زنده, پافشاری ایران بر شروط بازگشایی هرمز؛ هشدار نظامی به آمریکا و محدودیت برای برخی کشتی‌ها

پوشش زنده

1. یک ساعت پیشمعاون رئیس جمهور چین: حاکمیت و امنیت کشورهای خاورمیانه باید حفظ شود

   هان ژنگ، معاون رئیس‌جمهور چین، در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل متحد خواستار احترام به حاکمیت و امنیت کشورهای خاورمیانه شد.

   او گفت: «چین بر این باور است که حاکمیت و امنیت کشورهای خاورمیانه، از جمله کشورهای حوزه خلیج فارس، باید مورد احترام قرار گیرد. فرایندهای صنعتی و تأمین کالا در سطح بین‌المللی باید باثبات و بدون اختلال باقی بماند و از تجارت جهانی حفاظت شود.»

   آقای هان همچنین خواستار به‌رسمیت‌شناختن حاکمیت فلسطینی‌ها و بازسازی غزه شد.

   او همچنین گفت: «چین خواستار پیشبرد روند اداره کرانه باختری و بازسازی غزه پس از درگیری‌ها، بر اساس اصل «اداره فلسطین توسط فلسطینی‌ها» است.

2. ۳ ساعت پیشنماینده آمریکا در ناتو: ترامپ در رد پیشنهاد هفت‌روزه ایران برای بازگشایی تنگه هرمز کار درستی کرد

   متیو ویتاکر، نماینده آمریکا در ناتو، گفته است که دونالد ترامپ در رد پیشنهاد هفت‌روزه ایران برای بازگشایی تنگه هرمز، کار درستی انجام داده است.

   آقای ویتاکر با اشاره به اینکه آقای ترامپ در محاصره دریایی و تحریم‌ها بسیار موفق عمل کرده است، گفت: «آن‌ها [ایران] به‌شدت خواهان توافق هستند.»

   او همچنین گفت ««اما این اقدامات ناقص و یا توافق‌های ظاهری که آن‌ها برای کسب وجهه در عرصه جهانی مطرح می‌کنند، به هیچ وجه قابل قبول نیست.»

   این دیپلمات آمریکایی همچنین در باره نگرانی‌های عمومی درباره قیمت بالای نفت و بنزین هم گفت: «در نهایت، وقتی این وضعیت با موفقیت به پایان برسد، وقتی این جنگ‌ها به نفع ایالات متحده و متحدان ما حل‌وفصل شود، ما شاهد عرضه فراوان نفت، گاز و گازوئیل در بازار خواهیم بود و این باید هر چه زودتر اتفاق بیفتد.»

3. ۴ ساعت پیشنگرانی ساکنان اقلیم کردستان عراق از گسترش دوباره جنگ به مناطق مرزی

   خبرگزاری فرانسه در گزارشی از پنجوین، شهر مرزی اقلیم کردستان عراق در نزدیکی ایران، نوشته است که برخی ساکنان این منطقه نگرانند که درگیری‌های جاری در خاورمیانه بار دیگر شهرهای مرزی را به میدان جنگ تبدیل کند.

   احمد فرج، یکی از ساکنان پنجوین که در کودکی ویرانی این شهر در جنگ ایران و عراق را دیده، از گسترش دوباره درگیری‌ها ابراز نگرانی کرد و به خبرگزاری فرانسه گفت: «در جنگ، دیگر مرزی وجود ندارد.»

   طی ماه‌های گذشته، پهپادها و موشک‌ها بر فراز پنجوین دیده شده‌اند؛ همزمان با جنگ میان ایران و آمریکا و افزایش حملات ایران و گروه‌های مسلح عراقی متحد آن به پایگاه‌های محل استقرار نیروهای آمریکایی و نیز گروه‌های مخالف کرد ایرانی.

   خبرگزاری فرانسه می‌نویسد که اگرچه شدت خشونت‌ها نسبت به آغاز درگیری کاهش یافته، نگرانی در مناطق مرزی همچنان ادامه دارد.

