Sıcak hava dalgalarıyla başa çıkmak için neler yapabilirsiniz?

Sıcak hava dalgası, bir bölgenin uzun bir süre boyunca mevsim normallerinin üzerinde sıcaklıkta olmasına denir. Fakat bu kavramın tanımı ülkeden ülkeye değişebilir. WHO'ya göre 1998-2017 yılları arasında dünya genelinde 166 binden fazla kişi sıcak hava dalgaları nedeniyle hayatını kaybetti. Riskin en yüksek olduğu gruplar ise yaşlılar, hastalar, çocuklar ve açık havada çalışanlar.

Etkisini azaltmak için neler yapabileceğinizi görmek istiyorsanız termometreyi aşağı kaydırın

Gölgede hava sıcaklığı, güneş altındakine kıyasla 15 dereceye kadar daha serin olabilir. Tenimize değerek bizi ısıtan güneş ışınlarına maruz kalmadığımız için gölgede daha serin hissederiz. İnsanların daha serin bir yere giderek bedenlerinin ısıdan kurtulmasını sağlamaları gerekir. Gölge veya klimalı bir binaya erişim son derece önemlidir.

Kolombiya'daki Medellin kentinde bisiklet yolları ve kaldırımları da kapsayan 20 kilometrelik bir "yeşil koridor" ağına çok sayıda ağaç dikildi. Bu ağaçlar kentte seyahat edenler ve sokak satıcılarına gölge sağlıyor.

Geceleri hava sıcaklığının 20 derecenin altına düşmemesi sağlık açısından risklidir. Bu durumda gündüz ısınan bedenlerimiz bu ısıdan kurtulmakta zorlanır. Bazı ülkelerde bu etkiye "tropik geceler" denir.

Çok yoğun sıcak hava dalgalarıyla karşı karşıya kalan Delhi'deki mimarlar, 16. yüzyılın inşaat tekniklerinden ilham alıyor. Jaali pencereleri ızgara şeklinde ve derin delikler içeriyor. Bu, güneş ışığının doğrudan içeri gelmesini engelleyerek binaların ısınmasını azaltıyor.

24-26 derece arasında işçi verimliliği azalmaya başlar. ILO'ya göre 33-34 derece arasındaysa işçilerin verimliliği yaklaşık yarıya düşer. Bütün meslekler bundan etkilense de en fazla risk altında bulunanlar açık havada fiziksel efor gerektiren işlerde çalışanlar. Aşırı sıcaklar güneş çarpmasına yol açabilir ve bu ölümcül olabilir. Nem, radyasyon ısısı ve rüzgar da sıcaklığın daha etkili olmasına yol açabilir.

Afrika'da bazı ülkeler, aşırı sıcaklara maruz kalan işçileri korumak için önlemler alıyor. Gabon'da işverenlerin dinlenme arası ve koruyucu ekipman sağlaması zorunlu. Mozambik'te sıcaklık 33 dereceyi geçtiğinde madenciliğe ara veriliyor. Kamerun'daysa işyerlerinde yeterli havalandırma sağlama zorunluluğu var.

Kentlerde binalar genellikle çimento, asfalt, tuğla, çelik ve cam gibi malzemelerle yapılır. Çatıları da genelde koyu renktedir. Bu yüzden ışığı soğurup ısıya çevirirler. Bunun yarattığı etkiye "kentsel ısı adası etkisi" denir. Fakat binaların çatıları beyaza boyanırsa bu etki azalabilir. Bu etkinin boyutu üzerine araştırmalar devam etse de California merkezli Berkeley Laboratuvarları'nın bir çalışması, güneş ışığının yüzde 80'ini yansıtan beyaza boyalı çatılardaki ısının, ortalama bir yaz gecesinde 31 derece daha düşük olduğunu ortaya koymuştu.

Sierra Leone'nın başkenti Freetown'daki MEER adlı STK, 'Freetown'ı Serinletin' projesiyle çatıları ayna benzeri bir malzemeyle kaplayarak iç mekan ısılarını azaltmayı hedefliyor. Bazı kent yönetimlerinin yapmaya başladığı gibi Freetown'da da, kentteki aşırı sıcaklığın yarattığı risklere karşı önlem almakla görevli bir Sıcaklık Müdürlüğü oluşturuldu.

Nem oranı, bedenlerimizin ısıyla başa çıkma yetisini etkiliyor. Terleyerek serinleriz fakat bunun için terin tenimizden havaya karışabilmesi gerekir. Havada yüksek nem varsa bu zorlaşır. Islak Ampul Sıcaklığı (WBT) adlı birim nem ve ısıyı birlikte hesaplayarak, hava durumunun insan sağlığına risk içerip içermediğini anlamamızı kolaylaştırıyor. Bu ölçüme göre uzun süreli WBT 35 derece insanların hayatta kalabileceği üst sınır olarak görülüyor. Islak Ampul Küresel Sıcaklıkları (WBGT) adlı bir diğer ölçüm yöntemiyse ısı ve neme ek olarak rüzgar hızı, güneş açısı ve bulut miktarını da hesaplamaya katıyor.

