TOOS, Cabaas Araqchi oo la hadlay Wasiirka Arrimaha Dibadda Sacuudiga kadib weeraradii lagu qaaday xarumaha shidaalka ee Aramco

Tebin toos ah

1. 25 Daqiiqadood ka horAqalka Cad oo ka hadlay siday ku soo dhammaadeen kulamadii Trump la yeeshay Netenyahu iyo Zelensky

   Afhayeenka Aqalka Cad ayaa ku sheegtay in ay soo dhammaadeen kulamadii uu Donald Trump la yeeshay Madaxweynaha Ukraine Volodymyr Zelensky iyo Ra'iisul Wasaaraha Israa'iil Benjamin Netanyahu.

   Afhayeenka Aqalka Cad Karoline Leavitt ayaa daqiiqado ka hor ku qortay barta X:

   "Madaxweyne Trump ayaa soo gabagabeeyay kulamadiisii uu ku yeeshay Xafiiska Oval-ka Madaxweyne Zelensky iyo Ra'iisul Wasaare Netanyahu. Labada kulanba waxay ahaayeen kuwo wanaagsan oo miro-dhal ah."

   Kulammada uu Donald Trump la yeeshay Madaxweyne Volodymyr Zelensky iyo Ra'iisul Wasaare Benjamin Netanyahu waxay u dhaceen si gooni-gooni ah oo albaabadu u xirnaayeen, balse waxay ahaayee kuwo is xigey.

   Kadib kulammadaas, waxay aadeen Koongareeska Maraykanka si ay uga qayb galaan aas-qaran loo sameeyay Lindsey Graham.

2. 40 Daqiiqadood ka horSawirro: Natenyahu iyo Trump oo kulan ku leh Aqalka Cad

   

   Xigashada Sawirka, X/Prime Minister of Israel

   Wax yar kadib markii Ra’iisul Wasaaraha Israa'iil, Benjamin Netanyahu, uu gaaray Aqalka Cad, waxaa la baahiyay sawirro muujinaya kulankiisa uu la yeeshay Madaxweynaha Mareykanka, Donald Trump.

   Sidoo kale waxaa la sii daayay sawirro muujinaya Mudane Netanyahu oo gacan qaadaya Xoghayaha Arrimaha Dibadda Mareykanka, Marco Rubio, halka Wasiirka Difaaca Mareykanka, Pete Hegseth, isna lagu arkayay gadaasha kulanka.

   

   Xigashada Sawirka, X/Prime Minister of Israel

   

   Xigashada Sawirka, X/Prime Minister of Israel

3. 2 Saacadood ka horXulka Talyaaniga oo loo magacaabay tababare cusub

   Roberto Mancini ayaa markii labaad loo magacaabay tababaraha xulka qaranka Italy, maalin kaddib markii Andrea Pirlo uu ka baxay tartanka loogu jiray xilkaas, halka agaasimaha farsamada Paolo Maldini uu is casilay.

   Gennaro Gattuso ayaa ka tagay xilka tababaraha Italy bishii Abriil, kadib markii xulka Azzurri uu ku guuldareystay inuu u soo baxo Koobka Adduunka markii saddexaad oo xiriir ah.

   Pirlo ayaa loo maleynayay inuu xilka la wareegi doono, balse Isniintii ayuu ka noqday go’aankaas kadib muran ka dhashay xiriirkiisa shirkad khamaar oo Ruush ah.

   “Waxaan aaminsanaa in qofka ugu habboon ee noqon kara tababaraha xulka uu yahay Roberto Mancini,” ayuu yiri madaxweynaha Xiriirka Kubadda Cagta Italy, Giovanni Malagò.

   Claudio Ranieri, oo Leicester City ku hoggaamiyay ku guuleysiga horyaalka Premier League xilli ciyaareedkii 2015-16, ayaa beddeli doona Maldini.

   Maldini, oo xilkaas loo magacaabay laba toddobaad ka hor, iyo la-taliyaha Leonardo ayaa is casilay kadib go’aankii ahaa inaan Pirlo loo magacaabin tababaraha.

4. 3 Saacadood ka horWasiirka difaaca Israa’iil oo sheegay halka ay ka duulayeen diyaaraha Maraykanka ee duqaynayey Iiraan

   

   Xigashada Sawirka, AFP via Getty Images

   Wasiirka Difaaca Israa’iil ayaa sheegay in dagaalkii dhowaan dhacay, diyaaradaha milatariga Mareykanka ay saldhigyo ku yaalla Israa’iil uga isticmaaleen inay weeraraan Iran.

   Israel Katz ayaa intaas ku daray in Iiraaniyiintu ay arrintan ka warqabaan, balse aysan weli weerar ku qaadin Israa’iil.

   “Xaqiiqadu waxay tahay in Iiraaniyiintu hadda weerarro ka wadaan meel kasta oo gobolka ah marka laga reebo hal dal: Israa’iil. Inkastoo arrintaasi ay is beddeli karto saacad gudaheed,” ayuu u sheegay kanaalka Israa’iil ee Channel 14.