   آقای فرج که ۵۷ سال دارد، گفت که هنوز ویرانی پنجوین در جنگ ایران و عراق را به‌روشنی به یاد دارد. او گفت که در سال ۱۹۸۱، حمله ایران به این شهر «ده‌ها قربانی غیرنظامی» بر جا گذاشت و پس از خالی شدن شهر، حکومت عراق پنجوین را با مواد منفجره و بولدوزر تخریب کرد تا نیروهای ایرانی نتوانند در آن مستقر شوند.

4. ۵ ساعت پیشوزیر دارایی آمریکا: برای انزوای اقتصادی ایران به بیش از ۵۰ کشور فشار آورده‌ایم

   اسکات بسنت، وزیر دارایی آمریکا، می‌گوید که به دستور او هیئت‌هایی به کشورهای مختلف اعزام شده‌اند تا آنها را برای افزایش فشار اقتصادی بر ایران ترغیب کنند.

   او در شبکه ایکس نوشت که این تلاش‌ها «نتیجه داده» و به محدودیت‌های تازه علیه شرکت‌های هواپیمایی و بانک‌های ایرانی اشاره کرد.

   به گفته آقای بسنت، ترکیه و عمان ورود پروازهای ماهان‌ایر را متوقف کرده‌اند و امارات متحده عربی نیز همه پروازهای شرکت‌های هواپیمایی ایران را متوقف کرده است.

   او همچنین به محدودیت‌های بانکی تازه اشاره کرد. بانک مرکزی امارات روز چهارشنبه تراکنش‌های شعب بانک ملی ایران را متوقف کرد و این بانک را به نقض مقررات مربوط به پولشویی، تامین مالی تروریسم و اشاعه تسلیحات متهم کرد. ترکیه نیز هفته گذشته مجوز فعالیت بانک ملت ایران را لغو کرد.

   وال‌استریت ژورنال، در گزارشی که وزیر دارایی آمریکا آن را بازنشر کرده، نوشته است مقام‌های این وزارتخانه طی دو هفته با بیش از ۵۰ کشور درباره طرحی برای تشدید فشار اقتصادی بر تهران گفت‌وگو کرده‌اند.

   آقای بسنت پیشتر گفته بود که هدف واشنگتن این است که فعالیت همه شرکت‌های هواپیمایی ایرانی در سراسر جهان متوقف شود. با این حال، برخی شرکت‌های کوچک‌تر ایرانی همچنان پروازهای بین‌المللی، به‌ویژه به چین، انجام می‌دهند.

5. ۶ ساعت پیشایران بر شروط خود برای بازگشایی تنگه هرمز پافشاری کرد, یوسف طاها، نویسنده/تهیه‌کننده سرویس جهانی بی‌بی‌سی

   ایران می‌گوید که تنها یک راه‌حل مذاکره‌شده می‌تواند به بازگشایی تنگه هرمز منجر شود. پیشتر، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، گفته بود که پیشنهاد ایران برای بازگشایی تنگه ظرف یک هفته را رد کرده است.

   عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، در گفت‌وگو با خبرنگاران در نیویورک گفت که تهران هنوز پاسخ رسمی واشنگتن را از طریق میانجی‌ها دریافت نکرده است. آقای ترامپ گفته بود که ایران فقط به این دلیل این پیشنهاد را مطرح کرده که در جنگ در حال شکست است. اما آقای عراقچی گفت که کشورش از شروطی که در این پیشنهاد تعیین کرده عقب‌نشینی نخواهد کرد؛ از جمله توقف همه درگیری‌های منطقه‌ای، از جمله در لبنان، و لغو تحریم‌های آمریکا.

   همزمان، مقام‌های ایرانی به کشتی‌ها هشدار دادند از مسیرهایی که آنها «غیرمجاز» می‌خوانند برای عبور از تنگه هرمز استفاده نکنند؛ تنگه‌ای که برای تأمین نفت جهان اهمیت حیاتی دارد.

