တိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်မှု, ‘‘တကယ့်သဘောတူညီချက်’’ မရခင်အထိ တပ်တွေကိုဆက်ဖြန့်ကြက်ထားမယ် - ထရမ့်

တိုက်ရိုက် ထုတ်လွှင့်ချက်

1. လွန်ခဲ့သော ၅၉ မိနစ် က‘‘တကယ့်သဘောတူညီချက်’’ မရခင်အထိ တပ်တွေကို ‘ဆက်ဖြန့်ကြက်’’ ထားမယ် - ထရမ့်

   တကယ့်သဘောတူညီချက် တစုံတရာ မရမချင်း တပ်ဖွဲ့တွေကို ဆက်ဖြန့်ကြက်ထားတယ်လို့ အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်က သူပိုင်ဆိုင်တဲ့လူမှုကွန်ရက် Truth Social ကနေ ပြောလာပါတယ်။

   အဲဒီသဘောတူညီချက်ကို အပြည့်အဝ မလိုက်နာဘူးဆိုရင် ပစ်ခတ်မှုတွေဟာ အရင်က ဘယ်တုန်းကမှ မမြင်ဘူးနဲ့ နှုန်းနဲ့ စတင်လိမ့်မယ်လို့လည်း သူက သတိပေးပါတယ်။

   အင်္ဂလိပ်ဘာသာပြောထားတဲ့ ထရမ့်ရဲ့လူမှုကွန်ရက်က ပို့စ်အပြည့်အစုံကို မြန်မာဘာသာပြန်နဲ့ အောက်မှာ ဆက်ဖတ်နိုင်ပါတယ်။

   ‘‘အတော်လေး အင်အားလျော့နေတဲ့ ရန်သူကို လိုအပ်ရင် လိုအပ်သလို ဖျက်ဆီးဖို့နဲ့ သေစေလောက်တဲ့ အရေးယူမှုပြုလုပ်ဖို့ အမေရိကန် သင်္ဘောတွေ၊ လေယာဉ်တွေနဲ့ တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေဟာ လက်နက်ခဲယမ်းတွေနဲ့အတူ အီရန်နဲ့ သူ့ရဲ့ အနီးနားမှာ ဆက်ပြီး ဖြန့်ကြက်ထားပါမယ်။ တကယ့်သဘောတူညီချက် ရရှိပြီး အဲဒါကို အပြည့်အဝ လိုက်နာမှု ရှိတဲ့အထိ ဆက်ထားမှာဖြစ်ပါတယ်။ ဖြစ်တန်ခြေအတော်နည်းပေမဲ့ သဘောတူညီချက်ကို မလိုက်နာတဲ့အကြောင်းရှိရင် အရင်က ဘယ်တုန်းကမှ မမြင်ဖူးတဲ့ပုံစံနဲ့ ပစ်ခတ်မှုတွေ ရှိလာပါလိမ့်မယ်။ ဟိုးတုန်းကလည်း နျူကလီးယား လက်နက် မရှိရ ဆိုတာမျိုး သဘောတူထားခဲ့ဖူးပြီးဖြစ်ပါတယ်။ ပြီးတော့ ဟော်မုဇ် ရေလက်ကြားကို ဘေးကင်းစွာ ပြန်ဖွင့်ရပါမယ်။ ဒီအတောအတွင်းမှာ ကျွန်တော်တို့ စစ်တပ်ဟာ နောက်ထပ်နိုင်ပွဲအတွက် လက်နက်ဖြည့်ပြီး ရှေ့အလားအလာကို ငြိမ်ငြိမ် စောင့်နေပါတယ်။ အမေရိကန် ပြန်လာပါပြီ။’’

2. လွန်ခဲ့သော တစ်နာရီ ကစစ်ဗိုလ်ချုပ်ဟောင်း၊ ဝန်ကြီးဟောင်းတွေနဲ့ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ဇာတ်ညွှန်းဟောင်း

   

   ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, BBC/Getty/CINCDS

   ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်က ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုတင်တဲ့ အစိုးရအဖွဲ့စာရင်းမှာ အငြိမ်းစားစစ်ဗိုလ်ချုပ်တွေတစ်ဝက်၊ အာဏာသိမ်းကာလအစိုးရအဖွဲ့က ဝန်ကြီးဟောင်းတွေတဝက်နဲ့ ပြန်ဖွဲ့လာတာတွေ့ရပါတယ်။

   ရွေးကောက်ပွဲအနိုင်ရ ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီဝင်တချို့ပါလာပေမဲ့ လက်ချိုးရေလို့ရပြီး ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ၃ လည်းဖြစ်၊ အငြိမ်းစားဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးလည်း ဖြစ်တဲ့ ဦးမျိုးဇော်သိမ်းကို သမဝါယမနှင့် ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေးဝန်ကြီးနေရာပဲ ပေးထားတာပါ။

   ဝန်ကြီးဌာန ၃၁ ခုမှာ ဌာနအသစ်တွေပါဝင်လာပေမဲ့ လူဟောင်းတွေပဲ လွှမ်းမိုးထားပြီး သမ္မတဦးသိန်းစိန်အစိုးရအဖွဲ့ဝင်ဟောင်းတချို့ပါ ပြန်ပါလာတာပါ။

   အဆိုပြုထားတဲ့ ဝန်ကြီးတွေထဲမှာ ဘယ်သူတွေပြန်ပါနေလဲဆိုတာ ဒီဆောင်းပါးအပြည့်အစုံကို ဒီလင့် ကိုနှိပ်ပြီး ဖတ်ရှုနိုင်ပါတယ်။

3. လွန်ခဲ့သော ၂ နာရီ ကဆီတန်းစီတဲ့ကုန်ကားကို တွဲကားဝင်တိုက်လို့ ကုန်ကားယာဥ်မောင်းသေဆုံး

   

   ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, မြန်မာနိုင်ငံ မီးသတ်ဦးစီးဌာန

   ဧရာဝတီတိုင်း၊ ညောင်တုန်းမြို့နယ်၊ ဇီးဖြူကျွန်းကျေးရွာက စက်သုံးဆီဆိုင်မှာ ညအိပ်စောင့်ပြီး တန်းစီနေတဲ့ ကုန်တင်ကားတစ်စီးကို တွဲကားတစ်စီးက ဝင်တိုက်ခဲ့တာကြောင့် အတိုက်ခံရတဲ့ကုန်တင်ကားပေါ်က ယာဉ်မောင်း သေဆုံးသွားတယ်လို့ ကူညီကယ်ဆယ်ရေး လုပ်ခဲ့တဲ့ အဖွဲ့ တာဝန်ရှိသူက ပြောပါတယ်။

   မတော်တဆမှုဟာ ရန်ကုန်-ပုသိမ်ကားလမ်းပေါ်မှာ ဧပြီ ၉ ရက် မနက် ၄ နာရီခွဲဝန်းကျင်မှာ ဖြစ်ပွားခဲ့တာပါ။

   ရန်ကုန်ကနေ ပုသိမ်ကိုမောင်းလာတဲ့ ယာဉ်မောင်းက အိပ်ငိုက်ပြီးဆီတန်းစီနေတဲ့ကားကို ဝင်တိုက်မိတာလို့ မြန်မာနိုင်ငံ မီးသတ်တပ်ဖွဲ့က သတင်းထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။

   “အတိုက်ခံရတဲ့ကုန်ကားနောက်မှာ ကားသုံးစီးလောက်ရှိသေးတယ်။ ကုန်ကားကို အနောက်တစောင်းကနေ ဝင်တိုက်မိတာ၊ အရှိန်နဲ့ လမ်းဘေးကို ထိုးကျသွားတယ်။ ကားသမားက ကားနောက်ခန်းမှာ ဝင်အိပ်နေရင်း ကားတိုက်ခံရတော့ ကားပေါ်မှာတင်ထားတဲ့ ဟောလိုပိုက်တွေ၊ သွပ်တွေပိပြီး ဆုံးသွားတာ”လို့ ညောင်တုန်းမြို့နယ်အခြေစိုက် လူငယ်ရိပ်မွန် လူမူကယ်ဆယ်ရေးအသင်း တာဝန်ရှိသူက ဘီဘီစီကို ပြောပါတယ်။