   Isagoo ka hadlayay Aqalka Cad ka hor kulan dhexmaray Ra’iisul Wasaaraha Israel Benjamin Netanyahu iyo Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump, Mudane Katz wuxuu ka digay in Israa’iil ay uga jawaabi doonto “xoog buuxa” haddii Iran ay soo weerarto.

   “Ra’iisul Wasaaraha iyo aniguba waxaan ku dhawaaqnay oo aan si cad u sheegnay in haddii Israa’iill la weeraro, aan uga jawaabi doonno xoog buuxa,” ayuu yiri.

   Sheekooyinka kale ee aad sii akhrin karto:

   Masaajidkii ugu horeeyay oo laga dhisayo magaalo ku taalla Japan oo muran badan ka dhashay

   Ma £50,000 ayaad ka dooran lahayd fursad aad ku heli karto £1m?

5. 4 Saacadood ka horDowladda Soomaali oo markii ugu horreysay jawaab ka bixisay warqad furan oo ay Golaha Mustaqbal direen

   Dawladda Federaalka Soomaaliya ayaa markii ugu horeysay jawaab ka bixisay warqad furan oo uu isbahaysiga mucaaradka ee Golaha Mustaqbalka Soomaaliya u diray shirweynaha Kampala ee dhacaya dabayaaqada bishan, kaas oo looga hadli doono mustaqbalka hawlgalka nabad ilaalinta midowga afrika ee Soomaaliya.

   isbahaysiga ugu weyn mucaaradka, ayaa warqad furan oo uu u diray hoggaamiyayaasha wadamada ciidamadoodu joogaan Soomaaliya, ee kamidka ah hawgalka Midowga Afrika, ku booriyay in ajandaha shirkooda ka dhacaya magaalada Kampala ee dalka Uganda ay ku darsadaan, in xoogga la saaro sidii xal loogu heli lahaa khiaafka siyaasadeed ee ka taagan doorashada.

   Wasiir kuxigeenka warfaafinta ee dawladda federaalka Cabdiraxmaan Yuusuf al-Caddaala oo waraysi siiyay BBC-da isaga oo jooga gobolka Mudug ayaa sheegay in wax laga xumaado ay tahay, qaabka mucaaradku u qoreen warqaddaasi.

6. 5 Saacadood ka horWasiiradda arrimaha dibadda ee Kenya iyo Soomaaliya oo kulmay kana wadahadlay arrimo dhowr ah

   

   Xigashada Sawirka, X,

   Wasiirka Arrimaha Dibadda iyo Iskaashiga Caalamiga ah ee Soomaaliya, Cabdisalaam Cabdi Cali, ayaa kulan la yeeshay dhiggiisa Kenya wasiirka arrimaha dibadda ee Kenya, Musalia Mudavadi, intii uu socday shirka Golaha Fulinta ee Midowga Afrika ee 49-aad oo ka dhacay magaalada Addis Ababa.

   Labada dhinac ayaa ka wada hadlay arrimo ay ka mid yihiin socdaalka, iskaashiga adeegyada qunsuliyadaha, iyo fududeynta isu socodka shacabka labada dal.

   Kulankan ayaa qayb ka ah dadaallada lagu xoojinayo xiriirka diblomaasiyadeed iyo iskaashiga u dhexeeya Soomaaliya iyo Kenya.

   Sheekooyinka kale ee aad sii akhrin karto:

   Warbixin: Haween Soomaali kamid yihiin oo taageersan inuu ninka garaaco xaaskiisa

   Trump oo sheegay in wadahadallada dagaalka Iiraan ay socdaan xilli ay hakad ku jiraan duqeymaha

7. 5 Saacadood ka horUganda oo ku dhawaaqday war weyn ka dib 42 maalmood

   Uganda ayaa si rasmi ah looga dhawaaqay in uusan jirin cudurka Ebola kadib markii ay muddo 42 maalmood ah diiwaangelin wayday wax kiis cusub ah.

   Wasaaradda Caafimaadka Uganda ayaa sheegtay in tirinta 42-ka maalmood ay bilaabatay markii bukaankii ugu dambeeyay ee u dhashay Uganda laga sii fasaxay isbitaalka 16-kii Juun.

   Saraakiishu waxay sheegeen in kormeer caafimaad oo la xoojiyay oo laga sameeyay dalka oo dhan aanu muujin wax faafin ah oo cudurku ku yeeshay bulshada muddadaas.

   Guud ahaan waxaa la xaqiijiyay 20 kiis, oo ay ku jiraan laba dhimasho oo soo gaartay laba qof oo u dhashay Jamhuuriyadda Dimuqraadiga ah ee Congo, kuwaas oo xadka Uganda uga soo gudbay si ay u helaan daaweyn.

   Dillaacii ugu dambeeyay ee Ebola ayaa markii ugu horreysay si rasmi ah looga dhawaaqay bariga Jamhuuriyadda Dimuqraadiga ah ee Congo bartamihii bishii May.

