KAI TSAYE, Yaƙin Iran da abubuwan da ke faruwa a sassan duniya

Rahoto kai-tsaye

Muhammad Buhari Fagge

1. Mintuna 21 da suka wuceIsra'ila tace tana kai hari da iyaka ƙarfinta a kudancin Lebanon

   Hukumar Dakarun tsaron Isra'ila ta ba ba da sanarwar mutane sun ƙauracewa yankin kudancin Lebanon inda tace "tana kai hare-harenta na sama a yanzu".

   Hukumar tace ana kai harin ne da ƙurewar ƙarfi a yankin kudancin tekun Zahrani, kuma akwai buƙatar mutane su fice daga wajen cikin gaggawa su nufi yankin arewaci.

   "Dun wani wanda a yanzu yake zaune a yankin da yake kusa da abubuwan Hezoullah, yana sanya rayuwarsa ne cikin haɗari," kamar yadda sanarwar ta ambato.

2. Mintuna 50 da suka wuceBa a gane unguwannin Tehran, in ji wata mai aikin agani

   Martje van Raamsdonk ya daɗe a Iran tare da hukumar ba da agaji ta Norwegian Refugee Council (NRC) - tun watan November.

   NRC na daga cikin ƙungiyoyin agajin da ba su da yawa a cikin Iran kuma Martje ta shaida wa BBC yadda ta shaida ɓarnar da wannan rikici a ya yi a Tehran babban birnin Iran.

   "Kusan kullum sai sun wurga bam cikin yankin da ke da cunkoson fararen hula a nan Tehran, wanda babban birni ne mai ɗauke da mutane sama da miliyan 10, an lalata gine-gine da yawa sannan ba ma a gane gine-ginen da ke makwabtaka," in ji ta.

   "Abokiyar aikina ta bayyana wani labarin da ta gani mai taɓa zuciya. Suna zaune ne a yankin Tehran a garin Isfahan suna kusa da inda ake kai hare-haren, inda makami mai linzami ke faɗawa.

   "Ƙarar fashewar kullum na girgiza tagoginsu da ƙofofinsu da gine-ginesu kuma hakan na tasiri kan rayuwarsu."

3. Sa'a 1 da ta wuceSabon shugaban ƙasar Vietnam, To Lam, ya tattauna da takwaransa na China

   Sabon shugaban ƙasar Vietnam, To Lam, ya tattauna da takwaransa na China a yayin ziyarar da ya kai Beijing.

   Kafar yada labarai ta China ta ce Shugaban Xi Jinping, ya bayyana aniyarsa ta yin aiki tare da Tom Lam, domin ci gaba karfafa akidarsu ta gurguzu.

   Kasashen biyu sun nemi karfafa alakar da suke da ita daman a tsakaninsu ta tattalin arziki, yayin da duniya ke fama da matsaloli na tattalin arziki na daga harajin Shugaba Trump na Amurka.

   A makon da ya gabata ne Tom Lam ya zama shugaban Vietnam mafi karfin iko a cikin gomman shekaru a lokacin da babban taron kasar ya zabe shi a matsayin shugaban kasa, kari a kan matsayinsa na jagoran jam'yyar Gurguzu.

4. Sa'a 1 da ta wuceFafaroma na ziyara a ƙasar Kamaru

   A ranar Laraba ne Fafaroma Leo zai isa Kamaru, a bangare na biyu na ziyarar da yake yi a nahiyar Afirka.

   A yayin ziyarar zai gana da Paul Biya, shugaban kasar da ya fi tsufa a duniya, wanda ke jagorantar kasar sama da shekara 40.

   A ranar Alhamis Fafaroman zai je Bamenda, birnin da ke zaman cibiyar, fadan 'yan a-ware, masu neman 'yancin yankin renon Ingilishi na kasar biyu.

   Jagoran na darikar Katolika na duniya zai jagoranci gangami na addu'a, kuma ana sa ran zai gabatar da muhimmin jawabi na sakon zaman lafiya da sasanto.

   Tun bayan da fada ya barke na a-ware a 2017 kasar ta Kamaru, Cocin na Katolika, ke ci gaba da kiran neman tattaunawa da sasanta rikicin cikin ruwan sanyi.