6. ۷ ساعت پیشرهبر حماس: نتیجه انتخابات اسرائیل تغییری در وضعیت فلسطینی‌ها ایجاد نمی‌کند

   خلیل الحیه، رهبر حماس، در گفت‌وگو با شبکه قطری العربی احتمال تغییر اساسی در سیاست اسرائیل پس از انتخابات پیش رو را رد کرد و گفت که فلسطینی‌ها «از همه احزاب اسرائیلی آسیب دیده‌اند.»

   او گفت که حماس نمی‌پذیرد «خون و رنج» فلسطینی‌ها به ابزاری در رقابت‌های انتخاباتی اسرائیل تبدیل شود و افزود آنچه برای این گروه اهمیت دارد تحقق «اهداف و حقوق مشروع» فلسطینی‌هاست.

   انتخابات اسرائیل قرار است ۲۷ اکتبر برگزار شود و بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، برای ماندن در قدرت با رقابت نزدیکی روبه‌رو است. او در آستانه انتخابات گفته است که نیروهای اسرائیلی از غزه خارج نخواهند شد و ابتکار صلح به رهبری آمریکا را که حماس در چارچوب آن از آمادگی برای تحویل سلاح‌ها سخن گفته، رد کرده است.

   این نخستین انتخابات اسرائیل از زمان حمله هفتم اکتبر ۲۰۲۳ حماس و گروه‌های مسلح فلسطینی است. در آن حمله ۱۲۲۱ نفر در اسرائیل کشته و ۲۵۱ نفر به گروگان گرفته شدند. در حملات بعدی اسرائیل به غزه نیز بنا بر آمار اداره بهداشت غزه تحت مدیریت حماس بیش از ۷۳ هزار و ۹۰۰ نفر کشته شده‌اند؛ سازمان ملل این آمار را قابل اتکا می‌داند.

7. ۸ ساعت پیشوزیر خارجه عمان: مسقط آماده میانجی‌گری برای کاهش تنش‌ها در منطقه است

   

   منبع تصویر، Bloomberg via Getty Images

   بدر بوسعیدی، وزیر خارجه عمان، در مجمع عمومی سازمان ملل از همه طرف‌های درگیر در جنگ خاورمیانه خواست «خویشتنداری» کنند و گفت که مسقط آماده ادامه میانجی‌گری است.

   او در سخنرانی خود در نیویورک گفت که طرف‌ها باید اختلافاتشان را از طریق گفت‌وگو و دستیابی به راه‌حل‌های سیاسی و توافق‌های پایدار حل کنند.

   وزیر خارجه عمان همچنین بر تعهد کشورش به تلاش برای حفظ امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز تاکید کرد و از همه طرف‌ها خواست در این زمینه با مسقط همکاری کنند.

   این اظهارات پس از آن مطرح شد که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، پیشنهاد ایران برای توافقی را که به گفته تهران می‌توانست ظرف یک هفته به بازگشایی تنگه هرمز منجر شود، رد کرد.

   تنگه هرمز که از مسیرهای کلیدی انتقال انرژی در جهان است، به یکی از محورهای اصلی درگیری میان آمریکا و ایران تبدیل شده است.

8. ۸ ساعت پیشهشدار نهاد مدیریت آبراه خلیج فارس درباره محدودیت عبور برخی کشتی‌ها از تنگه هرمز

   نهاد مدیریت آبراه خلیج فارس، به مالکان کشتی‌ها هشدار داده است که برخی شرکت‌های چارتر، شناورها را وادار به استفاده از مسیرهایی می‌کنند که این نهاد آنها را «نامعتبر» می‌خواند.

   این نهاد گفته چنین اقدامی علاوه بر خطر خسارت مالی و جانی برای کشتی، مالک، کاپیتان و خدمه، می‌تواند باعث ایجاد محدودیت برای عبور بعدی آن شناور از تنگه هرمز شود.

