limeharibiwa, huku vioo vya mbele na vya pembeni vikiwa vimevunjwa.

   Kamanda Chatanda aliwataka wananchi kuzingatia sheria na kuepuka kujichukulia sheria mkononi wanapokutana na polisi au mamlaka nyingine za utekelezaji wa sheria.

   Taarifa hiyo imezua mjadala kwenye mitandao ya kijamii, ambapo baadhi ya wananchi wamehoji iwapo wahusika watawajibishwa na kama matokeo ya uchunguzi yatawekwa wazi kwa umma.

   Mwezi Agosti mwaka huu, polisi waliwakamata askari watatu wa hifadhi kaskazini mwa Tanzania baada ya mtu mmoja kufariki na mwingine kujeruhiwa katika eneo la uhifadhi ambako walidaiwa kuingia kinyume cha sheria.

   Kwa muda mrefu, mashirika ya haki za binadamu nchini Tanzania yamekuwa yakieleza wasiwasi kuhusu madai ya ukiukwaji wa haki za binadamu unaohusishwa na operesheni za utekelezaji wa sheria katika maeneo ya uhifadhi wa mazingira.

4. Saa 3 zilizopitaTetesi za soka Jumanne: Liverpool, Manchester United wamuweka Nmecha kwenye rada zao

   Liverpool na Manchester United ni miongoni mwa klabu za Ligi Kuu England zinazomfuatilia kiungo wa Borussia Dortmund na timu ya taifa ya Ujerumani, Felix Nmecha.

   Liverpool inatajwa kumuona mchezaji huyo mwenye umri wa miaka 26, ambaye thamani yake inakadiriwa kuwa pauni milioni 84, kama mbadala wa Alex Scott wa Bournemouth na England.

   Kiungo wa Argentina Emiliano Buendía yuko karibu kukubaliana mkataba mpya na Aston Villa baada ya mazungumzo kuonesha maendeleo mazuri.

   Mlinzi wa kulia wa England Trent Alexander-Arnold anadaiwa kutafakari mustakabali wake Real Madrid kutokana na kutoridhishwa na muda mdogo wa kucheza. Klabu yake ya zamani ya Liverpool ni miongoni mwa timu zinazomfuatilia.

   Kuondoka kwa mshambuliaji chipukizi wa England mwenye umri wa miaka 16, JJ Gabriel, kutoka Manchester United kunatajwa kuwa karibu kutokea. Real Madrid imewasilisha ofa kubwa kwa mchezaji huyo, huku Barcelona na Bayern Munich nazo zikivutiwa naye.

   Manchester United pia inamfuatilia mlinzi wa pembeni wa Brazil mwenye umri wa miaka 23, Wesley, anayeichezea Roma, kabla ya uwezekano wa kumsajili katika dirisha la usajili la Januari.

   Winga wa England mwenye umri wa miaka 18, Rio Ngumoha, ameondoa uvumi wa kuhamia Arsenal na kusema mazungumzo ya kuongeza mkataba wake na Liverpool yanaendelea vizuri.

   Mlinzi wa zamani wa Real Madrid na Hispania, Sergio Ramos, anaangalia uwezekano wa kurejea Ulaya na La Liga, huku Getafe ikionesha nia ya kumsajili mchezaji huyo mwenye umri wa miaka 40.

   Manchester United inaweza kulazimika kushindana na Juventus endapo itataka kumteua kocha wa Italia Antonio Conte kuchukua nafasi ya Michael Carrick, iwapo kocha huyo wa United ataachishwa kazi.

   Unaweza kusoma;

   Je, Baleba mwenye thamani ya £70m yuko tayari kwa mtihani wake Man Utd?

   Simba imeamka au utawala wa Yanga unafika mwisho?

   Kwa nini mkataba wa Rwanda wa kuandaa mbio za Langalanga-F1 bado unazua utata

5. Saa 3 zilizopitaMkosoaji wa Rais wa Rwanda aliyekuwa uhamishoni apatikana akiwa amekatwa kichwa

   Aliyekuwa Sajenti Meja wa Jeshi la Rwanda, ambaye baadaye alijulikana kwa kuwa mkosoaji wa wazi wa Rais Paul Kagame, amepatikana akiwa amekatwa kichwa nchi jirani ya Uganda.

   Robert Kabera, mwenye umri wa miaka 50, alikimbia Rwanda baada ya kushtakiwa kwa madai ya unyanyasaji wa kingono, ambayo aliyakanusha. Aliomba hifadhi nchini Uganda akidai kuwa alikuwa akifuatiliwa kwa misingi ya kisiasa.

   Msemaji wa Polisi wa Uganda, Kituuma Rusoke, alisema Jumatatu kwamba kichwa cha Kabera bado hakijapatikana. Mwili wake ulipatikana na wakazi wa eneo moja lililo pembezoni mwa mji wa Kampala mwishoni mwa wiki.

