https://nontonwae.pages.dev/go/wsy/pub/rss/1.0/-/persian/cluster/index.shtml در هفت ثور (اردیبهشت) سال ۱۳۵۷خورشیدی، افسران چپگرای ارتش افغانستان، جمهوری شش ساله محمد داوود خان را سرنگون کردند. از آن زمان، سی سال می گذرد.... بی بی سی مسئول محتوای سايت های ديگر نيست fa 2008-05-08T08:04:20+00:00 Copyright British Broadcasting Corporation 2008 : https://nontonwae.pages.dev/persian/institutional/rss.shtml#copyright BBCPersian.com hourly 1 2008-05-19T09:14:42+00:00 https://nontonwae.pages.dev/persian/ https://nontonwae.pages.dev/persian/images/furniture/syndication/bbcpersian_180x80.gif https://nontonwae.pages.dev/go/wsy/pub/rss/1.0/-/persian/afghanistan/story/2008/05/080508_s-coup-red-carpet.shtml <p><strong></strong><p><br/><img src="https://nontonwae.pages.dev/worldservice/images/2008/05/20080507101222x-coup-visits-12-.jpg" alt=""/><br/>دیدار ژنرال ضیاء الحق حاکم نظامی پاکستان با نورمحمد تره کی 'رئیس شورای انقلابی جمهوری دموکراتیک خلق افغانستان' در کابل</p><p><br/><img src="https://nontonwae.pages.dev/worldservice/images/2008/05/20080507085424x-coup-visits-11.jpg" alt=""/><br/> استقبال حفیظ الله امین (نفر اول سمت راست) از ژنرال ضیاء الحق حاکم نظامی پاکستان (نفر وسط) در فرودگاه کابل</p><p><br/><img src="https://nontonwae.pages.dev/worldservice/images/2008/05/20080507084447x-coup-visits-10.jpg" alt=""/><br/> حفیظ الله امین از اتل بیهاری واجپای از کشور هند، در فرودگاه کابل استقبال می کند</p><p><br/><img src="https://nontonwae.pages.dev/worldservice/images/2008/05/20080507084432x-coup-visits-12.jpg" alt=""/><br/> دیدار حفیظ الله امین، نخست وزیر و وزیر خارجه 'جمهوری دموکراتیک خلق افغانستان' با فیدل کاسترو رهبر کوبا در هاوانا</p><p><br/><img src="https://nontonwae.pages.dev/worldservice/images/2008/05/20080507084609x-coup-visits-05.jpg" alt=""/><br/>دیدار نورمحمد تره کی، رهبر کودتای هفت ثور، با لئونید برژنف رهبر شوروی در کاخ کرملین مسکو</p><p><br/><img src="https://nontonwae.pages.dev/worldservice/images/2008/05/20080507084806x-coup-visits-02.jpg" alt=""/><br/>امضای موافقتنامه میان رهبران وقت افغانستان و شوروی در مسکو</p><p><br/><img src="https://nontonwae.pages.dev/worldservice/images/2008/05/20080507084544x-coup-visits-08.jpg" alt=""/><br/>حفیظ الله امین نخست وزیر و وزیر خارجه وقت، در حال استقبال از ویسیلی آرخیپوف معاون شورای وزیران شوروی در فرودگاه کابل </p><p><br/><img src="https://nontonwae.pages.dev/worldservice/images/2008/05/20080507084552x-coup-visits-07.jpg" alt=""/><br/>دیدار ویسیلی آرخیپوف معاون شورای وزیران شوروی با نورمحمد تره کی و حفیظ الله امین در کابل</p><p><br/><img src="https://nontonwae.pages.dev/worldservice/images/2008/05/20080507084558x-coup-visits-06.jpg" alt=""/><br/>حفیظ الله امین نخست وزیر و وزیر خارجه جمهوری دموکراتیک خلق افغانستان، در حال امضای موافقتنامه با ویسیلی آرخیپوف</p><p><br/><img src="https://nontonwae.pages.dev/worldservice/images/2008/05/20080507084459x-coup-visits-09.jpg" alt=""/><br/>دیدار وزیر خارجه وقت ویتنام با تره کی و امین در کابل</p><p><br/><img src="https://nontonwae.pages.dev/worldservice/images/2008/05/20080507084811x-coup-visits-01.jpg" alt=""/><br/>ادوراد بارادزیچ سفیر پولند (لهستان) در حال تقدیم اعتمادنامه (استوارنامه) اش به نورمحمد تره کی</p><p><br/><img src="https://nontonwae.pages.dev/worldservice/images/2008/05/20080507084743x-coup-visits-03.jpg" alt=""/><br/>نور محمد تره کی، حفیظ الله امین و اعضای شورای انقلابی در برابر ارگ ریاست جمهوری افغانستان در کابل </p><br/></p> 2008-05-08T20:15:53+00:00 text/plain fa BBCPersian.com https://nontonwae.pages.dev/persian/ Story, Afghanistan https://nontonwae.pages.dev/go/wsy/pub/rss/1.0/-/persian/afghanistan/story/2008/05/080501_s-leftism-and-rightism.shtml <p>یکی از دلایل عمده شکست اصلاحات امان الله خان در اوایل سده بیستم میلادی، چنین عنوان شده که وی خصوصیت های جامعه به شدت محافظه کار و مذهبی افغانستان را - که سنت های قبیله ای، بر بخش زیادی از آن حاکم است - نادیده گرفت. مردم نه تنها برای پذیرش اصلاحات شتابزده به سبک غربی، آماده نبودند، بلکه تلاشی هم برای آماده ساختن آنها انجام نشده بود. </p><p>دهها سال پس از این شکست، حوادث نشان داد که چپگراها و اسلام گرایان افغان، که با الهام از جریان های خارجی در صدد تغییرجامعه وحاکمیت برآمدند، ظاهرا از تجربه امان الله خان در طرح و اجرای برنامه های خود استفاده نکردند.</p><p><strong>'ایدئولوژیک و غیرملی'</strong></p><p>حبیب منگل از اعضای برجسته سابق حزب دمکراتیک خلق، معتقد است که در تدوین برنامه های این حزب "ویژگی های جامعه افغانستان در نظرگرفته شده بود" و این برنامه ها، "کاملاً رنگ ملی داشت". اما بسیاری از پژوهشگران، این برنامه ها را امتداد طرح ها و شعارهای اردوگاه شرق در دوران جنگ سرد و فعالیت جنبش های سوسیالستی در قرن گذشته می دانند، که در ظاهر ملی می نمود، اما در ماهیت و جزئیات، هیچ نوع سازگاری با ویژگی های دینی، اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و قبیله ای جامعه افغانستان نداشت، زیرا محصول و زاده اندیشه و فرهنگ جوامع دیگر و با اوضاع و ویژگی های کاملاً متفاوت بود. </p> 2008-05-01T12:44:00+00:00 text/plain fa BBCPersian.com https://nontonwae.pages.dev/persian/ Story, Afghanistan https://nontonwae.pages.dev/go/wsy/pub/rss/1.0/-/persian/afghanistan/story/2008/04/080427_ram-coup-press.shtml <p>زمانیکه کودتای ثور و یا به اصطلاح انقلاب هفت ثور سال ۱۳۵۷خورشیدی در افغانستان صورت گرفت و جمهوریت محمد داوود خان سرنگون شد، من به حیث مسئول مجله هرات در ریاست اطلاعات و فرهنگ هرات کار می کردم.</p><p>شب هشتم ثور از رادیوی افغانستان خبر کودتا را شنیدم و فهمیدم که بجای رژیم سردار محمد داوود، تعدادی عناصر چپی از حزب دموکراتیک خلق افغانستان قدرت را بدست گرفته اند.</p><p>مطبوعات افغاستان از فردای همان شب بطور جدی متوجه این مساله شد. </p><p>یک نوع سر درگمی در کار فرآورده های مطبوعاتی و نشراتی به نظر می خورد؛ به این معنی که کسی درست نمی فهمید چه بنویسد، برای که بنویسد و یا به نفع چه کسان و یا چه جناحی تبصره کند. </p> 2008-04-27T04:22:26+00:00 text/plain fa BBCPersian.com https://nontonwae.pages.dev/persian/ Story, Afghanistan https://nontonwae.pages.dev/go/wsy/pub/rss/1.0/-/persian/afghanistan/story/2008/04/080427_s-coup-ziwari-analysis.shtml <p>آیا منصفانه و واقعبینانه است گفته شود روندهای عظیمی که در پی حوادث هفت ثور ۱۳۵۷ و هشت ثور۱۳۷۱ در افغانستان براه افتاد، حاوی هیچ پیامی نیست؟ </p><p>تاکنون تحلیلگران افغان در نتیجه گیری ها و ارزیابی هایشان به ندرت تأثیرات عظیم اجتماعی، فرهنگی و سیاسی حوادث هفت و هشت ثور در افغانستان را از احزاب و شخصیت های بازیگر در این روندها جدا کرده اند. در نتیجه، گرایشات و تعلقات حزبی و گروهی به تحلیل های کاملا ً متضاد و در نتیجه بدور از واقعیت از این دو حادثه انجامیده است. </p><p>آیا نمی شود برای برون رفت از مشکلات امروزی، روندهای ناشی از این دو حادثه بزرگ تاریخ معاصر را از بازیگران حوادث آن، بطور جداگانه بررسی کرد تا از تکرار مجدد اشتباه های سه دهه اخیر جلوگیری شود؟</p><p>تاکنون سه دسته عمده شامل تکنوکرات های آموزش دیده در غرب، جناح های مختلف حزب دموکراتیک خلق و تنظیم های گوناگون جهادی به وقایع هفت و هشت ثور نگاه های کاملاً ناهمگونی داشته اند. </p> 2008-04-27T10:33:49+00:00 text/plain fa BBCPersian.com https://nontonwae.pages.dev/persian/ Story, Afghanistan https://nontonwae.pages.dev/go/wsy/pub/rss/1.0/-/persian/afghanistan/story/2008/04/080420_a-coup-lift-movmt.shtml <p>در دهه چهل خورشیدی جنبشهای چپی، سرآغاز سمت و سو دهی مباحثات گرم در فضای سیاسی افغانستان را به عهده گرفتند. </p><p>چپی های افغانستان با تشکیل حزب دموکراتیک خلق در سال ۱۳۴۳ مبارزه خود را برای راهیابی در رده های مختلف عرصه های ارتش، امور علمی و بخش اجتماعی سازماندهی و آغاز کردند و در هفتم ماه ثور(اردیبهشت) سال ۱۳۵۷ بر اریکه قدرت تکیه زدند. پ</p><p>دولت چپی با حصول قدرت، طرح اصلاحات اجتماعی، سیاسی و اقتصادی را پیشکش کرد. حضور چپی ها در رهبری نظام سیاسی، با حمایت وسیع اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی، شاهد تحولات قابل عطفی بود که میتوان آن را به گونه مختصر چنین مرور کرد: </p><p><strong>در عرصه سیاسی</strong><br/><strong>بلشویک سازی حاکمیت</strong></p> 2008-04-27T10:47:02+00:00 text/plain fa BBCPersian.com https://nontonwae.pages.dev/persian/ Story, Afghanistan https://nontonwae.pages.dev/go/wsy/pub/rss/1.0/-/persian/afghanistan/story/2008/04/080424_s-afghan-coup-pdpa.shtml <p>حزب دموکراتیک خلق افغانستان، تنها حزبی بود که توانست با یک کودتای نظامی، قدرت را در این کشور به دست بگیرد.</p><p>میرغلام محمد غبار، نورمحمد تره کی، ببرک کارمل، میراکبر خیبر، صدیق الله روهی و علی محمد زهما، از نخستین کسانی بودند که در کمیته تدارکات برای تشکیل حزب دموکراتیک خلق تلاش می کردند. </p><p>بعد از مدت کوتاهی طاهر بدخشی نیز به این کمیته پیوست و لی غلام محمد غبار از این کمیته کنار رفت وعلی محمد زهما و وصدیق الله روهی نیز به خارج از افغانستان رفتند. </p><p>این افراد که بعضی از آنها از طرف اعضای خاندان شاهی نیز حمایت می شدند، توانستند در سال ۱۳۴۲ خورشیدی اولین هسته تشکیلاتی را که به "کمیته اول" معروف شد، به وجود آورند.</p> 2008-04-27T11:27:21+00:00 text/plain fa BBCPersian.com https://nontonwae.pages.dev/persian/ Story, Afghanistan https://nontonwae.pages.dev/go/wsy/pub/rss/1.0/-/persian/afghanistan/story/2008/05/080506_s-coup-army-pix.shtml <p><strong></strong><p><br/><img src="https://nontonwae.pages.dev/worldservice/images/2008/05/20080505104654x-coup-army-05.jpg" alt=""/><br/></p><p><br/><img src="https://nontonwae.pages.dev/worldservice/images/2008/05/20080505104708x-coup-army-03.jpg" alt=""/><br/></p><p><br/><img src="https://nontonwae.pages.dev/worldservice/images/2008/05/20080505104727x-coup-army-01.jpg" alt=""/><br/></p><p><br/><img src="https://nontonwae.pages.dev/worldservice/images/2008/05/20080505104717x-coup-army-02.jpg" alt=""/><br/></p><p><br/><img src="https://nontonwae.pages.dev/worldservice/images/2008/05/20080505104700x-coup-army-04.jpg" alt=""/><br/></p><p><br/><img src="https://nontonwae.pages.dev/worldservice/images/2008/05/20080505104648x-coup-army-06.jpg" alt=""/><br/></p><p><br/><img src="https://nontonwae.pages.dev/worldservice/images/2008/05/20080505104643x-coup-army-07.jpg" alt=""/><br/></p><p><br/><img src="https://nontonwae.pages.dev/worldservice/images/2008/05/20080505104635x-coup-army-08.jpg" alt=""/><br/></p><p><br/><img src="https://nontonwae.pages.dev/worldservice/images/2008/05/20080505104630x-coup-army-09.jpg" alt=""/><br/></p><p><br/><img src="https://nontonwae.pages.dev/worldservice/images/2008/05/20080505104551x-coup-army-10.jpg" alt=""/><br/></p><p><br/><img src="https://nontonwae.pages.dev/worldservice/images/2008/05/20080505104543x-coup-army-11.jpg" alt=""/><br/></p><p><br/><img src="https://nontonwae.pages.dev/worldservice/images/2008/05/20080505104538x-coup-army-12.jpg" alt=""/><br/></p><br/></p> 2008-05-06T09:00:38+00:00 text/plain fa BBCPersian.com https://nontonwae.pages.dev/persian/ Story, Afghanistan https://nontonwae.pages.dev/go/wsy/pub/rss/1.0/-/persian/afghanistan/story/2008/04/080430_coup-afghan-women.shtml <p>زنان و مشکلات آنها برای همه طیف های چپ در افغانستان از مسایل اساسی بود و حزب دموکراتیک خلق در چهارده سال زمامداری، وضعیت زنان را حداقل در شهرهای این کشور دگرگون کرد. </p><p>ملک ستیز، کارشناس ارشد در مرکز بین المللی مطالعات حقوق بشر می گوید بعد از آنکه حزب دموکراتیک خلق به پیروزی رسید زنان آهسته آهسته در تمامی عرصه های سیاسی و اجتماعی حضور یافتند. </p><p>به باور آقای ستیز، پیش از آن زنان افغان از بسیاری حقوق و امتیازات شهروندی شان محروم بودند. </p><p><strong>تعطیلات بیشتر برای زنان</strong></p> 2008-04-29T15:16:11+00:00 text/plain fa BBCPersian.com https://nontonwae.pages.dev/persian/ Story, Afghanistan https://nontonwae.pages.dev/go/wsy/pub/rss/1.0/-/persian/afghanistan/story/2008/04/080429_ram-coup-radio.shtml <p>سی سال پیش در هفتم ثور (اردیبهشت) ۱۳۵۷ خورشیدی، در کابل - پایتخت افغانستان واقعه ای روی داد که نامش را "انقلاب ثور" گذاشتند و جایگزین "انقلاب سفید" داوود خان شد.</p><p>در این رویداد دراماتیک، رژیم نیرومند داوود خان سرنگون شد و پس از آن جنگی در این کشور آغاز شد که در تاریخ، به طولانی ترین جنگ قرن بیستم معروف شده است. </p><p>نیروی شورشی از اول محاسبه کرده بود که مرکز مخابره ارتش، مرکز یگانه رادیوی دولتی و شبکه کوچک تلفن شهری را به تصرف خود درآورد و هر گونه ارتباط را در شهر قطع کند.</p><p>شورش آنقدر غافلگیرانه بود که رئیس جمهور پیر به ناچار، خود و خانواده اش اسلحه برداشتند و دوشادوش واحدهای گارد جمهوری تا بیست و چهار ساعت و تا آخرین نفس جنگیدند و سرانجام بر اثر بمباران جنگنده های میگ ۲۱ ساخت شوروی - که خود داوود خان با علاقه فراوان از شوروی خریده بود - و کوبیدن بی وقفه تانک ها از زمین، با بیست تن از اعضای خانواده اش و دو وزیر کابینه کشته شدند.