خدمه آرتمیس ۲ پس از سفر تاریخی به دور ماه رهسپار زمین شدند

چهار فضانورد مأموریت آرتمیس ۲ ناسا پس از عبوری هیجان‌انگیز از کنار ماه، که آن‌ها را در فاصله‌ای دورتر از هر انسان دیگری از زمین برد، اکنون در مسیر بازگشت به زمین هستند.

همان‌گونه که انتظار می‌رفت، خدمه این فضاپیما هنگام عبور از سمت پنهان ماه به مدت ۴۰ دقیقه ارتباط خود را با زمین از دست دادند.

پس از برقراری مجدد تماس، کریستینا کخ٬ فضانورد گفت: «شنیدن دوباره صدای زمین بسیار فوق‌العاده است.»

اندکی بعد، فضاپیما تا فاصله چند هزار مایلی از سطح ماه پایین آمد و خدمه شاهد کسوف کامل بودند زیرا خورشید به‌طور کامل توسط ماه پوشانده شده بود.

ماموریت آرتمیس ۲ با فضاپیمای «اوریون» روز دوشنبه حدود ساعت ۱۳:۵۶ به وقت شرق امریکا رکورد سفر انسان در فضا را شکست و با عبور از مرز ۲۴۸٬۶۵۵ مایل (۴۰۰ هزار کیلومتر)، رکوردی را که از سال ۱۹۷۰ در اختیار ماموریت آپولو ۱۳ بود، پشت سر گذاشت.

جرمی هانسن، فضانورد کانادایی، با فروتنی به این دستاورد اشاره کرد و گفت: «در حالی که از دورترین فاصله‌ای را که انسان‌ها تاکنون از سیاره زمین پیموده‌اند پشت‌سر می‌گذاریم، این کار را با پاسداشت از تلاش‌ها و دستاوردهای شگفت‌انگیز پیشگامان اکتشافات فضایی انجام می‌دهیم.»

با نزدیک شدن فضاپیما به ماه و بزرگ‌تر شدن تصویر آن در پنجره‌ها، فضانوردان سراغ فهرست کارهایی که باید روی سطح ماه انجام دهند رفتند. از جمله ثبت تصاویر از سطح ماه با مجموعه‌ای از دوربین‌های دیجیتال و همان‌طور که ناسا توصیه کرده بود، ترسیم طرح‌ها و ضبط توضیحات صوتی از آنچه مشاهده می‌کردند.

این فضاپیما قرار نبود روی ماه فرود بیاید، بلکه ماموریت آن گردش به دور سمت پنهان ماه بود، سمتی که هرگز از زمین قابل مشاهده نیست. هرچند ماهواره‌ها پیش‌ از این از سمت پنهان ماه عکس‌برداری کرده بودند، اما فضانوردان نخستین انسان‌هایی بودند که برخی از بخش‌های این سمت پنهان، از جمله دهانه‌های عظیم و دشت‌های گدازه‌ای آن را با چشم خود دیدند.

پس از این پرواز تاریخی، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور امریکا، با تیم «اوریون» گفت‌وگو کرد و به آن‌ها تبریک گفت: «امروز شما تاریخ ساختید و باعث شدید همه مردم امریکا واقعا به شما افتخار کنند، افتخاری بزرگ.»

او در ادامه از چهار فضانورد پرسید فراموش‌نشدنی‌ترین بخش روزشان چه بوده است.

فرمانده رید وایزمن در پاسخ گفت: «ما مناظری را دیدیم که هیچ انسانی تاکنون ندیده بود، حتی در ماموریت‌های آپولو. و این برای ما شگفت‌انگیز بود.»

جرمی هانسن، متخصص ماموریت از مرکز کنترل ماموریت ناسا درخواست کرد که دو دهانه‌ای را که آن‌ها بر سطح ماه «هم با چشم غیرمسلح و هم با لنزهای بلند» مشاهده کردند، نام‌گذاری کنند.