8. 5 Saacadood ka horCumaan oo Iiraan u gudbisay soo jeedin cusub, Maxayse ku saabsan tahay

   Reuters, oo soo xiganaysa saraakiil gobolka ka tirsan, ayaa sheegtay in Cumaan ay Iiraan u bandhigtay qorshe cusub oo lagu dhisayo hannaan wadajir ah oo heer gobol ah si loo maareeyo Marinka Hormuz.

   Sida lagu sheegay warbixinta, soo jeedintu waxay ka koobnaan doontaa tabarucaad iskaa wax u qabso ah oo ay bixinayaan dalalka ka qaybgalaya.

   Ilo-wareed gobolka ka tirsan oo codsaday inaan magaciisa la shaacin ayaa Reuters u sheegay in qorshaha Cumaan uu taageero ka haysto dalal gobolka ku yaalla.

   Warkan ayaa imanaya kadib markii Iiraan ay shalay sheegtay inay diidday soo jeedintii hore ee Cumaan ee ahayd in marinka koonfureed ee Marinka Hormuz uu furnaado ilaa laga gaarayo heshiis.

   Qorshahan ayaa ka hor istaagi doona Iiraan inay si gaar ah u maamusho marinkan biyaha, waxaana lagu saleeyay nidaamka ka jira Marinka Malacca.

   Si kastaba ha ahaatee, labada dhinac ayaa sheegay in laba maalmood oo wada-hadallo xooggan ah oo ka dhacay Tehran, kuwaas oo ku soo beegmay hakadka weerarradii Maraykanka, ay ahaayeen kuwo faa'iido leh.

9. 6 Saacadood ka horRuushka oo si adag ugu hadlay weerarkii Ukraine ku beegsatay markab Iiraan leedahay

   

   Xigashada Sawirka, Mikhail Svetlov/Getty Images

   Ruushka ayaa sheegay in weerarkii markabka Iiraan ay ku qaadeen Ukraine isagoo maraya Badda Caspian ay “ loo akri karo weerar lagu qaaday Iiran”

   Afhayeenka Kremlin-ka, Dmitry Peskov, ayaa ka digay in weerarku muujinayo sida ay muhiim u tahay in la ciribtiro waxa uu ku tilmaamay "halista ka imanaysa Kyiv."

   Iiraan ayaa sheegtay in hal badmaax oo Iiraani ah lagu dilay, mid kalena lagu dhaawacay weerarka, waxayna ka digtay in weerarkaasi uusan noqon doonin jawaab la'aan.

   Ukraine ayaa ku dhawaaqday weerarka Sabtidii, iyadoo sheegtay inay bartilmaameedsatay laba markab oo Ruush ah oo ku lug lahaa gudbinta xamuul milatari oo la xiriira Iiraan gudaha Badda Caspian.

   Dmitry Peskov ayaa maanta ku eedeeyay Ukraine inay ballaarinayso baaxadda juqraafiyeed ee waxa uu ugu yeeray "weerarro argagixiso."

   Waxa kale oo uu ku eedeeyay Ukraine inay qarxisay dhuumaha gaaska ee Nord Stream ee Jarmalka isla markaana ay waxyeello u geysatay danaha Kazakhstan iyadoo bartilmaameedsatay kaabayaasha dhuumaha shidaalka ee Caspian Consortium.

   Ukraine ayaa beenisay eedeymahaas.

10. 7 Saacadood ka horWar deg deg ah, Zidane oo hoggaamin doona xulka qaranka Faransiiska

    

    Xigashada Sawirka, Getty Images

    Tababarihii hore ee Real Madrid, Zinedine Zidane, ayaa la xaqiijiyay inuu yahay tababaraha cusub ee xulka qaranka Faransiiska.

    Didier Deschamps, oo ahaa tababarihii ugu muddada dheeraa ee soo mara Faransiiska, ayaa soo gabagabeeyay muddo 14 sano ah oo uu xilka hayay, ka dib markii xulku uu ku haray heerka afar-dhamaadka ee Koobka Adduunka 2026-ka, isagoo guuldarro kala kulmay Spain.

    Zidane, oo xulka Faransiiska kula guuleystay Koobka Adduunka sanadkii 1998-kii, ayaa shaqada tababarenimada ka maqnaa tan iyo markii uu markii labaad ka tagay Real Madrid sanadkii 2021-kii.

    Ninkan oo 54 jir ah, isla markaana loo arko ciyaaryahankii ugu wanaagsanaa ee soo mara Faransiiska, ayaa saxiixi doona heshiis uu ku hoggaaminayo xulka qaranka ilaa Koobka Adduunka ee 2030-ka.

    Markii xilka loo magacaabay, wuxuu sheegay inay tahay "wax lagu faano" inuu hoggaamiyo xulka qaranka Faransiiska ka dib markii ay kaalinta afaraad ka galeen Koobka Adduunka.

