ቀጥታ, መጥቃዕቲ ኢራን ይገድድ፡ መጻረዪ ነዳዲ እስራኤል ይነድድ፡ ትራምፕ ተስፋን መጠንቀቕታን ይሰድድ

ቀጥታዊ ሸፈነ

1. ቅድሚ 9 ሰዓታትንኲባ ንምርዳእ ዝተበገሰት መርከብ ሩስያ ናብታ ደሴት ትጽጋዕ ኣላ

   

   ምንጪ ስእሊ, Reuters

   ናብታ ኣብ ጸልማት ትርከብ ኲባ ነዳዲ ንምብጻሕ ዝተበገሰት መርከብ ሩስያ ኣብ ማያት እታ ሃገር ከምዝበጽሐት ተፈሊጡ።

   እታ "ህጹጽ ሰብኣዊ ጽዕነት" ነዳዲ ዝሓዘት መርከብ፡ ዝኾነት ሃገር ናብ ኲባ ነዳዲ ክትልእኽ ከምእትኽእል ፕረዚደንት ኣመሪካ ድሕሪ ምግላጹ'ያ ናብታ ሃገር ትጽጋዕ ዘላ።

   እዛ ኣስታት 100,000 ነዳዲ ከምዝጸዓነት ዝንገረላ ዘሎ 'ኣናቶሊ ኮሎድኪን' ዝተባህለት መርከብ ነቲ ኣብታ ነዳዲ ተሓሪሙዋ ዘሎ ኲባ ተፈጢሩ ዘሎ ከቢድ ቅልውላው ከተቃልል ትጽቢት ይግበረላ።

   ካብ ዝሓለፈ ወርሒ ጥሪ ጀሚሩ ናብታ ዴሳዊት ደሴት ነዳዲ ዝብሃል ኣይኣተወን።

   ቀንዲ ምንጪ ነዳዲ ኲባ ቨነዙዌል'ኳ እንተነበረት፡ ብ3 ጥሪ ናይዚ ዓመት ፕረዚደንት እታ ሃገር ዝነበረ ኒኮላስ ማዱሮ በቲ ዶናልድ ትራምፕ ዝኣዘዞ ወተሃደራዊ ስርሒት ተመንዚዑ ድሕሪ ምውሳዱ ናብታ ደሴት ዝኸይድ ዝነበረ ቀረብ ደው ኢሉ።

   ትራምፕ፡ ኣብ ልዕሊ ናብ ኲባ ነዳዲ ዝልእካ ሃገራት'ውን ቀረጽ ከንብር ከምዝኽእል ምጠንቃቑ'ውን ንኩነታት እታ ደሴት ኣግዲድዎ'ዩ።

   ብሰንኪ'ዚ፡ ኤለክትሪሲቲ ምሉእ ብምሉእ ዝጠፍኣሉ ኩነታት ከምዝተፈጥረን፡ ተቓውሞታት ከምዘስዓበን ይፍለጥ።

   ሚኒስተር ጸዓት ሩስያ ብዛዕባ'ቲ ኩነታት ኣመልኪቱ ኣብ ዝሃቦ መብርሂ፡ "ጸቕጢ እገዳ" ዘንቀሎ ጸገም ከምዝተፈጥረላ ብምግላጽ "ስለዚ ድማ ኢና ኣብዚ እዋን'ዚ ሰብኣዊ ቀረብ ናብ ኲባ ንሰድድ ዘለና" ክብል ተዛሪቡ።

2. 30 መጋቢት 2026ዒላማ ሚሳይላት ዝኾነ መጻረዪ ነዳዲ እስራኤል ሎሚ'ውን ጉድኣት ወሪዱዎ

   

   ምንጪ ስእሊ, Reuters

   ኣብ ወደባዊት ከተማ ሃይፋ ዝርከብ መጻረዪ ነዳዲ እስራኤል ብናይ ሚሳይል መጥቃዕቲ ጉድኣት ወሪዱዎ ኣሎ።

   ሰብመዚ መጥፋእቲ ሓዊን ህጹጽ ረዲኤትን እታ ሃገር ከምዝበልዎ፡ ሓደ ፋብሪካን ናይ ነዳዲ ገንእን ብፍንጫል ናይቲ ብጸረ-ኣየር እስራኤል ዝተጠልፈን ሚሳይል ተሃሪሙ።

   ኣብ ሰብ ዝወረደ ጉድኣት ከምዘይነበረ ዝሓበሩ እቶም ሰብመዚ፡ እቲ ባርዕ ናብ ካልእ ከባቢ ከይላባዕ ይሰርሑ ምንባሮም ሮይተርስ ሓቢሩ። ሃለዋቶም ዘይተረኽበ ሰባት ከይህልዎ ሃሰስ ይብሉ ከምዘለዉ'ውን እቶም ሰብመዚ ጠቒሶም።

   እቲ ሚሳይል ካበይ ከምዝተወንጨፈ'ኳ ዛጊት ብንጹር እንተዘይተፈልጠ ሚሳይላትን ኢራንን ሕዝቦላህን ንሰሜናዊ እስራኤል ዒላማታት ክገብር ምጽንሑ ይፍለጥ።

   ቅድሚ ሓደ ሰሙን'ውን ኣብታ ወደብ ዝርከብ መጻረዪ ነዳዲ ግዳይ ተመሳሳሊ መጥቃዕቲ ኢራን ኮይኑ ምንባሩ ይዝከር።

3. 30 መጋቢት 2026ሩስያ ብሪጣንያውያን ዲፕሎማሰኛታት ምብራር ትቕጽል

   

