مسیر شگفت‌انگیز مایکل اولیسه؛ ستاره‌ای که دوست دارد با دمپایی کیفیت چمن را چک کند

«فراتر از ورزش» بخشی از مطالب ورزشی بی‌بی‌سی است که داستان‌های شگفت‌انگیز ورزشکاران یا رویدادهایی را روایت می‌کند که کمتر شنیده‌اید. فهرست مطلب‌های فراتر از ورزش را دنبال کنید.

مایکل اولیسه یک فوتبالیست معمولی نیست.

او که در انگلیس به دنیا آمده و بزرگ شده الان با پیراهن تیم ملی فرانسه در جام جهانی می‌درخشد.

مهاجم بایرن مونیخ که پیش از این برای ردینگ و کریستال پالاس بازی کرده، معمولا از رسانه‌ها فراری است، عاشق شطرنج است، پس از گل زدن به ندرت خوشحالی می‌کند، علاقه‌ای به مصاحبه ندارد و برخلاف ستاره‌های فوتبال، قرارداد تبلیغاتی با شرکت‌های تولید کفش یا پوشاک ورزشی ندارد.

اولیسه پس از فصلی فوق‌العاده در بوندسلیگا با ۲۵ گل و ۲۸ پاس گل، در ۲۴ سالگی یکی از بهترین بازیکنان جهان است.

او اولین بازیکن پس از توماس هسلر آلمانی در جام جهانی ۱۹۹۴ است که توانسته در یک دوره جام جهانی پنج پاس گل بدهد.

به گفته کسانی که او را از کودکی می‌شناسند، کم‌حرفی و درونگرایی‌اش را نباید به حساب غرور گذاشت؛ همیشه همین‌طور بوده است.

اولیسه در لندن از مادری فرانسوی-الجزایری و پدری نیجریه‌ای متولد شد و از همان کودکی استعدادش آشکار شد.

دنیل کوکر، معلم ورزش او در مدرسه ابتدایی به بخش ورزش بی‌بی‌سی گفت: «یک روز مربیان ورزش پیش من آمدند و گفتند این پسر کلاس دوم را دیده‌ای؟ وقتی بازی‌اش را دیدم، همان لحظه فهمیدم بازیکن فوق‌العاده‌ای خواهد شد.»

به گفته کوکر، اولیسه آن زمان عضو آکادمی چلسی بود و تقریبا در هر ورزشی که امتحان می‌کرد می‌درخشید: «وقتی ۱۰ یا ۱۱ ساله بود، سعی می‌کردم در هر مسابقه‌ای از او استفاده کنم. هر رشته‌ای را امتحان می‌کرد، با کیفیت فوق‌العاده‌اش همه را شگفت‌زده می‌کرد.»

اما حتی در همان سن هم علاقه‌ای به جلب توجه نداشت.

کوکر می‌گوید: «مایکل پسری آرام و خجالتی بود. پاس گل‌های زیادی می‌داد، گل‌های فراوانی می‌زد ولی هیچ‌وقت شادی گل نمی‌کرد؛ فقط سریع به وسط زمین برمی‌گشت تا دوباره بازی را شروع کند.»

«از آن دسته آدم‌هایی نیست که بخواهد از لحظه لذت ببرد یا در مرکز توجه باشد. امروز هم می‌بینم بعد از گل خوشحالی نمی‌کند یا سریع برمی‌گردد، دقیقا همان کاری که در کودکی می‌کرد.»

راشل اندرسون، مدیر مدرسه هم به یاد می‌آورد که بعد از فوتبال به سختی می‌شد او را به کلاس برگرداند؛ مخصوصا اگر تیمش برنده نشده بود.

او می‌گوید: «بعد از بازی، داخل کلاس هم توپ را شوت می‌کرد و باید به او تذکر می‌دادیم: مایکل، دیگر بس است! مدرسه‌های دیگر وقتی می‌دیدند مایکل در تیم ماست، تقریبا ناامید می‌شدند، چون می‌دانستند شانسی برای برد ندارند.»

به گفته اندرسون، او کمال‌گرا بود و همه چیز را بیش از حد تحلیل می‌کرد. از نظر درسی هم بسیار باهوش بود.

از همان دوران مشخص بود که احتمالا تیم ملی فرانسه را انتخاب خواهد کرد؛ هرچند می‌توانست برای انگلستان، نیجریه یا الجزایر هم بازی کند.

کوکر می‌گوید: «راشل از من پرسید فکر می‌کنی برای انگلیس بازی کند؟ گفتم مطمئن نیستم آن‌قدر خوش‌شانس باشیم. مایکل واقعا فرهنگ فرانسه را دوست داشت. مرتب به آنجا سفر می‌کرد و از یادگیری زبان فرانسوی لذت می‌برد.»