</p> 2008-04-29T09:11:41+00:00 text/plain fa BBCPersian.com https://nontonwae.pages.dev/persian/ Story, Afghanistan https://nontonwae.pages.dev/go/wsy/pub/rss/1.0/-/persian/afghanistan/story/2008/04/080427_s-coup-golabzoi.shtml <p>"پدرم گفت به سید محمد گلاب زوی بگو، انقلاب را شروع کنند."</p><p>این جمله که سی سال پیش از زبان عبدالرحمان پسرحفیظ الله امین به یکی از رهبران کودتا ابلاغ شد، دستور خونبار ترین حرکت سیاسی در افغانستان بود که تبعات آن، صدها هزار کشته و مجروح بر جای گذاشت و کثیری از تابوهای یک جامعه سنتی را شکست. </p><p>هنوز معلوم نیست عبدالرحمان که در آن زمان ۱۷ یا ۱۸ سال داشت، چگونه توانست از خانه ای که تحت نظارت بود برون آید وپیام پدرش را به افسران ارتش هوا دار حزب دموکراتیک خلق برساند.</p><p>درمیان رهبران حزب دموکراتیک خلق، حفیظ الله امین مسولیت جلب وجذب افسران نظامی و ایجاد هماهنگی میان آنهارا داشت، نقش کودتا نیز ازقبل ریخته شده بود و سید محمد گلاب زوی ( فعلا نمایند مجلس) فرد رابط میان حفیط الله امین و افسران ارتش بود. </p> 2008-04-27T11:26:57+00:00 text/plain fa BBCPersian.com https://nontonwae.pages.dev/persian/ Story, Afghanistan https://nontonwae.pages.dev/go/wsy/pub/rss/1.0/-/persian/afghanistan/story/2008/04/080428_ram-poetry-coup.shtml <p>شعر سیاسی و ایدیولوژیک هرچند در ادبیات افغانستان پیش از کودتای هفت ثور ۱۳۵۷ وارد شده بود ولی این نوع شعر در زمان حاکمیت حزب دموکراتیک خلق به شکلی گسترده مطرح شد و مورد حمایت نظام بر سر اقتدار قرار گرفت.</p><p>دولت نوبنیاد چپگرای افغانستان که با شعار اعمار سوسیالیسم قد بر افراشته بود تلاش های را در جهت استفاده از ادبیات، به منظور اشاعه اهداف و برنامه های خود آغاز کرد.</p><p>از نخستین برنامه های که در این عرصه عملی شد، تاسیس اتحادیه نویسندگان افغانستان بود که شباهت های ساختاری و محتوایی با اتحادیه نویسندگان اتحاد شوروی و سایر کشورهای سوسیالستی داشت.</p><p>شاعران و نویسندگان طرفدار حاکمیت در این سال ها، بخش بزرگی از نوشته های خود را به مسایلی اختصاص دادند که در آن "انقلاب ثور" به عنوان مهم ترین موضوع ادبیات مطرح می شد.</p> 2008-04-28T10:35:54+00:00 text/plain fa BBCPersian.com https://nontonwae.pages.dev/persian/ Story, Afghanistan https://nontonwae.pages.dev/go/wsy/pub/rss/1.0/-/persian/afghanistan/story/2008/04/080426_v-coup-iran-revolution-afghanistan.shtml <p>انقلاب ثور (اردیبهشت) در افغانستان زمانی روی داد که در ایران نا آرامیهای سیاسی شروع شده بود و هر دم دامنه و عمق بیشتری پیدا می‌ کرد. </p><p>انقلاب ایران در اولین مراحل آن هنوز از دایره محافل روشنفکری و دانشجویی بیرون نرفته و لقب اسلامی نگرفته بود، در این دوره خواسته ‌های آزادیخواهانه و عدالت ‌طلبانه بر شعارهای دینی می‌ چربید، نتیجه آنکه نیروهای ملی و چپگرا از جمله نقش آفرینان اصلی در آن جنبش بودند.</p><p>انقلاب بزرگی که مبارزان چپ‌ ایران از دهها سال پیش آرزو کرده بودند، سرانجام با شکوه و هیبت از راه می ‌رسید و چنان هوش و گوش را پر کرده بود که مبارزان در برابر بسیاری از رویدادهای جهان اطراف خود بی‌ تفاوت ماندند، یکی از این ماجراها وقایع افغانستان بود.</p><p>مهدی فتاپور از اعضای رهبری سازمان فدائیان خلق ایران (اکثریت) در آستانه انقلاب ایران با چریکهای مسلح در رابطه بود. </p> 2008-04-27T04:33:52+00:00 text/plain fa BBCPersian.com https://nontonwae.pages.dev/persian/ Story, Afghanistan https://nontonwae.pages.dev/go/wsy/pub/rss/1.0/-/persian/afghanistan/story/2008/04/080420_ram-coup-countdown.shtml <p>کودتای هفتم ثور سال ۱۳۵۷ خورشیدی که پایان خونینی برای جمهوری محمد داوود خان بود، تحول بزرگی را برای افغانستان رقم زد و قدرت را به گروه جدیدی واگذار کرد که عملکرد آن، از بسیاری جهات، با دوران محمدزایی ها تفاوت داشت. </p><p>با آنکه که نخستین تحرکات نظامی به منظور سرنگون کردن جمهوری داوود خان، در صبحگاه هفتم ثور، برای وزارت دفاع دولت داوود خان تا حدی غافلگیرکننده بود، اما امکان چنین تحولی و بوی دود و باروت، از حداقل ده روز پیشتر از هفتم ثور، به مشام می رسید. </p><p><strong>بیست و هشتم حمل ۱۳۵۷</strong></p><p>میر اکبر خیبر، یکی از رهبران حزب دموکراتیک خلق، در نزدیکی مطبعه دولتی در مکروریان دوم شهر کابل، به ضرب گلوله به قتل رسید. </p> 2008-04-24T08:11:47+00:00 text/plain fa BBCPersian.com https://nontonwae.pages.dev/persian/ Story, Afghanistan https://nontonwae.pages.dev/go/wsy/pub/rss/1.0/-/persian/afghanistan/story/2008/04/080425_s-coup-taraki2.shtml <p>نورمحمد تره کی، رهبر حزب دموکراتیک خلق افغانستان، در کنار کارهای سیاسی (که در بخش پیشین این نوشتار ذکر شد)، فعالیت های ژورنالیستی و نویسندگی را نیز در کارنامه خود دارد.</p><p>او در اوایل کار نویسندگی، در مجلات و روزنامه های کابل مقاله می نوشت و در زمان انتشار نشریه "خلق" صاحب امتیاز این نشریه بود.</p><p>در زمان ظاهر شاه، تره کی مدتی معاون خبر گزاری باختر(خبرگزاری دولتی افغانستان) بود، که در این زمان سفری نیز به تهران داشت و در جمع شماری از دبیران خبر و کار کنان خبرگزاری پارس (خبرگزاری دولتی ایران) و مدیران مطبوعات، پیرامون روش های کار ژورنالیستی سخنرانی کرد.</p><p>سخنرانی تره کی در تهران نشان می دهد که وی به روش های کار روزنامه نگاری آگاهی داشته است. </p> 2008-04-29T15:14:36+00:00 text/plain fa BBCPersian.com https://nontonwae.pages.dev/persian/ Story, Afghanistan https://nontonwae.pages.dev/go/wsy/pub/rss/1.0/-/persian/afghanistan/story/2008/04/080423_ram-coup-weakness.shtml <p>گفته اند که با سرنیزه می توان قدرت را تصاحب کرد اما بالای سرنیزه نمی توان نشست. </p><p>این سخن در مورد بسیاری از رهبران کودتاهای نظامی که پس از تصاحب قدرت، با توسل به خشونت می خواهند بر مسند قدرت باقی بمانند و در این راه در تقابل با مردم قرار می گیرند، صدق می کند.</p><p>کودتا تغییر نظام سیاسی در یک کشور با توسل به قدرت ارتش است و این عمل بیشتر در کشورهایی اتفاق افتاده که در آنها نهادهای دموکراتیک ضعیف و نیروی مسلح کشور نیرومند بوده است. </p><p>در نیمه دوم قرنی که گذشت، ما در افغانستان شاهد دو کودتای نظامی بودیم. </p> 2008-04-24T08:15:09+00:00 text/plain fa BBCPersian.com https://nontonwae.pages.dev/persian/ Story, Afghanistan https://nontonwae.pages.dev/go/wsy/pub/rss/1.0/-/persian/afghanistan/story/2008/04/080420_s-afghan-coup-taraki.shtml <p>نورمحمد تره کی یکی از بنیانگذاران حزب دمکراتیک خلق افغانستان بود که بعد از کودتای هفت ثور قدرت را به دست گرفت.</p><p>او نظر محمد از قبیله تره کی بود و در روستای ناوه مقر از توابع ولایت غزنی به دنیا آمد.