    "Marar badan ayaan sheegay: ma jirto wax ka weyn xulka qaranka Faransiiska. Sidaa darteed, waa farxad iyo waliba wax lagu faano inaan noqdo tababaraha xulkan qaranka Faransiiska," ayuu raaciyay.

    "Waa mas'uuliyad sidoo kale. Waxaan doonayaa inaan u mahadceliyo madaxweynaha [Xiriirka Kubadda Cagta Faransiiska] Philippe Diallo, guddiga fulinta, iyo Xiriirka Kubadda Cagta Faransiiska kalsoonida ay i siiyeen, waxaana qirayaa 14-kii sano ee uu shaqeynayay Didier iyo shaqaalihiisa.

    "Maanta waxaan sidoo kale si gaar ah u xusuusanayaa dhammaan tababareyaashaydii hore. Looma baahna in la sheego, waxaan xulka qaranka Faransiiska u hayaa yoolal iyo hammi sare."

    Warar dheeraad ah:

    Zidane: "Xirfadyahan ahaan waa mid ka mid maalmihii iigu fiicnaa"

    Gabadha Afrikaanka ah ee rajeyneysa in ay hal mar wada noqoto Pep Gurdiola iyo Zidane

11. 8 Saacadood ka horBootar ay Soomaalidu u mariso carruurta oo maxkamad xukuntay in kansar laga helo

    

    Xigashada Sawirka, Reuters

    Shirkadda Johnson & Johnson (J&J) ayaa soo jeedisay inay bixineyso ilaa $5.5 bilyan (£4.14 bilyan) si loo xalliyo tobannaan kun oo dacwadood oo ka socda Maraykanka, kuwaas oo ku eedaynaya in bootarka carruurta iyo badeecooyin kale oo ay ku jirto talcum ay sababaan kansarka ugxan-sidaha.

    Heshiiskan la soo jeediyay oo taariikhi ah ayaa ujeeddadiisu tahay in lagu soo afjaro dagaal sharciyeed muddo dheer socday, kaas oo sannado badan culays ku ahaa shirkaddan weyn ee daryeelka caafimaadka ee fadhigeedu yahay gobolka New Jersey.

    J&J waxay beenisay in badeecooyinkeeda ku salaysan talc ay sababaan kansar, waxayna wax ka beddeshay qaaciddada bootarkeeda carruurta ee si weyn loo isticmaali jiray.

    Erik Haas, oo ah madaxweyne ku xigeenka waaxda dacwadaha ee shirkadda, ayaa Isniintii sheegay in eedeymahaasi ay yihiin kuwo "aan sal iyo raad lahayn", isla markaana J&J ay diyaar u tahay inay heshiis gaarto si arrintan ugu dambayn loo soo afjaro.

    J&J waxay sheegtay in heshiisku dabooli doono qiyaastii 76,000 oo dacwadood, kuwaas oo ka kooban inta badan dacwooyinka haray ee la xiriira talc. Shirkaddu waxay sheegtay inay bixin doonto ilaa $3 bilyan sanadka soo socda, iyadoo aan wax lacag-bixinno dheeraad ah la filayn ka hor 2028.

    Soo jeedintan waa inay aqbalaan shirkadaha qareennada ee matalaya 95% dacwooyinka kansarka ugxan-sidaha ee yaalla maxkamadaha gobollada iyo kuwa federaalka ka hor inta aan heshiiska si rasmi ah loo dhaqan gelin, sida ay sheegtay J&J.

    Haas wuxuu bayaan ku sheegay in shirkaddu ay ku kalsoon tahay inay "ugu dambayn guulaysan lahaayeen dacwadaha haddii ay sii socon lahaayeen", sida ay ugu guulaysatay inta badan kiisaskii maxkamadaha la horgeeyay ilaa hadda.

    Wuxuu intaas ku daray in xalka la soo jeediyay uu "shirkadda u saamaxayo inay arrintan gadaal u dhigto" isla markaana uu u oggolaanayo J&J inay "diiradda saarto himiladeeda ah horumarinta dawooyin iyo qalab caafimaad oo badbaadiya nolosha dadka."

    Warar dheeraad ah:

    Johnson & Johnson oo bixin doonta $230m si ay u xalliso sheegasho ku aaddan dawada ay samayso ee opioid

    Nin magdhow $8 bilyan ku heley daawo naaso ka soo saartay oo uu cunay

12. 9 Saacadood ka horSacuudiga oo xukun dil ah ku fuliyay muwaadiniin Itoobiyaan ah

    

    Xigashada Sawirka, Getty Images

    Digniin: Waxyaabaha ku jira warkan ayaa laga yaabaa inay saameyn ku yeeshaan dareenkaaga.

    Sacudi Carabiya ayaa gobolka Casir ku dishay shan qof oo kale oo u dhashay Itoobiya.

    Wasaaradda Arrimaha Gudaha ee Sacuudi Carabiya ayaa sheegtay in muwaadiniintan la dilay maalintii Axadda.

    Wasaaraddu waxay soo saartay bayaan ay ku qoran yihiin magacyada muwaadiniinta lagu xukumay dilka.

