رسانههای ایران میگویند «دور اول مذاکره چهارجانبه» پس از «۸۰ دقیقه گفتوگو جهت مشورتهای داخلی متوقف» شد. درست پیش از آغاز مذاکرات جیدی ونس، معاون دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، این نشست را تاریخی خواند. اما لحظاتی پس از صحبتهای او، آقای ترامپ در تروث سوشال تهدید کرد که اگر تهران جلوی نیروهای نیابتیاش در لبنان را نگیرد آمریکا دوباره «ضربه سختی» به ایران خواهد زد. محمدباقر قالیباف، رئیس مذاکرهکنندگان ایران، در واکنش در ایکس نوشت: «ما تهدیدهای آمریکاییها را به جایی حساب نمیکنیم. بهتر است مراقب اظهارنظرهای خود باشند.» این مذاکرات با میانجیگری پاکستان و قطر در سوئیس در حال برگزاری است.
پوشش زنده ما از آخرین تحولات ایران و جهان در روز یکشنبه ۳۱ خرداد در اینجا و همزمان با رسیدن به نیمه شب به وقت لندن، به پایان میرسد.
از همراهی شما سپاسگزارم. به زودی با صفحه جدید پوشش زنده ویژه روز دوشنبه اول تیر با شما خواهیم بود.
محمدباقر قالیباف که در راس هیئت دیپلماتیک ایران به سوئیس سفر کرده و مشغول مذاکره با هیئت آمریکایی به ریاست جی دی ونس است، در واکنش به مسابقه دوم ایران در جام جهانی که با تساوی بدون گل تمام شده، عکسی از لحظه مهار حمله بلژيک مقابل دروازه ایران را منتشر کرده و بالای آن به زبان انگلیسی نوشته: «ما از سرزمین مان این چنین محافظت میکنیم.»
منبع تصویر، X / mb_ghalibaf
منبع تصویر، EPA
وزارت خارجه آمریکا اعلام کرد مارکو روبیو، وزیر خارجه این کشور، از دو روز دیگر، یعنی ۲۳ ژوئن (دوم تیر) در سفری دو روزه به خاورمیانه به امارات متحده عربی، کویت و بحرین سفر خواهد کرد.
در این سفر، آقای روبیو درباره مجموعهای از اولویتهای منطقهای گفتوگو خواهد کرد؛ از جمله:
وزیر خارجه آمریکا همچنین در بحرین با اعضای شورای همکاری خلیج فارس دیدار خواهد کرد تا درباره اولویتهای مشترک کشورهای منطقه گفتوگو کند.
منبع تصویر، IMAGN IMAGES/Reuters
مسابقه ایران و بلژیک در دومین دیدار گروهی جام جهانی با تساوی بدون گل تمام شد. در روزی که مهدی طارمی یک گل آفساید برای ایران زد و یک بازیکن بلژیک اخراج شد، علیرضا بیرانوند و تیبو کورتوا، دروازهبانان دو تیم، ستارههای بازی بودند، به ویژه بیرانوند که با اعتمادبنفس بارها مانع گلزنی مهاجمان سرشناس بلژیک شد.
در پایان مسابقه فیفا علیرضا بیرانوند را به عنوان برترین بازیکن میدان انتخاب کرد.
در دیدار اول ایران که برای نیوزیلند ۲-۲ مساوی شد هم رامین رضاییان بهترین بازیکن میدان شده بود.
بیشتر بخوانید:
رویترز به نقل از وزارت کشور قطر اعلام کرد روز یکشنبه انفجاری در یک کارخانه در منطقه راس لفان، محل اصلی تاسیسات فرآوری گاز طبیعی مایع (LNG) این کشور، رخ داده است، اما این حادثه هیچ مصدوم یا نشتی در پی نداشته است.
پیش از این، یک شاهد به رویترز گفته بود صدای انفجار شدیدی در دوحه، پایتخت قطر، شنیده شده است.
هنوز جزئیات و علت وقوع این انفجار مشخص نشده است.
نعیم قاسم، دبیرکل حزبالله، در واکنش به اظهارات روز یکشنبه نخستوزیر اسرائیل در مورد ماندن نیروهای این کشور در منطقه (حائل) امنیتی جنوب لبنان گفت: «ماندن (نیروهای اسرائیلی) در لبنان غیر ممکن است.
