ترامپ: پل‌ها و نیروگاه‌های ایران را هدف می‌گیریم؛ تهران: مسیرهای تجاری بیشتری را می‌بندیم

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، تهدید کرده است که اگر ایران به مذاکرات بازنگردد، پل‌ها و نیروگاه‌های برق این کشور را هدف قرار خواهد داد. همزمان ایران نیز تهدید کرده است که مسیرهای تجاری بیشتری را در منطقه مسدود خواهد کرد.

سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با توصیف حملات آمریکا به «اقدامات تجاوزکارانه»، اعلام کرد که تنگه هرمز تا توقف این حملات، بسته خواهد ماند. سپاه همچنین هشدار داد که مسیرهای دیگر صادرات نفت و گاز در منطقه نیز ممکن است مسدود شوند.

سپاه به آمریکا هشدار داد که این کشور باید «منتظر بسته شدن دیگر مسیرهای صادرات نفت و گاز که در خدمت منافع ایالات متحده و متحدانش هستند» باشد ولی توضیح نداد که کدام مسیرها ممکن است تحت تاثیر قرار گیرند.

با بالا گرفتن تنش بین دو طرف، دونالد ترامپ تهدید کرده بود که اگر تهران به مذاکرات بازنگردد،‌ آمریکا پل‌ها و نیروگاه‌های ایران را هدف قرار خواهد داد.

این اظهارات در مصاحبه او با شبکه فاکس‌نیوز مطرح شد؛ مصاحبه‌ای که هم‌زمان با چهارمین روز متوالی حملات متقابل میان دو کشور پخش شد.

آقای ترامپ پیش‌تر از تهدید خود برای اعمال عوارض ۲۰ درصدی بر همه محموله‌های عبوری از تنگه هرمز عقب‌نشینی کرد، اما در عین حال دستور ازسرگیری محاصره بنادر ایران را داد. آمریکا این محاصره دریایی را شب گذشته دوباره برقرار کرد.

رئیس‌جمهور آمریکا گفت: «هفته آینده اوضاع برای آن‌ها واقعاً بد خواهد شد. همه نیروگاه‌های برقشان را از کار می‌اندازیم و همه پل‌هایشان را هدف قرار می‌دهیم، مگر اینکه پای میز مذاکره بیایند.»

آقای ترامپ پیش‌تر نیز در ماه آوریل تهدید کرده بود زیرساخت‌های غیرنظامی ایران، از جمله پل‌ها و نیروگاه‌های برق، را بمباران خواهد کرد.

در آن زمان، ولکر تورک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل، در واکنش گفت: «بر اساس حقوق بین‌الملل، حمله عمدی به غیرنظامیان و زیرساخت‌های غیرنظامی، جنایت جنگی محسوب می‌شود.»

کنوانسیون‌های ژنو مصوب سال ۱۹۴۹ درباره قواعد بشردوستانه جنگ نیز حمله به تاسیسات و منابع ضروری برای بقای غیرنظامیان را ممنوع کرده‌اند.

آقای ترامپ در گفت‌وگو با برنامه «اسپشال ریپورت با برت بیر» در شبکه فاکس‌نیوز، که شب گذشته پخش شد، گفت: «اهداف انرژی را برای آخر نگه می‌دارم، اما در نهایت آن‌ها را هم هدف قرار خواهیم داد.»

او افزود که مذاکره‌کنندگان آمریکایی شامگاه سه‌شنبه به طرف ایرانی پیام داده‌اند که «بهتر است توافق کنید، وگرنه دیگر چیزی برایتان باقی نخواهد ماند.»

این تشدید لحن پس از آن صورت گرفت که آقای ترامپ اعلام کرد طرح دریافت عوارض ۲۰ درصدی از محموله‌های عبوری از تنگه هرمز را با توافق‌های «عظیم» تجاری و سرمایه‌گذاری با کشورهای حاشیه خلیج فارس جایگزین خواهد کرد.

اظهارات آقای ترامپ ساعاتی پیش از آغاز موج تازه حملات ارتش آمریکا به ایران و برقراری دوباره محاصره بنادر این کشور مطرح شد.

فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا، سنتکام، اعلام کرد که ده‌ها هدف نظامی ایران در نزدیکی تنگه هرمز را مورد حمله قرار داده است؛ اقدامی که به گفته این نهاد با هدف «تضعیف بیشتر توان ایران برای تهدید کشتیرانی تجاری و خدمه غیرنظامی» انجام شده است.

ارتش ایران اعلام کرد که در حمله آمریکا به یک پایگاه نظامی در بمپور، در جنوب‌شرق آن کشور، دست‌کم هفت نظامی ایرانی کشته شدند.

در همین حال، تلویزیون دولتی ایران گزارش داده است که تهران با موشک و پهپاد، اهداف آمریکایی در اردن، کویت و بحرین را هدف قرار داده است.

بامداد چهارشنبه، ارتش کویت اعلام کرد که پهپادهای مهاجم ایرانی را رهگیری کرده است. ارتش بحرین نیز گفت که حملات هوایی را «رهگیری و منهدم» کرده است.

آمریکا همچنین اعلام کرد که ایران با حمله به هفت کشتی تجاری، «عمداً غیرنظامیان را هدف قرار داده است.»

فرمانده سنتکام در بیانیه‌ای که اواخر روز سه‌شنبه منتشر شد، گفت که این حملات به کشته، مفقود یا زخمی شدن شماری از خدمه غیرنظامی منجر شده است.