   ምንጪ ስእሊ, ullstein bild via Getty Images

   ሩስያ፡ ሕነኣ ንምፍዳይ ንሓደ ብስለያ ዝኸሰሰቶ ብሪጣንያዊ ዲፕሎማሰኛ ካብታ ሃገር ክወጽእ ኣዚዛ።

   ፈደራላዊ ትካል ጸጥታ ሩስያ (ኤፍ-ኤስ-ቢ) ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ እቲ ስሙ ብወግዒ ዘይተጠቕሰ ዲፕሎማሰኛ ናይ ሓሶት ሓበሬታ ብምሃብ ናብታ ሃገር ከምዝኣተወ ይኸስስ።

   እቲ ብሪጣንያዊ፡ ዝተዋህቦ ናይ ዲፕሎማሲ ፍቓድ ብምስራዝ ኣብ ውሽጢ ክልተ ሰሙን ክወጽእ'ዩ ተኣዚዙ ዘሎ።

   ኣፈኛ ክፍሊ ጉዳያት ወጻኢ ብሪጣንያ፡ ነቲ ክሲ 'ፍጹም ትርጉም ኣልቦ" ክብል ብምጻግ፡ ሩስያ "ኣብ ልዕሊ ብሪጣንያውያን ዲፕሎማሰኛታት "ደፋርን ዝተወሃሃደን ወፍሪ ምስርጣይ" ተካይድ ኣላ ክብል ብወገኑ ከሲሱ'ሎ።

   ኲናት ዩክረይን ኣብ 2022 ድሕሪ ምውልዑ፡ ክልቲአን ሃገራት ኣብ ዝተፈላለየ እዋናት ዲፕሎማሰኛታተን ከባርራ ምጽንሐን ይፍለጥ።

   ለንደን ነቲ ሞስኮ ኣብ ልዕሊ ዩክረይን ዝኣወጀቶ ኲናት ብምቅዋም፡ ንኪቭ ዝለዓለ ወተሃደራዊ ደገፍ ካብ ዝህባ ዘለዋ ሃገራት ኣውሮጳ ኮይና'ላ። እዚ ድማ ንቤተመንግስቲ ክረምሊን ዘቐየመ ጉዳይ እዩ።

4. 30 መጋቢት 2026ኣብ ልዕሊ ሓይሊ ኣየር ዒራቕ መጥቃዕቲ ሚሳይል ተፈጺሙ

   

   ምንጪ ስእሊ, Iraqi Ministry of Defence

   ምኒስትሪ ምክልኻል ዒራቕ፡ ኣብ ሓይሊ ኣየር መሓመድ ዓላ ዝዓለበ ሚሳይል፡ ነፋሪት ውግእ ዒራቕ ከም ዘዕነወ ገሊጹ።

   ኣብቲ ኣብ ጥቓ ዓለማዊ መዓርፎ ነፈርቲ ባቕዳድ፡ ብኣቈጻጽራ እታ ሃገር ሰዓት 01፡55 ዝተፈጸመ መጥቃዕቲ፡ ኣብ ልዕሊ ህይወት ዘብጽሖ ጕድኣት ከም ዘየሎ ተገሊጹ።

   ምኒስትሪ ምክልኻል ዒራቕ ኣብ መርበብ ሓበሬታኡ ኣብ ዘውጽኦ ሓድሽ ሓበሬታ፡ ነቲ "ንወተሃደራዊ ትካልን ዓቕሚ ምክልኻሉን ዒላማ ዝገበረ ፈራሕን ገበናውን ተግባር፡" ክብል ኮኒንዎ።

   ኣቐዲሙ፡ ሰራዊት ዓረብ ሶርያ፡ ኣብ ከባቢ ዶብ ዒራቕ ኣብ ዝርከብ ሓያሎ ወተሃደራዊ ነቝጣ ብድሮን ዝተፈጸመ ሰፊሕ መጥቃዕቲ ከም ዝዓገቶ መንግስታዊ ማዕከን ዜና እታ ሃገር ሓቢሩ።

5. 30 መጋቢት 2026ንደሴት ካርግ ምቍፅፃር፡ ንዕጫ መፃብቦ ሆርሙዝ ኣይክቕይሮን

   

   ምንጪ ስእሊ, GET

   ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ፡ "ኣብ ኢራን ዘሎ ነዳዲ ከግዕዞ" ከም ዝደሊ ይዛረብ ኣሎ።

   ከምቲ ኣመሪካ ኣብ ጥሪ ንፕረዚደንት ቬንዙወላ ኒኮላስ ማዱሮ ካብ ስልጣኑ ምስ ኣለየቶ ዝገበረቶ ማለቱ እዩ።

   ትራምፕ ንጋዜጣ ፋይናንሻል ታይምስ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ኣመሪካ ነዚ ክትገብር እትኽእል፡ ነታ ማእከል 90 ሚእታዊት ሰደድ ነዳዲ ኢራን ዝዀነት፡ ኣብ ወሽመጥ ፋርስ እትርከብ ደሴት ካርግ ብምቍፅፃር እዩ።

   ደሴት ካርግ ምቍፅፃር ይከኣል ይኸውን፣ እንተዀነ ግን ከምቲ ኣብ ቬንዙወላ ዘጓነፈ ቀሊል ኣይኰነን ይብሉ - ተንታንቲ ጂአ-ፖለቲካ ቢቢሲ።

   ብዙሕ ሓይሊሰብ - እግረኛ - ምውፋር ዘድሊ ከም ዝዀነ፤ ከምኡ ኰይኑ’ውን ንዅነታት መጻብቦ ሆርሙዝ ዝቕይሮ ኣይኰነን።

   ንደሴት ካርግ ምቍፅፃር ዋላ እንተ ተኻእለ፡ ካብኣ እትወጽእ ዝዀነት መርከብ ሕዚ’ውን ካብ ኢራን ኣይተምልጥን ይብሉ።

6. 30 መጋቢት 2026ሃገራት ወሽመጥ ኣመና ተቓላዕቲ - ኣብ ህዝበን ዝወርድ ሳዕቤን ድማ ሰፊሕ

   