اما برای رسیدن به این نقطه مسیر آسانی نداشت.

اولیسه ابتدا مدت کوتاهی در آرسنال حضور داشت، سپس هفت سال در آکادمی چلسی بازی کرد؛ اما در ۱۴ سالگی از این باشگاه کنار گذاشته شد. پس از آن مدت کوتاهی به منچسترسیتی رفت ولی آن باشگاه هم او را نخواست.

برادر کوچک‌تر اولیسه، ریچارد که ۲۱ سال دارد هم فوتبالیستی حرفه‌ای است. با این حال، او هم مانند مایکل که یک دهه پیش از چلسی کنار گذاشته شد، تابستان امسال از سوی باشگاه چلسی بازیکن آزاد اعلام شد.

در نهایت باشگاه ردینگ، که آن زمان در مسابقات «چمپیونشیپ» بازی می‌کرد، وارد شد.

برندان فلاناگان، رئیس استعدادیابی ردینگ، می‌گوید که برای متقاعد کردن مدیران باشگاه جهت جذب این نوجوان ۱۶ ساله در تابستان ۲۰۱۸ تلاش زیادی کرده است: «به خاطر پیش‌داوری‌هایی که در مورد او بود، طول کشید تا مسئولان باشگاه را قانع کنم. بعضی‌ها می‌گفتند چون از چلسی و منچسترسیتی کنار گذاشته شده، حتما مشکلی دارد.»

اما فلاناگان چنین برداشتی نداشت: «چیزی که شاید در برخی باشگاه‌ها به‌عنوان مشکل شخصیت مایکل دیده می‌شد، صرفا ناشی از آرام، خجالتی و درون‌گرابودن او بود. اما از نظر ما، این خصوصیات مشکل‌ نبود؛ فقط او را از دیگران متمایز می‌کرد.»

با این حال، مادر اولیسه از باشگاه خواست مدتی صبر کنند تا اعتمادبه‌نفس پسرش پس از این دو ناکامی بازسازی شود.

فلاناگان می‌گوید: «مادرش گفت می‌خواهیم مدتی با یک مربی ذهنی کار کند تا دوباره اعتمادبه‌نفسش را به دست آورد. فکر کردم دیگر تمام شد و دفعه بعد او را در تیم رقیب خواهیم دید. اما چهار هفته بعد، مادرش تماس گرفت و گفت که حالا آماده‌ایم.»

«آن‌ها به قولشان عمل کردند. خانواده‌ای صادق و محترم هستند. از روزی که وارد باشگاه شد، کوچکترین مشکلی با او نداشتیم. بدون تردید، بهترین بازیکنی بود که تاکنون به این باشگاه آورده‌ام.»

اولیسه آن‌قدر نگران دیر رسیدن بود که گاهی خیلی زودتر به محل تمرین می‌آمد؛ ساعت ۷ صبح برای تمرینی که ساعت ۹ شروع می‌شد، داخل ماشینش می‌خوابید و گاهی حتی شروع تمرین را از دست می‌داد.

او در مارس ۲۰۱۹ و در ۱۷ سالگی اولین بازی حرفه‌ای خود را برای ردینگ مقابل لیدز انجام داد و طی سه فصل، ۷۳ بار برای این تیم به زمین رفت و هفت گل زد و در همین دوران بود که به تیم‌های پایه فرانسه دعوت شد.

فلاناگان می‌گوید: «برای من اصلا عجیب نبود که فرانسه را انتخاب کرد، چون اولین کشوری بود که به سراغش آمد. مایکل از آن آدم‌هایی است که می‌گوید شما اولین کسانی بودید که مرا خواستید؛ پس حالا هم برای همان کشوری بازی می‌کنم که اول به من اعتماد کرد.»

در تابستان ۲۰۲۱، کریستال پالاس با سرمربی‌گری پاتریک ویرا، با پرداخت بند فسخ ۸ میلیون پوندی، اولیسه را به خدمت گرفت.

اولیسه خیلی زود کیفیتش را در لیگ برتر هم نشان داد. در دو فصل اول بیشتر نقش بازیساز داشت و موفق شد ۱۹ پاس گل بدهد و ۶ گل بزند.

در تابستان ۲۰۲۳، چلسی تصمیم گرفت با فعال کردن بند فسخ ۳۵ میلیون پوندی، او را دوباره به خدمت بگیرد.

اما برخلاف انتظار همه، اولیسه قرارداد جدیدی با کریستال پالاس امضا کرد و ماندنی شد.