   Serikali ya Rwanda haijatoa tamko rasmi kuhusu mauaji hayo. Wakosoaji kadhaa wa Kagame wameuawa, ndani ya Rwanda na pia nje ya nchi.

   Mjane wake, Jeanne d'Arc Rwigema Uwizeye, aliiambia BBC idhaa ya Maziwa Makuu kwa ujumbe wa maandishi kwamba sasa ana hofu kuhusu usalama wa familia yake.

   “Inatisha. Nahisi kama nimechanganyikiwa. Mimi na watoto wangu hatuna usalama,” alisema.

   Kwa mujibu wa familia yake, Kabera alikuwa amesafiri kwenda kukagua eneo la ujenzi lililoko takribani kilomita 45 kutoka Kampala kabla ya kuuawa.

   Kabera alikuwa amejijengea umaarufu kama mwanamuziki na mtayarishaji wa maudhui kwenye YouTube. Kituo chake cha YouTube kilikuwa na zaidi ya wafuasi 144,000 na zaidi ya video 800, nyingi zikiwa zikimkosoa Kagame na utawala wake.

   Likizungumzia taarifa za kuuawa kwake, kundi la upinzani lililo uhamishoni la Rwanda National Congress (RNC) lilitoa wito wa kufanyika kwa uchunguzi wa kina na wa uwazi ili wale wote waliohusika na mauaji hayo wafikishwe mbele ya sheria.

   Katika taarifa iliyochapishwa kwenye mtandao wa X, RNC ilisema:

   "Leo, familia yake inaomboleza, sauti yake imezimwa, na Wanyarwanda wanaoishi uhamishoni wanakabiliwa na swali la kutisha: tunaweza kuwa salama wapi?"

   Kifo chake kimeongeza wasiwasi kuhusu usalama wa wapinzani na wakosoaji wa serikali ya Rwanda wanaoishi uhamishoni katika mataifa mbalimbali.

   Mwaka 2014, Patrick Karegeya, aliyekuwa mkuu wa zamani wa idara ya ujasusi ya Rwanda na mmoja wa waanzilishi wa RNC, alipatikana amefariki katika chumba chake cha hoteli mjini Johannesburg, Afrika Kusini.

   Tukio la kuuawa kwa Kabera limeibua tena mijadala kuhusu usalama wa wakosoaji wa serikali ya Rwanda waliopo nje ya nchi, huku mashirika ya haki za binadamu na makundi ya upinzani yakitaka uchunguzi huru ufanyike ili kubaini waliohusika na tukio hilo.

6. Saa 4 zilizopitaVikosi vya Yemen vyashambuliana vikali na wanamgambo wa Houthi mpakani mwa Saudi Arabia

   Vikosi vya serikali ya Yemen na kundi la Wahouthi vimeendelea kushambuliana vikali katika maeneo mbalimbali ya Yemen na mpakani mwa Saudi Arabia, huku taarifa zikieleza kuwepo kwa makumi ya waliouawa na kujeruhiwa.

   Kwa mujibu wa taarifa zilizotolewa na pande hizo mbili, vikosi vya serikali vilitekeleza mashambulizi dhidi ya ngome na maeneo yanayodhibitiwa na Wahouthi, huku vikidai kufanikisha operesheni kadhaa za kijeshi na kusababisha hasara kubwa kwa wapiganaji wa kundi hilo.

   Kwa upande mwingine, Wahouthi walitangaza kuwa walifanya mashambulizi kadhaa ya makombora na ndege zisizo na rubani dhidi ya maeneo ya kijeshi na miundombinu ndani ya Saudi Arabia.

   Kundi hilo lilidai kuwa mashambulizi hayo yalikuwa sahihi na yalifanikiwa kufikia malengo yaliyokusudiwa.

   Taarifa kutoka pande zote zinaonesha kuwa mapigano hayo yamesababisha vifo na majeraha ya watu kadhaa, wakiwemo wapiganaji na wanajeshi, ingawa idadi kamili ya waliopoteza maisha haijathibitishwa kwa uhuru.

   Mapigano haya yanaonesha kuendelea kwa mzozo wa muda mrefu nchini Yemen, ambao umesababisha maelfu ya vifo, mamilioni ya watu kuhitaji msaada wa kibinadamu, na kuathiri utulivu wa eneo la Mashariki ya Kati.

   Unaweza kusoma;

   Mashambulizi ya Houthi dhidi ya Saudi Arabia yataathiri ibada ya Umrah?

   Kwa nini ni vigumu sana kuwashinda Wahouthi wa Yemen?

   Kwa nini Wahouthi bado wanafanikiwa kuishambulia Saudi Arabia?

7. Saa 4 zilizopitaHabari za asubuhi, karibu katika taarifa zetu hii leo