   ምንጪ ስእሊ, Reuters

   ዶናልድ ትራምፕ ‘ነዳዲ ኢራን ክወስድ’ ምዃኑ ኣብ ዝገልጸሉ ዘሎ እዋን፡ ሃገራት ወሽመጥ ዓረብ ብሳዕቤን ናይ ከምዚ ዝበለ ስርሒት ክጭነቓ ጀሚረን ኣለዋ።

   ንጹር መጥቃዕቲን መልሰ-መጥቃዕትን እዩ ዝካየድ ዘሎ፤ ትሕተ-ቕርጺ ጸዓት ኢራን ክውቃዕ እንከሎ፡ ወሽመጥ ዓረብ ከም ግብረመልሲ ሚሳይላትን ድሮናትን ኣብ መሰረተ-ልምዓቱ ክጽበ ግድን ኰይኑ’ሎ።

   ኣብ መጀመርታ ናይዚ ወርሒ፡ እስራኤል ንትካል ጋዝ ደቡባዊ ፓርስ ኢራን ዒላማ ድሕሪ ምግባራ፡ ኢራን ኣብ ቐጠር ንዝርከብ መሳለጥያ ፈሳሲ ባህሪያዊ ጋዝ ራስ ላፋን ኣጥቂዓ።

   ንለይቱ ሓደ መሳለጥያ ሓይሊ ኤለክትሪክ ኢራን ተሃሪሙ፣ ነዚ ስዒቡ ድማ ሓደ ካብ መፈልፈሊ ሓይሊ ኤለክትሪክን መሳረዪ ማይ ጨውን ኩዌት ተሃሪሙ፡ ሓደ ህንዳዊ ሰራሕተኛ ከም ዝሞተን ኣብቲ መሳለጥያ ርኡይ ጉድኣት ወሪዱ።

   መራሕቲ ሃገራት ወሽመጥ ዓረብ ነቲ መጥቃዕቲ ኰኒኖምዎ።

   ኣብ ትሕተ ቅርጺታት ጸዓት ዝፍጸም መጥቃዕቲታት ሳዕቤኑ ብደረጃ ዓለም ሓደገኛ ስለ ዝዀነ፡ ዕርገት እቲ ኵነታት ከቢድ ሻቕላ ፈጢሩ።

   ዞባ ወሽመጥ፡ ተፈጥሮኣዊ ጽሩይ ማይ ዝውሕደሉ ደረቕ በረኻ ስለ ዝዀነ፡ ማይ ባሕሪ ናብ ዝስተ ማይ ዝቕይሩ ኣማኢት መጻረዪ ትካላት፡ ነዚ ዘይምቹእ ክፋል ዓለም ንናብራ ዝከኣል ይገብርዎ።

   ኣብዚ ከባቢ፡ 90% ዝስተ ማይ ካብ ጨው ማይ ባሕሪ ተጻርዩ ዝቐርብ ብምዃኑ፡ እቶም መሳለጥያታት እንተ ተሰናኺሎም፡ ህዝቢ ኣመና ተቓላዓይ ምዃኑ ንጹር’ዩ፣ ኣብ መነባብሮ ዘስዕቦ ጽልዋ ድማ ዓቢ’ዩ።

7. 30 መጋቢት 2026ጉዳይ ዘተ ሰላምን ምድላው ወተሃደራት ኣመሪካን

   

   ምንጪ ስእሊ, EPA

   ስሞም ዘይተገልጸ ሰበስልጣን ኣመሪካ፡ ምድራዊ ስርሒት ንምክያድ ምድላዋት ይግበር ከም ዘሎ ኣብ ዝገልጽሉ ዘለዉ እዋን፡ ፕረዚደንት ትራምፕ ግን ኢራን ንጠለባቱ ክትቅበል ቀሪባ ከም ዘላ ይገልጽ ኣሎ።

   ብኣሽሓት ዝቝጸሩ ሰራዊት ሓይሊ ባሕሪ ኣመሪካ ኣብቲ ዞባ ከም ዘለዉን ፍሉያት ሓይልታትን ፓራቱፐርን ከኣ ኣብ መንገዲ ከም ዘለዉን ክንገር ጸኒሑ እዩ።

   ምምሕዳር ኣመሪካ፡ እቲ ፕረዚደንት፡ ነታ ቀንዲ ምንጪ ነዳዲ ኢራን ዝዀነት ደሴት ኻርግ ካብ ምሓዝ ክሳብ ነቲ ትራምፕ “ንዩክለሳዊ ዶሮና” ኢራን ዝብሎ ኣዝዩ ዝሃብተመ ዩራንየም ንምሓዝ ደፋር፡ ግን ከኣ ዘይእመን ስርሒት ንምክያድ ይሓስብ ከም ዘሎ ግልጺ ገይሩ እዩ።

   ትማሊ ምሸት ኣብ ኣየር ፎርስ ዋን ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ኢራን ከተረክባ ድልውቲ ምዃና - እንተ ዘይኰይኑ ድሕሪ ሕጂ ሃገር ከም ዘይትኸውን ገሊጹ።

   ኣፈኛ ባይቶ ኢራን መሓመድ ባቕር ጋሊባፍ፡ ትራምፕ ንዘተ ሰላም ከም መሸፈኒ ነቲ ዝሓስቦ ዘሎ ምድራዊ መጥቃዕቲ ይጥቀመሉ ከም ዘሎ ገሊጹ። ኢራን ኢዳ ከም ዘይትህብ ብምግላጽ፡ ወተሃደራቱ ድማ ነቶም ወተሃደራት ኣመሪካ ይጽበዩ ከም ዘለዉን ኣብ ገሃነብ ከም ዝስኽትቱዎምን ገሊጹ።

8. 30 መጋቢት 2026ስለምንታይ ደሴት ኻርግ ኣብ ዓይኒ ትራምፕ ኣትያ?

   ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ ንጋዜጣ ፋይናንሻል ታይምስ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ሃገሩ ኣብ ገማግም ባሕሪ ኢራን እትርከብ ንእሽቶ ደሴት ኻርግ ክትሕዝ ከም እትኽእል ኣተንቢሁ ነይሩ።

   ትራምፕ ኣብቲ ብሰንበት ምስ ጋዜጣ ፋይናንሻል ታይምስ ዝገበሮ ቃለመሕትት፡ ነዳዲ ኢራን "ክወስድ" ከም ዝደሊን ነዚ ድማ ንደሴት ኻርግ ንምሓዝ መደብ ከም ዘለዎን እዩ ገሊጹ። ኣተሓሒዙ ግን እቲ ስርሒት “ንዝተወሰነ እዋን ኣብኡ [ኣብ ደሴት ኻርግ] ንምጽናሕ እዩ፡” ኢሉ።

   ትራምፕ ብ13 መጋቢት ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ሓይልታት ኣመሪካ ኣብታ ደሴት ንዝነበረ ወተሃደራዊ ዒላማታት “ምሉእ ብምሉእ ከም ዝደምሰስዎ”፣ እንተዀነ ሰራዊት ኣመሪካ ንትሕተ-ቅርጺ ነዳዲ ዒላማ ካብ ምግባር ከም ዝተቘጠበ ገሊጹ።

   ኣብ መጀመርታ ናይዚ ወርሒ፡ ማዕከን ዜና ኣመሪካ ኣክሲዮስ፡ ብዛዕባ’ዚ ጉዳይ ኣፍልጦ ዘለዎም ኣርባዕተ ምንጭታት ብምጥቃስ፡ ኢራን መጻብቦ ሆርሙዝ ንኽትከፍት ጸቕጢ ንምግባር፡ ምምሕዳር ዋሽንግተን ነታ ደሴት ንምሓዝ ወይ ንምዕጻው ይሓስብ ከም ዘሎ ገሊጹ።

   ኣመሪካ ነታ ደሴት ትጥምተሉ ዘላ ምኽንያት፡ ንቝጠባዊ ህይወት ኢራን ዝዀነ ነዳዲ ቀንዲ ምንጪ ስለ ዝዀነት እዩ።

   ነዛ ደሴት ምሓዝ ማለት ድማ ንሰደድ ነዳዲ ኢራን ንምስንኻል ጥራይ ዘይኰነስ ምድራዊ መጥቃዕቲ ንምግባር መንገዲ ንምጽራግ ስለ ዘኽእል እዩ።

   ነታ ደሴት ምሓዝ፡ ንሓደ ቀንዲ ምንጪ እቶት እስላማዊ ሓለዋ ሰውራ ኢራን ብኣድማዒ መንገዲ ክቘርጽን ንናይ ኲናት ዓቕሙ ዝጸሉን ምዃኑ ተንታኒ ጸጥታ ቢቢሲ ማይኪ ኬይ ይገልጽ።

   ዝዀነ ይዅን ስርሒት ኣመሪካ ነታ ደሴት ንምሓዝ ብተዛማዲ ንእሽቶ ክኸውን ይኽእል እዩ፤ እንተዀነ በዳሂ ክኸውን'ዩ ክብል ፖድካስተር ኣሮን ማክሊን ንቢቢሲ ገሊጹ።

   

9. 29 መጋቢት 2026ግጭት ማእከላይ ምብራቕ ናብ ዞባ ቀይሕ ባሕሪ ይሰፍሕ, ጽማቝ ምዕባለታት'ዚ ዕለት

   

   ምንጪ ስእሊ, Reuters

   ዕጡቓት ሑቲ-የመን ትማሊ ቀዳም ናብ እስራኤል መጥቃዕቲ ሚሳይል ድሕሪ ምክያዶም እቲ ኲናት ዝያዳ ይሰፍሕ’ሎ።

   እቲ ብኢራን ዝድገፍ ዕጡቕ ጉጅለ፡ ብቀይሕ ባሕሪ ንዝሓልፋ መራኽብ ከጥቅዕ እንተ ጀመሩ፡ ካልእ ሕማም ርእሲ ዓለማዊ ዕዳጋ ክኸውን ይኽእል’ዩ።

   ፔንታጎን፡ ኣብ ኢራን ንናይ ሰሙናት ምድራዊ ስርሒታት ይሸባሸብ ከምዘሎ፡ ጋዜጣ ዋሽንግተን ፖስት ጸብጺባ። ትራመፕ ነቲ ዕማም ዘፅደቘ ምዃኑ ንፁር ኣይኰነን።

   ሰራዊት እስራኤል ኣብ ደቡባዊ ሊባኖስ ሞት ሓደ ወተሃደር ኣረጋጊጹ፤ኣብቲ ከባቢ ናይ መሬት ስርሒታት ከካይድ ዝጸንሐ እዩ።

   እስራኤል፡ ኣብ ኢራን- ቴህራንንማእከላት ተሃደራዊ እዝታትን ማእከላት ኣጽዋርን ዒላማ ዝገበረ ማዕበል መጥቃዕቲ፡ ትማሊ ቀዳም ምዝዛዘመት ገሊጻ።

   ሃገራት ወሽመጥ ዓረብ ተወሳኺ መጥቃዕቲ ከምዝተፈጸመ ሓቢረን፤ ኣብ ባሕረይን ክልተ ሰራሕተኛታት ብኢራን ብዝተፈጸመ መጥቃዕቲ መጉዳእቲ በፂሑዎም ተባሂሉ።

