تاسې د وېبسایټ داسې بڼه ګورئ چې یوازې متن لري او لږ انټرنېټ کاروي. که غواړئ عکسونه او ویډیوګانې وګورئ، نو د وېبسایټ اصلي (لومړنۍ) بڼې ته ورشئ.
د وېبسایټ اصلي بڼې ته مې وروله
د وېبسایټ دې بڼې په اړه چې ډېر انټرنېټ نه مصرفوي نور معلومات دلته موندلای شئ.
د امریکا ولسمشر ډونلډ ټرمپ له بلومبرګ رسنۍ سره په یوه مرکه کې، ويلي،که چېرې د اپرېل د ۲۲ نېټې څخه مخکې کومه موافقه ونشي، د دې "ډېره شونتنيا نشته" چې له ایران سره دې اوربند وغځول شي. د بلومبرګ د راپور له مخې، ټرمپ په مرکه کې دا هم ويلي چې د مرستیال ولسمشر جې ډي ونس په ګډون به يو پلاوی، پاکستان ته سفر وکړي او سبا به بیا خبرې اترې پیل کړي.
د ایران د پارلمان رئیس باقر قالیباف وايي، هېواد یې د ګواښونو تر سیوري لاندې خبرې اترې نه مني.
نوموړي پر اېکس خپاره کړي یوه پوسټ کې ويلي چې "ټرمپ غواړي د خبرو اترو مېز د تسلیمۍ پر میز بدل کړي او یا د اوربند او بندیز سرغړونې سره خپلې پارونې توجیه کړي."
هغه زیاته کړې، "موږ د ګواښونو تر سیوري لاندې خبرې اترې نه منو او په تېرو دوو اونیو کې موږ د جګړې ډګر ته د نويو کارډونو راوړلو لپاره چمتووالی نیولی دی."
په لبنان کې د مارچ د دویمې نېټې د جګړې له پیل راهیسې ټولټال ۲۳۸۷ تنه د اسرائیلو په بریدونو او نښتو کې مړه شوي او ۷۶۰۲ تنه نور ټپیان دي.
د لبنان رسمي خبري اژانس د پېښو سره د مبارزې د ادارې له خوا وړاندې شوې دا شمېرې او معلومات خپاره کړي دي.
د لبنان د روغتيا وزارت له خوا د تېرې جمعې په ورځ د خپرو شويو شمېرو پرتله په دې کې ۹۳ تنه زيات ښودل شوي.
بل پلو د دوشنبې په ورځ، د ایران د اسلامي انقلابي ګارډ ځواکونو (IRGC) سره تړلې مهر خبري اژانس په ایران کې د مړو شمېره ۳۳۷۵ ښودلی چې دا شمېره د ایران د عدلي طب د سازمان د مشر لخوا هم یاده شوې ده.
د امریکا د بهرنیو چارو وزارت په وینا، د لبنان او اسرائیلو ترمنځ د خبرو اترو دوهم پړاو به د پنجشنبې په ورځ ترسره شي.
یو شمېر پاکستاني رسنۍ او رویټرز خبري اژانس وايي، د پاکستان د پوځ مشر عاصم منیر نن دوشنبې (۲۰ اپرېل) د امریکا له ولسمشر ډونلډ ټرمپ سره ټلیفوني خبرې کړې دي.
د راپورونو له مخې، ښاغلي ټرمپ ژمنه کړې چې په هرمز تنګي کې د ایران د سمندري کلابندۍ د لرې کولو لپاره د عاصم منیر وړاندیز به په پام کې ونیسي. د دې رسنیو په وینا، ښاغلی منیر هیله څرګنده کړې چې د ایراني پلاوي د راتلو لپاره به شرايط برابر کړل شي.
عاصم منیر ته د هغه کس په سترګه کتل کېږي چې د پاکستان په ډېری کورنیو او بهرنیو پالیسیو کې د لومړۍ او وروستۍ خبرې واک لري. د هغه رول ډېری وختونه د دودیزو پوځي پولو هاخوا او د ستراتیژیکې حکومتدارۍ په چوکاټ کې تشریح کېږي.