او گفت:«هیچ منطقه امنیتی برای اسرائیل وجود ندارد، ما ارتش ملی داریم که مسئول حفاظت از کشور است و با آن همکاری میکنیم.»
رهبر حزبالله در یک سخنرانی تلویزیونی افزود که اسرائیل کشور «متخاصم» است و «باید لبنان را ترک کند.»
او آمریکا را مسئول ادامه حضور اسرائیل در لبنان دانست.
بدون شک بلندپروازانهترین بخش تفاهمنامه ایران و آمریکا برای پایان جنگ، بند هفتم آن است که از برداشتن همه تحریمهای اولیه و ثانویه آمریکا صحبت میکند.
اینها تحریمهایی گسترده و چندلایه هستند که در طول دههها، با استناد به قوانین مختلف و نیز تصویب لوایحی در کنگره آمریکا در سالهای ۱۹۹۶ و ۲۰۱۷ شکل گرفتهاند.
برداشتن همه این تحریمها، کاری دشوار و زمانبر است و میتواند هزینه سیاسی قابل توجهی برای رئیسجمهور آمریکا داشته باشد.
ولی دولت دونالد ترامپ با طرح چنین پیشنهادی، مشوقی روی میز مذاکره گذاشته که بسیار بزرگتر از تمام امتیازاتی است که قرار بود توافق هستهای برجام برای ایران به ارمغان بیاورد.
صحبتهای جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا در مذاکرات سوئیس درباره آمادگی کشورش برای «تغییر بنیادین» روابط با ایران، نشاندهنده این است که طرف آمریکایی نه تنها از بزرگی پیشنهادش خبر دارد، بلکه این اراده سیاسی را هم دارد که علنd بگوید حاضر است نیمقرن دشمنی با جمهوری اسلامی را کنار بگذارد؛ چیزی که شاید هیچوقت پیش از این مطرح نبوده است.
البته لازمه این اتفاق، موافقت سران جمهوری اسلامی با خواستههای آمریکا، بویژه در مورد برنامه هستهای و نقش منطقهای ایران و گروههای متحدش است.
اگر دو طرف بتوانند به توافقی برسند که نتیجهاش لغو همهتحریمهای آمریکا باشد، میتواند آغاز یک دگرگونی بنیادین در اقتصاد ایران باشد؛ اقتصادی که دهههاست به دلیل تحریمهای بینالمللی از سرمایهگذاری خارجی محروم مانده و از زنجیرههای تأمین بینالمللی کنار گذاشته شده و تنها یک کشور، یعنی چین، حاضر است مهمترین اقلام صادراتی ایران، یعنی نفت و فرآوردههای نفتی را بخرد.
محمدباقر قالیباف، رئیس مذاکرهکنندگان ایران، در ایکس نوشت:
«با خودشان فکر نمیکنند که اگر تهدیدهایشان نتیجهای داشت، به استیصال امروز نمیرسیدند؟ ما تهدیدهای آمریکاییها را به جایی حساب نمیکنیم. بهتر است مراقب اظهارنظرهای خود باشند، نیروهای مسلح ما آمادهاند تا به نحوی دیگر پاسخشان را بدهند. هر چه حرف بزنند، این ماییم که عمل میکنیم.»
تقریبا همزمان با شروع مذاکرات، آقای ترامپ در تروث سوشال نوشت:
«ایران باید فورا جلوی نیروهای نیابتی خود در لبنان را که پول زیادی خرجشان شده است بگیرد تا دردسر ایجاد نکنند. ایران اگر این کار را نکند، دوباره به آنها ضربه سختی خواهیم زد، درست مثل هفته گذشته، فقط شدیدتر.»
در همین حال خبرگزاریهای تسنیم و فارس میگویند که ایران در اعتراض محل مذاکره را ترک کرده است و صداوسیما هم گفت که هیئت ایران در حال بررسی این است که مذاکره را ادامه دهد یا آن را ترک کند.
حمید بورد، مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران که از اعضای هیئت مذاکرهکننده ایران در سوئیس است، گفت که رفع تحریمهای نفتی در گفتوگوهای امروز پیگیری شده است.