   ኣብ ኢማራትን ኩዌትን፡ ስርዓት ምክልኻል ኣየር፡ መጥቃዕቲ ድሮንን ሚሳየላትን ንምዕጋት ክንቀሳቐስ ከምዝሓደረ ተሓቢሩ።

   

   ምንጪ ስእሊ, EPA

10. 29 መጋቢት 2026ኣብ ፓኪስታን፡ ዝርርብ ሃገራት ወሽመጥ ዓረብ ይካየድ ኣሎ

    

    ምንጪ ስእሊ, Getty Images

    ሃገራት ወሽመጥ ዓረብ፡ ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ዝካየድ ዘተ ሰላም፡ ተሳትትፎ ክህልወን ይጠልባ ኣለዋ።

    ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ስዑዲ ዓረብ፡ ምስ መዛኑኡ ግብጻዊ፣ ፓኪስታናዊን ቱርኪን ኣብ ኢስላማባድ [ርእሰ ከተማ ፓኪስታን]፡ ነቲ ወጥሪ ንምህዳእ ዝዓለመ ዝርርብ ክገብር እዩ።

    እቲ ዝርርብ ሎሚ ሰንበትን ፅባሕ ሰኑይን ንኽልተ መዓልቲ ክቕፅል ትፅቢት ይግበር።

    

    ምንጪ ስእሊ, Reuters

11. 29 መጋቢት 2026“ጸላኢ፡ ንህዝቢ ብዛዕባ ልዝብ ይዛረብ፡ ብሕቡእ ንምድራዊ መጥቃዕቲ ይዳሎ'ሎ” - ኣፈኛ ባይቶ ኢራን

    

    ምንጪ ስእሊ, Reuters

    መንግስታዊ ማዕከናት ዜና ኢራን፡ እቲ ኲናት ካብ ዝጅምር ንመዘከርታ 30 መዓልታት ዝወፅአ መልእኽቲ ኣፈ-ጉባኤ ፓርላማ ኢራን መሓመድ ባገር ጋሊባፍ ኣቃሊሐን ኣለዋ።

    ጋሊባፍ፡ ኣብ መልእኽቱ፡ "ጸላኢ ኣብ ቅድሚ ህዝቢ ልዝብ ይጠልብ ከምዘሎ ይሕብር፡ ብሕቡእ ድማ ናይ መሬት መጥቃዕቲ ይውጥን ኣሎ" ይብል።

    ወሲኹ ድማ ኣመሪካ፡ "15 ነጥብታት ዝሓዘ ድሌታታ ትገልጽ ኣላ፡ ብውግእ ከተዕውቶ ዘይከኣለት ሃቐነ እዩ" ክብል ተዛሪቡ።

    ጋሊባፍ ብተወሳኺ ሓይልታት ኢራን "ወተሃደራት ኣመሪካ ኣብ መሬቱ ክኣትዉ ይጽበዩ ኣለዉ፡ ኣብ ልዕሊኦም ሓዊ ከዘንቡሎም እዮም" ክብል ድማ ተሓንዩ።

    ጋሊባፍ ብዓረብኛ ኣብ ዘመሓላለፎ መልእኽቲ፡ ዓላማ ኢራን ንፁር ምዃኑን "ውርደት" ከምዘይትቕበልን ይዛረብ።

    ገለ ዘይተረጋገጹ ጸብጻባት ፡ ጋሊባፍ ከም መሻርኽቲ ምምሕዳር ትራምፕ ክኸውን ዝኽእልን፡ ምናልባት እውን መጻኢ መራሒ ኢራን ክኸውን ከምዝኽእልን ይሕብሩ።

12. 29 መጋቢት 2026ቀይሕ ባሕሪ ብሑቲ ኣንጸላልይዎ ዘሎ ሓዲሽ ደበና ስግኣት

13. 29 መጋቢት 2026ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ተወሰኽቲ ወተሃደራት ኣመሪካ ናብ ጥቓ ኢራን ተጸጊዖም

    

    ምንጪ ስእሊ, Reuters

    ብኣሽሓት ዝቑፀሩ ተወሰኽቲ ወተሃደራት ኣመሪካ ትማሊ ቀዳም ናብቲ ዞባ ተንቀሳቒሶም ከምዘለዉ ፀብፃባት ይሕብሩ።

    ፔንታጎን ኣብ ኢራን ንሰሙናት ንዝካየድ ምድራዊ ስርሒታት ይዳሎ ከምዘሎ ዋሽንግተን ፖስት ጸብጺቡ ኣሎ።

    ኣብ ልዕሊ ኢራን ዝዀነ መጥቃዕቲ ከይፍፀም፡ ንተወሳኸቲ ዓሰርተ መዓልቲ ኣናዊሑ ዘሎ ትራምፕ፡ ነቲ ምድራዊ ስርሒት ከፅድቘ ድዩ ክነፅጐ ዛጊድ ንጹር ኣይኰነን።

    እዚ ከምዚ እንተሎ፡ ማእከላይ እዚ ኣመሪካ፡ ትማሊ ቀዳም ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ መርከብ ውግእ ዩኤስኤስ ትሪፖሊ ናብቲ ዞባ ከምዝኣተወት ኣፍሊጡ ኣሎ።

    እቲ እዚ፡ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ኣብ ዝዘርግሖ ጽሑፍ፡ እታ መርከብ መጓዓዝያን ነፈርቲ ውግእን፡ ኣስታት 3500 ባሕረኛታትን ተዋጋእቲ ዝሓቖፈ ኣሃዱ ሒዛ ከምዝተጉዓዘት ገሊጹ።

14. 28 መጋቢት 2026ኣብ ልዕሊ ኢራን ዝተኻየደ ኲናት ኣብ ውሽጢ ሓደ ወርሒ ዘስዓቦ ሲቪላዊ ክሳራ

    

