Trump: İran 'gerçek anlaşmaya' uyana dek ABD güçleri bölgede kalacak
Kaynak, Tom Williams/CQ-Roll Call, Inc via Getty Images
- Yazan, BBC News Türkçe
- Unvan, Londra
- Okuma süresi 3 dk
ABD Başkanı Donald Trump, İran'a yeniden sert bir uyarıda bulunarak, "gerçek anlaşma"nın uygulanmaması halinde daha önce görülmemiş ölçekte askeri güç kullanılacağını söyledi.
Trump, sosyal medya platformu Truth Social'da yaptığı paylaşımda, ABD'nin İran ve çevresindeki askeri varlığını sürdüreceğini belirtti.
Açıklamada, anlaşmaya uyulmaması durumunda "ateşin başlayacağı" ve bunun "daha büyük ve daha güçlü" olacağı ifade edildi.
ABD Başkanı ayrıca, anlaşmanın nükleer silahların engellenmesini ve Hürmüz Boğazı'nın açık ve güvenli kalmasını içerdiğini vurguladı.
Tahran'ın sunduğu ateşkes teklifinde İran'ın yanı sıra Irak, Yemen ve Lübnan'da da çatışmaların sona erdirilmesi yer alıyor.
İsrail ve Washington ise ateşkesin Lübnan'ı kapsadığını reddetti.
Ateşkes açıklamasından sonra İsrail ordusu, Lübnan'da Hizbullah'a ait olduğunu öne sürdüğü 100'den fazla komuta merkezi ve askeri hedefi 10 dakikada vurduğunu bildirdi.
Hizbullah da buna misilleme olarak İsrail'in kuzeyine roket fırlattığını duyurdu.
İran Devrim Muhafızları, İsrail'in Lübnan'a saldırmaya devam etmesi halinde "pişmanlık uyandıracak bir yanıt" vereceğini ifade etti.
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, İran'ın 10 maddelik önerisinin üç maddesinin "açık ve net şekilde ihlal edildiğini", bu koşullarda "ikili bir ateşkes ya da müzakerelerin" "mantıksız" olduğunu söyledi.
BM Genel Sekreteri António Guterres, Lübnan'da devam eden çatışmaların iki haftalık ateşkese "ciddi bir risk" oluşturduğunu belirtti.
Trump ne dedi?
Trump paylaşımında şu ifadeleri kullandı:
"Ek mühimmat, silahlar ve gerekli olan her şeyle birlikte tüm ABD gemileri, uçakları ve askeri personeli, zaten büyük ölçüde zayıflatılmış bir düşmanın ölümcül şekilde etkisiz hale getirilmesi için İran'da ve çevresinde konuşlu kalmaya devam edecek. Varılan GERÇEK ANLAŞMA tamamen uygulanana kadar bu durum sürecek.
"Herhangi bir nedenle uygulanmazsa, ki bu pek olası değil, o zaman 'ateş başlar' ve bu, daha önce kimsenin görmediği kadar büyük, daha iyi ve daha güçlü olur.
"Bu uzun zaman önce kararlaştırıldı ve aksini iddia eden tüm sahte söylemlere rağmen - NÜKLEER SİLAH YOK ve Hürmüz Boğazı AÇIK ve GÜVENLİ olacak. Bu arada harika ordumuz hazırlanıyor ve dinleniyor; hatta bir sonraki hamlesini sabırsızlıkla bekliyor. AMERİKA GERİ DÖNDÜ!"
ABD ile İran arasında varılan iki haftalık ateşkese ilişkin çelişkili açıklamalar geliyor.
Anlaşmazlıklar, ortaya çıkan 10 maddelik planın farklı versiyonları etrafında yoğunlaşıyor.
Trump, "gerçek anlaşma" olarak adlandırdığı çerçevede ne istediğini açıkça ortaya koydu ve "NÜKLEER SİLAH YOK ve Hürmüz Boğazı AÇIK ve GÜVENLİ olacak" dedi.
İran tarafında ise birkaç farklı versiyon bulunuyor.
İran devlet medyası, İran, Irak, Yemen ve Lübnan'da çatışmaların sona erdirilmesini, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını ve ABD'nin yaptırımları kaldırmasına tam bağlılığı içeren bir plan yayımladı.
Daha sonra İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi'nin 10 maddelik planı ortaya çıktı ve buna uranyum zenginleştirme ile Tahran'ın Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünü sürdürmesi eklendi.
Zenginleştirmeye ilişkin talepler, güvenlik konseyinin açıklamasının İngilizce çevirisinden daha sonra çıkarıldı.
Trump'ın paylaşımında ateşkesin Lübnan'ı kapsadığına dair herhangi bir ifade yer almadı; bu da ateşkes anlaşmasının şartlarına ilişkin başlıca tartışma noktalarından biri olmayı sürdürüyor.