د ایران او امریکا په وروستیو خبرو اترو کې، هغه د پردې تر شا د مرکزي شخصیت په توګه معرفي شوی دی.
نوموړی د ایران د پارلمان د مشر محمد باقر قالیباف او ښاغلي ټرمپ په مشرۍ د ایراني چارواکو ترمنځ اصلي منځګړی و. هغه د تاوتریخوالي کمولو او خبرو اترو ته په شکل ورکولو کې مهم رول لوبولی دی.
شنونکي وايي، د واشنګټن سره دې شخصي چېنل د پاکستان جیوپولیتیک دریځ لوړ کړی دی، د اسامه بن لادن له وژنې راهیسې له امریکا سره یې اړیکې سړې شوې وې.
خو په پاکستان کې منتقدین وايي دا ښیي چې عاصم منیر تر کومې کچې په کورني سیاست او بهرنۍ ډیپلوماسۍ کې لاسوهنه کوي.
د امریکا ولسمشر ډونلډ ټرمپ له بلومبرګ رسنۍ سره په یوه مرکه کې، ويلي،که چېرې د اپرېل د ۲۲ نېټې څخه مخکې کومه موافقه ونشي، د دې "ډېره شونتنيا نشته" چې له ایران سره دې اوربند وغځول شي.
د بلومبرګ د راپور له مخې، ټرمپ په مرکه کې دا هم ويلي چې د مرستیال ولسمشر جې ډي ونس په ګډون به يو پلاوی، پاکستان ته سفر وکړي او سبا به بیا خبرې اترې پیل کړي.
ایران تر اوسه په خبرو اترو کې د ګډون په اړه رسمي غبرګون نه دی ښودلی. خو، د فارس او تسنیم، په ګډون ځینو ایراني رسنیو په اسلام اباد کې د ایران د مذاکراتي ټیم د ګډون په اړه شکونه څرګند کړي دي.
د لبنان ولسمشر جوزف عون ویلي چې له اسرائیلو سره یې راتلونکي مذاکرات د امریکا او ایران د سولې خبرو اترو او یا "هر ډول نورو مذاکراتو جلا" دي.
ښاغلي عون پرخپله اېکسپاڼه په یوه بیان کې ویلي چې د راتلونکي پړاو خبرو کې به د لبنان استازیتوب د امریکا لپاره د لبنان د پخواني سفیر سایمن کرم په مشرۍ پلاوی وکړي او په وینا یې، "له لبنانه به هېڅ بل څوک په دې ماموریت کې نه برخه واخلي او نه به یې هم ځایناستي شي".
د لبنان ولسمشر همداراز ویلي چې له اسرائيل سره د دغو مذاکراتو موخه "پر دوښمنۍ د ولاړو کړونو بس کول"، د لبنان د جنوبي سيمو "د اشغال پایته رسول" او پر هغو "جنوبي پولو" د لبنان پوځ ګمارل دي چې "په نړیواله کچه د سرحد په نوم په رسمیت" پېژندل شوې دي.
ښاغلی عون وايي چې د امریکا ولسمشر ډونلډ ټرمپ د لبنان غوښتنې "په بشپړ ډول درک کړې دي" او د راتلونکو مذاکراتو په تنظیمولو کې یې همکاري کړې ده.
ده زیاته کړې، "زه هیلهمن یم چې لبنان به وژغورلی شو".
د لبنان او اسرائیل ترمنځ د اوربند له اعلان سره سره د اسرائيل لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو ویلي چې ځواکونه به یې د لبنان په جنوبي سیمه کې شاوخوا ۱۰ کیلومتره دننه ځایپرځای شي.
د ایران او امریکا ترمنځ د خبرو دویم پړاو په اړه د ایراني چارواکو تازه څرګندونو له امله د شک وریځې خورې دي، خو د دې خبرو تجویز شوي ځای د پاکستان پلازمېنې اسلام اباد کې په چمتووالي کې کمی نه لیدل کېږي.
یو خوا د امریکايی پلاوي له رسېدو وړاندې نورخان هوايی ډګر ته د امریکايی الوتکو د ورتګ لړۍ روانه ده، بلخوا د اسلام اباد په "رېډ زون" کې امنیتي چارې سختې کړی شوې دي.