    ምንጪ ስእሊ, Shutterstock

    ኣብቲ ብ28 ለካቲት ዝጀመረ ግጭት ኢራን፡ ብውሕዱ 217 ህጻናት ዝርከብዎም 1,464 ሰላማውያን ሰባት ከምዝተቐትሉ ትካል ዜና ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት (HRANA) ሓቢሩ።

    ሰራዊት ኣብ መላእ ኢራን ልዕሊ 12 ሽሕ ቦምባታት ኣብ ቴህራን ጥራይ ድማ 3600 ቦምባታት ከምዝደርበየ ክገልጽ እንከሎ፡ ማእከላይ እዚ ኣመሪካ ድማ ኣብ መላእ ኢራን ልዕሊ 9 ሽሕ ዕላማታት ከም ዝወደቐ ይገልጽ።

    ካብቶም ዝተፈጸሙ መጥቃዕትታት መብዛሕትኦም ንመደበራት ፖሊስ፡ ህንጻታት ምልሻ ባሲጅ፡ ዋና ቤት ጽሕፈት ፖሊስ፡ ዩኒቨርሲቲታት ወተሃደራውን ፖሊስን፡ ውሑስ ገዛውቲ፡ ኣባይቲ ሓለዋ ሰውራ ኢራን፡ ከምኡ’ውን ዝተጠርጠሩ መኽዘናት ተተኮስትን ነቝጣታትን ዒላማ ዝገበሩ እዮም።

    እዞም ዒላማታት ግን ኣብ ውሽጢ ጽዑቕ ሲቪላዊ ከባቢታት እዮም ዝርከቡ።

    እቶም መጥቃዕትታት ኣብ መንበሪ ኣባይቲ ምዕላቦም፡ ዋላ ኣብቶም ቅድሚ ሕጂ ንስርዓት ኢራን ዝነቕፉ ዝነበሩ ሰባት ከይተረፈ ቂምታ ከዕምቖ ሓደጋ ከምዘለዎ ነበርቲ ንቢቢሲ ገሊጾም።

    ቢቢሲ ኣብዚ ጸብጻብ ብዛዕባ ዘጋጠመ ፍጻመታት ካብ ሰራዊት እስራኤል ርእይቶ ሓቲቱ። እቲ ሰራዊት እቶም መጥቃዕትታት ከምዝተፈጸሙ ዘረጋገጸ ኰይኑ፡ ተወሳኺ ርእይቶ ግን ኣይሃበን።

    ምኒስትሪ ምክልኻል ኣመሪካ ድማ መልሲ ኣይሃበን።

    ኢራን እውን ብፍላይ ድማ ኣብተን መሻርኽቲ ኣመሪካ እትብለን ሃገራት ወሽመጥ ዓረብ ንዝርከቡ ሲቪላዊ ትሕተ ቅርጽን መንበሪ ህንጻታትን ዒላማ ዝገበሩ መጥቃዕትታት ፈጺማ እያ።

    ነበርቲ ቴህራን፡ ሰበስልጣን ነቲ ኲናት ዝሃብዎ ምላሽ ብምንቃፍ፡ ህዝባዊ መዕቆቢ፡ ካብ ሓደጋ ምውጻእ ወይ ንዝተመዛበሉ ግዝያዊ መንበሪ ሓዊሱ መሰረታዊ ስጕምትታት ድሕነት ኣብ ምሃብ ብዙሕ ከምዘይሰርሑ ንቢቢሲ ሓቢሮም።

    ኢንተርነት ኣብ ዝተቛረጸሉን ንጹር ርክብ ኣብ ዘይብሉን እዋን፡ ብዙሓት ተቓላዕነት ከም ዝተሰምዖምን ዝቕጽል መጥቃዕቲ መዓስን ኣበይን ክዓልብ ከም ዝኽእል ርግጸኛታት ከም ዘይኰኑን ይገልጹ።

15. 28 መጋቢት 2026እዋናዊ ምዕባለታት ማእከላይ ምብራቕ, 10 ኣመሪካውያን ቆሲሎም

    ኣብ መላእ ማእከላይ ምብራቕ ዝካየዱ መጥቃዕትታት ሕጂ’ውን ይቕጽሉ ኣለዉ።

    ፍሉይ ልኡኽ ዶናልድ ትራምፕ ዝዀነ ስቲቭ ዊትኮፍ፡ ኣመሪካ "ኣብዚ ሰሙን'ዚ" ምስ ኢራን ክትዘራረብ ተስፋ ከምዘለዋ ገሊጹ።

    ወሲኹ፡ ነቲ ኣብ መጀመርታ ናይዚ ሰሙን ዝተገልጸ 15 ነጥብታት ዝሓዘ ስምምዕ መልሲ "ትጽበ" ከምዘላ ሓቢሩ።

    ኣብ ዝሓለፈ ክልተ ሰዓታት ኣብ ቴህራን ከቢድ መጥቃዕቲ ተሰሚዑ ኣሎ።

    ኢራን፡ ኣብዚ ወርሒ ንሳልሳይ ግዜ ኣብ መመንጨዊ ኑክሌሳዊ ሓይሊ ቡሸር መጥቃዕቲ ከም ዝተፈጸመ ገሊጻ። ብተወሳኺ እስራኤል ኣብ ማእከላይ ኢራን ኣብ ዝርከብ ትካል ማይ ኣራክ መጥቃዕቲ ከም ዝፈጸመት ሓቢራ።

    መንግስታዊ ማዕከናት ዜና ኢራን፡ መጥቃዕቲ ኣመሪካን እስራኤልን ንሲቪላዊ ቦታታት ዒላማ ዝገበረ ምዃኑ ከም ዝጸብጸባ ምኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ዓባስ ኣራግቺ ሓቢሩ።

