ቀጥታ, ዐቢይ አሕመድ ለቀጣይ አምስት ዓመት በጠቅላይ ሚኒስትርነት እንዲቀጥሉ ተሰየሙ

የቀጥታ ሽፋን

1. ከ 17 ደቂቃዎች በፊት"ኢትዮጵያ ተበተነች አለቀላት ብለው ሳይጨርሱ ተሰብስባ ትገኛለች"- ጠ/ሚ ዐቢይ

   

   የፎቶው ባለመብት, pm office

   ጠቅላይ ሚኒስር ዐቢይ አሕመድ ዛሬ በሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ባደረጉት ንግግር በአፍሪካ ቀንድ፣ በቀይ ባሕር፣ በፋርስ ባሕረ ሰላጤ እንዲሁም በመካከለኛው ምሥራቅ ያለውን “የለውጥ ማዕበል” ያነሱ ሲሆን፤ ኢትዮጵያ በቀጣናው “አንከር” [ወሳኝ] አገር የመሆን ሚና እንዳላት ደጋግመው ተናግረዋል።

   “የኢትዮጵያ ለውጥ ያስደነገጣቸው አካላት በክፉ ዐይናቸው ያዩን ጀመር” ያሉት ጠቅላይ ሚኒስትሩ “ባልበላው ጭሬ አፈርሰዋለሁ ብለው ተነሱ. . . ከሮጠች አንይዛትም ብለው ተነሱ” ሲሉም ተደምጠዋል።

   “የውስጥ ተላላኪ” እና “የውጭ ተላላኪ” ያሏቸው ኃይሎች “አብረው እንደተነሱ” ጠቅሰውም “ብዙ ደከሙ፣ ተሟሟቱ. . . ኢትዮጵያን ግን አልቻሉዋትም፤ አይችሏትም” ብለዋል።

   “ውድቀቷን ሲመኙ ትነሳለች፤ ተበተነች አለቀላት ብለው ሳይጨርሱ ተሰብስባ ትገኛለች፤ የኢትዮጵያ ነገር ትንግርት ነው” ሲሉም አክለዋል።

   ኢትዮጵያ በቀጠናው የምትወስን አገር መሆኗን “በሰዎች ችሮታ ሳይሆን በጉልበቷ ታረጋግጣለች. . . ዳግም ፍላጎቶቿን በራሷ መንገድ ታረጋግጣለች” ብለዋል ጠቅላይ ሚኒስትሩ።

2. ከ 26 ደቂቃዎች በፊት“የጠላቶቻችን ትኩረት ኢትዮጵያ በቀይ ባሕር እንዳትነግሥ መገደብ ብቻ ሆኗል”

   በሰባተኛው የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት፣ 1ኛ ዓመት የሥራ ጊዜ፣ 1ኛ መደበኛ ጉባዔ ላይ ንግግር ያደረጉት ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ “የጠላቶቻችን ጉዳይ ኢትዮጵያ በቀይ ባሕር እንዳትነግሥ መገደብ ብቻ ሆኗል” አሉ።

   የተለያዩ ርዕሰ ጉዳዮችን በንግግራቸው የዳሰሱት ጠቅላይ ሚኒስትሩ “የጠላቶቻችን ትኩረት ኢትዮጵያ በቀይ ባሕር እንዳትነግሥ መገደብ ብቻ ሆኗል. . . [አገሪቱን] የማፍረስ ነገር ቅዠት ሆኖባቸዋል” ብለዋል።

   ኢትዮጵያ የባሕር በር የማግኘት ጥያቄዋ መልስ የሚያገኘው “በሰጥቶ መቀበል” መርኅ መሆኑንም ጠቅሰዋል።

   “የኢትዮጵያ ዘላቂ ችግር የሚፈታው ኢትዮጵያ ሥልጣኔ ስትገነባ ብቻ ነው” ያሉት ዐቢይ፤ የኢትዮጵያ ሥልጣኔ ያለ ባሕር በር “እውን አይሆንም” ብለዋል።

3. ከ 30 ደቂቃዎች በፊትጠ/ሚ ዐቢይ የሕገ መንግሥት ማሻሻያዎች እንደሚደረጉ ተናገሩ

   

   የፎቶው ባለመብት, pm office

   በሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ንግግር ያደረጉት ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ በአገሪቱ ሕገ መንግሥት ላይ ማሻሻያዎች እንደሚደረጉ ተናገሩ።