Endonezya'nın Doğu Kalimantan bölgesine yapılan bir araştırma, WBGT'nin ormansızlaşma sonucu 2,8 derece arttığını bulmuştu. Sıcak havalarda ağaçların yapraklarındaki suyun buharlaşması, ortam ısısını düşürücü bir etkiye sahip.

Yüzyıllardır sıcak ve kuru Orta Doğu çöllerinde, günlük ortalama 38 derecede yaşayan ve Arapça konuşan göçebe Bedevi halkından öğrenebileceğimiz çok şey var.

Bedevi kıyafetleri genellikle beyaz veya siyah ketenden yapılıyor. Siyah kumaş daha fazla ısı hapsetse de bol bir şekilde giyildiği için altındaki hava yükselerek dışarı çıktığı için ısı tene erişmiyor. Kafanın örtülmesi de güneş ışınlarından koruyor.

Erken uyarı sistemleri sıcak hava dalgaları sırasında insanların kendilerini ve özellikle de sağlık riski olan kişileri korumasına yardımcı oluyor. Örneğin Hindistan'da gün içi en yüksek sıcaklık iki gün üst üste 45 derecenin üzerindeyse uyarı verilebiliyor. Fakat Dünya Meteoroloji Örgütü'ne göre dünyanın yalnızca üçte birinde bu uygulama var. Örgüt, 2027'ye kadar bunun tüm dünyaya yayılması gerektiğini söylüyor.

Erken uyarı sistemleri Afrika'da da var fakat buna ayrılan kaynağın kısıtlı olması nedeniyle diğer bölgelerdeki kadar etkili olamayabiliyorlar. Dünya Meteoroloji Örgütü, dünya nüfusunun yüzde 60'ının uyarı sistemlerince kapsanmadığını söylüyor. Ruanda Meteoroloji Kurumu, sıcak hava dalgaları sırasında vatandaşlarına su içmelerini ve hastaları gözetim altında tutmalarını tavsiye ediyor.

Sıcak hava dalgaları daha sık, daha uzun ve daha yoğun hale geliyor. Orta Doğu ve Afrika'da 2100 yılında öğlen sıcaklığının 50 dereceye ulaşması bekleniyor. Hindistan Meteoroloji Kurumu ülkedeki sıcak hava dalgalarının uzunluğunun son 30 yılda üç gün arttığını ve önümüzdeki 30-40 yılda 12-18 gün daha artmasının beklendiğini belirtiyor.

Fakat dünya genelinde ülkeler ve kentler, sıcak hava dalgası kaynaklı ölümleri engellemek için gereken hazırlıklarda aynı hızda ilerlemiyor. WHO, erken uyarı sistemlerinden bina tasarımları ve sağlık sistemlerine kadar çeşitli alanlarda atılması gereken adımlar olduğunu söylüyor.

Sıcak hava dalgası, bir bölgenin uzun bir süre boyunca mevsim normallerinin üzerinde sıcaklıkta olmasına denir. Fakat bu kavramın tanımı ülkeden ülkeye değişebilir. WHO'ya göre 1998-2017 yılları arasında dünya genelinde 166 binden fazla kişi sıcak hava dalgaları nedeniyle hayatını kaybetti. Riskin en yüksek olduğu gruplar ise yaşlılar, hastalar, çocuklar ve açık havada çalışanlar.

Etkisini azaltmak için neler yapabileceğinizi görmek istiyorsanız termometreyi aşağı kaydırın

Gölgede hava sıcaklığı, güneş altındakine kıyasla 15 dereceye kadar daha serin olabilir. Tenimize değerek bizi ısıtan güneş ışınlarına maruz kalmadığımız için gölgede daha serin hissederiz. İnsanların daha serin bir yere giderek bedenlerinin ısıdan kurtulmasını sağlamaları gerekir. Gölge veya klimalı bir binaya erişim son derece önemlidir.

Birleşik Arap Emirlikleri'nin Dubai kentindeki yemek dağıtım çalışanlarına dinlenebilecekleri, su içebilecekleri, telefonlarını şarj edebilecekleri ve sağlık kontrolünden geçebilecekleri klimalı mekanlar sunuluyor. Hükümet dağıtım görevlilerinin, özellikle yazın düzenli dinlenme araları almasını istiyor.

