12 maddelik çerçeve yasada neler yer alıyor?

PKK, 11 Temmuz 2025 tarihinde Irak'ın kuzeyindeki Süleymaniye'de silahlarını bırakıyor ve imha ediyor.

Kaynak, Anadolu/ Getty Images

Fotoğraf altı yazısı, PKK, 11 Temmuz 2025 tarihinde Irak'ın kuzeyindeki Süleymaniye'de sembolik bir törenle silah bıraktı
    • Yazan, Ayşe Sayın
    • Bildirdiği yer, Ankara
  • Yayın tarihi
  • Okuma süresi 2 dk

"Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi" TBMM Genel Kurulu'nda görüşülmesinin ardından 467 oyla kabul edildi.

"Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi" başlığıyla TBMM Başkanlığı'na sunulacak teklif, yürürlük maddeleri dahil 12 maddeden oluşuyor.

Oylamada 87 ret ve yedi çekimser oy kullanıldı.

12 maddelik yasanın, yeni çözüm sürecinin hukuki altyapısını oluşturması öngörülüyor.

Başvuru süresi 6 ay

Teklif, yürürlük maddeleri dahil 12 maddeden oluşuyor.

Geçici nitelikteki düzenlemeden yararlanmak isteyenlerin, kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren 6 ay içinde başvuru yapmaları gerekecek.

Bu sürenin sonunda başvuru hakkı sona erecek.

Sürenin uzatılması ise ancak yeni bir kanunla mümkün olabilecek.

Başvurular bireysel olacak ve her kişi için ayrı değerlendirme yapılacak.

Düzenleme; Avrupa'daki örgüt mensupları, dağ kadrosu ya da cezaevindekiler şeklinde değil; hakkında soruşturma bulunanlar, kovuşturması devam edenler, hükümlü olanlar ve devlete kendiliğinden başvuranlar şeklinde sınıflandırılıyor.

PKK ismen yazıldı

Teklifte dikkat çeken en önemli düzenlemelerden biri de kapsam maddesi oldu.

Kapsama başka örgütlerin girmemesi için "silah bırakan, kendini fesheden örgüt" gibi genel ifadeler yerine "PKK, KCK ve bağlı yapılanmalar ile ilişkili örgütler" ifadesi yasanın kapsamında net olarak tanımlanacak.

Teyit-tespit mekanizması için 8 üyeli özel kurul

Edinilen bilgiye göre yasanın uygulanması ve denetiminden sorumlu bir kurul oluşturulacak.

Cumhurbaşkanı yardımcısı başkanlığında, teyit ve tespitle ilgili oluşturulacak "Değerlendirme ve Koordinasyon Kurulu" sekiz üyeden oluşacak.

Kurulda Cumhurbaşkanı Yardımcısı, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, MİT Başkanı ve Adalet, İçişleri, Aile ve Sosyal Hizmetler, Milli Savunma ve Çalışma Bakanları yer alacak.

Meclis'te İzleme Kurulu oluşturulacak

Yasa ile TBMM bünyesinde ayrıca İzleme Kurulu oluşturulacak.

Kurulun kimlerden oluşacağına TBMM Başkanı karar verecek.

Kanunla kurulacak komisyon, Meclis İçtüzüğü hükümlerine tabi olmayacak.

Siyasete dönüş otomatik olmayacak

Örgüt üyelerinden üç yıl süreyle herhangi bir suça karışmayanlar için siyaset yapma yolu açık tutuluyor.

Ancak yasadan yararlananların siyasete dönüşü otomatik değil, "Değerlendirme ve Koordinasyon Kurulu"nun uygun görüşüne bağlı olacak.

Gerekli koşulları sağlayanlarla ilgili kurulun uygun görüş bildirmesi halinde dosya ilgili mahkemeye gönderilecek ve "memnu hakların iadesi"ne benzer bir yöntemle siyasi yasağın kaldırılması söz konusu olabilecek.

Yeni soruşturma için de kurul izni

Yasadan yararlananlar hakkında yeni bir terör soruşturması açılabilmesi de kurul kararına bırakılıyor.

Buna göre yasanın yürürlüğe girmesinden sonra örgüt üyeleri hakkında aynı kapsamda soruşturma açılabilmesi de kurul kararına bağlanacak.

Bazı suçlar ve Öcalan kapsam dışında

Teklif örgüt mensuplarına af öngörmüyor, ancak ceza erteleme ve örgüt suçlarının düşmesi yolunu açıyor.

Ancak adam öldürme, cinsel saldırı gibi ağır suç işleyenler yasa kapsamı dışında tutulacak.

2005 yılından önce ağırlaştırılmış müebbet cezası alanlar veya ağırlaştırılmış müebbet yükümlülüğü doğuran suçlar yasa kapsamı dışında tutulacak.

Böylece PKK lideri Abdullah Öcalan'ın yasadan yararlanmasının önü kesiliyor.

Örgüt suçları kapsamında 15 yılın altındaki suçlarda beş yıl, 15 yılın üzerindeki suçlarda ise 10 yıl ceza ertelemesi öngörülüyor.

Bu sürelerin sonunda gerekli şartların yerine getirilmesi hâlinde cezanın düşmesi öngörülüyor.