امارات متحده عربی دوشنبه‌شب اعلام کرد موشک‌های کروز ایران دو نفتکش این کشور را هدف قرار داده‌اند. در این حملات یک خدمه هندی کشته و هشت نفر دیگر زخمی شدند که حال چهار نفر از آن‌ها وخیم گزارش شده است.

سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بعد در بیانیه‌ای در تلگرام مسئولیت این حملات را پذیرفت.

سپاه مدعی شد که این دو نفتکش هشدارها را نادیده گرفته، سامانه‌های ناوبری خود را خاموش کرده و قصد عبور از مسیری مین‌گذاری‌شده را داشته‌اند.

مشخص نبود بیانیه سنتکام به کدام حملات دیگر اشاره داشت و سپاه پاسداران نیز بلافاصله در این‌باره اظهارنظر نکرد.

در تحولی جداگانه، خانواده یک ملوان هندی که هفته گذشته پس از حمله به کشتی‌اش در سواحل عمان ناپدید شده بود، روز چهارشنبه تأیید کردند که جسد او پیدا شده است.

۲۳ خدمه دیگر کشتی «جی‌اف‌اکس گلسکی» با پرچم قبرس، پس از آنکه این شناور روز یکشنبه از کار افتاد، نجات یافتند. سنتکام سپاه پاسداران را مسئول این حمله دانسته است، اما تهران تاکنون واکنشی نشان نداده است.

ازسرگیری حملات میان آمریکا و ایران باعث افزایش شدید قیمت نفت شده و تردد نفتکش‌ها در تنگه هرمز را تقریباً متوقف کرده است.

این وضعیت بار دیگر اهمیت راهبردی تنگه هرمز را برجسته کرده است. ایران آمریکا را به دخالت در اداره این آبراه متهم کرده، اما کنترل تنگه هرمز در عین حال به تهران امکان می‌دهد بر اقتصاد جهانی فشار وارد کند.

رئیس‌جمهور آمریکا روز دوشنبه اعلام کرد ایالات متحده اکنون «نگهبان» تنگه هرمز است و وعده داد برای تامین هزینه حفاظت از آن، از همه محموله‌های عبوری ۲۰ درصد عوارض دریافت کند. او همچنین از برقراری دوباره محاصره دریایی ایران با هدف افزایش فشار بر اقتصاد بحران‌زده این کشور خبر داد.

با این حال، آقای ترامپ بعد در پیامی در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت: «تصمیم گرفته‌ام عوارض ۲۰ درصدی بازپرداخت به آمریکا را با توافق‌های تجاری و سرمایه‌گذاری کشورهای مختلف حوزه خلیج فارس در ایالات متحده جایگزین کنم.»

او تاکید کرد که «این سرمایه‌گذاری‌ها عظیم خواهند بود و در عین حال برای آن کشورها و آینده‌شان فوق‌العاده مفید خواهند بود.»

رئیس‌جمهور آمریکا جزئیات بیشتری درباره این طرح ارائه نکرد.

او همچنین گفت: «تنگه هرمز به روی همه کشتی‌ها، به‌جز کشتی‌های ایران، باز است» و افزود: «به لطف قدرت فوق‌العاده ارتش آمریکا، نفت بیش از هر زمان دیگری در حال جریان است.»

آقای ترامپ بعد، پس از دیدار با علی زیدی، نخست‌وزیر جدید عراق، در واشنگتن گفت: «از اصل گرفتن عوارض خوشم نمی‌آید، اما منصفانه نیست که ما برای تمام دنیا از این تنگه محافظت کنیم.»

او گفت که پس از دریافت تماس‌های متعدد از رهبران کشورهای حوزه خلیج فارس، تصمیم گرفته است از طرح اولیه دریافت عوارض صرف‌نظر کند.

در واکنش به اظهارات ترامپ، ایران اعلام کرد همچنان کنترل تنگه هرمز را در اختیار خواهد داشت.

خبرگزاری فرانسه به نقل از کاظم غریب‌آبادی، معاون وزیر امور خارجه ایران، گزارش کرد که تصمیم آمریکا برای ازسرگیری محاصره، «به نوعی» توافق آتش‌بس پیشین را از بین برده است.

رویترز نیز به نقل از تلویزیون دولتی ایران گزارش کرد که آقای غریب‌آبادی گفته است: «اگر آمریکا تصور می‌کند با تشدید اقدامات علیه ما، عملیات نظامی و محاصره اقتصادی، ایران را به بازگشت به مذاکرات وادار خواهد کرد، اشتباه می‌کند.»

آمریکا نخستین بار در ماه آوریل، با هدف افزایش فشار بر تهران، همه بنادر ایران را محاصره دریایی کرد.

حدود پنج هفته بعد، ارتش آمریکا اعلام کرد در چارچوب این محاصره مسیر حرکت ۱۰۰ کشتی تجاری را تغییر داده و چهار کشتی را نیز از کار انداخته است.

آمریکا در ماه ژوئن، در چارچوب توافقی موسوم به «یادداشت تفاهم» که هدف آن پایان دادن به درگیری‌ها بود، این محاصره را لغو کرد. با این حال، اختلاف بر سر تنگه هرمز به یکی از مهم‌ترین محورهای تنش میان دو کشور تبدیل شده است.

در همین حال، داده‌های کشتیرانی نشان می‌دهد تردد کشتی‌ها از تنگه هرمز به پایین‌ترین سطح خود در دو ماه گذشته رسیده و قیمت شاخص نفت برنت نیز به‌طور چشمگیری افزایش یافته است.