آن‌ها پیشنهاد دادند یکی از این دهانه‌ها «اینتگریتی» نام‌گذاری شود، نامی که فضانوردان برای کپسول اوریون انتخاب کرده‌اند.

درخواست دوم برای گرامی‌داشت یاد کارول، همسر درگذشته رید وایزمن بود که در سال ۲۰۲۰ بر اثر سرطان جان باخت.

هانسن در سخنانی که با احساسات همراه بود گفت: «چند سال پیش این سفر را آغاز کردیم… و در این مسیر یکی از عزیزان‌مان را از دست دادیم. اکنون نقطه‌ای در مکانی بسیار زیبا بر سطح ماه وجود دارد… که در زمان‌های مشخصی از گردش ماه به دور زمین، می‌توان آن را از روی زمین نیز دید.»

پس از مطرح شدن این درخواست، چهار فضانورد در پخش زنده‌ از داخل کپسول، در حال در آغوش گرفتن یکدیگر دیده شدند.

خدمه این مأموریت مجموعه‌ای از تجهیزات تصویربرداری همراه داشتند از جمله دو دوربین حرفه‌ای دی‌اس‌ال‌آر یکی با لنز واید یا عریض برای ثبت نمای کلی و دیگری با لنز زوم قدرتمند برای ثبت جزئیات دقیق از سطح ماه٬ به علاوه یک دوربین بدون آینه با لنز دید استندرد که برای تولید تصاویری با زاویه دید نزدیک به چشم انسان طراحی شده بود.

همچنین دوربین‌های ویدیویی کوچک و مقاومی که بر نوک هر یک از چهار بال خورشیدی فضاپیمای اوریون نصب شده‌اند، هنگام عبور فضاپیما از فراز سطح پر دهانه ماه، تصاویری صاف و پیوسته ثبت کردند. در کنار آن، هر یک از فضانوردان یک تلفن هوشمند نیز همراه داشتند تا لحظه‌های روزمره زندگی درون کپسول را فلم‌برداری و عکاسی کنند.

ناسا اعلام کرده است که قصد دارد بخش زیادی از این تصاویر را، چه در ادامه ماموریت و چه پس از بازگشت فضاپیما به زمین منتشر کند.

در طول این پرواز شش‌ساعته، خدمه برای کاهش بازتاب نور روی پنجره‌ها و بهبود دید، نور داخل اوریون را کم کردند.

دانشمندان ناسا می‌گوید صداها نیز به اندازه تصاویر اهمیت دارند٬ زیرا وقتی فضانوردان هم‌زمان با تماشا، «آنچه را می‌بینند توصیف می‌کنند» چشمان آموزش‌دیده انسان گاهی اوقات می‌توانند تفاوت‌های ظریف در رنگ، کنتراست و بافت‌ها را تشخیص دهند٬ جزئیاتی که در تصاویر ثبت‌شده توسط فضاپیما به‌تنهایی به‌وضوح دیده نمی‌شوند.

داکتر کلسی یانگ، مسئول علوم ماه در ناسا، به بی‌بی‌سی گفت یک ناظر آموزش‌دیده می‌تواند تفاوت‌های بسیار ظریف در رنگ، بافت و ویژگی‌های زمین‌شناسی سمت پنهان ماه را تشخیص دهد٬ جزئیاتی که با نگاه طولانی‌تر از فاصله نزدیک، آشکارتر می‌شوند.

او گفت: «چشم و مغز انسان به تغییرات بسیار ظریف در رنگ، بافت و دیگر ویژگی‌های سطحی بسیار حساس هستند.»

پراضطراب‌ترین مرحله شب زمانی فرا رسید که فضاپیمای اوریون در پشت توده عظیم ماه پنهان شد. در آن لحظه، ارتباط رادیویی و لیزری آن با زمین قطع شد و چهار فضانورد برای حدود ۴۰ دقیقه در نیمه پنهان ماه کاملا تنها ماندند.