5. Sa'o'i 2 da suka wuceJD Vance ya ce akwai rashin yarda tsakanin masu Iran da Amurka

   Mataimakin shugaban Amurka JD Vance ya ce ya yi amanna masu shiga tsakani na Iran, suna son a cimma matsaya, amma kuma ya ce rashin yarda tsakanin gwamnatin Amurka da Iran, abu ne da ba za a iya magance shi ba nan take.

   Wakilin BBC ya ce JD Vance ya ji dadi sosai inda Amurka ta tsaya da Iran.

   Ya bayyana hakan ne bayan da Shugaba Trump ya nuna cewa tattaunawa zagaye na biyu a Pakistan ka iya kasancewa nan gaba a makon nan.

   A karshen makon da ya gabata ne tattaunawar da aka yi a Pakistan a kan batun sake bude Mashigar Hormuz, da kuma makomar shirin nukiliya na Iran ta wargaje, abin da ya kai ga Amurka ta datse tashoshin jiragen ruwa na Iran.

   Kwarya-kwaryar yarjejeniyar dakatar da bude wuta a yakin na Amurka da Iran, za ta zo karshe cikin mako daya, kuma Shugaba Trump ya gaya wa kafar yada labarai ta ABC cewa ba ya tunanin tsawaita ta.

6. Sa'o'i 2 da suka wuceA karon farko cikin shekaru an tattauna Isra'ila da Lebanon gaba da gaba

   Isra'ila da Lebanon sun amince su ci gaba tattaunawarsu ta kai tsaye, bayan ganawarsu ta farko ta gaba da gaba da suka yi cikin gomman shekaru, yayin yaƙin da ake yi tsakanin Isra'ila da Hezbollah.

   Sai dai mai magana da yawun ma'aikatar harkokin wajen Amurka, wanda ya bayyana haka, ya ce zuwa yanzu ba a kai ga yanke shawarar lokaci da kuma inda za a yi zaman ba.

   Wakiliyar Lebanon a tattaunawar ta Washington - wadda ita ce jakadiyar Lebanon din a Amurka, Nada Hamadeh Moawad, ta bayyana tattaunawar a matsayin mai amfani, yayin da takwaranta na Isra'ila, Yechiel Leiter, ya ce sun yi tattaunawa mai armashin gaske.

   Sai dai babu wani ci gaba da aka samu kan batun dakatar da buɗe wuta da Lebanon ke neman a yi, inda Isra'ila ta kafe cewa lalle ilalla sai ƙungiyar Hezbollah ta Lebanon ɗin wadda Iran ke marawa baya, ta zubar da makamanta.

   Hezbollah dai ta yi watsi da tattaunawar.

7. Sa'o'i 3 da suka wuceAn cika shekara huɗu da fara yaƙin Sudan, wane hali ƙasar ke ciki yanzu?

   Yayin da yakin basasar Sudan ya shiga shekararsa ta hudu, masu bayar da agaji na taro a birnin Berlin na Jamus, domin tattauna yadda za a ci gaba da samar da taimako dafarfado da tattaunawar zaman lafiya, a kan halin tabarbarewar rayuwa mafi girma a duniya.

   Shekara 3 da ta gabata fada ya barke a Khartoum, babban birnin shi ne cibiyar wannan mummunan yakin basasa, kafin sojojin kasar su sake kwato shi daga mayakan RSF.

   Sama da mutum miliyan 12 ne rikicin, neman ikon tsakanin rundunar sojin Sudan da kuma kungiyar RSF ya raba da muhallinsu.

   fadan ya fara ne a babban birnin kasar Kahartoum, amma ya fantsama har zuwa yammaci da kudancin kasar.

   Duk wani kokari na cimma zaman lafiya ya dakata kuma tattalin arzikin kasar ta Sudan ya durkushe.

   Kashi 65 cikin dari na al'ummar kasar na bukatar abinci da ruwa da matsuguni da kuma magani.

8. Sa'o'i 3 da suka wuce

   Masu bibiyarmu a wannan shafi Muhammad Buhari Fagge ne ke fatan an wayi gari lafiya, da fatan nasara a wannan rana ta Laraba.

   Ku kasance da mu kamar kullum domin kawo muka labarai da rahotanni kan abubuwan da ke faruwa a yaƙin da ake yi tsakanin Amurka da Isra'ila da Iran.

   Kazalika da sauran abubuwan da ke faruwa a sauran sassan duniya na abubuwan nishaɗi, takaici, al'ajabi da kuma ban tausayi.

   Ku kasance da mu.