   ከኢትዮጵያ አገራዊ ምክክር ኮሚሽን የተገኙ የአጀንዳ ነጥቦች እና ምክረ ሐሳቦች ለሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት፣ ለፌደራል መንግሥት እንዲሁም ለክልል መንግሥታት ማቅረቡ ይታወሳል።

   በእነዚህ ምክረ ሐሳቦች መሠረትም ከሦስት አሥርት ዓመታት በላይ በሥራ ላይ በቆየው የኢፌዲሪ ሕገ መንግሥት ላይ ማሻሻያዎች እንደሚደረጉ ጠቅላይ ሚኒስትሩ ተናግረዋል።

   በቀጣዩ የሥራ ዘመን ይከናወናሉ ካሏቸው ተግባራት መካከልም ከተፎካካሪ ፓርቲዎች ጋር በጋራ መሥራት ይገኝበታል።

   በምርጫው ንቁ ተሳትፎ ከነበራቸው ተፎካካሪ ፓርቲዎች ጋር አብሮ ለመሥራት “መንግሥት ዝግጁ ነው” ብለዋል።

   አክለውም መንግሥታቸው “የውይይት እና የይቅርታ መንገድ ይከተላል” በማለት ለሌሎች ምኃይሎች በራቸው ክፍት መሆኑን አመልክተዋል።

   በሌላ በኩል የመገናኛ ብዙኃን ምኅዳሩ “ሕግ፣ አገራዊ እሴት እና ፍላጎት ባከበረ መልኩ እንዲንቀሳቀስ ይደረጋል” ብለዋል።

4. ከ 39 ደቂቃዎች በፊት“በጫካ ያላችሁ ኢትዮጵያውያን ወደ ሰላም መንገድ ኑ”

   

   የፎቶው ባለመብት, pm office

   በሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ንግግር ያደረጉት ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ “ባላንጣዎቻችን ተከፋፍለው ሊያጠቁን ሲከብዳቸው ለክፋት እነሱ ተጣመሩ” አሉ።

   የሰሜን ኢትዮጵያው ጦርነት ዳግመኛ በተነሳበት ወቅት ለቀጣይ አምስት ዓመታት ጠቅላይ ሚኒስትር ሆነው የተሾሙት ዐቢይ ባደረጉት ንግግር፤ አገሪቱ ፈተናዎችን የማለፍ አቅም እንዳላት አጽንኦት ሰጥተው ተናግረዋል።

   “በጫካ ያላችሁ ኢትዮጵያውያን ወደ ሰለም መንገድ ኑ” ሲሉም ጥሪ አቅርበዋል።

   ዛሬ መስከረም 25 ቀን 2019 ዓ. ም. 7ኛው የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት፣ 1ኛ ዓመት የሥራ ጊዜ፣ 1ኛ መደበኛ ጉባዔ በተካሄደበት ባደረጉት ንግግር የኢትዮጵያ ሥልጣኔ “ያለ ባሕር በር እውን ሊሆን አይችልም” ያሉ ሲሆን “በሰጥቶ መቀበል መርሕ” ኢትዮጵያ የባሕር በር እንዲኖራት እንደሚደረግ አስረግጠው ገልጸዋል።

   “ኢትዮጵያ ወጥቶ መግቢያ በር እንዲኖራት ተግተን እንሠራለን” ብለዋል።

   ኢትዮጵያ ከቀጣናው ጎረቤት አገራት ጋር በትብብር እንደምትሠራ የተናገሩት ጠቅላይ ሚኒስትሩ፤ “የውጨ ግንኙነታችን የኢትዮጵያን ተጽዕኖ በሚያሳይ መንገድ ይሆናል” ብለዋል።

   ወቅታዊ ሁኔታን ባገናዘበ መልኩ የአየር ኃይልን ጨምሮ ዘመናዊ የመከላከያ ኃይል እንደሚገነባም በንግግራቸው ጠቅሰዋል።

5. ከ 1 ሰአት በፊትዐቢይ አሕመድ ለቀጣይ አምስት ዓመት በጠቅላይ ሚኒስትርነት እንዲቀጥሉ ተሰየሙ

   