ولسمشر ډونلډ ټرمپ د یکشنې په ورځ اعلان کړی و چې د دوشنبې په ورځ به د هغه استازي اسلام اباد ته رسېږي. خو اوس ایران ویلي دي، تر اوسه یې له امریکا سره خبرو لپاره د پلاوي د استولو په تړاو پرېکړه نه ده کړې.
په دې اړه بشپړ رپوټ د همدغه لېنک په کېکاږلو سره پر بيبيسي پښتو وېبپاڼه لوستلی شئ:
د اسرائیلو لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو په سویلي لبنان کې د یوه اسرائیلي سرتېري لخوا د "کاتولیک مذهبي سمبول" د زیانمنولو عمل په کلکه غندلی دی.
دا غبرګون تر هغې وروسته مخې ته راغی چې پر ټولنیزو رسنیو په خپرو شويو تصویرونو کې ولیدل شول چې یو اسرائیلی سرتېری پر هغې مجسمې د جبل یا مارتول ګوزارونه کوي چې عیسویان یې حضرت عیسیٰ علیه سلام ته منسوبوي.
نتنیاهو پر خپله اېکسپاڼه په خپاره کړي بیان کې ویلي چې دی او "د اسرائیلیانو لوی اکثریت" د دې پېښې په اورېدو "حیران او خواشیني" شوي دي.
هغه ویلي، پوځي چارواکي یې د پېښې په اړه جنایي پلټنه کوي او د سرغړونکي خلاف به "په مناسب ډول سخت انضباطي" ګام واخیستل شي.
نوموړي زیاته کړې، "اسرائیل په منځني ختیځ کې یوازینی ځای دی چې د ټولو لپاره د عبادت ازادۍ ته ژمن دی. موږ د دې پېښې او هغه درد له کبله خواشیني څرګندوو چې له دې کبله رامنځ ته شوی."
تر دې ورمخکې په اسرائیل کې د امریکا سفیر مایک هکهبي د دې پېښې په تړاو د "چټکو، سختو او علني" اقداماتو غوښتنه کړې وه.
تهران د امریکا متحد ایالتونه له اوربنده په پرلهپسې سرغړونو تورن کړي او خبرداری یې ورکړی چې دمګړۍ په هرمز تنګي کې د تګراتګ عادي کېدل ناشوني دي.
د ایران د بهرنیو چارو وزارت ویاند اسماعیل بقایي ویلي: "د امریکا لخوا له اوربنده پرلهپسې سرغړونو او د ایراني بندرونو او بېړیو کواښلو ته په کتو، وضعیت لا هم جګړهییز بلل کېږي او په یو اړخیز ډول د تګراتګ عادي کول امکان نه لري."
هغه د امریکا او اسرائیلو "تېری" په "هرمز تنګي کې د کړکېچ اصلي لامل" بللی دی.
ښاغلي بقايي زیاته کړې: «د ایران اسلامي جمهوریت د یوه مسوولانه دریځ له مخې، په راتلونکې کې د دوامدار امنیت د ډاډمنېدو او د تېریو د تکرار مخنیوي لپاره د نوو امنیتي پروتوکولونو د برابرولو چاره په خپله اجنډا کې شامل کړې ده."
د چین بهرنیو چارو وزارت د امریکايي ځواکونو لخوا د ایرانۍ 'توسکا' بېړۍ د نیولو په تړاو اندېښنه څرګنده کړې او د ایران او امریکا ترمنځ یې د سولې خبرو د بیا پیلېدو غوښتنه کړې ده.
د دغه وزارت ویاند ګویو جیاکون یوې خبري غونډې ته ویلي، د امریکايي ځواکونو لهخوا د دې ایرانۍ بېړۍ نیولو لپاره "زور" کارول چین لپاره د اندېښمن وړ دي.
بېجېنګ مخکې د امریکا لهخوا د ایران د بندرونو کلابندي هم "غیرمسوولانه او خطرناکه" بللې وه.
اټکل دا دی چې د ایران شاوخوا ۹۰ سلنه صادراتي تېل چین پېري.