    BBC-da ma aysan shaacin magacyada dadka la dilay, maadaama aan la ogeyn in qoysaskoodu ay heleen ogeysiis rasmi ah.

    Horaantii bishii Nofeembar, Sacuudi Carabiya waxay sidoo kale dishay laba Itoobiyaan, halka bishii Oktoobarna ay dishay afar kale.

    Sida lagu sheegay bayaanka, muwaadiniintan waxaa la xiray iyagoo lagu eedeeyay inay daroogo ama xashiish ka tahriibinayeen xadka.

    Xukunnadan dilka ee ugu dambeeyay ayaa kordhiyay tirada muwaadiniinta dhowaan lagu fuliyay ama lagu xukumay dil.

    Wasaaraddu waxay bayaankeeda ku sheegtay in baaritaannada lagu ogaaday in Itoobiyaankaasi ay galeen falal dambiyeed.

    Waxay sidoo kale sheegtay in xukunnada dilka loo fuliyay "si looga ilaaliyo muwaadiniinta iyo dadka deggan dalka waxyeellada ay daroogadu leedahay."

    Sacuudi Carabiya ayaa sii wadday fulinta xukunnada dilka inkastoo bilihii la soo dhaafay ay ururrada xuquuqda aadanaha iyo hay'ado kale oo kala duwan walaac ka muujiyeen qoysaska dadka la xukumay.

    Warar dheeraad ah:

    Ehelka nin Soomaali ah oo uu Sacuudigu ku fuliyey xukun dil ah oo BBC-da la hadlay

    Soomaali uu Sacuudigu dil ku xukumay oo dalbanaya in xukunka laga khafiifiyo

13. 28 Luulyo 2026War deg deg ah, Cabaas Araqchi oo la hadlay Sacuudiga iyo Cummaan

    

    Xigashada Sawirka, Getty Images

    Wasiirka Arrimaha Dibadda ee Iiraan, Cabbaas Caraqchi, ayaa wada-hadallo telefoon oo kala duwan la yeeshay wasiirrada arrimaha dibadda ee Cumaan iyo Sacuudiga.

    Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Iiraan ayaa bayaan ku sheegtay in xaaladda marinka Badda ee Hormuz, iyo dadaallada diblomaasiyadeed ee lagu yareynayo xiisadaha laguna xaqiijinayo xasilloonida gobolka, ay ka mid ahaayeen qodobbadii looga hadlay wada-hadalladaas.

    Dhawaan, Iiraan iyo Cumaan waxay yeesheen wada-hadallo adag oo socday laba maalmood, kuwaas oo ku soo beegmay joojinta weerarradii milatari ee Mareykanka. Mas'uuliyiinta labada dhinac ayaa ku tilmaamay wada-hadallada kuwo waxtar leh, balse Kazem Gharibabadi ayaa shalay sheegay in Iiraan aysan aqbalin soo jeedintii Cumaan ee lagu soo bandhigay wada-hadallada.

    Dhanka kale, wada-hadallada u dhexeeyay Jamhuuriyadda Islaamiga ah ee Iiraan iyo mas'uuliyiinta Sacuudiga ayaa dhacay inkastoo Sacuudi Carabiya ay shalay ku dhawaaqday inay qabatay oo soo ridday dhowr diyaaradood oo aan duuliye lahayn kuwaas oo laga soo diray Ciraaq kuna sii jeeday dalkaas. Maalmihii u dambeeyay, xiisadda u dhexeysa Sacuudi Carabiya iyo kooxda Xuutiyiinta ee ay Iiraan taageerto ayaa mar kale sii korortay.

    Warar dheeraad ah:

    Trump oo sheegay in wadahadallada dagaalka Iiraan ay socdaan xilli ay hakad ku jiraan duqeymaha

    Sheekada dalka keliya ee dunida ku yaal ee aan weli ciyaarin kubbadda cagta

14. 28 Luulyo 2026Gabar nin ay is jeclaayeen ka jartay xubinta taranka

    

    Xigashada Sawirka, Getty Images

    Dhacdadan naxdinta leh ayaa weli hadal heyn badan dhalinaysa, kadib markii haweeney 25 jir ah ay si buuxda u goysay xubinta taranka saaxiibkeed oo isna 25 jir ahaa, xilli uu hurdayay qol hoteel oo ay ka wada kireysteen magaalada Kano ee dalka Nigeria.

    Sida uu sheegay Booliska Gobolka Kano, dhacdadan ayaa ka dhacday deegaanka Badawa ee magaalada Kano. Labada qof ee is jeclaa waxay asal ahaan ka soo jeedaan Gobolka Jigawa.

    Afhayeenka Taliska Booliska Gobolka Kano, CSP Cabdullaahi Haruna Kiyawa, ayaa sheegay in inkastoo ay hore ula kulmeen dambiyo noocan oo kale ah, tani ay tahay markii ugu horreysay ee haweeney ay si buuxda u goyso xubinta taranka ninka.