   የፎቶው ባለመብት, PM OFFICE

   በሰባተኛው አገራዊ ምርጫ አብላጫ ድምጽ ያገኘው ብልጽግና ፓርቲን የሚመሩት ዐቢይ አሕመድ በድጋሚ ጠቅላይ ሚኒስትር ሆነው በሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት አባላት ተሾሙ።

   ብልጽግና ፓርቲን በመወከል ጠቅላይ ሚኒስትሩን ዕጩ አድርገው ያቀረቡት ምክትል ጠቅላይ ሚኒስረር አቶ ተመስገን ጥሩነህ ናቸው።

   በጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ ለቀጣይ አምስት ዓመታት አገሪቱን እንዲመሩ ተሹመዋል።

   ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ በከፍተኛው የአገሪቱ የመሪነት መንበር ላይ ለቀጣይ አምስት ዓመታት በመዝለቅ፣ በሥልጣን ላይ 13 ዓመታት በመሪነት ላይ እንዲቆዩ ያስችላቸዋል።

   ዛሬ መስከረም 25 ቀን 2019 ዓ. ም. 7ኛው የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት፣ 1ኛ ዓመት የሥራ ጊዜ፣ 1ኛ መደበኛ ጉባዔውን እያካሄደ ይገኛል።

6. ከ 2 ሰአት በፊትአቶ አሕመድ ሽዴ የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት አፈ ጉባዔ ሆነው ተመረጡ

   

   የፎቶው ባለመብት, hopr

   የገንዘብ ሚኒስትር ሆነው ሲያገለግሉ የነበሩት አቶ አሕመድ ሽዴ የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት አፈ ጉባዔ ሆነው ተመረጡ።

   አቶ አሕመድ የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት አፈ ጉባዔ የነበሩት አቶ ታገሰ ጫፎን ተክተው ለቀጣይ አምስት ዓመታት የሚሠሩ ይሆናል።

   ወ/ሮ አየለች እሸቴ የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ምክትል አፈ ጉባዔ ሆነው ተመርጠዋል።

   ዛሬ መስከረም 25 ቀን 2019 ዓ. ም. 7ኛው የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት፣ 1ኛ ዓመት የሥራ ጊዜ፣ 1ኛ መደበኛ ጉባዔውን እያካሄደ ይገኛል።

   ወ/ሮ ሙፈሪያት ካሚል ደግሞ የፌዴሬሽን ምክር ቤት አፈ ጉባዔ ሆነው ተመርጠዋል።

7. ከ 2 ሰአት በፊትወ/ሮ ሙፈሪያት ካሚል የፌዴሬሽን ምክር ቤት አፈ ጉባዔ ሆነው ተመረጡ

   

   የፎቶው ባለመብት, hopr

   የፌዴሬሽን ምክር ቤት ወ/ሮ ሙፈሪያት ካሚልን አፈ ጉባዔ አድርጎ መረጠ።

   ዛሬ መስከረም 25 ቀን 2019 ዓ. ም. እየተካሄደ ባለው የመንግሥት የምሥረታ ጉባዔ ላይ ወ/ሮ ሙፈሪያት፤ አቶ አገኘው ተሻገርን ተክተው አፈ ጉባዔ ሆነዋል።

   የቀድሞ የሲዳማ ክልል ፕሬዚዳንት አቶ ደስታ ሌዳሞ ምክትል አፈ ጉባዔ ሆነው ተመርጠዋል።

   7ኛው የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት፣ 1ኛ ዓመት የሥራ ጊዜ፣ 1ኛ መደበኛ ጉባዔውን እያካሄደ ይገኛል።

8. ከ 3 ሰአት በፊትኢትዮጵያ አባይ እና ቀይ ባሕርን በተመለከተ አራት አገራት ላወጡት የጋራ መግለጫ ምላሽ ሰጠች

   

   ከአባይ ወንዝ እና ከቀይ ባሕር ጋር የተያያዙ መልክዓ ምድራዊ እና ታሪካዊ እውነታዎች በፖለቲካ ትርክቶች እና በኃይል እርምጃዎች ሊቀየሩ እንደማይችሉ ኢትዮጵያ አስታወቀች።

   ኢትዮጵያ ይህን ያለችው ግብፅ እና በአገሪቱ የተሰባሰቡ ሦስት የኢትዮጵያ ጎረቤቶች በቀይ ባሕር እና በድንበር ተሻጋሪ ወንዞች ላይ የጋራ መግለጫ ካወጡ በኋላ ነው።