به گزارش ایرنا، مدیر عامل شرکت نفت ایران با اشاره به رفع محاصره دریایی ایران و شروع صادرات نفت از طریق خلیج فارس گفت: «در مرحله اول، کشتیهای ایرانی از خط فرضی محدود شده عبور کرده و به طرف مقاصد مورد نظر حرکت کردهاند.»
او افزود: «در روزهای گذشته تقریبا نیمی از صادرات نفت یک ماه کشور به خارج از کشور صادر شده است و بعد از اجرای کامل تفاهمنامه صادرات بهطور کامل ادامه خواهد یافت.»
آقای بورد همچنین گفته است که در مذاکرات بحث سرمایهگذاری و رفع تحریمهای نفتی جدی پیگیری شده است و اصلاحاتی نیز به طرف آمریکایی پیشنهاد شده است.
او ابراز امیدواری کرد که این تدابیر اجرایی شود.
پرس تیوی، شبکه انگلیسیزبان صداوسیما، از شکایت هیئت ایرانی به طرف آمریکایی در واکنش به تهدیدهای تازه دونالد ترامپ خبر داده است.
بنابر این گزارش، هیئت نمایندگان ایران در حال ارزیابی «واکنش مناسب» به «تهدیدهای کلامی اخیر دونالد ترامپ هستند.»
ساعتی پیش دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، ایران را تهدید کرد که اگر جلوی «دردسرسازی» حزبالله لبنان را نگیرد، دوباره هدف حملات آمریکا قرار خواهد گرفت.
آقای ترامپ در شبکه اجتماعی خود، تروث سوشال، نوشت: «ایران باید فورا جلوی نیروهای نیابتی خود در لبنان را که پول زیادی خرجشان میشود بگیرد تا دردسر ایجاد نکنند. ایران اگر این کار را نکند، دوباره به آنها ضربه سختی خواهیم زد، درست مثل هفته گذشته، فقط شدیدتر.»
تهدید آقای ترامپ در حالی است که اسرائیل تاکید کرده است که نیروهایش به اشغال جنوب لبنان ادامه خواهند داد، موضعی که در تضاد با خواسته ایران در چارچوب تفاهم تهران و واشنگتن است.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در بیانیهای گفت: «تا زمانی که لازم باشد در منطقه (حائل) امنیتی جنوب لبنان خواهیم ماند تا از ساکنان شمال کشور که برایمان عزیز هستند، و همچنین همه شهروندان محافظت کنیم. من بهعنوان نخستوزیر اسرائیل قاطعانه بر این امر تاکید دارم و هیچ چیز این امر را تغییر نخواهد داد.»
آقای نتانیاهو درمورد مذاکرات آمریکا و ایران افزود: «هر تحول سیاسی هم [در مذاکرات] رخ دهد، به ایران اجازه نخواهم داد که به سلاح هستهای دست یابد. تا زمانی که من نخستوزیر اسرائیل هستم، این اتفاق نخواهد افتاد.»
مذاکرات آمریکا و ایران با حضور نمایندگان پاکستان و قطر در سوئیس در جریان است.
هفته پیش آمریکا و ایران تفاهمنامهای را امضا کردند تا در یک فرصت ۶۰ روزه درمورد مسائل مورد اختلاف به توافق برسند.
بند اول تفاهمنامه ایران و آمریکا «پایان فوری و دائمی» عملیات نظامی در «همه جبههها» از جمله لبنان را ذکر کرده است.
رسانههای ایران میگویند که «دور اول مذاکره چهارجانبه» پس از «۸۰ دقیقه گفتوگو جهت مشورتهای داخلی متوقف» شده است.
بنابر این گزارشها، هیئت ایران اکنون با نمایندگان قطر مذاکره دوجانبهای را آغاز کرده است.
هیئتهای مذاکرهکننده ایران و آمریکا از ساعت ۵:۰۰ بعدازظهر بهوقت تهران، گفتوگوهای خود را پشت درهای بسته را آغاز کردند.
در همین حال، پرستیوی، شبکه خبری انگلیسی صداوسیما، خبر داد که هیئت ایران رسما به طرف آمریکایی از اظهارت اخیر دونالد ترامپ شکایت کرده است و در حال بررسی «پاسخ مناسب» است.
