Cuộc chiến Iran chia rẽ các thế hệ bảo thủ - áp lực gia tăng buộc ông Trump phải tìm lối thoát

Các cuộc thăm dò cho thấy đa số công chúng Mỹ phản đối chiến dịch quân sự mà Mỹ và Israel đang tiến hành ở Iran kể từ khi nó bắt đầu.

Tuy nhiên, phần lớn Đảng Cộng hòa vẫn ủng hộ tổng thống của họ khi cuộc chiến bước sang tuần thứ tư.

Song điều đó có thể đang thay đổi.

Tại Hội nghị Hành động Chính trị Bảo thủ (CPAC) thường niên ở Texas, một số người ủng hộ trung thành bày tỏ lo ngại về lý do tại sao Mỹ lại bắt đầu cuộc chiến này, hay cách mà ông Donald Trump sẽ kết thúc nó và liệu nỗ lực này có xứng đáng với cái giá phải trả hay không.

"Tôi chỉ ước rằng có nhiều sự minh bạch hơn về lý do tại sao chúng tôi lại làm những gì chúng tôi đang làm, để bạn có thể yên tâm khi người thân của mình được điều ra nước ngoài," Samantha Cassell nói. "Tôi hy vọng nó sẽ kết thúc nhanh chóng, vì chi phí sinh hoạt, giá dầu và khí đốt sẽ chỉ tiếp tục tăng."

Cassell, người sống ở Dallas, đi cùng bạn cô là Joe Bolick, đang tham dự hội nghị CPAC lần đầu tiên của họ. Anh Bolick cũng có những nghi ngờ về cuộc chiến.

"Tôi chưa thấy hồi kết," anh nói. "Chúng tôi thực sự đang cố đạt được điều gì? Có phải là thay đổi chế độ không? Điều đó sẽ trông như thế nào? Ai sẽ thay thế họ? Tôi nghĩ chúng tôi đã tự mắc kẹt."

Hội nghị CPAC đã trở thành sân nhà chào đón ông Trump trong suốt một thập niên, chuyển từ một cuộc họp vốn nghiêng về chủ nghĩa tự do cá nhân sang một cuộc họp do những người trung thành với khẩu hiệu "Make America Great Again" (MAGA - Làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại) thống trị.

Hội nghị bảo thủ này trước đây thường được tổ chức gần Washington DC, nhưng năm nay đã chuyển đến một khu phức hợp khách sạn rộng lớn gần Dallas, Texas.

Bầu không khí tại hội nghị năm nay tương tự như những năm trước. Một khán phòng chính rộng lớn là nơi tổ chức các buổi thảo luận với hàng loạt diễn giả trong nhiều ngày.

Ở tầng dưới, phòng triển lãm trưng bày rất nhiều đồ lưu niệm mang tính bảo thủ – một chiếc xe buýt có hình khuôn mặt tổng thống, áo phông "Trump 2028" và những cặp mắt kính kỷ niệm vụ ám sát hụt năm 2024 nhằm vào ông Trump với dòng chữ "chống đạn" và một viên đạn giả gắn bên thân.

Tuy nhiên, một số điều đã khác.

Ngay cả khi cách Washington DC hơn 1.600km, cuộc chiến ở Iran vẫn là chủ đề được bàn tán sôi nổi.

Và nếu có một điểm chung trong các cuộc phỏng vấn của BBC với hàng chục người tham dự, thì đó là cuộc xung đột này đang tạo ra sự chia rẽ thế hệ trong hàng ngũ bảo thủ.

Toby Blair, một sinh viên 19 tuổi tại Đại học South Florida, đã đến Dallas dự CPAC cùng với người bạn Shashank Yalamanchi, một sinh viên năm nhất ngành luật. Cả hai đều không tin rằng cuộc chiến với Iran là vì lợi ích tốt nhất của Mỹ.

"Tôi không thích việc nước Mỹ phải tìm kiếm những kẻ xấu và loại bỏ họ," anh nói. "Đặc biệt là khi có rất nhiều người ở trong nước không đủ khả năng mua những thứ cơ bản như thực phẩm và xăng dầu."

Yalamanchi cho biết nhiều người trẻ bảo thủ ủng hộ ông Trump vì ông hứa sẽ tránh can thiệp vào các cuộc chiến ở nước ngoài – rằng ông là một người thực tế trong chính sách đối ngoại, chứ không phải là một người can thiệp.

Hai đơn vị đổ bộ của Thủy quân lục chiến Mỹ hiện đang được triển khai đến vùng Vịnh.

Theo các nguồn tin, một đơn vị thuộc sư đoàn lính dù Mỹ cũng đang trên đường đến đây. Lầu Năm Góc cũng đang xem xét yêu cầu ngân sách chiến tranh trị giá 200 tỷ USD. Tất cả những điều này cho thấy, bất chấp những lời đảm bảo của Tổng thống Trump, cuộc xung đột với Iran có thể sẽ không kết thúc sớm.