   የግብፅ፣ የኤርትራ፣ የሶማሊያ እና የሱዳን መሪዎች የኤል አላሚን ስምምነት ሲሉ በገለጹት መግለጫቸው ላይ ከአባይ ወንዝ አጠቃቀም አንጻር የታችኛው ተፋሰስ አገራት የሆኑትን ግብፅ እና ሱዳንን የሚጎዳ የተናጠል ድርጊትን ውድቅ አድርገዋል።

   በተጨማሪም የቀይ ባሕር አስተዳደር እና ቁጥጥር በቀይ ባሕር ዳርቻ በሚገኙ አገራት ብቸኛ ኃላፊነት ስር የሚወድቅ መሆኑን አስታውቀዋል።

   ምንም እንኳን የአራቱ አገራት መግለጫ ኢትዮጵያን ማዕከል ያደረገ ቢሆንም፣ የኢትዮጵያ ስም ግን አልተጠቀሰበትም።

   ኢትዮጵያ በበኩሏ ሁለቱን የውሃ አካላት በሚመለከት የሚደረጉ ውይይቶች አገሪቱን ያገናዘቡ መሆን እንዳለባቸው አሳስባለች።

   የኢትዮጵያ ውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር የአራቱን ተቀናቃኝ አገራት ስም እና አገራቱ ያወጡትን የጋራ መግለጫ ሳይጠቅስ ባወጣው አጸፋዊ መግለጫ፣ ኢትዮጵያ የአባይ ወንዝ መነሻ መሆኗን እና ወንዙ ለናይል ወንዝ 85 በመቶውን የውኃ መጠን እንደሚያበረክት አስታውሷል።

   በመሆኑም በዓባይ ወንዝ አጠቃቀም እና አስተዳደር ዙሪያ የሚደረጉ ማናቸውም ውይይቶች “እነዚህን መሠረታዊ እውነታዎች ያገናዘቡ መሆን አለባቸው” ሲል አሳስቧል።

   በተመሳሳይ ኢትዮጵያ ከቀይ ባሕር ጋርም መልክዓ ምድራዊ እና ታሪካዊ ትስስር ያላት መሆኑ በመግለጫው ላይ ተመልክቷል።

   የፖለቲካ ድንበሮች በጊዜ ሂደት ቢቀያየሩም ኢትዮጵያ ከቀይ ባሕር ጋር ያላት የጠበቀ ቁርኝት የቀጠለ መሆኑን የጠቀሰው የሚኒስቴሩ መግለጫ፣ አገሪቱ ከባሕር ዳርቻው የምትርቀው በ48 ኪሎ ሜትሮች ብቻ መሆኑን አስገንዝቧል።

   በመሆኑም በቀጣናዊ የባሕር ላይ ጉዳዮች እና የደኅንነት መዋቅር ላይ የሚደረግ ማንኛውም ውይይት “የኢትዮጵያን ሕጋዊ ጥቅሞች እና ከቀይ ባሕር ጋር ያላትን ዘላቂ ትስስር ከግምት ውስጥ ያስገባ መሆን አለበት” ሲል አቋሙን ገልጿል።

   ሚኒስቴሩ፣ እነዚህ መልክዓ ምድራዊ እና ታሪካዊ እውነታዎች “በፖለቲካዊ ትርክቶች፣ በማስገደድ እርምጃዎች ወይም በማተራመስ ድርጊቶች ሊቀየሩ አይችሉም” ብሏል።

   አክሎም “በተላላኪዎችአማካይነት የሚወሰዱ እርምጃዎች ወይም የጥቃት ድርጊቶች” መሬት ላይ ያለውን እውነታ እንደማይቀይሩ እንዲሁም “ኢትዮጵያ በቀጣናው ያላትን ሕጋዊ ጥቅም፣ ሚና እና ኃላፊነት ሊያሳንሱት እንደማይችሉ” በአጽኦት ገልጿል።

   ኢትዮጵያ ሰላማዊ ግንኙነትን፣ የጋራ መከባበርን እና ቀጣናዊ ትብብርን ማጠናከር እንደምትቀጥል ጠቅሶ፣ ሉዓላዊነቷን፣ የግዛት አንድነቷን እና ብሔራዊ ጥቅሞቿን ለመጠበቅ ሁሌም ዝግጁ መሆኗንም አስታውቋል።