   این نهاد همچنین هشدار داده است که در صورت اثبات تخلف شرکت‌های چارتر، نام آنها به «فهرست شرکت‌های متخلف» اضافه می‌شود و عبور همه شناورهای مرتبط با آنها از تنگه هرمز با محدودیت روبه‌رو خواهد شد.

   نهاد مدیریت آبراه خلیج فارس همچنین تصویری از نامه‌ای منتشر کرده که به گفته این نهاد از سوی مالکان یک کشتی ارسال شده است. در این نامه، مالکان کشتی بابت عبور «غیرمجاز» از تنگه هرمز عذرخواهی کرده و گفته‌اند که این عبور به دستور مستقیم شرکت چارترکننده و بدون تکمیل تشریفات مورد نظر نهاد مدیریت آبراه خلیج فارس انجام شده است. آنها همچنین خواستار حذف نام کشتی از فهرست شرکت‌ها و شناورهای متخلف شده‌اند.

9. ۹ ساعت پیشسخنگوی ارشد نیروهای مسلح ایران: آمریکا در تنگه هرمز دخالت کند «سیلی می‌خورد»

   ابوالفضل شکارچی، سخنگوی ارشد نیروهای مسلح ایران، به آمریکا درباره هرگونه دخالت در تنگه هرمز هشدار داد و گفت که اگر واشنگتن در این آبراه دخالت کند، «سیلی می‌خورد.»

   او همچنین گفت که آمریکا «راه نجاتی جز خروج از غرب آسیا ندارد» و مدعی شد که هرچه نیروهای آمریکایی زودتر از منطقه خارج شوند، خسارت کمتری متحمل خواهند شد.

   آقای شکارچی همچنین جمهوری اسلامی ایران را «یک قدرت جهانی» خواند و گفت که تهران اجازه نخواهد داد آمریکا به جایگاه پیشین خود در «نظم نوین جهانی» بازگردد.

   در مقابل، مقام‌های آمریکایی می‌گویند که ایران کنترل تنگه هرمز را در دست ندارد. آکسیوس گزارش داده که مذاکره‌کنندگان آمریکایی در گفت‌وگوهای غیرمستقیم این هفته همین موضع را به طرف ایرانی منتقل کرده‌اند و گفته‌اند که تهران نمی‌تواند درباره این آبراه شرط تعیین کند.

   دونالد ترامپ نیز گفت که آمریکا کنترل تنگه را در دست دارد و پیشنهاد ایران برای بازگشایی سریع آن را رد کرده است.

10. ۹ ساعت پیشعراقچی: هنوز پاسخ نهایی آمریکا را نگرفته‌ایم؛ از شروط خود برای بازگشایی هرمز کوتاه نمی‌آییم

    عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، می‌گوید که تهران واکنش اولیه دونالد ترامپ به پیشنهاد ایران را دیده، اما هنوز پاسخ رسمی آمریکا از طریق میانجی‌ها دریافت نشده است.

    او گفت که شروط ایران برای بازگشایی تنگه هرمز و پیشرفت مذاکرات در دیدارهایش در نیویورک به میانجی‌ها ارائه و از طریق آنها به طرف آمریکایی منتقل شده است.

    آقای عراقچی افزود: «ما منتظر هستیم نظرات قطعی توسط واسطه‌ها به ما منتقل شود و بر اساس آن تصمیم خواهیم گرفت.»

    او تاکید کرد که هرگونه حرکت به سوی بازگشایی تنگه هرمز به تحقق شروط ایران منوط است و گفت تهران «از آنها کوتاه نخواهد آمد.»

    عراقچی پیشتر گفته بود که ایران طرح هفت‌روزه‌ای را از طریق قطر به آمریکا ارائه کرده که در صورت برآورده شدن شرایط تهران، می‌تواند به بازگشایی تنگه هرمز منجر شود. دونالد ترامپ بعداً اعلام کرد این پیشنهاد را رد کرده است.