    "Waxay noo sheegtay in markii ay falka geysanaysay uu hurday, isla markaana uu cabay wax hurdo u keenay, taasoo siisay fursad ay ku goyso. Kadibna waxay u jiidday musqusha oo dhiiggii ayay ka dhaqday, markaas ayay dadka kale ogaadeen in wax ay dhacayaan," ayuu yiri Kiyawa.

    CSP Cabdullaahi Haruna Kiyawa ayaa sidoo kale BBC-da u sheegay in ninka dhalinyarada ahi uu nool yahay, isla markaana uu ku jiro isbitaal isagoo helaya daaweyn.

    Warar dheeraad ah:

    Nin xubintiisa taranka gebi ahaanba ay xaaskiisu ka jartay ayaa dib loogu tolay

    Ma dhici kartaa in xubinta taranka ragga lagu beero qof?

15. 28 Luulyo 2026Roobab mahiigaan ah oo waxyeello ka geystay Itoobiya

    

    Xigashada Sawirka, Kibrom Kidanemariam

    Wiil 12 jir ah ayaa geeriyooday, in ka badan 10,000 oo qofna waa ay barakaceen kadib markii roobab culus, baraf iyo dabeylo xooggan ay ku dhufteen qaybo ka mid ah gobolka Tigray ee Itoobiya, sida uu BBC-da u sheegay mas'uul degmo.

    Habtom Zenebe, oo ah ku-xigeenka maamulaha degmada ay dhibaatadu saameysay ee ku taalla Aagga Dhexe ee Tigray, ayaa sheegay in cimiladan daran ay sababtay burbur baahsan oo soo gaaray guryaha, xoolaha iyo dhul-beereedka.

    "Waxaan la kulannay roob baraf wata aad u culus oo aan hore loo arag," ayuu yiri, isaga oo intaa ku daray in duufaantu ay saameysay shan aag maamul iyo toddoba degmo oo ku yaalla aaggaas.

    Duufaantu waxay ku dhufatay deegaanka Talaadadii la soo dhaafay, waxaana Habtom sheegay in dhagaxyadii barafka ay weli muuqdaan inkastoo dhowr maalmood ay ka soo wareegeen.

    Wuxuu sheegay in wiilka uu adhiga lo'da raacinayay markii ay qaadeen daadad degdeg ah oo ka dhashay roobka xooggan.

    "Gurigaba ma uusan gaarin markii roobkii iyo daadadkii ay haleeleen," ayuu yiri Habtom.

    Mas'uulkan ayaa sheegay in khasaaraha ugu weyn laga diiwaangeliyay degmada Red Tikhili, inkastoo qaybo kale oo ka tirsan Aagga Dhexe ee Tigray ay sidoo kale saameeyeen. Wuxuu intaa ku daray in aan ilaa hadda la soo sheegin dhimasho kale.

    Sida uu sheegay maamulka degmada, waxaa dhintay 201 neef oo xoolo ah, oo ay ku jiraan lo' iyo ari. Sidoo kale, 12 guri ayaa gebi ahaanba burburay, halka 625 guri oo kale ay waxyeello soo gaartay.

    Duufaantu waxay sidoo kale sababtay khasaare weyn oo dhinaca beeraha ah. Qiyaastii 1,060 hektar oo dalag ah ayaa waxyeello soo gaartay, kuwaas oo intooda badan la beeray xilligii roobabka Abriil, isla markaana weli ku jiray marxaladda koritaanka.

    Habtom wuxuu intaa ku daray in degmada ay soo martay 46 maalmood oo xiriir ah oo aan wax roob ahi ka da'in ka hor duufaanta, isla markaana saadaasha hawadu ay muujisay in roobabka xilliyeedku ay dib u dhici doonaan isla markaana aanay si joogto ah u di'i doonin.

    Saraakiisha degmada ayaa sheegay in 2,134 qoys, oo u dhiganta qiyaastii 10,556 qof, ay barakaceen. Intooda badan waxay la deggan yihiin eheladooda iyo deriskooda, halka qaar kalena ay ku jiraan hoy ku meel gaar ah.

    Habtom wuxuu sheegay in beeraleyda ay dhibaatadu saameysay ay ku sugan yihiin "xaalad aad u adag", isaga oo ka digay in xaaladdu sii xumaan karto haddii gargaar degdeg ah aan si dhaqso leh loo gaarsiin.

    "Ilaa hadda wax gargaar ah lama helin," ayuu yiri. "Laakiin mas'uuliyiin ka socday degmada, gobolka iyo aagga ayaa booqday goobta, waxaana rajaynaynaa in gargaar uu xigi doono."

    Hay'adda saadaasha hawada ee Itoobiya ayaa ka digtay in isbeddellada aan caadiga ahayn ee cimiladu ay saameyn karaan qaybo badan oo dalka ah, oo ay ku jirto Tigray. Qaar ka mid ah deegaannada ayaa halis ugu jira abaar, halka kuwo kalena ay wajihi karaan daadad iyo dhul-go' sababo la xiriira roobab ka badan heerkii caadiga ahaa.