   ሁሉም የቀጣናው ተዋናዮች የጋራ ፈተናዎችን ከግጭት ይልቅ በውይይት መፍታት እንዳለባቸው አሳስቧል።

9. ከ 6 ሰአት በፊትበየመን የሚደገፉት የሁቲ ታጣቂዎች ወሳኝ ወደ ሆነች ከተማ እየገሰገሱ መሆኑ ተሰማ

   

   የፎቶው ባለመብት, AP

   በኢራን የሚደገፉት የሁቲ ታጣቂዎች በየመን ደቡብ ምዕራብ አካባቢ በርካታ ከተሞችን መቆጣጠራቸውን የፈረንሳዩ ዜና ወኪል ዘገበ።

   ታጣቂዎቹ በሳዑዲ የሚደገፈውን እና ዓለም አቀፍ ተቀባይነት ያለውን የየመን መንግሥት ወታደሮችን በማጥቃት በአካባቢው ወሳኝ ወደ ሆነች ከተማ ግስጋሴያቸውን ቀጥለዋል።

   እሁድ ዕለት የየመን መንግሥት ሰፊ ወታደራዊ ዘመቻ በታጣቂዎቹ ላይ ማወጁን በገለፀ በጥቂት ሰዓታት ውስጥ ቱርባህ የተባለችውን ከተማ ተቆጣጥረዋል።

   ከአራት ዓመታት የተኩስ አቁም ስምምነት በኋላ በሳዑዲ አረቢያ እና በሁቲዎች መካከል ዳግም ግጭት አገርሽቷል።

   ቱርባህ የዓለም አቀፍ ዕውቅና ያለው መንግሥት መቀመጫ የሆነችውን ኤደን እና ታኢዝ የተባለችውን የየመን ሦስተኛ ትልቅ ከተማ የሚያገናኝ መንገድ ላይ ትገኛለች።

   ታኢዝን ከሁቲዎች ለመከላከል የሚሰማሩት ወታደሮች መቀመጫቸውን ያደረጉት በኤደን ከተማ ነው።

   ቀደም ሲል የሁቲ ታጣቂዎች የየመን ሦስተኛ ትልቅ ከተማ ታኢዝ አቅራቢያ የሚገኙ መንደሮችን እና አካባቢዎችን ተቆጣጥረው ከተማዋን ለመክበብ እየተንቀሳቀሱ መሆኑ ተዘግቧል።

   ከመስከረም ወር ቀደም ባሉት ጊዜያት በቀይ ባሕር ምዕራብ ዳርቻ የሚገኙ የባሕር ዳርቻዎችን መያዛቸው ይታወሳል።

   ሞክሃ እና በርከታ የቀይ ባሕር ደሴቶችን በቁጥጥራቸው ስር ያስገቡት ታጣቂዎቹ፣ ከተማዋን የሚይዙ ከሆነ በየመን በኩል የሚገኘውን ባብ ኤል ማንዳብ ወሽመጥን ለመቆጣጣር ያስችላቸዋል ተብሏል።

   ባብ አል ማንዳብ የዓለም 12 በመቶ ንግድ የሚተላለፍበት መስመር ነው።

   እሁድ ዕለት በሳዑዲ የሚደገፈው የየመን መንግሥት ታጣቂ ቡድኑ ላይ ሰፊ ወታደራዊ ዘመቻ ማካሄድ መጀመሩን አስታውቋል።

10. ከ 7 ሰአት በፊትኢራን፣ ዋሽንግተን ወረራ ከፈጸመችባት የአሜሪካን ጦር ሠፈሮች እና የጦር መርከቦችን እንደምታጠቃ ዛተች

    

    የፎቶው ባለመብት, Anadoulu

    ዋሽንግተን ቴህራን ላይ ወረራ የምትፈጽም ከሆነ ኢራን ሁሉንም የአሜሪካ ጦር ሠፈሮች እና መርከቦችን እንደምታጠቃ የኢስላማዊ አብዮታዊ ዘብ ኃይል ከፍተኛ አዛዥ አስጠነቀቁ።