Geceleri hava sıcaklığının 20 derecenin altına düşmemesi sağlık açısından risklidir. Bu durumda gündüz ısınan bedenlerimiz bu ısıdan kurtulmakta zorlanır. Bazı ülkelerde bu etkiye "tropik geceler" denir.

Fas mimarisinin belirgin özelliklerinden avlular, sıcak ve kuru havalarda bina içlerindeki ısıyı düşürmek için kullanılıyor. Avlular havalandırmanın yanı sıra içindeki ağaçlar ve küçük havuzlarla gölge ve serinlik sağlıyor. Kalın duvarlar da ısıyı dışarda tutumaya yardımcı oluyor. Odaların pencereleri genellikle dış cepheye değil avluya bakıyor ve bu sayede odalar da serinlik etkisinden yararlanıyor.

24-26 derece arasında işçi verimliliği azalmaya başlar. ILO'ya göre 33-34 derece arasındaysa işçilerin verimliliği yaklaşık yarıya düşer. Bütün meslekler bundan etkilense de en fazla risk altında bulunanlar açık havada fiziksel efor gerektiren işlerde çalışanlar. Aşırı sıcaklar güneş çarpmasına yol açabilir ve bu ölümcül olabilir. Nem, radyasyon ısısı ve rüzgar da sıcaklığın daha etkili olmasına yol açabilir.

İnsan Hakları İzleme Örgütü, işçi güvenliğine dair düzenlemelerin yetersiz olması nedeniyle, özellikle Körfez ülkelerindeki göçmen işçilerin aşırı sıcak ve nemli hava kaynaklı risk altında olduğunu söylüyor. Örgüt aşırı sıcaklar sırasında işe ara verme ve işçi sağlığı önlemleri alma gibi tavsiyelerde bulunuyor.

Kentlerde binalar genellikle çimento, asfalt, tuğla, çelik ve cam gibi malzemelerle yapılır. Çatıları da genelde koyu renktedir. Bu yüzden ışığı soğurup ısıya çevirirler. Bunun yarattığı etkiye "kentsel ısı adası etkisi" denir. Fakat binaların çatıları beyaza boyanırsa bu etki azalabilir. Bu etkinin boyutu üzerine araştırmalar devam etse de California merkezli Berkeley Laboratuvarları'nın bir çalışması, güneş ışığının yüzde 80'ini yansıtan beyaza boyalı çatılardaki ısının, ortalama bir yaz gecesinde 31 derece daha düşük olduğunu ortaya koymuştu.

Bir STK, Hindistan'daki Tar Çölü'nde bir gecekonduda yoksul kadınların çatılarını beyaza boyayarak evlerini serinletmesine yardımcı oldu.

Nem oranı, bedenlerimizin ısıyla başa çıkma yetisini etkiliyor. Terleyerek serinleriz fakat bunun için terin tenimizden havaya karışabilmesi gerekir. Havada yüksek nem varsa bu zorlaşır. Islak Ampul Sıcaklığı (WBT) adlı birim nem ve ısıyı birlikte hesaplayarak, hava durumunun insan sağlığına risk içerip içermediğini anlamamızı kolaylaştırıyor. Bu ölçüme göre uzun süreli WBT 35 derece insanların hayatta kalabileceği üst sınır olarak görülüyor. Islak Ampul Küresel Sıcaklıkları (WBGT) adlı bir diğer ölçüm yöntemiyse ısı ve neme ek olarak rüzgar hızı, güneş açısı ve bulut miktarını da hesaplamaya katıyor.

Kısıtlı kaynaklara sahip yerlerde uydu görüntüleri, ıslak ampul sıcaklıklarının yüksek olduğu bölgelerin tespitine yardımcı oluyor. Bilim insanları bu sayede bu bölgeleri çalışıp tahminlerde bulunabiliyor. NASA uydularından elde edilen görüntüler, Pakistan ve Basra Körfezi'nde WBT 35 derecenin dönem dönem aşıldığını gösteriyor.

Yüzyıllardır sıcak ve kuru Orta Doğu çöllerinde, günlük ortalama 38 derecede yaşayan ve Arapça konuşan göçebe Bedevi halkından öğrenebileceğimiz çok şey var.

Bedevi çadırları güneş altında da serin kalıyor. Zanaatkarlar bunun için deve veya keçi kıllarıyla dokunan bir kumaş kullanıyor. Gevşek dokuma tekniği sayesinde yün içerdeki havayı absorbe ederek dağıtıyor.

Erken uyarı sistemleri sıcak hava dalgaları sırasında insanların kendilerini ve özellikle de sağlık riski olan kişileri korumasına yardımcı oluyor. Örneğin Hindistan'da gün içi en yüksek sıcaklık iki gün üst üste 45 derecenin üzerindeyse uyarı verilebiliyor. Fakat Dünya Meteoroloji Örgütü'ne göre dünyanın yalnızca üçte birinde bu uygulama var. Örgüt, 2027'ye kadar bunun tüm dünyaya yayılması gerektiğini söylüyor.