    ሓያሎ ሃገራት ወሽመጥ ዓረብ፡ ሓድሽ መጥቃዕትን ምክልኻልን ይካየድ ከምዘሎ ሓቢረን። ኢማራት ዓረብ ድማ ምክልኻል ኣየራ፡ ካብ ኢራን ዝተወንጨፉ ባልስቲክ ሚሳይላትን ድሮናትን ኣብ ምዕጋት ከም ዝተዋፈረ ገሊጻ።

    ኢራን፡ ኣብልዕሊ መደበር ኣየር ልኡል ሱልጣን ስዑዲ ዓረብ ብዘካየደቶ መጥቃዕቲ ዓሰርተ ወተሃደራት ኣመሪካ ከም ዝቘሰሉ ምንጭታት ንመሻርኽቲ ቢቢሲ ኣመሪካ ዝዀነ ሲቢኤስ ኒውስ ሓቢሮም።

    እቲ መጥቃዕቲ ሚሳይላትን ሰብ ኣልቦ ነፈርቲን ዘጠቓለለ ምዃኑ እቲ ምንጪ ሓቢሩ።

    እቶም ኣመሪካውያን "ኣዝዩ ከቢድ" መጕዳእቲ ኣጋጢምዎም።

16. 28 መጋቢት 2026ኣመሪካ፡ ዓበይቲ መራኽብ ጽዕነት ነፈርቲ ናብ ማእከላይ ምብራቕ ኣዋፊራ

    ዩኤስኤስ ጆርጅ ኤች ደብሊው ቡሽ ብዝብል እትጽዋዕ ልዕሊ 80 ነፈርቲ እትስከም መርከብ ኣመሪካ ናብ ማእከላይ ምብራቕ ትዋፈር ከምዘላ ዝተፈላለዩ ምንጭታት ንመሻርኽቲ ቢቢሲ ኣመሪካ ሲቢኤስ ኒውስ ሓቢሮም።

    እታ መርከብን ሰራሕተኛታትን ስልጠናኦም ኣብ መጀመርታ ናይዚ ወርሒ ድሕሪ ምዝዛም ኣብቲ ኣብ ኢራን ዝካየድ ዘሎ ስርሒታት ክጽንበሩ ከምዝኽእሉ ሰበስልጣን ኣመሪካ ንሲቢኤስ ገሊጾም።

    ዩኤስኤስ ዶናልድ ኩክን ዩኤስኤስ ሜሰንን ብዝብል ዝጽዋዓ ክልተ ኣዕነውቲ ሚሳይላት እውን ኣብዚ ሰሙን ካብ ኣመሪካ ተበጊሰን ኣብ መንገዲ ይርከባ።

    ካልእ ዩኤስኤስ ሮስ ዝተባህለት መርከብ’ውን ኣብዚ ሰሙን’ዚ ካብ ኣመሪካ ዝተበገሰት ኰይና ናበይ ተቕንዕ ከምዘላ ግን ብንጹር ኣይተገልጸን።

17. 27 መጋቢት 2026ኢራን ብመጻብቦ ሆርሙዝ ክሓልፋ ዝፈተና ሰለስተ መራኽብ ክምለሳ ገይራ

    

    ምንጪ ስእሊ, Getty Images

    እስላማዊሓለዋ ሰውራ ኢራን፡ ብመጻብቦ ሆርሙዝ ክሓልፋ ዝፈተና ሰለስተ ናይ ጽዕነት መራኽብ ክምለሳ ከዘገደደ ገሊጹ።

    እስላማዊሓለዋ ሰውራ ኢራን ሎሚ ንግሆ ዝወጽኦ መግለጺ፡ "ናይ ዝተፈላለያ ሃገራት ኮንተይነራት ዝጸዓና ሰለስተ መራኽብ፡ በቲ ዝተፈቐደለን መራኽብ ዝሓልፋሉ ፍሉይ መስመር ክሓልፋ ፈቲነን። ካብ ሓይሊ ባሕሪ ሓለዋ ሰውራ ብዝተወሃበን መጠንቀቕታ ግን ንድሕሪት ተመሊሰን" ይብል።

    ብተወሳኺ “መጻብቦ ሆርሙዝ ዕጽው ብምዃኑ፡ ዝዀነት መርከብ ክትሓልፍ እንተፈቲና ሓያል ግበረ መልሲ ክጽበያ’ዩ” ክብል ኣጠንቂቑ።

    ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኢራን ኣባስ ኣራግቺ ንመንግስታዊ ተለቪዥን ኣብ ዝሃቦ ቃል፡ ካብ “ቻይና፡ ሩስያ፡ ፓኪስታን፡ ዒራቕን ህንድን” ዝመጻ መራኽብ ብመጻብቦ ሆርሙዝ ክሓልፋ ሕቶ ከምዘቕረባ ሓቢሩ።

    ወሲኹ ድማ ብዓይኒ ኢራን፡ መጻብቦ ሆርሙዝ “ምሉእ ብምሉእ ዕጹው ኣይኰነን፡ ንጸላእትና ግን ዕጽው’ዩ” ኢሉ።

18. 27 መጋቢት 2026ኢራን፡ ኣብ ከተማ ቆም ብዝተፈጸመ መጥቃዕቲ 18 ሰባት ሞይቶም

    ኣብ ኢራን ከተማ ቆም ለይቲ ብዝተፈጸመ መጥቃዕቲ 18 ሰባት ከምዝተቐትሉ ማዕከናት ዜና እታ ሃገር ሓቢረን።

    ብእስላማዊ ሓለዋ ሰውራ ዝድገፍ ማዕከን ዜና ፋርስን ታስኒምን እቲ መጥቃዕቲ ሎሚ ወጋሕታ ኣብ ከባቢ ፓርዲሳን ከምዘጋጠመ ጸብጺበን።