   ဝင်တိုက်ခဲ့တဲ့ တွဲကားယာဉ်မောင်းလည်း ဆီးခုံဒဏ်ရာရတာကြောင့် ဆားမလောက်ဆေးရုံကို ပို့ထားရသလို သေဆုံးသွားတဲ့ ကုန်တင်ကားယာဉ်မောင်းကိုတော့ ညောင်တုန်းပြည်သူ့ဆေးရုံက ရင်ခွဲရုံကို ပို့ထားတယ်လို့ သိရပါတယ်။

   အီရန်စစ်ပွဲနောက် စက်သုံးဆီအကျပ်အတည်းကြောင့် မြန်မာမှာလည်း စက်သုံးဆီတန်းစီဖို့အတွက် ညအိပ်စောင့်ဆိုင်းကြတာ၊ မြင့်မားတဲ့နေအပူချိန်အောက်မှာ အချိန် အနည်းဆုံး ၅ နာရီလောက်ပေးပြီး တန်းစီနေကြရတာမျိုး ဆက်ရှိနေပါတယ်။

4. လွန်ခဲ့သော ၂ နာရီ ကအီရန်နဲ့ ၂ ပတ် အပစ်ရပ်မယ်လို့ ထရမ့် ကြေညာပြီး ၂၄ နာရီအတွင်း ဘာတွေဖြစ်ခဲ့လဲ

   

   ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, EPA

   အမေရိကန်နဲ့ အီရန်တို့ ၂ ပတ်ကြာ အပစ်ရပ်မယ်လို့ အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်က ပြောပေမဲ့ အီရန်အပေါ် တိုက်ခိုက်မှုကို အမေရိကန်နဲ့ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်ခဲ့တဲ့ အစ္စရေးကတော့ လက်ဘနွန်နိုင်ငံထဲမှာ လေကြောင်းတိုက်တာတွေ ဆက်လုပ်နေတယ်ပါတယ်။

   လက်ဘနွန်နိုင်ငံထဲကို အစ္စရေးက လေကြောင်းတိုက်ခိုက်လို့ အနည်းဆုံး လူ ၁၈၂ ဦးသေဆုံးပြီး လက်ဘနွန်မှာရှိတဲ့ ဟစ်ဇ်ဘိုလာ အဖွဲ့ကလည်း ဒါကို တုံ့ပြန်တဲ့အနေနဲ့ အစ္စရေးဘက်ခြမ်းဆီ ဒုံးကျည်တွေနဲ့ပြန်လည်ပစ်ခတ်တယ်လို့ ပြောပါတယ်။

   ၂ ပတ်ကြာ အကန့်အသတ်အပစ်ရပ် ကြေညာချက်မှာ လက်ဘနွန်လည်း အကျုံးဝင် မဝင်ဆိုတာကို သဘောတူညီချက် တစ်စုံတရာရှင်းရှင်းလင်းလင်း မတွေ့ရသေးခင်မှာ အခုလိုပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုတွေ ထွက်ပေါ်နေတာဖြစ်ပါတယ်။

   ဟစ်ဇ်ဘိုလာဟာ အီရန်က နောက်ခံရပ်ပေးထားတဲ့ ရှီအာ အစ္စလာမ္မစ်နိုင်ငံရေးပါတီဖြစ်သလို လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့လည်းရှိတဲ့ လက်ဘနွန်နိုင်ငံထဲက အဖွဲ့ဖြစ်ပါတယ်။