2015'te Hindistan'ın Ahmedabad kentinde sıcak hava uyarıları geleneksel TV ve radyo yayınlarının yanı sıra WhatsApp'tan da paylaşıldı. Bu, beş yıl öncesinde gerçekleşen ölümcül bir sıcak hava dalgasının ardından hazırlanan eylem planı sayesinde mümkün oldu. Hindistan ve Pakistan'ın aşırı sıcak kaynaklı sağlık eylem planları başarılı bulunuyor.

Sıcak hava dalgaları daha sık, daha uzun ve daha yoğun hale geliyor. Orta Doğu ve Afrika'da 2100 yılında öğlen sıcaklığının 50 dereceye ulaşması bekleniyor. Hindistan Meteoroloji Kurumu ülkedeki sıcak hava dalgalarının uzunluğunun son 30 yılda üç gün arttığını ve önümüzdeki 30-40 yılda 12-18 gün daha artmasının beklendiğini belirtiyor.

Fakat dünya genelinde ülkeler ve kentler, sıcak hava dalgası kaynaklı ölümleri engellemek için gereken hazırlıklarda aynı hızda ilerlemiyor. WHO, erken uyarı sistemlerinden bina tasarımları ve sağlık sistemlerine kadar çeşitli alanlarda atılması gereken adımlar olduğunu söylüyor.

Sıcak hava dalgası, bir bölgenin uzun bir süre boyunca mevsim normallerinin üzerinde sıcaklıkta olmasına denir. Fakat bu kavramın tanımı ülkeden ülkeye değişebilir. WHO'ya göre 1998-2017 yılları arasında dünya genelinde 166 binden fazla kişi sıcak hava dalgaları nedeniyle hayatını kaybetti. Riskin en yüksek olduğu gruplar ise yaşlılar, hastalar, çocuklar ve açık havada çalışanlar.

Etkisini azaltmak için neler yapabileceğinizi görmek istiyorsanız termometreyi aşağı kaydırın

Gölgede hava sıcaklığı, güneş altındakine kıyasla 15 dereceye kadar daha serin olabilir. Tenimize değerek bizi ısıtan güneş ışınlarına maruz kalmadığımız için gölgede daha serin hissederiz. İnsanların daha serin bir yere giderek bedenlerinin ısıdan kurtulmasını sağlamaları gerekir. Gölge veya klimalı bir binaya erişim son derece önemlidir.

İspanya'nın Sevilla kentinde sıcaklıklar sık sık 40 dereceye çıkıyor. Kent yönetiminin "gölge politikasının" bir parçası olarak dar sokakların tepelerine gerilen brandalarla gölge sağlanıyor.

Geceleri hava sıcaklığının 20 derecenin altına düşmemesi sağlık açısından risklidir. Bu durumda gündüz ısınan bedenlerimiz bu ısıdan kurtulmakta zorlanır. Bazı ülkelerde bu etkiye "tropik geceler" denir.

İngiltere'de yeni düzenlemeler, büyük şehirlerdeki yeni binaların güneye bakan cephelerinde harici panjur, ısı yalıtımlı pencere veya branda zorunluluğu getiriyor. Böylece binaların klimaya ihtiyaç duymadan bu "pasif soğutma yöntemiyle" serin kalması hedefleniyor.

24-26 derece arasında işçi verimliliği azalmaya başlar. ILO'ya göre 33-34 derece arasındaysa işçilerin verimliliği yaklaşık yarıya düşer. Bütün meslekler bundan etkilense de en fazla risk altında bulunanlar açık havada fiziksel efor gerektiren işlerde çalışanlar. Aşırı sıcaklar güneş çarpmasına yol açabilir ve bu ölümcül olabilir. Nem, radyasyon ısısı ve rüzgar da sıcaklığın daha etkili olmasına yol açabilir.

Güney Afrika'da sıcak hava kaynaklı acil durum ilan edildiğinde işverenlere getirilen yükümlülükler şöyle: Ortam sıcaklığını azaltma, yıllık sağlık kontrolü yapma, işçilerin klimalı ortamlarda çalıştığından emin olma, işçilere düzenli su içmeleri gerektiğini hatırlatma, sıcaktan korunma eğitimi verme, sıcak çarpmasına karşı ilkyardım eğitimi verme.