    ኣብ መጀመርታ ቁጽሪ ናይ ዝሞቱ ሰባት ሽዱሽተ ከምዝዀነ ተገሊጹ ነይሩ።

    ድሒሩ ግን እቲ ኣሃዝ ዝተመሓየሸ ኰይኑ፡ ካልኦት 10 ሰባት እውን ከምዝቖሰሉ እቶም ጸብጻባት ይሕብሩ።

    ማሕበር ቀይሕ ወርሒ ኢራን፡ ሰራሕተኛታት ህይወት ኣድሕን ኣብቲ ቦታ ከምዝተዋፈሩ ሓቢሩ ኣሎ።

19. 27 መጋቢት 2026ዘንቈንቍል ዘሎ ተቐባልነት ትራምፕ

    ትራምፕ ኣብ ጥሪ ዝሓለፈ ዓመት ናብ ዋይት ሃውስ ካብ ዝምለስ ኣትሒዙ ኣብ ህዝቢ ኣመሪካ ዝነበሮ ተፈታውነት ብቐጻሊ እናነከየ ይመጽእ ኣሎ።

    ድሕሪ ስለስተ ሰሙን ኲናት ኢራን፡ ዋጋ ጋዝ ንሓደ ጋሎን ብማእከላይ ገምጋም ናብ ኣስታት 4 ዶላር ወሲኹ። ደረጃ ቁጠባዊ ምጽዳቕ ትራምፕ ድማ ናብ 29% ኣንቈልቊሉ።

    ክሳብ’ቲ ኲናት ዝጀመረሉ 28 ለካቲት፡ 42% ኣመሪካውያን ጥራይ እዮም ኣብ ልዕሊ ትራምፕ እወታዊ ኣረኣእያ ዝነበሮም። ኣብዚ ሰሙን እዚ ግን እዚ መለክዒ ናብ 40% ወሪዱ። እቲ ኣብ ዝተወሰነ መቓን ግዜ ኣብ ልዕሊ እቲ ፕረዚደንት ዝተራእየ ቅልጡፍ ምንቁልቋል ተቐባልነት፡ መብዛሕትኡ ኣመሪካዊ ንወተሃደራዊ ምትእትታው ኣመሪካ ናብ ኢራን ካብ ፈለማኡ ስለ ዝተቓወሞ ክኸውን ከም ዝኽእል ይግመት።ፖለቲካዊ ማእከል ደገፍ ትራምፕ ይቕጽል ከምዝህሉ ብማእከል መጽናዕቲ ፒው ዝተቐመጠ ኣሃዛት የመልክት።

    ኣብ ቀረባ እዋን ኣብ ኲኒፒያክ ዝተኻየደ ዳህሳስ ከኣ 86% ሪፓብሊካን ነቲ ኣመሪካ ኣብ ኢራን ዝወሰደቶ ወተሃደራዊ ስጉምቲ ከም ዝድግፉን 80% ድማ ትራምፕ ብኸመይ ይሕዞ ከምዘሎ ከምዘጽድቑን ኣረጋጊጹ። ካብ መላእ መራጺ ህዝቢ ኣመሪካ እንክርአ ግን እዚ ደረጃታት ናብ 39%ን 34%ን ኣንቈልቍሉ።

20. 27 መጋቢት 2026ምንዋሕ መጥቃዕቲ ‘ዝርርብ ይካየድ ኣሎ ማለት ኣይኰነን’

    ኣብ እዋን ምምሕዳር ባይደን ፍሉይ ልኡኽ ኣመሪካ ኣብ ኢራን ዝነበረ ሮበርት ማሊ ንውሳነ ምንዋሕ ግዜ መጥቃዕቲ ትራምፕ ኣመልኪቱ ንቢቢሲ ኒውስ ኣብ ዝሃቦ ቃል፡ እቲ ትራምፕ ዝወሰዶ ውሳነ ዝርርብ ይካየድ ኣሎ ማለት ከምዘየመልክት ገሊጹ።

    ማሊ፡ ፕረዚደንት ትራምፕ ንመመንጨዊ ጸዓት ኢራን ንምውቃዕ ዝሃቦ ናይ 10 መዓልታት ገደብ ግዜ፡ እቲ ግዜ ቅድሚ ምውዳኡ “ምድራዊ ወራር ኣይእዝዝን ማለት ኣይኮነን” ይብል።

    እቲ በዓል ስልጣን ነበር ወሲኹ፡ ትራምፕ እቲ ምንዋሕ ግዜ ኣብ ዝርርብ ብዝረኸቦ ምዕባለ ምኽኑይ እዩ ምባል “ዝርርብ ይካየድ ኣሎ ማለት ኣይኮነን” ብምባል ንዘይተጨባጥነትን ዘይተገማትነትን እቲ ምምሕዳር ኣሚቱ።

    ፔንታጎን ኣብዚ ሰሙን ተወሳኺ ኣጋር ሰራዊት ናብቲ ዞባ ኣዋፊሩ፣ ኣብ ተመሳሳሊ እዋን ድማ ኣመሪካ ንኢራን 15 ነጥብታት ዝሓዘ ውጥን ሰላም ከም ዘቕረበት ገሊጻ።

    እቲ ዝያዳ ተኽእሎ ዘለዎ ውጽኢት፡ ኣብ መንጎ ኣመሪካን ኢራንን ዝካየድ "ዓቢ ስምምዕ" ዘይኮነስ፡ ትራምፕ “ከም ዝተዓወተን ዕላማኡ ከምዝረኸበ ምስ ዝውስን... ብፖለቲካውን ቁጠባውን መዳያት ድማ ክሳቐ እዩ፡” ይብል።

    

    ምንጪ ስእሊ, Getty Images