"Chúng tôi có rất nhiều vấn đề trong nước cần giải quyết, và khi chúng tôi dành thời gian và công sức để biện minh và tham gia vào một cuộc chiến tranh ở nước ngoài, chúng tôi sẽ có ít thời gian và công sức hơn để thay đổi mọi thứ ở trong nước," sinh viên này cho biết.

Các thành viên của "Trump Tribe of Texas" (Bộ lạc Trump ở Texas) – mặc áo khoác đính kim sa vàng và đeo vòng cổ có tên vị tổng thống – là một nhóm người lớn tuổi hơn. Người sáng lập, Michael Manuel-Reaud, đang tham dự CPAC lần thứ sáu và cho biết Iran là một mối nguy hiểm cần phải được giải quyết.

"Nếu có nguy cơ Mỹ bị tấn công bằng bom hạt nhân, ai có thể nói không?" ông hỏi.

"[Trump] không thể chỉ bỏ cuộc. Ông ấy sẽ không dừng lại cho đến khi xong việc."

Những người còn lại trong nhóm đều đồng tình.

"Tôi tin tưởng Trump biết mình đang làm gì," Penny Crosby nói. "Tôi chỉ nghĩ rằng bất cứ điều gì Trump tin là cần thiết thì cần phải xảy ra để hoàn thành công việc."

"Ông ấy đang bảo vệ chúng tôi, bảo vệ người dân Mỹ," Blake Zummo nói. "Họ đang nhắm vào chúng tôi."

Nếu những người tham dự hội nghị ở đây bị chia rẽ về cuộc chiến, thì vào hôm 26/3 (giờ Mỹ), tiếng nói của họ phần lớn bị lấn át bởi một nhóm người Mỹ gốc Iran đang sôi nổi ăn mừng chiến dịch quân sự của Mỹ.

Họ hô vang "Cảm ơn ông Trump" trong một buổi thảo luận sáng có sự tham gia của hai người phụ nữ từng bị thương trong các cuộc biểu tình chống chế độ ở Iran.

Họ lấp đầy các hành lang với tiếng hô "thay đổi chế độ ở Iran", đồng thời giơ cao hình ảnh của Reza Pahlavi, con trai của cựu Quốc vương Iran, người đã bị lật đổ sau cuộc Cách mạng Hồi giáo năm 1979.

Vào buổi chiều, các nhà hoạt động tập trung bên ngoài trung tâm hội nghị, vẫy cờ sư tử và mặt trời của Iran từ thời Quốc vương.

"Thật đáng mừng khi thấy... người dân Iran cuối cùng cũng có cơ hội được giải phóng sau 47 năm bị áp bức và chuyên chế dưới chế độ Hồi giáo," Nima Poursohi, người mặc áo phông có chữ "Người Ba Tư ủng hộ Trump" và đội mũ MAGA với dòng chữ "Chuyến du ngoạn Ba Tư" được thêu bên cạnh, nói.

"Không có vị tổng thống nào khác giải quyết vấn đề Iran hoặc thậm chí có đủ can đảm để tiến một bước như Tổng thống Trump đã làm," bà nói thêm.

Sự bùng nổ cảm xúc của người Mỹ gốc Iran tại CPAC không khiến Matt Schlapp, người tổ chức sự kiện, ngạc nhiên.

"Nếu bạn bị tước đoạt tự do trong cả một thế hệ, bạn có lẽ sẽ rất vui mừng khi có cơ hội giành lại nó," ông nói với BBC. Nhưng ông cho biết "không có gì đảm bảo" điều đó sẽ xảy ra.

Ông Schlapp, chủ tịch của Liên minh Bảo thủ Mỹ, đã điều hành CPAC trong 12 năm. Và ông lưu ý rằng - ngoài các nhà hoạt động Iran - vẫn có một cuộc tranh luận về hướng đi của cuộc chiến.

"Những người bảo thủ tin tưởng Tổng thống Trump," ông nói. "Họ cho ông ấy rất nhiều quyền tự do. Nhưng đằng sau đó là một số lo ngại về việc điều này sẽ dẫn đến đâu."

Mối lo ngại đó không chỉ xuất hiện trong số những người tham dự, mà còn lan sang cả sân khấu chính của hội nghị.

Chiều hôm 26/3, cựu nghị sĩ Matt Gaetz cảnh báo rằng, với hàng ngàn binh sĩ Mỹ mới được điều đến Trung Đông, một cuộc xâm lược trên bộ vào Iran sẽ khiến Mỹ "nghèo hơn và kém an toàn hơn".

"Điều đó sẽ dẫn đến giá xăng tăng cao, giá thực phẩm tăng cao," ông nói, "và tôi không chắc liệu chúng ta sẽ tiêu diệt được nhiều khủng bố hơn số lượng chúng ta tạo ra hay không."