در آخرین فصل حضورش در «سلهرست پارک» (ورزشگاه خانگی کریستال پالاس)، به یک گلزن تمام‌عیار تبدیل شد و باوجود دو بار مصدومیت، در ۱۹ مسابقه که ۱۴ بار آن از ابتدا به میدان رفت، موفق شد ۱۰ گل بزند و ۶ پاس گل بدهد.

در پایان آن فصل، اولیسه همراه فرانسه در المپیک پاریس بازی کرد؛ تیمی که تیری آنری سرمربی و گائل کلیشی دستیارش بودند.

کلیشی می‌گوید: «وقتی در منچسترسیتی بودم، برای اولین بار اسمش را شنیدم و بعدها در کریستال پالاس فهمیدم چه بازیکن فوق‌العاده‌ای است. بازیکنی که مسیر متفاوتی را طی کرده بود.»

در آستانه المپیک، بایرن مونیخ با پرداخت حدود ۵۰ میلیون پوند او را به خدمت گرفت.

باشگاه‌ها مجبور نیستند بازیکنان را برای حضور در المپیک آزاد کنند و بایرن هم هم‌تیمی فرانسوی او، «ماتیس تل» را آزاد نکرد.

اما به گفته کلیشی، اولیسه به مسئولان بایرن گفته بود: «فقط یک آرزو دارم؛ می‌خواهم با تیم‌ملی فرانسه، المپیک را تجربه کنم.»

کلیشی این رفتار را نشانه شخصیت او می‌داند: «همان‌جا فهمیدیم که او نه تنها فوتبالیستی بزرگ، بلکه انسانی فوق‌العاده است.»

فرانسه در نهایت به فینال المپیک رسید اما پس از وقت‌های اضافه مقابل اسپانیا شکست خورد.

اولیسه پس از پیوستن به بایرن مونیخ با هدایت ونسان کمپانی، وارد سطح جدیدی از فوتبال شد و تقریبا بلافاصله به تیم ملی بزرگسالان فرانسه دعوت شد.

او در فصل اول حضورش در بایرن، ۱۷ گل زد و ۱۸ پاس گل داد و در فصل دوم ۲۵ گل زد و ۲۸ پاس گل داد؛ یعنی در مجموع طی دو فصل، روی ۸۸ گل تیمش تاثیر مستقیم داشت.

اولیویه ژیرو، مهاجم سابق تیم ملی فرانسه و مفسر بی‌بی‌سی، درباره او می‌گوید: «برای تیمش فوق‌العاده تلاش می‌کند. استعداد زیادی دارد، اما مهم‌ این است که برای تیم بازی می‌کند، نه خودش. وقتی با خونسردی با پای چپ به داخل می‌زند، همه می‌دانند چه خواهد کرد؛ دقیقا مثل آرین روبن در دوران اوج.»

بسیاری از ویدئوهای پربازدید اولیسه در بایرن، به خاطر گل‌هایش نیست، بلکه به دلیل شخصیت متفاوت اوست؛ از تلاش برای فرار از جشن قهرمانی گرفته تا اجتناب از مصاحبه تلویزیونی یا حتی بالا بردن بسیار بی‌ذوق جام قهرمانی بوندسلیگا.

او حتی قبل از مسابقات، با دمپایی وارد زمین می‌شود تا کیفیت چمن را بررسی کند.

گائل کلیشی درباره او می‌گوید: «دیدنش با دمپایی روی زمین فوتبال خنده‌دار است، اما این شخصیت واقعی اوست. مایکل بسیار ساده و بی‌تکلف است ولی جادویی در پاهایش دارد و خوب می‌داند چگونه این جادو را به نمایش بگذارد.»

موفقیت‌های اولیسه باعث شده دیگر نتواند از کانون توجه فرار کند و بسیاری از کارشناسان او را یکی از نامزدهای آینده توپ طلای فوتبال می‌دانند.

اگر بتواند تابستان امسال فرانسه را به قهرمانی جام جهانی برساند، شانسش بیشتر هم خواهد شد. او تنها یک پاس گل دیگر با رکورد تاریخی پله، یعنی شش پاس گل در یک جام جهانی فاصله دارد.

اولیویه ژیرو می‌گوید: «روزی مایکل می‌تواند یکی از مدعیان اصلی توپ طلا باشد. اگر جام‌های بزرگ را ببرد، توپ طلا هم خواهد آمد. اما او بیشتر به موفقیت تیم فکر می‌کند تا افتخار شخصی و این بخشی از شخصیت اوست.»

«در زمین می‌بینید که اگر بتواند پاس گل بدهد، حتی زمانی که خودش موقعیت گلزنی دارد، باز هم پاس می‌دهد. من این را دوست دارم. یک بازیساز واقعی و در خدمت تیم است؛ چیزی که او را متفاوت، خاص و شایسته رسیدن به بالاترین سطح فوتبال جهان می‌کند.»