    Warar dheeraad ah:

    Trump oo sheegay in wadahadallada dagaalka Iiraan ay socdaan xilli ay hakad ku jiraan duqeymaha

    Sheekada dalka keliya ee dunida ku yaal ee aan weli ciyaarin kubbadda cagta

16. 28 Luulyo 2026Beerka xoolaha oo la cuno ma daweyn karaa cudurada beerka ee ku dhaca bini'aadamka?

    Inta badan dadka waxay maqlaan talo ah: "cun beer si dhiiggaagu u fiicnaado," waxaana si gaar ah loogu sheegaa haweenka uurka leh ama dadka daciifka ah.

    Taasi waa sababta ay dad badani u jecel yihiin cunista beerka ari ama digaag, balse su'aashu waxay tahay: ma run baa arrintaas? Ma caawin kartaa cunista beerka digaag ama ari in ay yarayso dhaawaca ee bini'aadamka?

    Arrintan la xiriirta, Machadka Qaranka ee Caafimaadka ee Maraykanka (NIH) wuxuu sheegay in fitamiinno, bir (iron), borotiin iyo nafaqooyin kale oo badan laga helo beerka digaagga iyo ariga, sidoo kale waxaa laga helaa beerka lo'da iyo doofaarka.

    Dhanka kale, fitamiin A badan looma tixgeliyo mid u wanaagsan haweenka uurka leh.

    Hay'adda Caafimaadka Qaranka ee UK (NHS) ayaa sheegtay in haweenka uurka leh ay ka fogaadaan cunista beer badan, sababtoo ah heerarka sare ee fitamiin A ee ku jira waxay waxyeello u geysan karaan uurjiifka.

    Sii akhri.....

17. 28 Luulyo 2026Israa'iil oo sheegtay in diyaarad aan duuliye lahayn ay ku qabatay meel u dhow xadka Urdun

    

    Xigashada Sawirka, Getty Images

    Ciidanka Israa'iil ayaa Talaadadii ku dhawaaqay inuu qabtay diyaarad aan duuliye lahayn oo laga helay meel u dhow xadka Urdun, isla markaana uu baarayo halka laga soo duuliyay.

    Qoraal ay soo saareen ciidamada Israa'iil ayaa lagu yiri:

    "Waqti kooban ka hor, Ciidanka Cirka ee Israa'iil ayaa qabtay diyaarad aan duuliye lahayn oo ku sugneyd aagga xadka Urdun."

    Qoraalka ayaa intaas ku daray: "Diyaaradda ma aysan gelin hawada Israa'iil. Meesha laga soo duuliyay weli waa la baarayaa."

    Urdun ayaa marar badan bartilmaameed noqotay tan iyo markii ay dib u billowdeen colaadaha u dhexeeya Iiraan iyo Maraykanka horraantii bishan.

    Israa'iil kama aysan qaybgelin wajiga cusub ee dagaallada.

    Sidoo kale, ciidamada Israa'iil ayaa subaxnimadii Talaadada sheegay in seeriga digniinta laga maqlay deegaanka Kissufim, oo ku dhow Marinka Qasa, uu ka dhashay "aqoonsi khaldan."

    Warar dheeraad ah:

    Trump oo sheegay in wadahadallada dagaalka Iiraan ay socdaan xilli ay hakad ku jiraan duqeymaha

    Sheekada dalka keliya ee dunida ku yaal ee aan weli ciyaarin kubbadda cagta

18. 28 Luulyo 2026Kooxda iska-caabbinta islaamiga ee ciraaq oo beenisay eedeymaha Sacuudiga

    Kooxda Iska-caabbinta Islaamiga ee Ciraaq ayaa soo saartay bayaan ay ku beeninayso sheegashada Wasaaradda Difaaca Sacuudiga ee ku saabsan weerar lagu qaaday xarunta sifaynta shidaalka ee Abqaiq.

    Kooxdan oo ka kooban dhowr maleeshiyo oo Shiico ah isla markaana ay Iiraan taageerto ayaa bayaankeedii Isniintii ku tilmaantay weerarrada ay fuliyeen Xuuthiyiinta Yaman inay yihiin jawaab ka dhalatay go'doominta uu Sacuudigu ku hayo Yemen.

    Iska-caabbinta Islaamiga ah ayaa sidoo kale uga digtay Sacuudiga inuu qaado tallaabooyin aargoosi ah.

    Sida aan hore u baahinay, ka dib markii Sacuudigu Isniintii sheegay inuu hawada ku burburiyey diyaarado aan duuliye lahayn oo laga soo diray Ciraaq kuna sii jeeday Sacuudiga, Ra’iisul Wasaaraha Ciraaq, Cali Zeydi, ayaa amar ku bixiyey in dhacdadaas baaritaan lagu sameeyo.

    Fiidnimadii Isniinta, Xafiiska Ra’iisul Wasaaraha Ciraaq ayaa bayaan uu soo saaray ku sheegay in Ciraaq aysan oggolaan doonin in dhulkeeda loo adeegsado weerarro lagu qaado dalalka deriska ah.