یو شمېر شنونکي وايي د ایران سمندري کلابندي ښايي د دې لهپاره وي چې چین پر تهران فشار زیات کړي.
د امریکا پوځ مرکزي قومندانۍ سېنټکام د ایران د کارګو بېړۍ 'توسکا' د نیولو ویډیو خپره کړې ده.
سېنټکام پر خپله اېکس پاڼه لیکلي چې ځواکونه یې له چورلکې د رسۍ په وسیله دې ایرانۍ بېړۍ کې کښته شول.
د ایران د وسلهوالو ځواکونو تر ټولو لوړې عملیاتي قومندانۍ - خاتمالانبیاء مرکزي قرارګاه بیا دا ګام "وسلهواله سمندري داړهماري" بللې او ګواښ یې کړی چې غچ به یې واخلي.
هممهاله ځینو ایراني رسنیو رپوټ ورکړی، چې د دغه هېواد ځواکونو د عمان په خلیج کې د امریکا پر پوځي بېړیو د ډرون بریدونه کړي. خو په دغو بریدونو کې د اوښتي زیان څه راپور لا نشته.
دغو اقداماتو د ایران او امریکا ترمنځ د اوربند د دوام په اړه اندېښنې پیدا کړې دي.
د ایران د بهرنیو چارو وزارت ویاند وايي تهران لا تراوسه دا پرېکړه نه ده کړې چې له امریکا سره د خبرو په دویم پړاو کې ګډون وکړي که نه.
د اېاېفپي خبري اژانس په حواله، اسماعیل بقایي ویلي چې دوی تر دې دمه د خبرو بل پړاو لپاره څه پلان نه لري او په دې تړاو لا "کومه پرېکړه نه ده شوې."
دا په داسې حال کې ده چې د امریکا ولسمشر ډونلډ ټرمپ ویلي چې دی د خبرو لپاره پاکستان ته یو پلاوی لېږي چې مشري به یې د امریکا مرستیال ولسمشر جیډي وېنس کوي او دا چې تمه ده دغه خبرې نن "دوشنبې" ماښام ترسره شي.
ټرمپ زیاته کړې چې منځني ختیځ لپاره د ده استازی سټیف وېټکاف او زوم یې جارډ کوشنر هم په پلاوي کې شامل دي.
تر دې ورمخکې د ایران دولتي رسنیو د یکشنبې پر ورځ راپور ورکړی و چې ایراني چارواکي په دغو خبرو کې د ګډون نیت نه لري، ځکه چې د دوی په وینا د امریکا لخوا "په اصطلاح سمندري کلابندي او اوربنده سرغړونې جاري دي" او ژبه یې هم ګواښوونکې ده.
ایران د عمان په خلیج کې د امریکا پر پوځي بېړیو د ډرونونو په وسیله برید کړی دی.
دا خبر د ایران نیمهرسمي خبري اژانس تسنیم له هغې وروسته ورکړی چې د امریکا سمندري ځواکونو د عمان په خلیج کې د ایران بیرغ لرونکې کانټینري بېړۍ ونیوله.
تر اوسه د دغو ډرون بریدونو له کبله د څه زیان راپور نه دی ورکړل شوی.
تر دې ورمخکې د ایران د وسلهوالو ځواکونو له ټولو لوړې عملیاتي قومندانۍ، د خاتمالانبیاء مرکزي قرارګاه د امریکا سمندري عملیات له اوربنده سرغړونه بللې او ګواښ کړی و چې ایران به د امریکا لهخوا "د دې وسلوالې سمندري داړهمارۍ غچ واخلي".
تر هغې وروسته چې د امریکا متحدو ایالتونو ولسمشر ډونلډ ټرمپ اعلان وکړ چې سمندري ځواکونو یې د ایران یوه بېړۍ تر درولو وروسته نیولې ده، په نړیوالو مارکېټونو کې د تېلو بیې پورته شوې.
دا ایرانۍ بېړۍ داسې مهال نیول کېږي چې تهران د شنبې پر ورځ وویل چې سوداګریزو بېړیو ته نور له هرمز تنګي د تېرېدو اجازه نه ورکوي او هره بېړۍ چې ورنږدې شي، په نښه به شي.