تقریبا همزمان با شروع مذاکرات، آقای ترامپ در تروث سوشال نوشت:
«ایران باید فورا جلوی نیروهای نیابتی خود در لبنان را که پول زیادی خرجشان شده است بگیرد تا دردسر ایجاد نکنند. ایران اگر این کار را نکند، دوباره به آنها ضربه سختی خواهیم زد، درست مثل هفته گذشته، فقط شدیدتر.»
منبع تصویر، Reuters
خبرنگار اعزامی شبکه خبر صداوسیما میگوید که هیئت ایرانی اصرار داشت که جلوی دوربین خبرنگاران کنار جیدی ونس و دیگر فرستادگان آمریکا به مذاکرات سوئیس دیده نشود.
در ابتدای نشست چهارجانبه امروز در سوئیس، جیدی ونس به همراه نخستوزیران پاکستان و قطر مقابل خبرنگاران ظاهر شد و چند جملهای با رسانهها در مورد مذاکرات امروز صحبت کرد.
اما محمدباقر قالیباف و دیگر نمایندگان ایران مقابل دوربینها ظاهر نشدند.
خبرنگار صداوسیما در سوئیس گفت که هیئت ایرانی «در مخالفت با نمایش و فضاسازی رسانهای آمریکا، شرط حضور خود را خروج خبرنگاران و تمرکز بر اجرای عملی توافقات اعلام کرد.»
ایسنا هم گزارش کرده است «بر اساس هماهنگیها و توافقات قبلی هیچ تصویر و فیلمی از برگزاری مذاکرات چهارجانبه و سالن گفتوگوها در هتل بورگناشتوک منتشر نخواهد شد.»
نورنیوز به نقل از «یک منبع نزدیک به تیم مذاکرهکننده درباره موضوع قطع پخش مستقیم و مراسم عکس در ژنو» نوشت: «هیئت آمریکایی و برگزارکنندگان جلسه مذاکره بنا داشتند که در بدو جلسه چندجانبه، صحنه دست دادن و مراسم عکس مشترک میان هیئت ایرانی و آمریکایی اتفاق بیفتد.»
اما «رئیس هیئت مذاکرهکننده ایرانی و تیم مذاکرهکننده با این تشریفات مخالفت کرده و اعلام کردند که در مراسم عکس با هیات آمریکایی حضور نخواهند داشت.»
بنابر این گزارش، پس از مخالفت ایران، «پخش مستقیم و مراسم عکس تعطیل و پس از آن هیات ایرانی وارد محل برگزاری جلسات شد.»
به نظر میرسد این تصمیم واکنشی به فضای سیاسی در تهران باشد.
در پی انتشار نامهای از سوی مجتبی خامنهای، دولت و حامیان ادامه مذاکره تحت فشار تندروها قرار گرفتهاند که تا زمان عملی شدن بند یک یادداشت تفاهم و برقراری آتشبس کامل در لبنان، ایران باید از ادامه مذاکره با آمریکا خودداری کند.
منبع تصویر، EPA-EFE/REX/Shutterstock
وزیر دفاع اسرائیل میگوید که ارتش در «مناطق امنیتی» در لبنان باقی میماند و دستور دارد که در صورت مواجهه با هرگونه تهدیدی مقابله کنند.
اسرائیل کاتس در بیانیهای گفت: «سربازان اسرائیل در لبنان برای از میان برداشتن تهدیدها، در حال حاضر هیچ محدودیتی ندارند و هیچ وقت هم نداشتهاند.»
«همانطور که بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر، تصریح کرده است، اسرائیل از مناطق (حائل) امنیتی در لبنان عقبنشینی نخواهد کرد.»
اشاره آقای کاتس به منطقهای به عمق حدود ۱۰ کیلومتر در خاک لبنان است که اسرائیل آن را یک منطقه حائل امنیتی توصیف میکند و سربازانش را در آنجا مستقر کرده است.
اصرار آقای کاتس بر ادامه حضور اسرائیل در جنوب لبنان در حالی است که مذاکرات آمریکا و ایران در سوئیس آغاز شده است و پایان جنگ در لبنان یکی از محورهای اصلی آن است.