    የአብዮታዊ ዘቡ ዋና አዛዥ አማካሪ አሊ ፋዳቪ እሁድ ምሽት በኢራን መንግሥት በሚተዳደር ቴሌቪዥን ላይ ቀርበው በሰጡት አስተያየት ነው የማስጠንቀቂያ መልዕክቱን ያስተላለፉት።

    “አሜሪካውያን የመሬት ጥቃት ከፈጸሙ፣ ከአሜሪካ ጋር ግንኙነት ያለው ማንኛውንም ስፍራ፣ የአሜሪካን ጦር ሠፈሮችና ከአሜሪካ ጋር የተያያዘ ማንኛውንም መርከብ እናጠቃለን” ብለዋል።

    አሜሪካውያን “ሚሳዔሎቻችን የጦር መርከቦቻቸውን እና የጦር ሰፈሮቻቸውን ሲመቱ” ስለ ጦር ኃይላችን ተገንዝበዋል ሲሉም ፋዳቪ ተናግረዋል።

    ኢራን የምታመርተው የጦር መሣሪያ መጠን ከምትጠቀምበት ፍጥነት እንደሚበልጥ አንስተው፣ የአገሪቱ አሁናዊ የጦር አቅም ከቀደሙት ሁለት ጦርነቶች ወቅት ጋር ሲነጻጸር በእጅጉ ማደጉን ገልፀዋል።

    ስለ ሆርሙዝ የባሕር ወሽመጥ ሲናገሩ ደግሞ፣ ኢራንና ኦማን ይህ ስትራቴጂያዊ የውኃ መተላለፊያ የሚተዳደርበትን ሕግች በጋራ አዘጋጅተው እየተገበሩ እንደሆነም አስረድተዋል።

    በተጨማሪም ዋሽንግተን መርከቦቿን ወደ ቀጣናው ካሰማራች፣ ለኢራን ጥቃት ተጋላጭ እንደሚሆኑ አስጠንቅቀዋል።

    አክለውም “አሜሪካውያን ውጥረትን ሊፈጥሩ የሚችሉት አየር ላይ ብቻ ነው፤ ውጥረቱ ከጨመረ ደግሞ ተጎጂዎቹ ራሳቸው አሜሪካውያን ይሆናሉ” ብለዋል።

    ቴህራን “በምንም መልኩ ሙስሊም አገሮችን አላጠቃችም” ያሉት ፋዳቪ፣ ይልቁንም አገራቸው ዒላማ ያደረገችው በግዛታቸው የሚገኙ የአሜሪካ ጦር ሠፈሮችን እንደሆነ በመጥቀስ አብራርተዋል።

    የአብዮታዊ ዘቡ ባለሥልጣን ይህን አስተያየት የሰጡት፣ በቀጣናው የአሜሪካ ወታደራዊ እንቅስቃሴ በጨመረበትና በዋሽንግተን እና በቴህራን መካከል ያለው ውጥረት በተባባሰበት ወቅት ነው።

    አሜሪካ በቅርቡ ተጨማሪ የጦር መርከቦችን እና የባሕር ላይ ኃይል አባላትን ወደ መካከለኛው ምሥራቅ አሰማርታለች። አውሮፕላን ጫኝ መርከብ እና የአየር እና የሚሳዔል መከላከያዎችም በቀጣናው ያሉ ጦር ሠፈሮቿን ለማጠናከር ካሰማራቻቸው ወታደራዊ ግብዓቶች መካከል ናቸው።

11. 5 ጥቅምት 2026በፈረንሳይ በተቀሰቀሰ ተቃውሞ 500 የሚሆኑ ትምህርት ቤቶች ተዘጉ

    

    የፎቶው ባለመብት, Reuters

    ባለፉት ቀናት በፈረንሳይ የአድማ ብተና ፖሊሶች እና ተቃዋሚ ተማሪዎች መካከል ግጭቶች ከተከሰቱ በኋላ፣ እስከ 500 የሚደርሱ ትምህርት ቤቶች በዛሬው ዕለት [ሰኞ] በሙሉ ወይም በከፊል እንደሚዘጉ የፈረንሳይ የትምህርት ሚኒስትር ገለጹ።

    ኤዱዋር ጄፍሬይ እንዳሉት፣ በ“400 እስከ 500” የሚደርሱ ሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤቶች ውስጥ “የደኅንነት ሁኔታዎች ስላልተሟሉ” ትምህርት በሙሉ ወይም በከፊል ይቋረጣል። እንዲሁም ከተቃውሞዎቹ መጀመር በኋላ 24 ትምህርት ቤቶች “ተቃጥለዋል ወይም ጉዳት ደርሶባቸዋል” ሲሉ ሚኒስትሩ ተናግረዋል።