د دوشنبې سهار د برنټ نفتو بیه له نږدې ۵ سلنې لوړېدو سره ۹۴ اعشاریه ۶۶ ډالرو ته ورسېده.
د وېسټ ټکزاس انټرمېډیټ تېل هم له ۵ اعشاریه ۶ سلنې ختلو سره ۸۸ اعشاره ۵۵ ډالرو ته رسېدلي.
د انرژۍ نړیوالو بازارنونو کې بیې د فبرورۍ ۲۸مه پر ایران د امریکا او اسرائیل له برید او د تهران لخوا هرمز تنګي کې د بېړیو د هدف ګرځول کېدو ګواښونو له کبله کښته پورته کېږي.
اوس د امریکا لهخوا د ایران د بیرغ لرونکې بار وړونکې بېړۍ توسکا د نیولو په اړه نور جزییات ترلاسه شوي دي.
د امریکا د پوځ مرکزي قومندانۍ (سېنټکام) پر خپله اېکس پاڼه یوه خپاره کړي بیان کې ویلي، چې امریکايي سمندري ځواکونه د یکشنبې په ورځ له یواېساېس تریپولي جنګي بېړۍ په چورلکه کې روان او د رسۍ په وسیله د ایران پهتوسکا بېړۍ کېکښته شول.
په دغه تازه بیان کې، چې په چورلکه کې د سپرو سمندري ځواکونو یوه ویډیو هم ورسره خپره شوې، ویل شوي له هغه وروسته چې توسکا تر شپږ ساعتونو پورې د امریکايي ځواکونو پرلهپسې خبرداري له پامه وغورځول، د دوی یواېساېس سپراونس بېړۍ یې د خوځښت سیستم (انجن) له کاره وغورځاوه.
تر دې ورمخکې ولسمشر ډونلډ ټرمپ هم همدې پېښې ته په اشارې ویلي وو: "زموږ سمندري بېړۍ د هغوی د انجنخونې په چادولو سره، هغو ځای پر ځای ودرول."
بل خوا د ایران تر ټولو لوړې پوځي قومندانۍ خاتمالانبیاءویلي، چې دا ګام به بې ځوابه پرې نږدي.
د امریکا ولسمشر ډونلډ ټرمپ تائید کړې چې مذاکراتي ټیم به یې له ایران سره د خبرو اترو لپاره اسلام اباد ته سفر وکړي. که څه هم ایران تر اوسه رسمي ځواب نه دی ورکړی، خو د پاکستان حکومت د غونډې کوربتوب لپاره چمتووالی نیسي.
د اپریل پر ۱۹مه، د یکشنبې په ورځ په اسلام اباد کې پنځه ستوري ماریوټ هوټل خپلو مېلمنو ته خبر ورکړ چې د ماسپښین تر دریو بجو پورې هوټل خالي کړي.
د راولپنډۍ او اسلام اباد په ښارونو کې عامه ترانسپورت او کارګو هم له نن ورځې تر بلې خبرتیا پورې ځنډول شوې ده.
د ماریوټ هوټل د عمومي مدیر لخوا په خپره شوې اعلامیه کې ویل شوي، "د پاکستان حکومت د یوې مهمې پیښې لپاره ټول هوټل کرايه کړی، چې د یکشنبې په ورځ د ماسپښین له دريو بجو پیلېږي. له همدې امله، ټول مېلمانه باید له هوټله ووځي."
په خبرپاڼه کې، له میلمنو د بښنې په غوښتلو سره، ويل شوي چې هوټل به دوی ته د بدیلو ترتیباتو په برابرولو کې مرسته وکړي.
په پاکستان کې د ایران سفیر رضا امیري مقدم وايي، "تر هغه چې سمندري کلابندي روانه وي، له امریکا سره به اختلافات" دوام ولري.
ښاغلي اميري مقدم پر اېکس يوه پوسټ کې ليکلي، "تاسو نشئ کولی له نړیوالو قوانینو سرغړونې ته دوام ورکړئ، کلابندي زیاته کړئ، ایران ته د نورو جنګي جرمونو ګواښ وکړئ، په خپلو غیر معقولو غوښتنو ټینګار وکړئ، په غیر ضروري بیانونو له نورو مخکې شئ، او د ‘ډیپلوماسۍ’ د تعقیب ښکارندويي وکړئ."