</p><p>تاریخ دقیق تولد تره کی معلوم نیست ولی در برخی از منابع، تولد او ۲۳ سرطان (تیر) سال ۱۲۹۶خورشیدی ذکر شده است.</p><p>تره کی در خانواده ای بزرگ شد که از نظر اقتصادی متوسط بود، پدرش مالدار (دامدار) نیمه کوچی و شخص بسیار گمنامی بود.</p> 2008-04-22T09:05:09+00:00 text/plain fa BBCPersian.com https://nontonwae.pages.dev/persian/ Story, Afghanistan https://nontonwae.pages.dev/go/wsy/pub/rss/1.0/-/persian/afghanistan/story/2008/04/080420_ram-daoud-khan.shtml <p>محمد داوود، پسر کاکای ظاهر شاه، در یک اقدام از پیش طرح ریزی شده، زمانی که شاه افغانستان در شهر ناپل ایتالیا به سر می برد، در یک کودتای سفید قدرت را به دست گرفت. </p><p>او در نخستین بیانیه رسمی خود که از رادیوی دولتی پخش شد، آغاز جمهوریت را در افغانستان اعلام کرد.</p><p>نظام در افغانستان دگرگون شده و تاج و تخت شاهی از میان رفته بود. محمد ظاهر در واکنش به این اقدام پسر کاکایش گفت، هرگز تصور نمی کرد کودتا از سوی نزدیکترین افراد خانواده اش راه اندازی شود. </p><p>اما هرچه بود، حالا داوود خان قدرت را در دست داشت و با وعده های امیدوار کننده مردم را به حمایت از رژیم جدید ترغیب می کرد. </p> 2008-04-22T08:48:53+00:00 text/plain fa BBCPersian.com https://nontonwae.pages.dev/persian/ Story, Afghanistan https://nontonwae.pages.dev/go/wsy/pub/rss/1.0/-/persian/afghanistan/story/2008/04/080422_ram-coup-army.shtml <p>اگر به اوضاع سیاسی و اجتماعی افغانستان در چند دهه گذشته نظری بیاندازیم، در خواهیم یافت که زمینه های اجتماعی و روانی وقوع کودتاها در این کشور، توسط نظامیان فراهم شده است. </p><p>تمرکز قدرت در دست فرد و یا خانواده مشخصی، نظامیان را بر می انگیخت تا با انگیزه های قدرت طلبانه – نه با هدف خدمت به مردم – دست به اقدام نظامی و یا کودتا بزنند.</p><p>نکته مهم این است که در بروز و اجرای کودتاها در افغانستان، انسجام نه چندان مطمئن و ناپایدار ارتش نیز که باعث رسوخ و نفوذ عناصر وابسته به خارج در آن می شد، بی تاثیر نبوده است؛ زیرا می دانیم که ارتش در افغانستان علی الخصوص از روزگار صدارت محمد داوود خان و خاصتا در پی توافق ۱۹۵۶ میان افغانستان و شوروی سابق، از جهات مختلف به آن کشور (شوروی سابق) وابسته شد. </p><p>ارتش افغانستان، هم از نگاه تسلیحات و هم از ناحیه آموزش و تربیه کادرها و افراد فنی و حرفه ای، متکی به آن کشور شد و چنانکه بعدا به مشاهده رسید، همین وضعیت، صدمات و آسیب های بزرگی را به ملت و کشور افغانستان وارد کرد. </p> 2008-04-22T08:46:16+00:00 text/plain fa BBCPersian.com https://nontonwae.pages.dev/persian/ Story, Afghanistan https://nontonwae.pages.dev/go/wsy/pub/rss/1.0/-/persian/afghanistan/story/2008/04/080420_s-coup-poets-kazemi.shtml <p>با وقوع کودتای هفتم ثور ۱۳۵۷ خورشیدی‌، تحولات بسیاری در عرصه‌ های گوناگون فرهنگ و هنر افغانستان رونما شد، از جمله شعر که پیشینه ‌ای کهن در این کشور داشته است‌. </p><p>پیامدهای این واقعه در شعر افغانستان را از دو جنبه می‌توان بررسی کرد: یکی سلطه یافتن جریان شعر چپی در رسانه‌های دولتی است و دیگری پیدایش آنچه ما آن را شعر مقاومت می‌نامیم‌. </p><p>واقعیت این است که شعر چپ مارکسیستی در افغانستان پیش از این هم سابقه داشت و شاعرانی همچون بارق شفیعی‌، سلیمان لایق‌، عبدالله نایبی‌، دستگیر پنجشیری و اسدالله حبیب منتسب به این جریان بودند. </p><p>حتی بیراه نیست اگر بگوییم که این دسته شاعران‌، در شکل‌گیری شعر نو در افغانستان نقشی عمده داشته‌اند. ولی آنچه در شعر این گروه بیش از هر چیز جلوه دارد، غلبه تعهدات ایدیولوژیک بر تعهدات هنری است‌. همین قضیه‌، شعر آنان را غالباً صریح‌، شعاری و از لحاظ بدایع هنری فقیر ساخته است‌. </p> 2008-04-24T08:32:26+00:00 text/plain fa BBCPersian.com https://nontonwae.pages.dev/persian/ Story, Afghanistan https://nontonwae.pages.dev/go/wsy/pub/rss/1.0/-/persian/afghanistan/story/2008/04/080420_s-khaybar-coup.shtml <p>نام میراکبر خیبر از این جهت در تاریخ معاصر افغانستان اهمیت دارد که اولا او یکی از نظریه پردازان برجسته حزب دموکراتیک خلق افغانستان بود و ثانیا ترور او بهانه کودتایی شد که افغانستان و منطقه را وارد مرحله دیگری کرد و بر مناسبات بین المللی قدرتهای بزرگ تاثیری چشمگیر گذاشت.</p><p>خیبر همراه با معروف ترین چهره های چپگرای افغانستان یعنی نور محمد تره کی، ببرک کارمل و طاهر بدخشی عضو گروهی بود که زمینه تشکیل نشستی تاریخی را در ۱۱ جدی (دیماه) ۱۳۴۳ به شکلی مخفی و در منزل نور محمد تره کی فراهم کردند. این نشست به تاسیس سازمانی انجامید که نام "جمعیت دموکراتیک خلق افغانستان" برآن نهاده شد. اگرچه خود خیبر به دلیل شغل نظامی در این نشست حضور نداشت ولی عملا این نشست به تشکیل حزبی "سوسیالیست دموکرات" تحت رهبری نور محمد ترکی انجامید که به دلیل نبود قانون احزاب در افغانستان از عنوان "جمعیت" بجای "حزب" استفاده می کرد.</p><p>وقتی که میر اکبر خیبر در ۲۸ حمل (فروردین) ۱۳۵۷ در کابل ترور شد ۱۴ سال از تشکیل حزب دموکراتیک خلق افغانستان و نزدیک به چهار دهه از فعالیت سیاسی خیبر می گذشت. این ترور وضعیت شکننده سیاسی افغانستان را به بحران کشاند به گونه ای که کمتر از ده روز بعد، حزب دموکراتیک خلق افغانستان با یک کودتای خونین، محمد داوود رییس جمهوری وقت را از مسند قدرت به زیر کشید و نظامی جدید را پایه گذاری کرد که هیچ شباهتی با نظامهای گذشته در افغانستان نداشت.</p><p>میر اکبر خیبر در سال ۱۳۰۴ خورشیدی در ولایت لوگر در خانواده ای کشاورز به دنیا آمد. او بعد از تحصیلات ابتدایی وارد دبیرستان (لیسه) نظامی شد و بعد تحصلات عالی را در دانشکده افسری (حربی پوهنتون) ادامه داد. خیبر در کنار تعلیمات نظامی به مطالعات سیاسی پرداخت و مانند شمار زیادی از روشنفکران افغانستان در دهه های سی و چهل خورشیدی، به مارکسیسم علاقمند شد. از این به بعد او یکی از افرادی بوده است که چه به شکل مخفیانه و چه علنی به نفع جریانهای فکری طرفدار سوسیالیزم و مارکسیزم فعالیت کرد. این فعالیتها باعث شد که به زندان بیفتد و در زندان نیز با شماری دیگر از چهره سیاسی چپ گرا آشنا شود.</p> 2008-05-07T14:38:53+00:00 text/plain fa BBCPersian.com https://nontonwae.pages.dev/persian/ Story, Afghanistan https://nontonwae.pages.dev/go/wsy/pub/rss/1.0/-/persian/afghanistan/story/2008/04/080420_s-pdpa-coup.shtml <p>از دهه های۱۹۵۰ و ۱۹۶۰ به عنوان دوره ای یاد می شود که بسیاری از روشنفکران از آمریکای جنوبی و اروپای شرقی گرفته تا آسیا و آفریقا به مارکسیزم علاقمند شدند. در افغانستان نیز آشنایی با اندیشه های چپگرایانه از حد حلقه های کوچک فرا تر رفت و در میان بسیاری از تحصیلکردگان طرفدار پیدا کرد.