    Horey, Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Sacuudiga ayaa ugu baaqday dowladda Ciraaq inay qaaddo dhammaan tallaabooyinka lagama maarmaanka ah si looga hortago in dhulka Ciraaq loo isticmaalo saldhig looga soo abaabulo weerarro ka dhan ah Sacuudiga.

    Wasaaradda Difaaca Sacuudiga ayaa hore u sheegtay in bartilmaameedka weerarka diyaaradaha aan duuliyaha lahayn uu ahaa xarumo shidaal oo ku yaalla Gobolka Bari iyo magaalada Riyaad.

    Afhayeen u hadlay Wasaaradda Difaaca Sacuudiga ayaa sheegay in weerarkaasi ay ka dambeeyeen, sida uu hadalka u dhigay, "maleeshiyaad argagixiso oo ay Iiraan taageerto."

19. 27 Luulyo 2026War ka soo kordhay weerar lagu qaaday Sacuudiga iyo sawirro dayax-gameedka oo muujiyey Qiiq

    

    Xigashada Sawirka, COPERNICUS SENTINEL-2/Reuters

    Xuutiyiinta Yemen ayaa saacado ka hor sheegay inay weerar ay u adeegsadeen diyaarado aan duuliye lahayn ku qaadeen xarumo muhiim u ah soo saarista ishidaalka ee bariga Sacuudi Carabiya.

    Sawirro dayax-gacmeed ayaa hadda muujinaya qiiq ka kacaya xarunta shidaalka ee Abqaiq ee Sacuudi Carabiya.

    Tani waa markii ugu horreysay ee la soo sheego weerar ay Xuutiyiinta, oo xulafo la ah Iiraan, ku qaadeen xarunta Abqaiq.

    Abqaiq waa mid ka mid ah xarumaha ugu waaweyn adduunka ee lagu sifeeyo saliidda cayriin, hab lagu diyaariyo saliidda si loogu kaydiyo haamaha waaweyn loogana dhigo mid ammaan u ah gaadiidka iyo dhoofinta.

    Xaruntan waxaa si gaar ah loogu talagalay inay diyaariso saliidda loo gudbiyo tuubbada West–East Pipeline ee Sacuudi Carabiya, taas oo u oggolaanaysa dalka inuu saliiddiisa uu ka dhoofiyo Badda Cas iyo Kanaalka Suweys, isagoo aan u baahnayn inuu mariyo Marinka Hormuz.

    Iiraan weli wax hadal ah kama aysan soo saarin dhacdadan.

    Dhanka kale, Wasaaradda Difaaca Sacuudi Carabiya ayaa sheegtay in weerarrada lagu qaaday xarumaheeda ay fuliyeen maleeshiyaad Ciraaqi ah oo xiriir la leh Iiraan, waxayna caddeysay inay xaq u leedahay inay ka jawaabto weerarradaas.

20. 27 Luulyo 2026Iiraan oo faahfaahin dheeraada ka bixisay waxa uu siday markab ay leeyihiin oo Ukriane weerartay

    Safiirka Iiraan u fadhiya Ruushka, Kazem Jalali, ayaa sheegay in markabka Iiraan ee “Anna”, oo bartilmaameed u noqday weerar ay diyaarado aan duuliye lahayn oo Ukraine ka fuliyeen Badda Caspian maalintii Sabtida, uu ahaa “markab rayid ah oo gebi ahaanba aan sidin wax saanad militari ah,” isagoo beeniyay eedeymaha loo jeediyay.

    Ukraine ayaa Sabtidii ku dhawaaqday inay weerartay bartilmaameedyo dhowr ah oo xiriir la leh Ruushka oo ku yaalla Badda Caspian, kuwaas oo ay ku jiraan “maraakiib sida saanad militari oo la xiriiriyey Iiraan.”

    “Markabka Anna wuu jiraa, waana la arki karaa, taasoo caddeyn u ah in sheegashada laga sameeyay waxa uu siday aysan sax ahayn.” Jalali ayaa u sheegay wakaaladda wararka ee IRNA:

    Safiirka Iiraan ee Ruushka ayaa sheegay in weerarku ka dhacay “biyaha dhuleed ee Ruushka”, isagoo xusay in markabka Anna uu taagnaa meel qiyaastii shan kiiloomitir u jirta afka Webiga Volga xilligii ay diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee Ukraine weerarka fuliyeen, isagoo sugayay inuu sii wato safarkiisa marka duufaantu degto.

    “Ruushka, oo ah dal saaxiib la ah Iiraan, waxaa laga filayaa inuu jawaab adag ka bixiyo weerarradan dembiga ah.”ayuu yiri Jalali.

    Afhayeenka Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Iiraan ayaa isaguna maanta sheegay in weerarka Ukraine ku qaaday markab ganacsi oo ku sugnaa Badda Caspian uusan noqon doonin mid jawaab la’aan ku dhammaada.