اندکی پیش از این «قطع ارتباط»، خلبان ویکتور گلاور پیامی برای مردم زمین فرستاد: «در حالی که برای قطع ارتباط رادیویی آماده می‌شویم، همچنان عشق شما را از زمین احساس خواهیم کرد. به همه شما در روی زمین و اطراف آن، ما شما را دوست داریم، از ماه. در آن سوی دیگر دوباره شما را خواهیم دید.»

در آن ۴۰ دقیقه، مسئولان ماموریت، خانواده‌ها و کسانی که پخش زنده را دنبال می‌کردند با اضطراب منتظر بودند تا لحظه برقراری دوباره ارتباط فرا برسد.

وقتی سرانجام ارتباط دوباره برقرار شد، سکوت طولانی حکم‌فرما بود تا این‌که صدای کریستینا کخ در مرکز ماموریت پیچید و خاطرات دوران ماموریت‌ آپولو را زنده کرد.

او گفت: «ما کاوش خواهیم کرد. فضاپیما خواهیم ساخت. دوباره به اینجا بازخواهیم گشت. پایگاه‌های علمی ایجاد خواهیم کرد. مریخ‌نورد خواهیم راند، به اخترشناسی رادیویی خواهیم پرداخت و شرکت‌های تازه بنیان خواهیم گذاشت. ما صنعت را تقویت خواهیم کرد و الهام‌بخش خواهیم بود. اما در نهایت، ما همیشه زمین را انتخاب خواهیم کرد. همیشه یکدیگر را انتخاب خواهیم کرد.»

از حدود ساعت ۲۰:۳۵ خورشید از نگاه خدمه در داخل کپسول شروع به تغییر کرد، زیرا ماه به‌تدریج در برابرش قرار گرفت و آن را پوشاند. آنچه باقی مانده بود، بخشی از جو درخشان خورشید٬ که «تاج خورشیدی» نام دارد بود که از بخش پایینی ماه نمایان می‌شد٬ قسمتی که معمولا در نور خیره‌کننده خورشید دیده نمی‌شود.

ویکتور گلاور از آنچه می‌دید به‌شدت تحت‌تأثیر قرار گرفت و گفت: «شگفت‌انگیز است که با وجود آنکه خورشید در حال غروب است، هنوز روشنایی دیده می‌شود و در عین حال، نور بازتاب‌یافته از زمین هم به‌وضوح قابل مشاهده است.»

برای ناسا، «روز ماه» تنها یک نمایش نمادین نبود. بلکه فرصتی برای آزمایش فضاپیمای اوریون و بررسی توانایی آن برای ماموریت‌های آینده بود.

ماموریت آرتمیس ۲ یک پرواز آزمایشی پیش از اهداف بلندپروازانه‌تر٬ از جمله فرود دوباره انسان بر سطح ماه برای نخستین‌بار از سال ۱۹۷۲ و در نهایت اعزام انسان به سیاره مریخ است.

حسگرهای روی کپسول اوریون، نحوه عملکرد سیستم‌های برق و حرارتی آن را برای تقریبا یک ساعت بدون تابش مستقیم نور خورشید و با نوسانات سریع گرمایی و سرمایی حین عبور از کسوف ثبت کردند.

اوریون نزدیک‌ترین گذر خود از کنار ماه را انجام داد، دوره‌ای از انزوای کامل را پشت سر گذاشت، کسوف را در تاریکی فضا مشاهده کرد و سپس با کمک نیروی گرانش ماه، مسیرش را به سوی زمین کج کرد.

خدمه آرتمیس۲ اکنون پیش از آزمون نهایی، چند روز آرام‌تر در پیش دارند تا بررسی‌ها و آزمایش‌های بیشتری انجام دهند. در نهایت یک شیرجه آتشین در جو زمین با سرعتی نزدیک به ۲۵هزار مایل در ساعت و فرود با چتر نجات در اقیانوس آرام که سپر حرارتی و سیستم‌های بازیابی کپسول را آزمایش خواهد کرد.