</p><p> کارشناسان می گویند که در این سالها بیشتر دو اندیشه مارکسیستی و اسلامگرایی نوین مطرح بود که نتیجه سفرهای روشنفکران افغان به شوروی و رابطه علمای دینی و روحانیون جوان با کشورهای همجوار و منطقه بود. در عین حال سیستم سیاسی در افغانستان به گونه ای بود که از دید طرفداران مارکسیسم "طبقه" ای خاص بر کشور حاکم بود و این امر باعث توجه رونق اندیشه ای می شد که ادبیاتی انقلابی و پرشور داشت و نوید بخش تغییرات اجتماعی بزرگ بود. جامعه ای که قرار بود در آن همه باهم برابر باشند و از فقر و "استثمار گروهی از انسانها توسط گروهی دیگر" خبری نباشد.</p><p>درحقیقت زمینه بروز و رشد این افکار باز می گردد به تغییراتی که در سال ۱۹۴۶ و در زمان نخست وزیری شاه محمود خان در نظام سیاسی افغانستان وارد شد. این دوره بعد از نخست وزیری محمد هاشم خان بود که استقرار امنیت و تامین قدرت حکومت مرکزی به زور سرنیزه و سرکوب را در راس برنامه های خود قرار داده بود. اصلاحات شاه محمود خان، به آغاز دوره ای در افغانستان انجامید که تاریخ نگاران معاصر از آن تحت عنوان دوره آغاز "نهضت دموکراسی" یاد کرده اند. در این دوره مفاهیمی مانند آزادی بیان، انتخابات، ایجاد احزاب سیاسی، مشروطه و بسیاری دیگر از مفاهیم مدرن وارد ادبیات سیاسی افغانستان شد. ولی این امر دیری نپایید و بعد از مدتی با تغییر روش شاه محمود خان و بعد استعفای او و آغاز نخست وزیری محمد داوود، وضعیت کاملا دگرگون شد.</p><p><strong>از قفقاز تا مشهد، و از مشهد تا کابل</strong></p> 2008-05-07T14:38:20+00:00 text/plain fa BBCPersian.com https://nontonwae.pages.dev/persian/ Story, Afghanistan https://nontonwae.pages.dev/go/wsy/pub/rss/1.0/-/persian/afghanistan/story/2007/04/070427_ay_afghanistan-7-8-sour.shtml <p>هفتم ثور مصادف است با بيست و نهمين سالگرد کودتای نيروهای چپگرا در افغانستان و سقوط دولت جمهوری به رهبر محمد داوود. اين تحول، سرآغاز ورود افغانستان به دور جديدی از مرحله سياسی بود که تغيير وضعيت و توازن سياسی در منطقه و حتی جهان را در پی داشت. </p><p>در طول همين روند بود که جنگ سرد ميان دو ابرقدرت به نقطه اوج و سپس به پايان رسيد و فروپاشی ديوار برلين و سقوط اتحاد جماهير شوروی را به دنبال داشت. اما خود افغانستان، به عنوان محل جرقه ای آغازين اين تحولات جهانی -- وارد سه دهه جنگهای خونين داخلی شد که دست کم يک و نيم ميليون قربانی گرفت و بيش از پنج ميليون را مجبور به ترک کشورشان کرد. </p><p>دوران حاکميت جمهوری دموکراتيک خلق افغانستان، باوجود شعار دموکراسی و برابری و عدالت اجتماعی، اما با فشار و اختناق همراه بود و زندان و اعدام مخالفان اين رژيم. </p><p>اما واقعا کودتای نيروهای چيگرا در بيست و نه سال پيش، چه اهدافی داشت؟ تا چه حد به اهداف خود رسيدند و چه ناکاميهايی را متحمل شدند و سرانجام اينکه، بيست و نه سال بعد از آن جريان، امروز نيروهای چپگرا نسبت به اهداف و عملکردهايشان چه تصوری دارند؟<br/><p><img src="https://nontonwae.pages.dev/worldservice/images/2007/04/200704271611341.jpg" alt=""/><br/></p></p> 2008-04-16T12:42:28+00:00 text/plain fa BBCPersian.com https://nontonwae.pages.dev/persian/ Story, Afghanistan https://nontonwae.pages.dev/go/wsy/pub/rss/1.0/-/persian/afghanistan/story/2004/12/041220_aa_mdanesh.shtml <p>آخرين ديدارم با ببرک کارمل به سال ۱۹۹۵ برمی گردد که آن را به خوبی به خاطر دارم. </p><p>در شهر کوچک حيرتان در شمال افغانستان به ديدار او رفته بودم. اکنون سه سال بود که مجاهدين در افغانستان حکومت می کردند و کشور را به ويرانه ای تبديل کرده بودند. کشور در تب و تاب بود اما کارمل به فراموشی فرو رفته بود. </p><p>وقتی در برابر رئيس جمهور پيشين قرار گرفتم ابتدا او را نشناختم. پيرمردی فرسوده و درهم شکسته در برابرم ظاهر شد که بيماری سرطان بر زندگی او چنگ انداخته بود. در سالهای پيش بيش از ده بار در کاخ ارگ پای صحبت او نشسته بودم. او در جنگ سرد به عنوان يکی از مهره های مهم بلوک شرق، اعتبار زيادی داشت. در آن ديدارها با شور و هيجان و اعتماد به نفس بی پايان از اهداف و نقشه های خود حرف می زد.</p><p>کارمل از ديدار من شگفت زده است. چهره گرفته اش باز می شود و مثل ياری گمشده در آغوشم می گيرد. فکر می کنم تنها روزنامه نگاری بودم که در آن روزهای تيره و تار به سراغش رفته بودم. همه ترکش کرده بودند. ديگر نه از پزشکان مخصوص روس خبر بود و نه از صدها فرمانده و ژنرالی که روزگاری احاطه اش کرده بودند. او همه چيزش را از دست داده و با خفت و خواری به اين شهر دورافتاده تبعيد شده است. </p> 2008-04-20T07:04:08+00:00 text/plain fa BBCPersian.com https://nontonwae.pages.dev/persian/ Story, Afghanistan https://nontonwae.pages.dev/go/wsy/pub/rss/1.0/-/persian/afghanistan/story/2006/09/060927_s-najib-anniv.shtml <p>پنجم ميزان (27 سپتامبر)، دهمين سالگرد کشته شدن دکتر نجيب الله، رييس جمهوری پيشين افغانستان به دست طالبان است.</p><p>مردم کابل خزان سال 1375 خورشيدی را با اضطراب تصرف پايتخت توسط جنگجويان بنيادگرای طالبان آغاز کردند.</p><p>دو سال از تشکيل اين گروه در افغانستان می گذشت و طالبان پيش از کابل، شهرها و مناطق زيادی را تصرف کرده بودند.</p><p>آوازه تفسير سختگيرانه آنان از شريعت اسلامی و عملکردشان در شهرهای ديگر چون قندهار، هرات و جلال آباد به گوش مردم کابل رسيده بود و کابلی ها نيز با توجه به پيشرويهای سريع و پی در پی طالبان، حضور آنان را در پايتخت، دور از انتظار نمی دانستند.</p> 2006-09-27T15:33:56+00:00 text/plain fa BBCPersian.com https://nontonwae.pages.dev/persian/ Story, Afghanistan http://en.wikipedia.org/wiki/Mohammad_Najibullah : معرفی دکتر نجيب الله در دانشنامه آزاد ويکی پديا (انگليسی) https://nontonwae.pages.dev/go/wsy/pub/rss/1.0/-/persian/afghanistan/story/2004/12/041221_panjshiri.shtml <p>آقای پنجشيری روايتی از آخرين لحظات حاکميت حفيظ الله امين و اولين جلسه ای که با او بعد از بازگشت از شوروی در دفتر سياسی حزب داشت، بازگو می کند: </p><p>در آستانه زوال و فروپاشی دولت امين، مرکز اداره سياست و رهبری قوای مسلح از ارگ سابق شاهی به کاخ نو ساخت تپه ای تاج بيک يافته بود. </p><p></p><p>جلسه بيوروی (دفتر) سياسی در آن قصر دولتی برای آخرين بار در صبح روز ششم جدی دعوت شده بود. من نيز در همين روز برای نخستين روز دوران 101 روزه ای حاکميت امين به اين جلسه دعوت شدم. امين در وقت معين وارد اتاق جلسه نشد. </p> 2008-04-16T12:40:08+00:00 text/plain fa BBCPersian.com https://nontonwae.pages.dev/persian/ Story, Afghanistan https://nontonwae.pages.dev/go/wsy/pub/rss/1.0/-/persian/afghanistan/story/2008/05/080501_s-coup-mozaffari.shtml <p>من آن روزها نوجوان سیزده ساله ای بودم و سال قبل صنف ششم مکتب محله باغچار را به اتمام رسانده بودم و قرار نبود در بهاری که از راه می‌رسد به مکتب بروم. یادم هست آن روزها سخت مریض بودم، تب سختی داشتم و کابوسهای وحشتناکی می‌دیدم. یکی از کابوسهای همیشگی ام در موقع تب و بیماری این بود که تنم مثل گلولهی آتشی می‌شد و به فضای بیکران شلیک می‌شد و این برایم بسیار وحشتناک بود.