Ngày hôm sau, trong một buổi thảo luận có tiêu đề "Phá hủy và tiêu diệt kẻ xấu: Luận điểm về sự thống trị quân sự của phương Tây", Erik Prince, người sáng lập công ty quân sự Blackwater, đã vẽ nên một bức tranh ảm đạm về tương lai của cuộc chiến ở Iran và bác bỏ sự "lạc quan" của chính quyền về một kết thúc nhanh chóng và hòa bình cho cuộc chiến.

"Chúng tôi đang đối mặt với một thách thức vô cùng khó khăn," ông nói. "Iran không có ngày độc lập vì họ chưa từng bị chinh phục kể từ thời Alexander Đại đế."

Khi cựu đặc nhiệm Hải quân Jason Redman, cũng tham gia buổi thảo luận, nói rằng Mỹ phải hoàn thành công việc ở Iran, một số người trong đám đông đã reo hò và hô vang "nước Mỹ".

Cuối buổi thảo luận, ông Prince đưa ra một lời cảnh báo.

"Tôi đồng ý, nước Mỹ là trên hết," ông nói, "nhưng tất cả những người đang reo hò, hãy chắc chắn rằng các bạn cũng tham gia và chịu trách nhiệm."

Điều đó đã nhận được tràng vỗ tay từ những người không reo hò trong đám đông.

Các cuộc thăm dò gần đây của Trung tâm Nghiên cứu Pew đã làm sáng tỏ một số vết nứt xuất hiện trong thành trì chính trị vốn vững chắc của ông Trump.

Trong số 79% đảng viên Đảng Cộng hòa tán thành cách ông Trump xử lý cuộc chiến, chỉ có 49% ủng hộ hoàn toàn. Con số này giảm xuống còn 22% trong nhóm "nghiêng" về Đảng Cộng hòa.

Khoảng cách tuổi tác cũng được thể hiện rõ trong kết quả của Pew. Trong khi 84% đảng viên Cộng hòa nói rằng họ ủng hộ cách ông Trump điều hành cuộc chiến, chỉ có 49% những người từ 18-29 tuổi cảm thấy như vậy.

Jim McLaughlin, người thăm dò dư luận của ông Trump lâu năm, cho biết các cuộc khảo sát đã phóng đại sự chia rẽ giữa những người bảo thủ - và bất kỳ sự ma căng thẳng nào trong phong trào của ông Trump đều chỉ là tạm thời.

"Chỉ là vấn đề thời gian trước khi chúng tôi quay trở lại mức giá xăng 2 USD. Điều này sẽ không kéo dài và dai dẳng đâu," ông nói. "Chúng tôi đang gặp một chút khó khăn với chiến dịch quân sự ở Iran, nhưng một khi nó kết thúc, giá cả sẽ giảm đáng kể trở lại."

Thời gian sẽ trả lời điều đó, nhưng hiện tại, vấn đề này có thể đang gióng lên hồi chuông cảnh báo cho ông Trump và Đảng Cộng hòa khi hướng tới cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ quan trọng vào tháng 11 tới.

Cử tri trẻ tuổi là một phần quan trọng trong liên minh đã giúp ông Trump trở lại Nhà Trắng năm 2024.

Và ngay cả tỷ lệ ủng hộ 80% từ Đảng Cộng hòa, dù vẫn là một con số cao, cũng có thể trở thành vấn đề nếu sự ủng hộ đó không nhiệt tình - dẫn đến mức độ hứng thú và tỷ lệ cử tri đi bầu thấp hơn trong các chiến dịch sắp tới.

Ông Trump mới đây nói rằng cuộc chiến của Mỹ ở Iran đang "kết thúc". Tối 27/3 (giờ Mỹ), ông nói rằng mình tin những người ủng hộ sẽ vẫn trung thành với ông vì họ không muốn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân, và họ thích việc Mỹ bảo vệ "một số đồng minh nhất định" - chẳng hạn như Israel và các quốc gia vùng Vịnh Ả Rập.

Nhưng chiến tranh thường diễn biến theo những cách khó lường, và chính quyền Iran, Israel cùng các đồng minh Ả Rập của Mỹ sẽ có ảnh hưởng trong những diễn biến sắp tới.

Tuy nhiên, hội nghị CPAC này cho thấy áp lực buộc tổng thống Mỹ phải tìm lối thoát khỏi cuộc xung đột đang bắt đầu gia tăng.

"Bạn phải thực sự tin rằng đây là điều đúng đắn cần làm, đặc biệt là vào thời điểm hiện tại khi chúng ta có thể đang ở ngưỡng triển khai lực lượng chiến đấu của Mỹ," cựu cố vấn Nhà Trắng Steve Bannon nói với khán giả tại hội nghị CPAC hôm 27/3.

"Đây là một cuộc tranh luận cần phải diễn ra."