    በሺዎች የሚቆጠሩ ተማሪዎች በትምህርት ጥራት ላይ ተቃውሞ ያደረጉ ሲሆን፣ ባለፈው ሳምንት በፓሪስ የጀመረው እንቅስቃሴ ወደ ሞንፔሊየ፣ ናንትስ እና ማርሴይን ጨምሮ ወደ ሌሎች ከተሞችም ተስፋፍቷል።

    የሁለተኛ ደረጃ ተማሪዎች እና ሌሎች ተቃዋሚዎች የመምህራን እጥረት፣ የተጨናነቁ ክፍሎች እና ያረጁ እና የተበላሹ የትምህርት ቤት ሕንፃዎችን ሁኔታ በመቃወም ወደ አደባባይ ወጥተዋል።

    የፈረንሳይ የፍትሕ ሚኒስትር ጄራልድ ዳርማኒን አርብ ዕለት እንደተናገሩት፣ ከፈረንሳይ 3,700 ትምህርት ቤቶች ውስጥ 735 የሚሆኑት “በአንድ ወይም በሌላ መልኩ” ኃይል በተቀላቀለባቸው ተቃውሞዎች ተፅእኖ ደርሶባቸዋል።

    የትምህርት ሚኒስትሩ ዛሬ ሰኞ ችግር የሚገጥማቸው ትምህርት ቤቶች ቁጥር ካለፈው ሳምንት አሃዝ ጋር ተመሳሳይ ሊሆን እንደሚችል አስጠንቅቀው፣ ቢሆንም “ትምህርት በከፊል እና በደረጃ በደረጃ” እንደሚጀመር ቃል ገብተዋል።

    ጨምረውም ከተቃውሞው ጋር በተያያዘ 78 የትምህርት ዘርፍ ሠራተኞች መቁሰላቸውን ገልጸው፣ ይህንንም “ከዚህ በፊት አይተነው የማናውቀው ነገር ነው” ሲሉ ገልጸውታል።

    የፈረንሳይ የአገር ውስጥ ጉዳይ ሚኒስትር ሎራን ኑኔዝ እንዳሉት፣ ዓርብ ዕለት ብቻ 1,747 ሰዎች ታስረዋል።

    ነገር ግን የፈረንሳይ ዜና ወኪል ኤኤፍፒ እንደዘገበው፣ እንቅስቃሴው ከተጀመረ ወዲህ በአጠቃላይ ከ5,000 በላይ ሰዎች ታስረዋል፤ ከእነዚህም ውስጥ 85 በመቶ የሚሆኑት ዕድሜያቸው ከ18 ዓመት በታች የሆኑ ልጆች እና ወጣቶች ናቸው።

    እሁድ እለት የፈረንሳይ ጠቅላይ ሚኒስትር ሴባስቲያን ሌኮርኑ መንግሥታቸው “የሁለተኛ ደረጃ ተማሪዎችና የትምህርት ዘርፉ ሠራተኞች የሚገጥሟቸውን ችግሮች ለመፍታት” ተጨማሪ እርምጃዎች እየወሰደ መሆኑን ተናግረዋል።

12. 5 ጥቅምት 2026የየመን መንግሥት የሁቲ ታጣቂዎች ላይ ሁሉን አቀፍ ጦርነት ማወጁን አስታወቀ

    

    የፎቶው ባለመብት, Reuters

    ዓለም አቀፍ እውቅና ያለው የየመን መንግሥት መሪ ሁቲዎች የያዟቸውን ግዛቶች ለማስለቀቅ ሁሉን አቀፍ ጦርነት ማወጃቸውን አስታወቁ።

    የየመን መንግሥት እዚህ ውሳኔ ላይ የደረሰው ከቅርብ ሳምንታት ወዲህ በሳዑዲ በሚመራው ጥምረት እና በሁቲዎች መካከል የተኩስ ልውውጥ ከተደረገ በኋላ ነው።