Kentlerde binalar genellikle çimento, asfalt, tuğla, çelik ve cam gibi malzemelerle yapılır. Çatıları da genelde koyu renktedir. Bu yüzden ışığı soğurup ısıya çevirirler. Bunun yarattığı etkiye "kentsel ısı adası etkisi" denir. Fakat binaların çatıları beyaza boyanırsa bu etki azalabilir. Bu etkinin boyutu üzerine araştırmalar devam etse de California merkezli Berkeley Laboratuvarları'nın bir çalışması, güneş ışığının yüzde 80'ini yansıtan beyaza boyalı çatılardaki ısının, ortalama bir yaz gecesinde 31 derece daha düşük olduğunu ortaya koymuştu.

New York'ta 6 milyon metrekarelik katran kaplı çatı beyaza boyanırken Los Angeles'ta da asfalt yollar açık griye boyanıyor.

Nem oranı, bedenlerimizin ısıyla başa çıkma yetisini etkiliyor. Terleyerek serinleriz fakat bunun için terin tenimizden havaya karışabilmesi gerekir. Havada yüksek nem varsa bu zorlaşır. Islak Ampul Sıcaklığı (WBT) adlı birim nem ve ısıyı birlikte hesaplayarak, hava durumunun insan sağlığına risk içerip içermediğini anlamamızı kolaylaştırıyor. Bu ölçüme göre uzun süreli WBT 35 derece insanların hayatta kalabileceği üst sınır olarak görülüyor. Islak Ampul Küresel Sıcaklıkları (WBGT) adlı bir diğer ölçüm yöntemiyse ısı ve neme ek olarak rüzgar hızı, güneş açısı ve bulut miktarını da hesaplamaya katıyor.

Ülkeler sıcak havanın sağlık üzerindeki etkisini farklı şekillerde halklarına aktarıyor. ABD'de kullanılan Sıcaklık Endeksi hava sıcaklığıyla nemi dikkate alıyor. Uzmanlarsa çalışma alanı koşullarının ölçülmesi için WBGT yöntemini tavsiye ediyor.

Yüzyıllardır sıcak ve kuru Orta Doğu çöllerinde, günlük ortalama 38 derecede yaşayan ve Arapça konuşan göçebe Bedevi halkından öğrenebileceğimiz çok şey var.

Bedevi kıyafetleri genellikle beyaz veya siyah ketenden yapılıyor. Siyah kumaş daha fazla ısı hapsetse de bol bir şekilde giyildiği için altındaki hava yükselerek dışarı çıktığı için ısı tene erişmiyor. Kafanın örtülmesi de güneş ışınlarından koruyor.

Erken uyarı sistemleri sıcak hava dalgaları sırasında insanların kendilerini ve özellikle de sağlık riski olan kişileri korumasına yardımcı oluyor. Örneğin Hindistan'da gün içi en yüksek sıcaklık iki gün üst üste 45 derecenin üzerindeyse uyarı verilebiliyor. Fakat Dünya Meteoroloji Örgütü'ne göre dünyanın yalnızca üçte birinde bu uygulama var. Örgüt, 2027'ye kadar bunun tüm dünyaya yayılması gerektiğini söylüyor.

New York'ta insanların tehlikeli hava koşulları sırasında bünyeleri zayıf hemşehrilerini kontrol edip onlara yardımcı olması için 'Ahbap Ol' projesi başlatıldı.

Sıcak hava dalgaları daha sık, daha uzun ve daha yoğun hale geliyor. Orta Doğu ve Afrika'da 2100 yılında öğlen sıcaklığının 50 dereceye ulaşması bekleniyor. Hindistan Meteoroloji Kurumu ülkedeki sıcak hava dalgalarının uzunluğunun son 30 yılda üç gün arttığını ve önümüzdeki 30-40 yılda 12-18 gün daha artmasının beklendiğini belirtiyor.

Fakat dünya genelinde ülkeler ve kentler, sıcak hava dalgası kaynaklı ölümleri engellemek için gereken hazırlıklarda aynı hızda ilerlemiyor. WHO, erken uyarı sistemlerinden bina tasarımları ve sağlık sistemlerine kadar çeşitli alanlarda atılması gereken adımlar olduğunu söylüyor.

Sıcak hava dalgası, bir bölgenin uzun bir süre boyunca mevsim normallerinin üzerinde sıcaklıkta olmasına denir. Fakat bu kavramın tanımı ülkeden ülkeye değişebilir. WHO'ya göre 1998-2017 yılları arasında dünya genelinde 166 binden fazla kişi sıcak hava dalgaları nedeniyle hayatını kaybetti. Riskin en yüksek olduğu gruplar ise yaşlılar, hastalar, çocuklar ve açık havada çalışanlar.