11. ۹ ساعت پیشپزشکیان: سخنان ترامپ رویکرد ما در سخنرانی مجمع عمومی را تغییر داد

    

    منبع تصویر، PadDolat

    مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، پس از بازگشت از نیویورک گفت که اظهارات دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، بر رویکرد او در سخنرانی مجمع عمومی سازمان ملل تاثیر گذاشته است.

    آقای پزشکیان گفت: «پس از ورود به نیویورک و اطلاع از سخنان رئیس‌جمهور آمریکا، رویکرد ما در سخنرانی مجمع عمومی سازمان ملل تحت تاثیر این اظهارات قرار گرفت» و افزود که بر همین اساس تلاش کرده است «با صراحت» از مواضع جمهوری اسلامی دفاع کند.

    رئیس‌جمهور ایران که پس از سفری پنج‌روزه به نیویورک به تهران بازگشته، گفت که در جریان این سفر با شماری از رهبران و مقام‌های کشورهای مختلف، از جمله روسای جمهور سوئیس و بنگلادش، نخست‌وزیران لبنان، پاکستان و قطر و همچنین دبیرکل سازمان ملل دیدار کرده است.

    او همچنین گفت که در مصاحبه‌ها و دیدارهای خود تلاش کرده مواضع ایران درباره حملات آمریکا و اسرائیل را تشریح کند و این دو کشور را به هدف قرار دادن مردم، زیرساخت‌ها و دانشمندان ایران متهم کرد.

    آقای پزشکیان گفت که هیئت ایرانی در نیویورک کتابچه‌ای با عنوان «کمک‌های آمریکا» درباره خسارات ناشی از حملات آمریکا و اسرائیل توزیع کرده است.

    او همچنین بر همکاری بیشتر کشورهای منطقه و کشورهای اسلامی تاکید کرد و گفت که این کشورها نباید گرفتار اختلافاتی شوند که به گفته او «دیگران ایجاد می‌کنند.»

12. ۹ ساعت پیشآکسیوس: آمریکا به ایران گفته در مورد تنگه هرمز نمی‌تواند شرط بگذارد

    آکسیوس به نقل از منابع آگاه گزارش داده است که مذاکره‌کنندگان آمریکایی در گفت‌وگوهای غیرمستقیم این هفته با ایران در نیویورک به طرف ایرانی گفته‌اند که تهران کنترل تنگه هرمز را در دست ندارد و بنابراین نمی‌تواند درباره این آبراه شرط تعیین کند.

    بر اساس این گزارش، استیو ویتکاف و جرد کوشنر، فرستادگان آمریکا، با عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل مذاکرات غیرمستقیم داشته‌اند و مقام‌های قطری پیام‌ها را میان دو طرف منتقل می‌کردند.

    اکسیوس می‌گوید که عراقچی شرایط ایران برای بازگشایی تنگه هرمز و ازسرگیری مذاکرات هسته‌ای را به طرف آمریکایی منتقل کرده است. پیشنهاد ایران شامل لغو محاصره دریایی، رفع تحریم‌های فروش نفت و برقراری آتش‌بس در سراسر منطقه است.

    در مقابل، دولت ترامپ خواهان امتیازهای هسته‌ای از ایران است و همین اختلاف، یکی از شکاف‌های اصلی میان دو طرف در مذاکرات باقی مانده است.

    مقام‌های آمریکایی همچنین به آکسیوس گفته‌اند که با وجود آنکه حجم عبور نفت از تنگه هنوز کمتر از سطح پیش از جنگ است، ده‌ها نفتکش روزانه با حفاظت آمریکا از این مسیر عبور می‌کنند.

13. ۹ ساعت پیشپوشش زنده تحولات ایران و آمریکا

    تازه‌ترین خبرها و گزارش‌های مربوط به تحولات ایران و آمریکا را در روز یکشنبه ۵ مهر ۱۴۰۵، برابر با ۲۷ سپتامبر ۲۰۲۶، در صفحه زنده بی‌بی‌سی فارسی دنبال کنید.

    برای مرور آنچه روز شنبه گذشت، اینجا را بخوانید.