    በኢራን የሚደገፉት ሁቲዎች በሳዑዲ የሚመራው ጥምረት በ12 ሰዓት ውስጥ ለፈጸመው 50 የአየር ድብደባዎች ምላሽ ለመስጠት በሚል የአሀገሪቱ ብሔራዊ ነዳጅ ኩባንያ፣ አራምኮን አጥቅተዋል።

    ሳዑዲ አረቢያ ስለጥቃቱ እስካሁን ድረስ ምላሽ አልሰጠችም።

    ሁቲዎች ባለፈው ወር ወሳኙን የባብ አል-ማንዳብ የባህር መስመርን ጨምሮ የአገሪቱን የባህር ዳርቻዎች በቁጥጥራቸው ስር ያደረጉበትን ጥቃት ተከትሎ፣ የየመን መንግሥት ጠንካራ መግለጫ ያወጣል ተብሎ ይጠበቅ ነበር።

    የየመኑ ፕሬዝዳንት ራሻድ አል-አሊሚ እሁድ ዕለት በቴሌቪዥን ባደረጉት ንግግር "ዛሬ፣ የሪፐብሊኩን ቀሪ ግዛት መልሶ ለመቆጣጠር እንዲሁም የመንግሥትን እና የተቋማቱን ሥልጣን በመላው አገሪቱ ለማስፋት የሚያስችሉ ወታደራዊ ዘመቻዎች መጀመራቸውን አበስራለሁ" ብለዋል።

    የየመን ዋና ከተማ የሆነችው ሰነዓ በሁቲዎች ቁጥጥር ሥር ከገባች ከ10 ዓመት በላይ አልፏታል።

    ከዚያን ጊዜ ጀምሮ የመንግሥት ኃይሎች የታጣቂ ቡድኑን አቅም ለማዳከም በሚል ተደጋጋሚ ጥቃቶችን ሲፈጽሙ ቆይተዋል።

    በሁቲዎች ላይ የሚፈጸመው ድብደባ በመላው አገሪቱ የተስፋፋ ሲሆን ይህም የቡድኑ ዋና መቀመጫ የሆነችው እና በአገሪቱ ምሥራቃዊ ክፍል የምትገኘው ሳዳን ክልልን ይጨምራል።

    ነገር ግን በኢራን የሚደገፉት ሁቲዎች በርካታ ስፍራዎችን እየተቆጣጠሩ ስለመምጣታው ምንጮች ተናግረዋል።

    ሳዑዲ አረቢያ በተደጋጋሚ በሁቲ አማፂያን ጥቃትን ያስተናገደች ሲሆን ይህም የአገሪቱ የገቢ ምንጭ የሆነው የነዳጅ ሃብቷ ላይ ያተኮረ ነው።

    እሁድ ዕለት የሁቲ አማፂያን ቃል አቀባይ ያህያ ሳሬ ቡድኑ በሳዑዲ አረቢያ ሪያድ በሚገኘው እና የአራምኮ ነዳጅ ኩባንያ ንብረት በሆነ ማጠራቀሚያ ላይ የባሌስቲክ ሚሳዔል እና የድሮን ጥቃት መፈጸማቸውን ተናግረዋል።

    "ሁለቱም ኦፕሬሽኖች ግባቸውን በተሳካ ሁኔታ አሳክተዋል" ያሉት ቃል አቀባዩ "ጥቃቶቹ ትክክለኛ ዒላማቸውን የመቱ ሲሆን፣ በተመቱት ቦታዎች ላይም ከፍተኛ የእሳት ቃጠሎ አስከትለዋል" ሲሉ የደረሰውን ጉዳት አብራርተዋል።

    ቡድኑ የሳዑዲን የነዳጅ ማዕከላት መምታቱን ሲገልጽ ይህ የመጀመሪያው አይደለም። ሳዑዲ አረቢያ በእሁዱ ጥቃት ላይ እስካሁን ምንም ዓይነት አስተያየት አልሰጠችም።

    ሆኖም ከዚህ ቀደም አንዳንድ ተመሳሳይ መግለጫዎችን "አሳሳች" በማለት ውድቅ ማድረጓ እንዲሁም ሁቲዎችን "ምናባዊ ድሎችን በማሳደድ" ላይ ናቸው በማለት መተቸቷ ይታወሳል።

    የመን በዓለም ላይ ካሉት እጅግ ድሃ አገራት አንዷ ስትሆን፣ አሁንም ድረስ በከባድ ሰብአዊ ቀውስ ውስጥ ትገኛለች።