روز جمعه آتشبس جدیدی بین اسرائیل و حزبالله اعلام شد اما به گزارش خبرگزاری دولتی لبنان روز شنبه حداقل ۲۰ نفر در حملات اسرائیل کشته شدند.
ایران ادامه عملیات اسرائیل در لبنان را نقض تفاهمنامه با آمریکا میداند و هشدار داده است که در صورت عدم توقف جنگ در لبنان، از ادامه مذاکرات پرهیز خواهد کرد.
با این حال، گزارشها از فروکش کردن درگیریها در لبنان حکایت دارد.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه ایران که همراه هیئت ایرانی در بورگناشتوک در سوئیس حضور دارد، امروز به صداوسیما گفت:
«از دیروز (شنبه) یک توقف شکنندهای در جنگ لبنان ایجاد شده است که محصول همکاری نزدیک بین دستگاه دیپلماسی و میدان بوده است... ما سندی را امضا نمیکنیم و اجرایش را رها کنیم که اتوماتیک اجراشود... برای اجرای چنین تفاهمی لازم است که ما به صورت لحظهای اقدامات طرف مقابل را رصد کنیم و از همه ابزارمان استفاده کنیم که مطمئن شویم طرف مقابل از تعهداتش طفره نرود. تعهد در برابر تعهد. این یک اصل اساسی است برای اینکه تجارب قبلی را شاهدش نباشیم.»
یک مقام حزبالله لبنان به خبرگزاری رویترز گفت که به اجرای آتشبس متعهدند مادامی که اسرائیل هم آن را رعایت کند. این مقام گفت که حزبالله از ۶:۳۰ عصر شنبه به وقت محلی (۷ عصر تهران) به سمت نیروهای اسرائیل تیراندازی نکرده است.
یک منبع امنیتی هم به رویترز گفت که اسرائیل هم تقریبا از همان زمان حمله عمدهای به لبنان نکرده است.
جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا که برای مذاکره با ایران به سوئیس سفر کرده است، به خبرنگاران گفت که پیشرفتهای بزرگی در روزهای اخیر برای صلح در لبنان حاصل شده است.
دیروز قرارگاه خاتمالانبیا آمریکا را به «بدعهدی و پیمانشکنی آشکار» متهم و اعلام کرد که تنگه هرمز را به روی شناورها میبندد؛ هرچند آمریکا تاکید دارد که این آبراه همچنان باز است.
در اطلاعیه قرارگاه خاتمالانبیا دلیل این تصمیم «عدم اجرای بند اول تفاهمنامه پایان جنگ» و «نقض بیوقفه و مستمر آتشبس» اسرائیل در جنوب لبنان عنوان شده است.
بند اول تفاهمنامه ایران و آمریکا «پایان فوری و دائمی» عملیات نظامی در «همه جبههها» از جمله لبنان را ذکر کرده است.
منبع تصویر، AFP via Getty Images
وزرای خارجه پاکستان، ترکیه، عربستان و مصر در نشستی در قاهره خواستار پیشرفت سریع در مذاکرات ایران و آمریکا شدند که هماکنون در سوئیس در جریان است.
وزرای خارجه این چهار کشور در بیانیه مشترکشان همچنین خواستار دستیابی به توافقی شدند که راهحلی «ماندگار و قابل راستیآزمایی و مورد پذیرش دو طرف» ارائه کند بهنحوی که نگرانیهای منطقهای بهویژه امنیت و ثبات کشورهای منطقه خلیج فارس را مد نظر قرار دهد.
لحظاتی پس از صحبتهای جیدی ونس درست پیش از نشست چهارجانبه در سوئیس، آقای ترامپ در تروث سوشال نوشت:
«ایران باید فورا جلوی نیروهای نیابتی خود در لبنان را که پول زیادی خرجشان شده است بگیرد تا دردسر ایجاد نکنند. ایران اگر این کار را نکند، دوباره به آنها ضربه سختی خواهیم زد، درست مثل هفته گذشته، فقط شدیدتر.»
مذاکرات ایران و آمریکا با حضور قطر و پاکستان در سوئیس در جریان است.