Etkisini azaltmak için neler yapabileceğinizi görmek istiyorsanız termometreyi aşağı kaydırın

Gölgede hava sıcaklığı, güneş altındakine kıyasla 15 dereceye kadar daha serin olabilir. Tenimize değerek bizi ısıtan güneş ışınlarına maruz kalmadığımız için gölgede daha serin hissederiz. İnsanların daha serin bir yere giderek bedenlerinin ısıdan kurtulmasını sağlamaları gerekir. Gölge veya klimalı bir binaya erişim son derece önemlidir.

Kanada'nın Toronto kentinde kliması olmayan insanlar için geçici serinleme merkezleri kuruldu. Bu merkezlerin konumları internetten bulunabiliyor. Aynı sitede kütüphane, hastane, toplum merkezi, park ve havuz gibi serin binaların olduğu yerler de işaretli.

Geceleri hava sıcaklığının 20 derecenin altına düşmemesi sağlık açısından risklidir. Bu durumda gündüz ısınan bedenlerimiz bu ısıdan kurtulmakta zorlanır. Bazı ülkelerde bu etkiye "tropik geceler" denir.

Japonya'daki araştırmacılar geleneksel Japon mimarisinde kullanılan sazdan yapılmış çatıların klima ihtiyacını azalttığını söylüyor. Bu tür "pasif soğutma" yöntemleri binanın şekli, malzemesi, gölge miktarı ve cephesini de dikkate alarak içerdeki havanın serin kalmasını sağlıyor.

24-26 derece arasında işçi verimliliği azalmaya başlar. ILO'ya göre 33-34 derece arasındaysa işçilerin verimliliği yaklaşık yarıya düşer. Bütün meslekler bundan etkilense de en fazla risk altında bulunanlar açık havada fiziksel efor gerektiren işlerde çalışanlar. Aşırı sıcaklar güneş çarpmasına yol açabilir ve bu ölümcül olabilir. Nem, radyasyon ısısı ve rüzgar da sıcaklığın daha etkili olmasına yol açabilir.

İngiltere'de 500 bin üyesi bulunan GMB sendikası 25 derecenin, çalışma koşulları için bir yasal sınır olarak kabul edilmesini ve sıcak hava dalgaları sırasında çalışanlara esnek kıyafet kuralları, suya erişim, daha fazla mola ve serinleme imkanı sunulmasını talep ediyor.

Kentlerde binalar genellikle çimento, asfalt, tuğla, çelik ve cam gibi malzemelerle yapılır. Çatıları da genelde koyu renktedir. Bu yüzden ışığı soğurup ısıya çevirirler. Bunun yarattığı etkiye "kentsel ısı adası etkisi" denir. Fakat binaların çatıları beyaza boyanırsa bu etki azalabilir. Bu etkinin boyutu üzerine araştırmalar devam etse de California merkezli Berkeley Laboratuvarları'nın bir çalışması, güneş ışığının yüzde 80'ini yansıtan beyaza boyalı çatılardaki ısının, ortalama bir yaz gecesinde 31 derece daha düşük olduğunu ortaya koymuştu.

Kanada'da yapılan bir araştırma beyaz çatıların yazın ısıyı geri yansıtırken kışın da aynı özellikleri nedeniyle ısınma harcamalarını artırma ihtimali olduğunu buldu.

Nem oranı, bedenlerimizin ısıyla başa çıkma yetisini etkiliyor. Terleyerek serinleriz fakat bunun için terin tenimizden havaya karışabilmesi gerekir. Havada yüksek nem varsa bu zorlaşır. Islak Ampul Sıcaklığı (WBT) adlı birim nem ve ısıyı birlikte hesaplayarak, hava durumunun insan sağlığına risk içerip içermediğini anlamamızı kolaylaştırıyor. Bu ölçüme göre uzun süreli WBT 35 derece insanların hayatta kalabileceği üst sınır olarak görülüyor. Islak Ampul Küresel Sıcaklıkları (WBGT) adlı bir diğer ölçüm yöntemiyse ısı ve neme ek olarak rüzgar hızı, güneş açısı ve bulut miktarını da hesaplamaya katıyor.

Ülkeler sıcak havanın sağlık üzerindeki etkisini farklı şekillerde halklarına aktarıyor. ABD'de kullanılan Sıcaklık Endeksi hava sıcaklığıyla nemi dikkate alıyor. Uzmanlarsa çalışma alanı koşullarının ölçülmesi için WBGT yöntemini tavsiye ediyor.

Yüzyıllardır sıcak ve kuru Orta Doğu çöllerinde, günlük ortalama 38 derecede yaşayan ve Arapça konuşan göçebe Bedevi halkından öğrenebileceğimiz çok şey var.

Bedevi kıyafetleri genellikle beyaz veya siyah ketenden yapılıyor. Siyah kumaş daha fazla ısı hapsetse de bol bir şekilde giyildiği için altındaki hava yükselerek dışarı çıktığı için ısı tene erişmiyor. Kafanın örtülmesi de güneş ışınlarından koruyor.