</p><p>تازه از دام این بیماری نجات یافته بودم و داشتم دوران نقاهت را سپری می‌کردم که کودتای هفت ثور اتفاق افتاد. چند شب قبل رادیوی پدرم، از شورش هایی در کابل و از جمله کشته شدن یک نفر به نام میراکبر خبر داده بود. بعد چند نفر در همین رابطه دستگیر شدند و سرانجام در یک شب رادیوی کابل برنامه های رسمی خودش را قطع کرده و یکسره مارش نظامی پخش می‌کرد. نوعی موسیقی که من آن را خیلی خوش داشتم. طنین محکم و حماسی داشت که تا آن روز نشنیده بودم. </p><p>هر از چند گاهی گوینده ای می‌آمد و با لحن پر طنین و مردانه‌ای، از اتفاق شگفتی خبر می داد. در روستای ما خبر دهن به دهن پخش می‌شد و کسانی که رادیو داشتند و به اصطلاح اخبار را می فهمیدند به دیگران تبصره های مفیدی می‌دادند.</p><p>در این میان پدرم نقطه‌ مرکزی این جمع ها بود، زیرا هم رادیو داشت و هم از این ماجراها سر در می‌آورد. کودکی در سن و سال من فقط می‌دانست در کابل جنگ یا همان کودتا شده است اما کودتا چیست دیگر حکایت سر بسته‌ای بود.</p> 2008-05-01T08:57:19+00:00 text/plain fa BBCPersian.com https://nontonwae.pages.dev/persian/ Story, Afghanistan http://newsforums.bbc.co.uk/ws/thread.jspa?forumID=5947 2008-04-24T08:34:02+00:00 text/plain fa BBCPersian.com External Link, Debate https://nontonwae.pages.dev/go/wsy/pub/rss/1.0/-/persian/afghanistan/story/2008/04/080424_v-afghan-coup-end-babrak.shtml <p>پس از هفتم ثور، روز بعد آن هشتم ثور یکی از روزهای مهم در تاریخ افغانستان است. در هشت ثور سال 1371 خورشیدی، مجاهدین وارد کابل شدند و به هفتم ثور خط بطلان کشیدند.</p><p>من در ایام ورود مجاهدین، در خبرگزاری دولتی افغانستان (باختر) به عنوان خبرنگار کار می کردم.</p><p>گروه های مجاهدین دست دسته از سوی ارگ به طرف دفتری که در آن زمان مقر (سازمان صلح و همبستگی) بود در حرکت بودند.</p><p>من هم در مسیر مخالف این جاده حرکت می کردم. در واقع در جستجوی دوستی بودم که در سالهای اخیر باهم مکاتبه داشتیم. </p> 2008-05-01T08:58:38+00:00 text/plain fa BBCPersian.com https://nontonwae.pages.dev/persian/ Story, Afghanistan https://nontonwae.pages.dev/go/wsy/pub/rss/1.0/-/persian/afghanistan/story/2008/04/080425_v-coup-iranian-kabul-iv.shtml <p>محسن حیدریان، پژوهشگر علوم سیاسی و مسائل چپ ایران است که در جنبش انقلابی چپ ایران فعال بود. </p><p>آقای حیدریان (به همراه بابک امیرخسروی) کتابی درباره مهاجرت چپگرایان ایرانی به کشورهای سوسیالیستی نوشته به عنوان "مهاجرت سوسیالیستی و سرنوشت ایرانیان" که در سال ۱۳۸۱ توسط انتشارات "پیام امروز" در تهران منتشر شد.</p><p>به دنبال موج پیگرد و دستگیری گسترده دگراندیشان و چپ‌گرایان در جمهوری اسلامی، آقای حیدریان در سال ۱۳۶۳ ایران را ترک کرد و سپس حدود دو سال از دوران مهاجرت خود را در افغانستان گذراند. آقای حیدریان تجربه خود در افغانستان را به عنوان یکی از فعالان سابق چپ با سایت بی بی سی در میان گذاشته است.</p><p></p> 2008-04-27T04:49:54+00:00 text/plain fa BBCPersian.com https://nontonwae.pages.dev/persian/ Story, Afghanistan https://nontonwae.pages.dev/go/wsy/pub/rss/1.0/-/persian/afghanistan/story/2008/04/080424_s-afghan-coup-amin.shtml <p>اوایل ماه دسامبر سال ۱۹۷۹ وارد کابل شدم. تصورم قبل از رفتن به افغانستان این بود که مردم از "انقلاب ثور" به صورت وسیع پشتیبانی می کند. اما پس از آمدن به کابل دریافتم که بخش زیادی از مردم در فضای هراس به سر می برند و بسیاری از آشکار سخن گفتن، به خصوص درباره مسایل سیاسی و حساس، خودداری می کردند.</p><p>من مترجم پزشکان شوروی در یکی از شفاخانه های کابل بودم و میان ما و کارمندان افغانی از مسایل سیاسی به ندرت صحبت آشکار اتفاق می افتاد.</p><p>در خیابان های کابل، خیلی کم می توانستید ببینید که بیش از دو نفر با هم صحبت می کنند. شایعه بود که افراد به صورت مرموز ناپدید می شوند. مترجمانی که من تازه به آنها پیوسته بودم می گفتند شایعات زیادی است که روزهای اندکی از حکومت حفیظ الله امین باقی مانده و امکان رخ دادن یک تحول مهم، زیاد است دارد.</p><p>آنچه بیشتر در یادم مانده، سخنرانی های انقلابی حفیظ الله امین و تاکید او به "آرمان های انقلاب" بود. حتی چند روز قبل از سقوط حکومتش، زمانی یک روزنامه نگار غربی از او پرسید شما احساس نمی کنید که مرگتان نزدیک است، او در پاسخ گفت تا زمانی که من، سوسیالیسم را در افغانستان پیاده نکنم، نخواهم مرد. </p> 2008-04-24T08:44:56+00:00 text/plain fa BBCPersian.com https://nontonwae.pages.dev/persian/ Story, Afghanistan https://nontonwae.pages.dev/go/wsy/pub/rss/1.0/-/persian/afghanistan/story/2008/04/080424_s-coup-javid.shtml <p>در یک عصر بهاری همراه برادر بزرگترم از مکتب به طرف روستا می رفتیم که در میانه راه عده زیادی زن و مرد را دیدیم که دایره وار نشسته اند و به رادیوی کوچکی گوش می کنند تا مارش نظامی و اعلان بشنوند.</p><p>بی توجه از آن گذشتیم. اما وقتی وارد روستای خودمان شدیم ، بازهم دیدم که اهالی روستا دور رادیو جمع اند و مشغول شنیدن رادیو هستند. ابتدا فکر کردم طبق معمول هر روز که اهالی برای گوش دادن خبر و موسیقی گردهم می آیند امروز نیز چنین است. بعد فهمیدم خبرهایی هست که من از آن سردر نمی آورم. سعی کردم پرس و جو کنم ولی برادرم دستم را گرفته و مرا به سمت خانه کشید.</p><p>شب که پدرم (که ارباب روستا بود) بخانه آمد، نگرانی و خستگی را می شد در چهره اش دید. با وسواس و دلهره پرسیدم امروز چرا اهالی قریه پایین نیز دور رادیو جمع بودند؟ پدرم کمی مکث کرد و گفت: پادشاه گردی شده .</p><p>شب تا دیروقت به این فکر بودم که این پادشاه گردی چقدر عجیب است که حتی پدرم را نگران کرده است. تنها تصوری که در ذهنم با آن کلنجار می رفتم این بود؛ فردا یا شاید پس فردا عکس بزرگ داوودخان با آن سرکل اش از روی مکتب محو خواهد شد و هنوز نمیتوانستم تصور کنم که جای آن را چگونه چهره ای خواهد گرفت ؟ و آیا این بار بازهم پادشاه ما یک آدم کل خواهد بود؟</p> 2008-04-24T13:50:07+00:00 text/plain fa BBCPersian.com https://nontonwae.pages.dev/persian/ Story, Afghanistan https://nontonwae.pages.dev/go/wsy/pub/rss/1.0/-/persian/afghanistan/story/2008/04/080420_ram-coup-postcard.shtml <p>کودتای هفتم ثور سال ۱۳۵۷ خورشیدی، زندگی مردم افغانستان را به شکل انکارناپذیری تغییر داد. سیاست های دولت جدیدی که پس از حکومت داوود خان به اجرا گذاشته شد، با آنچه که مردم افغانستان پیش از آن تجربه کرده بودند، بسیار متفاوت بود. </p><p>امروز که سی سال از این رویداد مهم تاریخی می گذرد، مردم افغانستان - نسلی که شاهد کودتا بود و نسل بعد از کودتا - به این رویداد چگونه نگاه می کنند و خاطرات شان از این کودتا چیست؟ </p><p>صفحه فارسی بی بی سی، این سوال را با شماری از شهروندان افغان در میان گذاشته است.