   အီရန်တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ်(IRGC)ကတော့ အစ္စရေးဘက်က လက်ဘနွန်ကို ဆက်ပြီး တိုက်ခိုက်နေမယ်ဆိုရင် တုံ့ပြန်ရလိမ့်မယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

   စနေနေ့မှာ ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ၊ အစ္စလာမာဘတ်မြို့မှာပြုလုပ်ဖို့ ရှိတဲ့ ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းတာတွေကိုတော့ အမေရိကန်ဘက်က ဒုတိယသမ္မတ ဂျေဒီဗန့်စ် တက်ရောက်ဖို့ရှိနေပါတယ်။

   လက်ဘနွန်ကို အစ္စရေး တိုက်ခိုက်မှုကိုကြည့်ရင် ပိုမိုကျယ်ပြန့်တဲ့အပစ်ရပ်မှု ဘယ်လောက်အထိ တာသွားမလဲဆိုတဲ့အပေါ်မှာ မေးခွန်းတွေ ထွက်ပေါ်လာတယ်လို့ ဂျေရုဆလင်မှာရှိတဲ့ဘီဘီစီသတင်းထောက်က ရေးပါတယ်။

   ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းမှုတွေမှာ အဓိကအခြေအတင်ဆွေးနွေးရမယ့်ကိစ္စဟာ ကမ္ဘာ့ရေနံနဲ့ လောင်စာဆီထောက်ပို့မှုအတွက် အရေးပါတဲ့ ပါရှန်းပင်လယ်ကွေ့ထဲက ဟောမုဇ် ရေလက်ကြားအရေးဖြစ်ပါတယ်။

   အီရန်ကတော့ ခွင့်ပြုချက်မရဘဲ ဟောမုဇ်ရေလက််ကြားကို ဖြတ်တဲ့သင်္ဘောတွေကို ပစ်မှတ်ထား ဖျက်ဆီးမယ်လို့ ပြောပါတယ်။

   အီရန်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌကတော့ အပစ်ရပ်အဆိုပြုချက်ထဲမှာ ပါဝင်တဲ့အချက် ၃ ဟာ ပြောင်ပြောင်တင်းချိုးဖောက်ခံထားတယ်လို့ ပြောထားလို့ အီရန်ရဲ့ ၁၀ ချက်ပါ အစီအစဉ်နဲ့ပတ်သက်ပြီး အခြေမကျသေးတာကိုလည်း ပေါ် လွင်နေပါတယ်။

   အမေရိကန်အဖွဲ့ဝင်အဖြစ်ပါဝင်နေတဲ့ မြောက်အတ္တလန္တိတ်စာချုပ်အဖွဲ့ (နေတိုး) အတွင်းရေးမှူးချုပ် မာ့ရုထ်ကတော့ အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်နဲ့ ပွင့်ပွင့်လင်းလင်းစကားပြောထားတယ်လို့ပြောပါတယ်။

   သမ္မတထရမ့်ကတော့ စစ်မဟာမိတ်အဖွဲ့ နေတိုးဟာ ‘‘ကျွန်တော်တို့ လိုအပ်ချိန်မှာ ကျွန်တော်တို့အတွက် ရှိမနေခဲ့ဘူး’’ လို့ ပြော သူပိုင်တဲ့ လူမှုကွန်ရက် Truth Social ပေါ်မှာ ရေးပါတယ်။

5. လွန်ခဲ့သော ၃ နာရီ ကမန္တလေးမှာ ကျုံးဘေး မီးတိုင်တွေကို ဖြုတ်ပြီး သင်္ကြန်မဏ္ဍပ်ဆောက်

   

   ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, BBC Burmese

   မန္တလေးမြို့က ကျုံးပတ်လည်မှာ လာမယ့်ရက်ပိုင်းမှာကျင်းပဖို့ရှိတဲ့ သင်္ကြန်အတွက် မဏ္ဍပ်တွေ ဆောက်လုပ်နေပြီး မဏ္ဍပ်နဲ့ မလွတ်တဲ့အလှဆင်မီးတိုင် ၁၀ တိုင်ကျော်လောက် အဖြုတ်ခံထားရတယ်လို့ မန္တလေးမြို့ခံတွေက ဘီဘီစီကို ပြောပါတယ်။