Erken uyarı sistemleri sıcak hava dalgaları sırasında insanların kendilerini ve özellikle de sağlık riski olan kişileri korumasına yardımcı oluyor. Örneğin Hindistan'da gün içi en yüksek sıcaklık iki gün üst üste 45 derecenin üzerindeyse uyarı verilebiliyor. Fakat Dünya Meteoroloji Örgütü'ne göre dünyanın yalnızca üçte birinde bu uygulama var. Örgüt, 2027'ye kadar bunun tüm dünyaya yayılması gerektiğini söylüyor.

Güney Kore'de 1994 yılındaki bir sıcak hava dalgası Seul kentinde 800'den fazla kişinin ölümüne yol açtı. Kent yönetimi bunun ardından sıcak hava dalgaları sırasında sıcaklık iki gün üst üste 33 dereceyi aştığında halka tavsiyeler verme, yeşil alanlarını genişletme ve klimaya erişimi olmayan yoksullar için serinleme merkezleri kurma gibi kararlar aldı.

Sıcak hava dalgaları daha sık, daha uzun ve daha yoğun hale geliyor. Orta Doğu ve Afrika'da 2100 yılında öğlen sıcaklığının 50 dereceye ulaşması bekleniyor. Hindistan Meteoroloji Kurumu ülkedeki sıcak hava dalgalarının uzunluğunun son 30 yılda üç gün arttığını ve önümüzdeki 30-40 yılda 12-18 gün daha artmasının beklendiğini belirtiyor.

Fakat dünya genelinde ülkeler ve kentler, sıcak hava dalgası kaynaklı ölümleri engellemek için gereken hazırlıklarda aynı hızda ilerlemiyor. WHO, erken uyarı sistemlerinden bina tasarımları ve sağlık sistemlerine kadar çeşitli alanlarda atılması gereken adımlar olduğunu söylüyor.

Sıcak hava dalgası, bir bölgenin uzun bir süre boyunca mevsim normallerinin üzerinde sıcaklıkta olmasına denir. Fakat bu kavramın tanımı ülkeden ülkeye değişebilir. WHO'ya göre 1998-2017 yılları arasında dünya genelinde 166 binden fazla kişi sıcak hava dalgaları nedeniyle hayatını kaybetti. Riskin en yüksek olduğu gruplar ise yaşlılar, hastalar, çocuklar ve açık havada çalışanlar.

Etkisini azaltmak için neler yapabileceğinizi görmek istiyorsanız termometreyi aşağı kaydırın

Gölgede hava sıcaklığı, güneş altındakine kıyasla 15 dereceye kadar daha serin olabilir. Tenimize değerek bizi ısıtan güneş ışınlarına maruz kalmadığımız için gölgede daha serin hissederiz. İnsanların daha serin bir yere giderek bedenlerinin ısıdan kurtulmasını sağlamaları gerekir. Gölge veya klimalı bir binaya erişim son derece önemlidir.

Norveç'in Svalbard Adası'nda 20 Nisan ile 22 Ağustos arasında güneş hiç batmıyor. Bu bölgede bulunanlara yüksek kaliteli ultraviyole filtreli güneş gözlükleri kullanmaları tavsiye ediliyor. Kutup bölgelerinde ultraviyole ışınları güçlü bir şekilde yansıdığı için bulutlu havalarda bile bu gözlüklerin kullanılması öneriliyor.

Geceleri hava sıcaklığının 20 derecenin altına düşmemesi sağlık açısından risklidir. Bu durumda gündüz ısınan bedenlerimiz bu ısıdan kurtulmakta zorlanır. Bazı ülkelerde bu etkiye "tropik geceler" denir.

Burada sıcaklığın 20 derecenin altına düşmediği "tropik geceler" yaşamanız pek olası değil fakat diğer iklimlerde yüksek gece sıcaklıkları sağlık riski yaratıyor.

24-26 derece arasında işçi verimliliği azalmaya başlar. ILO'ya göre 33-34 derece arasındaysa işçilerin verimliliği yaklaşık yarıya düşer. Bütün meslekler bundan etkilense de en fazla risk altında bulunanlar açık havada fiziksel efor gerektiren işlerde çalışanlar. Aşırı sıcaklar güneş çarpmasına yol açabilir ve bu ölümcül olabilir. Nem, radyasyon ısısı ve rüzgar da sıcaklığın daha etkili olmasına yol açabilir.

Sibirya'da orman yangınları yaygındır. Fakat 2020'de normalin çok üstünde seyreden sıcaklıklar, şimşek fırtınaları ve rüzgarlar nedeniyle acil durum ilan edildi. Yangınlar Belçika büyüklüğünde bir alanı etkiledi.