</p><p></p> 2008-04-20T06:26:25+00:00 text/plain fa BBCPersian.com https://nontonwae.pages.dev/persian/ Story, Afghanistan https://nontonwae.pages.dev/go/wsy/pub/rss/1.0/-/persian/afghanistan/story/2008/04/080420_ram-coup-postcard2.shtml <p>کودتای هفتم ثور سال ۱۳۵۷ خورشیدی، زندگی مردم افغانستان را به شکل انکارناپذیری تغییر داد. سیاست های دولت جدیدی که پس از حکومت داوود خان به اجرا گذاشته شد، با آنچه که مردم افغانستان پیش از آن تجربه کرده بودند، بسیار متفاوت بود. </p><p>امروز که سی سال از این رویداد مهم تاریخی می گذرد، مردم افغانستان - نسلی که شاهد کودتا بود و نسل بعد از کودتا - به این رویداد چگونه نگاه می کنند و خاطرات شان از این کودتا چیست؟ </p><p>صفحه فارسی بی بی سی، این سوال را با شماری از شهروندان افغان در میان گذاشته است.</p><p></p> 2008-04-23T09:42:25+00:00 text/plain fa BBCPersian.com https://nontonwae.pages.dev/persian/ Story, Afghanistan https://nontonwae.pages.dev/go/wsy/pub/rss/1.0/-/persian/interactivity/debate/story/2004/12/041221_h_afghansoviet_soltani.shtml <p>"بيست و نه ساله هستم و حدود ۲۰ سال است که به ايران مهاجرت کرده ايم. زمان حمله روسها ما در قندهار زندگی می کرديم، من در آن زمان خيلی بچه بودم و خاطرات کمی به ياد دارم، يکی از خاطراتی که هميشه در ذهنم دارم اين است که روسها به قندهار آمدند و به مدت پانزده روز شهر را محاصره کردند. </p><p></p><p>روسها مردم را تهديد کرده بودند که اگر کسی از خانه بيرون بيايد کشته خواهد شد، طوری بود که کسی حتی جرات نداشت برای تهيه آذوفه خانه اش را ترک کند. و همه در رعب و وحشت زيادی به سر می بردند. به هر حال در آن زمان مردم خيلی سختی کشيدند و روسها هم جنايات زيادی انجام دادند و همه جا را غارت کردند، باز هم با اين وجود پدرم می گفتند که ما نبايد وطنمان را ترک کنيم و بايد اين مشکلات را تحمل کنيم.</p><p>مدتی گذشت ويک روز که برادر بزرگترم از مدرسه آمد همه متوجه شديم که خيلی ترسيده و رنگش پريده ، وقتی پدرم موضوع را پرسيدند برادرم گفت که فردای آن روز قرار است به مدرسه بيايند و پسرها ی جوان را به سربازی ببرند. اين در حالی بود که پسر های آن مدرسه از جمله برادرم چهارده يا پانزده سال بيشتر نداشتند و در آن زمان هر جوانی که به سربازی می رفت يا جنازه اش بر می گشت و يا گم می شد و اگر هم برمی گشت، خانواده اش تا زمان بازگشت او در وحشت به سر می بردند. </p> 2008-04-16T12:35:12+00:00 text/plain fa BBCPersian.com https://nontonwae.pages.dev/persian/ Story, Debate https://nontonwae.pages.dev/go/wsy/pub/rss/1.0/-/persian/afghanistan/story/2004/12/041222_golbibi.shtml <p>"در ولايت خوست به دنيا آمدام و پدر و مادرم هم از خوست هستند و من در همان جا هم بزرگ شده ام. اکنون سرپرست دفتر يک سازمان زنان هستم.</p><p>پسران من به اندازه ای جوان بودند که حتی روی صورتشان ريش نداشتند. زمانی که روسها اينجا بودند، حکومت محلی آنها را فرستاد تا عليه مجاهدين بجنگند. من به مقامات گفتم که پسرانم بسيار جوانند. جواب آنها اين بود که نخير، اين دين جوانان در برابر ميهن است و آنها بايد بجنگند. و من هم به خودم گفتم، در واقع ما در برابر زاد و بوم خود وظيفه داريم و در صورت سرپيچی از جنگ پسرانم خائن تلقی خواهند شد. </p><p></p><p>هر دو پسرم در نبرد "جواره" کشته شدند. شوهرم در آن دوره در اسارت بسر می برد و اجساد فرزندانمان را نديد. اکنون وی از ناراحتی روانی رنج می برد. من افتخار می کنم که پسرانم برای ميهنشان جان خود را نثار کردند. وقتی که آنها به ميدان جنگ می رفتند، من از خدا خواستم که نگهدارشان باشد. بعد از ظهر بود که آنها ما را ترک کردند، هر دو با هم، و من رو به آسمان آوردم و گفتم: "ای خدا، خواهش می کنم، در پناهت نگهشان دار!" </p> 2004-12-25T18:58:29+0000 text/plain fa BBCPersian.com https://nontonwae.pages.dev/persian/ Story, Afghanistan https://nontonwae.pages.dev/go/wsy/pub/rss/1.0/-/persian/afghanistan/story/2004/12/041222_hamid.shtml <p>"من تمام عمر خود را در کابل سپری کرده ام. به جز جنگ، از زندگی چيزی ديگری به خاطر ندارم. </p><p>وقتی من شاگرد مکتب بودم نجيب سر قدرت بود. مرا از خانه بيرون شدن نمی گذاشتند تا مورد اصابت راکت قرار نگيرم. بعدا مجاهدين آمدند. جنگ خانه به خانه و کوچه به کوچه شروع شد. چندين راکت به خانه ای ما اصابت کرد. </p><p>ما با چشمان خود اجساد کشته شدگان را ديديم و آنها را جمع کرديم. در زمان حکومت اسلامی و دوران مجاهدين من در حدود دوازده يا سيزده سال داشتم. مشکلات اقتصادی بسيار زياد بود. مشکلات اقتصادی خودمان هم زياد بود چونکه پدرم وفات کرده بود و سرپرست خانه هم نداشتيم تا کار کند. تمام کسانيکه در دفاتر دولتی کار ميکردند خانه نشين شده بودند. آنها يا کراچی (گاری) کشی ميکردند يا باربری ويا کاری ديگری را انجام می دادند. من خودم هم يا خياطی ميکردم يا گلدوزی. </p><p>فقط همانقدر کار ميکردم که خانواده خود را کمک کنم. درس مکاتب هم چندان خوب نبود. معلمين هم مردمان غريبی بودند و کارهای ديگری را انجام ميدادند چرا که از معاشات دولت چيزی جور نميشد. تقزيبا سی در صد شاگردان به مکتب ميامدند و هفتاد درصد ديگر مکتب نمی رفتند. تعداد زياد شاگردان به پاکستان و کشورهای ديگر مهاجرت کرده بودند. و به هر صورت از کابل برامده بودند. </p> 2004-12-23T12:00:09+0000 text/plain fa BBCPersian.com https://nontonwae.pages.dev/persian/ Story, Afghanistan https://nontonwae.pages.dev/go/wsy/pub/rss/1.0/-/persian/afghanistan/story/2008/05/080504_s-coup-ceremony-pix.shtml <p><strong></strong><p><br/><img src="https://nontonwae.pages.dev/worldservice/images/2008/05/20080504104107x-coup-pix-01.jpg" alt=""/><br/></p><p><br/><img src="https://nontonwae.pages.dev/worldservice/images/2008/05/20080504102917x-coup-pix-12.jpg" alt=""/><br/></p><p><br/><img src="https://nontonwae.pages.dev/worldservice/images/2008/05/20080504102922x-coup-pix-11.jpg" alt=""/><br/></p><p><br/><img src="https://nontonwae.pages.dev/worldservice/images/2008/05/20080504102930x-coup-pix-10.jpg" alt=""/><br/></p><p><br/><img src="https://nontonwae.pages.dev/worldservice/images/2008/05/20080504102936x-coup-pix-09.jpg" alt=""/><br/></p><p><br/><img src="https://nontonwae.pages.dev/worldservice/images/2008/05/20080504102940x-coup-pix-08.jpg" alt=""/><br/></p><p><br/><img src="https://nontonwae.pages.dev/worldservice/images/2008/05/20080504102946x-coup-pix-07.jpg" alt=""/><br/></p><p><br/><img src="https://nontonwae.pages.dev/worldservice/images/2008/05/20080504102951x-coup-pix-06.jpg" alt=""/><br/></p><p><br/><img src="https://nontonwae.pages.dev/worldservice/images/2008/05/20080504102956x-coup-pix-05.jpg" alt=""/><br/></p><p><br/><img src="https://nontonwae.pages.dev/worldservice/images/2008/05/20080504103000x-coup-pix-04.jpg" alt=""/><br/></p><p><br/><img src="https://nontonwae.pages.dev/worldservice/images/2008/05/20080504103006x-coup-pix-03.jpg" alt=""/><br/></p><p><br/><img src="https://nontonwae.pages.dev/worldservice/images/2008/05/20080504103016x-coup-pix-02.jpg" alt=""/><br/></p><br/></p> 2008-05-08T08:03:52+00:00 text/plain fa BBCPersian.com https://nontonwae.pages.dev/persian/ Story, Afghanistan https://nontonwae.pages.dev/go/wsy/pub/rss/1.0/-/persian/afghanistan/story/2008/05/080502_s-coup-banknotes.shtml <p>افغانستان شاید تنها کشوری باشد که با تغییر دولت ها، پولهایش نیز تغییر می کند. در دوره حکومت حزب دموکراتیک خلق، همچون دوره های پیشین، اسکناس های افغانستان تغييرات گسترده ای کرد.