   အဲဒီမီးတိုင်တွေဟာ အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်(NLD) အရပ်သားအစိုးရ မန္တလေးတိုင်း ဝန်ကြီးချုပ် ဒေါက်တာဇော်မြင့်မောင်လက်ထက်တုန်းက ကျုံးပတ်ဝန်းကျင်မှာ ယာသာလှပဖို့ ရည်ရွယ်ပြီး တပ်ဆင်ခဲ့တဲ့ မီးတိုင်တွေဖြစ်ပါတယ်။

   အခု မဏ္ဍပ်ဆောက်လုပ်ချိန်မှာ ကျုံးတောင်ဘက်နဲ့ အရှေ့ဘက်က မဏ္ဍပ် ၅ ခုနဲ့ မလွတ်တဲ့ မီးတိုင်တွေနဲ့ ထိုင်ခုံတွေ ဖြုတ်ခံထားရတာလို့ မျက်မြင်တွေ့ခဲ့တဲ့ မန္တလေးမြို့ခံက ပြောပါတယ်။

   “တိုင်တွေဖြုတ်ပြီး ပုံထားတာတော့ မတွေ့ရဘူး။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီမဏ္ဍပ်တွေ ဆောက်တဲ့နေရာက တိုင်တွေက မရှိတော့ဘူး” လို့ ဧပြီ ၉ ရက်မှာ မဏ္ဍပ်ဆောက်နေတဲ့အခြေအနေတွေကို တွေ့ခဲ့ရတဲ့မြို့ခံက ပြောပါတယ်။

   ဒီမီးတိုင်တွေ ဖြုတ်ပြီး မဏ္ဍပ်ဆောက်လုပ်နေတာနဲ့ပတ်သက်ပြီး မှတ်ချက်တစုံတရာရဖို့ ဘီဘီစီက မန္တလေးမြို့တော်စည်ပင်သာယာရေးအဖွဲ့ဆီ ဖုန်းနဲ့ဆက်သွယ်မေးမြန်းဖို့ ကြိုးစားနေပါတယ်။

   လက်ရှိဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ စက်သုံးဆီအခက်အခဲတွေကြောင့် မန္တလေးမြို့မှာ လမ်းလျှောက်သင်္ကြန် ကျင်းပမယ်လို့ စစ်ကော်မရှင်ရဲ့ တိုင်းဝန်ကြီးချုပ်က ပြောထားပါတယ်။

   မနှစ်တုန်းက မန္တလေးမြို့တော်ဝန် သင်္ကြန်ရှိခဲ့ပေမဲ့ ကျုံးဘေးမှာ မဏ္ဍပ်ဆောက်လုပ်မှုဟာ ဒီနှစ်မှာ ပိုများတယ်လို့ မြို့ခံတွေက ပြောပါတယ်။

   ဒါပေမဲ့ အခုလိုမဏ္ဍပ်ဆောက်ဖို့ အလှမီးတိုင်နဲ့ ထိုင်ခုံတွေ မဖြုတ်ရအောင် ကြီးကြပ်ပေးသင့်တယ်လို့ မြို့ခံတွေက မှတ်ချက်ပေးပါတယ်။

   အောင်ကျော်ချမ်းအေး မန္တလေး ရတနာပုံ ရွှေခြေချင်းမြို့တော်

6. လွန်ခဲ့သော ၃ နာရီ က

   မင်္ဂလာပါ။ ဧပြီ ၉ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများ တိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု စတင်ပြီဖြစ်ပါတယ်။ နိုင်ငံတဝန်းနောက်ဆုံးရ သတင်းများကို တိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ချက်မှာ အချိန်နဲ့ တပြေးညီ ဖတ်ရှုနိုင်ပါတယ်။