امریکا ويلي له ایران سره د خبرو اترو لپاره یې اسلام اباد ته یو پلاوی لېږلی دی، خو ایران وايي،د خبرو اترو په راتلونکي پړاو کې د ګډون پلان نلري.
د اسرائیلو لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو د ارجنټاین له ولسمشر خاویر ميلي سره له لیدنې وروسته په بیت المقدس کې د ایران په اړه له رسنیو خبرو کې ټینګار وکړ چې له ایران سره یې کار پایته نه دی رسېدلی.
نوموړي وويل، "موږ د لویو ننګونو او لویو پایلو په دوره کې یو. موږ د ایران د لوی ظلم پر وړاندې د امریکا تر څنګ په جګړه کې ښکېل یوو. موږ لویې لاسته راوړنې ترلاسه کړې دي. هرڅه لا پایته نه دي رسېدلي، او په هره شېبه کې موږ ښايي نوي پرمختګونه وګورو."
د ایران دولتي رسنۍ ادارې صدا و سیما راپور ورکړی چې دا مهال په پاکستان کې له امریکا سره د خبرو اترو په راتلونکي پړاو کې د ګډون پلان نلري.
د راپور له مخې، ایراني سرچینو ویلي چې "د امریکا ډېرې غوښتنې معقولې نه دي او د امریکایي لوري په دریځونو کې پرله پسې بدلونونه د خبرو اترو پرمختګ کې خنډ جوړ کړی دی."
یادې ادارې په خپل فرعي سرلیک کې لیکلي چې "د تش په نامه سمندري کلابندۍ دوام، له اوربند سرغړونې، او ګواښوونکي بیانونه" د خبرو اترو مخه نیسي.
دا په داسې حال کې ده چې ډونلډ ټرمپ وړاندې ویلي وو، د هغه استازي به د دوشنبې په ماښام له ایران سره د خبرو اترو لپاره اسلام اباد ته سفر وکړي. هغه خبرداری ورکړی و چې که ایران د امریکا وړاندیز ونه مني، د دوی ټول د انرژۍ مرکزونه او پلونه به ویجاړ کړي.
د امریکا ولسمشر ډونلډ ټرمپ ويلي، امریکایي ځواکونو یوه بار وړونکې کښتۍ چې د ایران بیرغ پرې و، وروسته له هغه ودروله او ونیوله چې د ډزو خبرداریو ته یې پام ونه کړ.
ښاغلي ټرمپ پر ټولنیزو رسنیو یوه پوسټ کې ويلي چې کښتۍ هڅه کوله د امریکا له سمندري کلابندۍ تېره شي.
د امریکا ولسمشر ويلي، "ایرانۍ عملې خبرداریو ته پام ونه کړ، زموږ د سمندري ځواک کښتۍ د هغوی په ماشين کې سوری وکړ، او په لاره کې یې ودرولi."
نوموړي زياته کړې کښتۍ "په تېر کې د غیر قانوني فعالیتونو له امله" د امریکا د خزانې تر بندیزونو لاندې وه. اوس مهال سمندري ځواکونه په کې دي.
ایران لا تر اوسه دا پېښه نه ده تائید کړې.
له هغې څو ساعته وروسته چې ډونلډ ټرمپ اعلان وکړ چې دهغه مرستیال جی ډی وېنس امریکايي پلاوي سره اسلام اباد ته نه ځي ، دسپینې ماڼۍ یو چارواکي بي بي سي ته ویلي دي چې دولسمشر مرستیال به اسلام اباد ته سفر کوي.
دې چارواکي وویل ښاغلی وینس د ولسمشر ځانګړي استازي سټیف وټکاف او د دونالډ ټرمپ زوم جراډ کوشنر سره اسلام اباد ته ځي.
ددې نه وړاندې ولسمشر ټرمپ ویلي و چې " چې مرستیال یې د امنیتي اندېښنو" له امله اسلام اباد ته نه ځي خو په دې اړه یې نور تفصیل نه و ورکړی.