</p><p>در دوره های پيشين، با تغيير هر حکومت، تصوير حاکم يا پادشاه وقت به پول ها اضافه می شد، اما مهمترین تغيير پولها در دوره احزاب چپ، حذف چهره شخص اول کشور از روی پول ها بود. </p><p>عکس ها و طرح هايی با مفاهيم کارگری، از جمله صنعت و زارعت، در کنار برخی نمادهای ملی، به پول های این دوره اضافه شد.</p><p>در دوره حکومت خلقی ها (نور محمد تره کی و حفيظ الله امين) در سال ۱۳۵۷، نشان حکومتی "خلق" بر بالای اسکناسها جای گرفت، اما با روی کار آمدن پرچمی ها در سال ۱۳۵۸، برای اولين بار، نشان رسمی بانک مرکزی افغانستان (دافغانستان بانک) جايگزين نشانه های حکومتی در اسکناس ها شد.</p> 2008-05-02T04:10:28+00:00 text/plain fa BBCPersian.com https://nontonwae.pages.dev/persian/ Story, Afghanistan https://nontonwae.pages.dev/go/wsy/pub/rss/1.0/-/persian/afghanistan/story/2008/04/080420_s-afghan-coup-stamps.shtml <p>با روی کار آمدن حزب دموکراتيک خلق به رهبری نور محمد تره کی، تیکت های پستی (تمبر) نیز، به عرصه ای برای تبلیغات حزبی و سیاسی تبدیل شد.</p><p>تصاویری از نورمحمد تره کی به عنوان "موسس حزب دموکراتیک خلق افغانستان"، کودتای هفت ثور، طرح و تصاویر کارگری و کمونیستی، به همراه چاپ تصاویر رهبران شوروری، از جمله لنین، طرحهای تیکت های پستی این دوره را تشکیل می داد.</p><p>این تیکت ها، همچنین تغییراتی را که گفته می شد حاکمیت جدید افغانستان، در زندگی مردم این کشور، از جمله زنان، جوانان و کارگران، به وجود آورده، به نمایش می گذاشتند.</p><p>گرامیداشت سالگرد کودتای هفت ثور، تا زمان سقوط دولت دکتر نجیب الله در ابتدای دهه نود میلادی، از موضوعات ثابت تمبرهای پستی افغانستان بود.</p> 2008-04-24T13:02:22+00:00 text/plain fa BBCPersian.com https://nontonwae.pages.dev/persian/ Story, Afghanistan https://nontonwae.pages.dev/go/wsy/pub/rss/1.0/-/persian/news/avfile/2008/04/080430_mangal.shtml 2008-04-30T10:41:03+00:00 text/plain fa BBCPersian.com https://nontonwae.pages.dev/persian/ AVStory, News https://nontonwae.pages.dev/go/wsy/pub/rss/1.0/-/persian/news/avfile/2008/04/080430_zia.shtml 2008-04-30T10:42:46+00:00 text/plain fa BBCPersian.com https://nontonwae.pages.dev/persian/ AVStory, News https://nontonwae.pages.dev/go/wsy/pub/rss/1.0/-/persian/news/avfile/2008/04/080428_manssor.shtml 2008-04-28T11:47:03+00:00 text/plain fa BBCPersian.com https://nontonwae.pages.dev/persian/ AVStory, News https://nontonwae.pages.dev/go/wsy/pub/rss/1.0/-/persian/news/avfile/2008/04/080428_shinwari.shtml 2008-04-28T11:49:10+00:00 text/plain fa BBCPersian.com https://nontonwae.pages.dev/persian/ AVStory, News https://nontonwae.pages.dev/go/wsy/pub/rss/1.0/-/persian/news/avfile/2008/04/080428_laiq.shtml 2008-04-28T11:44:34+00:00 text/plain fa BBCPersian.com https://nontonwae.pages.dev/persian/ AVStory, News https://nontonwae.pages.dev/go/wsy/pub/rss/1.0/-/persian/afghanistan/story/2008/04/080416_s-kabul-old-pix.shtml <p>در اين مجموعه، عکسهايی از کابل قديم را می بينيد؛ اين عکسها سی سال قبل در زمان زمامداری داوود خان و پيش از آغاز جنگ در افغانستان گرفته شده است.</p><p><strong></strong><p><br/><img src="https://nontonwae.pages.dev/worldservice/images/2005/08/20050802084606990608-kabul-welcome.jpg" alt=" خوش آمديد"/><br/>تابلويي در ورودی شهر کابل: به کابل خوش آمديد </p><p><br/><img src="https://nontonwae.pages.dev/worldservice/images/2005/08/20050802084614990608-kabul-park.jpg" alt="پاتوق"/><br/>تجمع مردم در پارک زرنگار کابل، در کنار آرامگاه عبدالرحمان خان، از پادشاهان پيشين افغانستان </p><p><br/><img src="https://nontonwae.pages.dev/worldservice/images/2005/08/20050802084622990608-kabul-tc.jpg" alt=" لاری"/><br/> پل باغ عمومی در نزديکی وزارت مخابرات و مندوی (بازار غله و خشکبار) کابل </p><p><br/><img src="https://nontonwae.pages.dev/worldservice/images/2005/08/20050802084630990608-kabul-dehafghanan.jpg" alt=" خلوت"/><br/>خيابان ده افغانان </p><p><br/><img src="https://nontonwae.pages.dev/worldservice/images/2005/08/20050802084637990608-kabul-river.jpg" alt=" ساختمانهای قديمی"/><br/> نمايی ديگر از پل باغ عمومی </p><p><br/><img src="https://nontonwae.pages.dev/worldservice/images/2005/08/20050802084653990608-kabul-metropol-cross.jpg" alt=" هتل"/><br/>يک هتل در چهارراه متروپل (زيرزمينی) </p><p><br/><img src="https://nontonwae.pages.dev/worldservice/images/2005/08/20050802084732990608-kabul.jpg" alt=" شهرداری"/><br/> ده افغانان با نمايی از شهرداری کابل و وزارت معارف (آموزش و پرورش)</p><p><br/><img src="https://nontonwae.pages.dev/worldservice/images/2005/08/20050802084722990608-kabul-view.jpg" alt="نما"/><br/> نمايی از شهر کابل از تپه های نوآباد</p><br/></p> 2008-04-16T12:29:39+00:00 text/plain fa BBCPersian.com https://nontonwae.pages.dev/persian/ Story, Afghanistan https://nontonwae.pages.dev/go/wsy/pub/rss/1.0/-/persian/news/avfile/2008/04/080426_coup-farhat-1.shtml 2008-04-26T18:08:55+00:00 text/plain fa BBCPersian.com https://nontonwae.pages.dev/persian/ AVStory, News https://nontonwae.pages.dev/go/wsy/pub/rss/1.0/-/persian/news/avfile/2008/04/080426_coup-farhat-2.shtml 2008-04-26T18:17:29+00:00 text/plain fa BBCPersian.com https://nontonwae.pages.dev/persian/ AVStory, News https://nontonwae.pages.dev/go/wsy/pub/rss/1.0/-/persian/news/avfile/2008/04/080426_coup-farhat-3.shtml 2008-04-26T18:19:25+00:00 text/plain fa BBCPersian.com https://nontonwae.pages.dev/persian/ AVStory, News https://nontonwae.pages.dev/go/wsy/pub/rss/1.0/-/persian/news/avfile/2008/04/080426_coup-farhat-4.shtml 2008-04-26T18:16:33+00:00 text/plain fa BBCPersian.com https://nontonwae.pages.dev/persian/ AVStory, News