منبع تصویر، Getty Images
جیدی ونس، معاون رئیسجمهور ایالات متحده، در آغاز گفتوگوهای ایران و آمریکا در سوئیس از این مذاکرات بهعنوان «نشستی تاریخی» یاد کرد.
جیدی ونس در تفرجگاه بورگناشتوک گفت که «این یک دیدار تاریخی است» و هدف از آن «ورق زدن برگی نو و آغاز فصلی جدید در روابطمان با مردم ایران است و دراز کردن دستی به سوی آنهاست.»
او همچنین گفت: «باز شدن تنگه هرمز، پایان برنامه هستهای ایران، اینها دستاوردهایی است که تا الان داشتهایم. سوال این است که با هم به چه چیزهای بیشتری میتوانیم برسیم. آیا میتوانیم فصل جدیدی را شروع کنیم؟ میتوانیم روابط را در خاورمیانه برای همیشه تغییر بدهیم؟ یا برمیگردیم به همان اوضاع همیشگی که ترجیح ما نیست، ولی اتفاقی است ک ممکن است بیفتد.»
آقای ونس بر دیپلماسی و آیندهای تازه در خاورمیانه بر پایه «ثبات و صلح» تاکید کرد و گفت با فیلد مارشال عاصم منیر بیش از هر کس دیگری در این سه ماه صحبت کرده است.
او گفت که روابط ایران با کشورهای همسایه خوب نبود و عامل بیثباتی بود اما حالا چشمانداز مثبتی پیدا شده است.
آقای ونس گفت که دونالد ترامپ از او خواسته است در رابطه با مردم ایران «تحولی» ایجاد کند و به آنها گفته شود رهبری شما آماده است که سیاستهای منجر به بیثباتی را کنار بگذارد.
او از میانجیگری پاکستان و قطر تشکر کرد.
دهها خبرنگار در مرکز رسانهای، مذاکرات را در هتل مجلل بورگناشتوک مشرف به دریاچه لوسرن در سوئیس دنبال میکنند. خبرنگارهای بیشتری هم قرار است به اینجا برسند.
هیئتهای مذاکرهکننده هم در همین هتل مشغول رایزنی هستند.
شاید سالنها و اتاقهای مشرف به یکی از زیباترین منظرهها در سوئیس که کشوری همیشه بیطرف بوده است، کمک کند ایران و آمریکا تمایل بیشتری به صلح و پایان دائمی جنگ پیدا کنند.
نخستوزیران پاکستان و قطر هم بعنوان میانجی اصلی، این مذاکرات را که مذاکرات دریاچه لوسرن نام گرفته است مدیریت میکنند؛ نشستی که قرار است که شروع ۶۰ روز مذاکره باشد برای رسیدن به توافق نهایی و پایان جنگ و قرار دادن ایران و آمریکا در مسیر روابط عادی.
منبع تصویر، AFP via Getty Images
اقامتگاه مجلل بورگناشتوک در سوئیس امروز میزبان گفتوگوهای ایران و آمریکا با حضور دو کشور میانجی، پاکستان و قطر، است.
بورگناشتوک بر فراز دریاچه لوسرن، در کانتون نیدوالدن سوئیس، قرار دارد و از نظر جغرافیایی در محیطی نسبتا جدا از شهرهای بزرگ واقع است. همین موقعیت، همراه با امکانات اقامتی و امنیتی، آن را برای نشستهایی که نیازمند کنترل رفتوآمد و حفظ حریم است، مناسب میکند.
این اقامتگاه پیشتر میزبان گفتوگوهای صلح سودان در سال ۲۰۰۲ و مذاکرات قبرس در سال ۲۰۰۴ بوده است. در ژوئن ۲۰۲۴ هم اجلاس صلح اوکراین با حضور دهها هیئت بلندپایه در همین محل برگزار شد.
تصاویری از این اقامتگاه و تدارکات برای مذاکرات را ببینید.
منبع تصویر، AFP via Getty Images
منبع تصویر، AFP via Getty Images
منبع تصویر، AFP via Getty Images
منبع تصویر، Reuters
منبع تصویر، AFP via Getty Images
منبع تصویر، AFP via Getty Images
منبع تصویر، AFP via Getty Images
منبع تصویر، @Ghalibaf
منبع تصویر، AFP via Getty Images
