30/01/2022

An Nowodhow

Sunday 30 January 2022

Script - final

Dohajydh da, ha dynnargh dhe dhyllans a’n seythen ma ‘An Nowodhow’ war BBC Radyo Kernow.

*

Yma gwithva voos ow kweles kodh yn argevrohow awos kressyansow yn kost bewa, herwydh y fondyer.

Prisyow re gressyas a’ga uskissa kevradh yn ogas ha deg bledhen warn ugens, hag ow kressya yn uskis usi prisyow nerth ha boos.

Don Gardner a fondyas Transformation CPR FoodBank yn Resrudh nans yw dewdhek bledhen, hag y kelwis ev an studh “euthyk”.

Herwydh usadow aga gwaraji a brov moy es deg mil a gonyow pub mis, mes nebes estylennow yw gwag y’n eur ma.

Mester Gardner a leveris aga bos herwydh usadow leun a argevrohow dhyworth unigynnow ha gorvarghasow.

Yn medh ev: “Nyns eus dhe dus mona spar namoy – euthyk yw yn gwiryonedh.”

Christian Pope a guntel argevrohow dhyworth gorvarghasow leel ra’ga dri dhe’n gwaraji, leverel y vos ow tegemeres “le es usadow”.

Y leveris ev y kevens warlena a-dro dhe bymp po hwegh kloos, mes henna re lehas bys dhe demmik moy es onan y’n eur ma.

Wailim Wong dhyworth Avis Burjysi Kernow a leveris bos res dhe dus gans edhom a skoodh assaya ha kavos gweres kettooth ha possybyl.

*

Konsel Kernow re leveris y kodh dhe Gernow gwitha hy thus yn kynsa le, wosa konselor Dewnans dhe brofya y hallsa tus dhiannedh yn Dewnans mos dhe Gernow dhe lenwel sodhow sesonel hag a gomprehend ostyans.

Konselor Ranndir Dewnans Kres Ron Dolley a leveris nebes soodh kepar ha terri bleujennow ha losow kegin dhe dhos gans “ostyans glan ha sygh”.

Mester Dolley, konselor anserghek hag is-kaderyer an konsel, a wrug y brofyans hag ev owth hembronk kuntellans Bagas Displegyans Polici Trevow a’y awtorita diwettha seythen.

Y leveris dhe BBC Radyo Kernow y’n profyas awos bos dhe Gernow “fowt a lavur, dell gonvedh ev.”

Konselor Kernow gans charj annedhyans, Olly Monk, a leveris bos dhe dus dhiannedh yn fenowgh edhommow kompleth socyal ha yeghes, hag a’s teves edhom arvreusi hag dyghtya kyns aga bos parys dalleth ober leun-dermyn.

Mes y keworras ev dhe vos lowen lowr dhe vetya gans Mester Dolley ha diskwedhes an pyth a wrons y’n pols ma.

Y leveris: “Yma dhe Gernow hy hudynnow hy honan a-dro dhe dus dhiannedh, mes yth eson ni owth oberi yn kales rag ma’s gwitha mar domm ha sygh dell yllyn.”

Ev a leveris bos dhe Gonsel Kernow gorholeth laghel dhe with y dus y honan yn kynsa le.

Y keworras, “Piwpynag a dheu dhyworth arenebedhow erel a vydh daskevarwodhys dhe’n le may tons dhyworto dhe gavos gweres a’ga awtorita leel”

*

Kost devnydhya Pons ha treusvaow kowbal Tamar yw gwaytys dhe gressya a dheg kansrann warn ugens.

An tollow a wra kressya dhe dhew beuns ha tri ugens diner rag devnydhyoryon mona. An kost rag taggys diskontys a vydh unn beuns deg dinar warn ugens.

Y hwra dalleth an prisyow nowydh yn mis Ebrel.

Devnydh a’n treusvaow a godhas awos Kovid-19, hag a ledyas dhe godh bras yn gober, dell leveris Gonis Derivas Gwerinieth Leel.

Avel “awtoritys kerens”, yma dhe Gonsel Kernow ha Konsel Cita Aberplymm omgemeryans laghel dhe be rag difygasow bojet.

Pons Tamar a veu drehevys yn mil naw kans onan ha tri ugens [1961] avel omgemeryans junys leel gans Konsel Kernow ha Konsel Cita Aberplymm, wosa fyllel assays dhe wul dhe’n governans drehevel treusva.

Rewlys rag arghasans an treusvaow a veu selys dre Reyth Pons Tamar yn mil naw kans seytek ha tri ugens, hag a lever bos res an treusvaow gweres arghans dre dollow.

*

Ha wortiwedh hedhyw, milyow a buskes re beu gorrys yn avonyow yn Kernow hag a-dro dhe ranndir Aberplymm yn towlen dhasstockya bledhynnek Maynorieth Kerghynnedh.

Sodhogyon byskvaow a worras puskes ow komprehendya tench, siw, karp crucian, talek ha rudd a-ji dhe nebes pyskvaow Soth West.

An vaynorieth a leveris y hwra dasstockyans skoodhya chonsow pyskessa dre stockys pysk yagh ha sostenadow.

Y teu an puskes dhyworth pyskva an vaynorieth ogas dhe Nottingham.

Yth yw le mayth askorr an vaynorieth puskes garow rag livreson yn avonyow ha dowr stag dres an pow dhe gennertha poblansow pysk.

Sally Gallop, sodhek pyskvaow Maynorieth Kerghynnedh a leveris bos ober pyskva genedhlek arghesys dre wober a dollow kummyas gwelen.

An vaynorieth a leveris y hwer dasstockya pan yw niverow isel, lehes wosa hwarvedhyans defolyans, po dhe wruthyl pyskvaow ha chonsyow nowydh rag pyskadoryon.

*

Yth esowgh hwi ow koslowes orth ‘An Nowodhow’ war BBC Radyo Kernow. An dowlen an seythen ma a veu skrifys genev vy Duncan McIntosh. An pennskrifer o Steve Harris. Bys dy’Sul nessa, dohajydh da dhywgh hwi oll.