Kentlerde binalar genellikle çimento, asfalt, tuğla, çelik ve cam gibi malzemelerle yapılır. Çatıları da genelde koyu renktedir. Bu yüzden ışığı soğurup ısıya çevirirler. Bunun yarattığı etkiye "kentsel ısı adası etkisi" denir. Fakat binaların çatıları beyaza boyanırsa bu etki azalabilir. Bu etkinin boyutu üzerine araştırmalar devam etse de California merkezli Berkeley Laboratuvarları'nın bir çalışması, güneş ışığının yüzde 80'ini yansıtan beyaza boyalı çatılardaki ısının, ortalama bir yaz gecesinde 31 derece daha düşük olduğunu ortaya koymuştu.

Kanada'da yapılan bir araştırma beyaz çatıların yazın ısıyı geri yansıtırken kışın da aynı özellikleri nedeniyle ısınma harcamalarını artırma ihtimali olduğunu buldu.

Nem oranı, bedenlerimizin ısıyla başa çıkma yetisini etkiliyor. Terleyerek serinleriz fakat bunun için terin tenimizden havaya karışabilmesi gerekir. Havada yüksek nem varsa bu zorlaşır. Islak Ampul Sıcaklığı (WBT) adlı birim nem ve ısıyı birlikte hesaplayarak, hava durumunun insan sağlığına risk içerip içermediğini anlamamızı kolaylaştırıyor. Bu ölçüme göre uzun süreli WBT 35 derece insanların hayatta kalabileceği üst sınır olarak görülüyor. Islak Ampul Küresel Sıcaklıkları (WBGT) adlı bir diğer ölçüm yöntemiyse ısı ve neme ek olarak rüzgar hızı, güneş açısı ve bulut miktarını da hesaplamaya katıyor.

Ülkeler sıcak havanın sağlık üzerindeki etkisini farklı şekillerde halklarına aktarıyor. ABD'de kullanılan Sıcaklık Endeksi hava sıcaklığıyla nemi dikkate alıyor. Uzmanlarsa çalışma alanı koşullarının ölçülmesi için WBGT yöntemini tavsiye ediyor.

Yüzyıllardır sıcak ve kuru Orta Doğu çöllerinde, günlük ortalama 38 derecede yaşayan ve Arapça konuşan göçebe Bedevi halkından öğrenebileceğimiz çok şey var.

Bedevi kıyafetleri genellikle beyaz veya siyah ketenden yapılıyor. Siyah kumaş daha fazla ısı hapsetse de bol bir şekilde giyildiği için altındaki hava yükselerek dışarı çıktığı için ısı tene erişmiyor. Kafanın örtülmesi de güneş ışınlarından koruyor.

Erken uyarı sistemleri sıcak hava dalgaları sırasında insanların kendilerini ve özellikle de sağlık riski olan kişileri korumasına yardımcı oluyor. Örneğin Hindistan'da gün içi en yüksek sıcaklık iki gün üst üste 45 derecenin üzerindeyse uyarı verilebiliyor. Fakat Dünya Meteoroloji Örgütü'ne göre dünyanın yalnızca üçte birinde bu uygulama var. Örgüt, 2027'ye kadar bunun tüm dünyaya yayılması gerektiğini söylüyor.

Nüfusun az olduğu kutup bölgelerindeki sıcak hava dalgaları da takip ediliyor. Bunun nedeniyse, buradaki hava durumlarının dünyanın geri kalanını da etkilemesi. Grönland'daki buzullar çok hızlı eriyor ve bu da deniz seviyesini doğrudan etkiliyor. Kuzey Yarımküre'de sıcaklıkların ortalamanın üstüne çıkması kutuplardaki buzulları da etkiliyor. Arktik bölgesinin 1979'dan bu yana dünyanın geri kalanından dört kat hızlı ısındığı tahmin ediliyor.

Sıcak hava dalgaları daha sık, daha uzun ve daha yoğun hale geliyor. Orta Doğu ve Afrika'da 2100 yılında öğlen sıcaklığının 50 dereceye ulaşması bekleniyor. Hindistan Meteoroloji Kurumu ülkedeki sıcak hava dalgalarının uzunluğunun son 30 yılda üç gün arttığını ve önümüzdeki 30-40 yılda 12-18 gün daha artmasının beklendiğini belirtiyor.

Fakat dünya genelinde ülkeler ve kentler, sıcak hava dalgası kaynaklı ölümleri engellemek için gereken hazırlıklarda aynı hızda ilerlemiyor. WHO, erken uyarı sistemlerinden bina tasarımları ve sağlık sistemlerine kadar çeşitli alanlarda atılması gereken adımlar olduğunu söylüyor.