တိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်မှု, တရားမဝင် ရွှေတူးဖော်မှုတွေ နှိမ်နင်းမယ်လို့ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ပြော

တိုက်ရိုက် ထုတ်လွှင့်ချက်

1. လွန်ခဲ့သော ၄၀ မိနစ် ကငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်အတွက် ပြည်တွင်း၊ ပြည်ပပါဝင်နိုင်ရေးဆိုပြီး နေပြည်တော်မှာဆွေးနွေး

   

   ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, 7 EAO Alliance

   နေပြည်တော်က အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနှင့်ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှုဗဟိုဌာန(NSPNC)နဲ့ NCA လက်မှတ်ရေးထိုးထားတဲ့ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများ 7 EAO Alliance (NCA-S EAOs) ၇ ဖွဲ့တို့ နေပြည်တော် ၂ ရက်ကြာတွေ့ဆုံကြတယ်လို့ နှစ်ဖက်က သတင်းထုတ်ပါတယ်။

   ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်အတွက် နိုင်ငံတကာအကူအညီများရရှိနိုင်ရေးနဲ့ သက်ဆိုင်သူတွေအားလုံးပါဝင်နိုင်မယ့် အစည်းအဝေးကျင်းပရာနေရာ (ပြည်တွင်း/ ပြည်ပ)ကို ရွေးချယ်ဆောင်ရွက်နိုင်ရေးလည်း ဆွေး‌နွေးကြတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

   တွေ့ဆုံမှုမှာ NSPNC ကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာပြည့်က တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းတွေနဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးနိုင်ဖို့ အလွတ်သဘောနဲ့ တရားဝင်တွေ့ဆုံမှုတွေ လုပ်သွားမယ်လို့ ပြောပါတယ်။ ဒါအပြင် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေပြင်ဆင်ရေးဆိုင်ရာ ၄၃ ချက်ကို လွှတ်တော်ကို တင်ပြနိုင်ရေး ဆောင်ရွက်နေတယ်လို့ဆိုပါတယ်။

   ၇ ဖွဲ့ဘက်က RCSS အတွင်းရေးမှူး - ၁ စိုင်းငင်း ကတော့ ဒီဆွေးနွေးပွဲရဲ့ ရလဒ်တွေကို မကြာမီ ကျင်းပပြုလုပ်မယ့် 7 EAO Alliance ရဲ့ ဦးဆောင်အစည်းအဝေးမှာ အစီရင်ခံ တင်ပြမယ်လို့ပြောပါတယ်။

   ဇွန် ၉ ရက်နဲ့ ၁၀ ရက်မှာ ပြုလုပ်တဲ့အဲဒီဆွေးနွေးပွဲကို NSPC ကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရာပြည့်၊ အတွင်းရေးမှူး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး မင်းနိုင်တို့ ဦးဆောင်ပြီး အပစ်ရပ် ၇ ဖွဲ့ဘက်က ရှမ်းပြည်ပြန်လည်ထူထောင်ရေးကောင်စီ(RCSS) အတွင်းရေးမှူး-၁ စိုင်းငင်း၊ KNU/KNLA ငြိမ်းချမ်းရေးကောင်စီ အတွင်းရေးမှူး- ၁ စောကျော်ညွန့်၊ မွန်ပြည်သစ်ပါတီ (NMSP) ဗဟိုအလုပ်အမှုဆောင်ကော်မတီဝင် နိုင်အောင်မငေး၊ လားဟူဒီမိုကရက်တစ်အစည်းအရုံး (LDU) အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး ကျာယာကုတ်၊ ဒီမိုကရေစီအကျိုးပြုကရင်တပ်မတော်(DKBA) စစ်ရေးချုပ် စောစိန်ဝင်း၊ ရခိုင်ပြည်လွတ်မြောက်ရေးပါတီ (ALP) အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး စောမြသန္တာ၊ NCA-S EAOs ရဲ့ ညှိနှိုင်းရေးမှူးတွေဖြစ်တဲ့ ဦးမျိုးဝင်းနဲ့ နန်းယဉ်ယဉ်စိုးတို့ တက်ရောက်ကြတယ်လို့ဆိုပါတယ်။

   တဖက်မှာလည်း လွတ်လပ်ပြီး ကြိုတင်ကန့်သတ်ချက်များမထားတဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးဆွေးနွေးပွဲတွေအတွက် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီ ၂၁ ရက်မှာ သမ္မတရာထူးယူထားတဲ့ဦးမင်းအောင်လှိုင်က ဖိတ်ခေါ် ထားပေမဲ့ ဒီလိုဖိတ်ခေါ်ချက်တွေက ဟန်ပြသက်သက်ဖြစ်တယ်လို့ တော်လှန်ရေးအင်အားစု အချို့က ဝေဖန်ထားပါတယ်။

2. လွန်ခဲ့သော ၅၂ မိနစ် ကမြုပ်လာနေသောမြို့များ

   

   ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Getty Images

   "မြေကြီးနိမ့်ဝင်နေမှုဟာ မြို့အတော်များများမှာ တွေ့ရတတ်ပါတယ်" လို့ NTU တက္ကသိုလ်က ဦးဆောင်သုတေသန ပညာရှင် ရှာရိုင်းတေးက ပြောပါတယ်။ အဓိကအကြောင်းရင်းတွေထဲကတစ်ခုက မြေအောက်ကရေကို စုပ်ထုတ်တာကြောင့်လို့ သူက ဆက်ပြောပါတယ်။

   မြေအောက်ရေကို မြေမျက်နှာပြင်အောက်က အက်ကြောင်းတွေနဲ့ သဲ၊ မြေဆီလွှာနဲ့ ကျောက်တုံးတွေထဲက နေရာလပ်တွေမှာတွေ့နိုင်ပါတယ်။ သောက်သုံးဖို့အပါအဝင် နေအိမ်တွေမှာ သုံးစွဲတဲ့ရေပမာဏရဲ့ တစ်ဝက်လောက်က မြေအောက်ရေက ရတာပါ။ ရေသွင်းစိုက်ပျိုးရေးအတွက်လည်း ဒီရေက သိပ်အရေးပါပါတယ်။ ​ဒါပေမဲ့ မြို့ကြီးတွေ ကြီးမားချဲ့ထွင်လာတာနဲ့အမျှ ရေသန့်ရရှိရေးကလည်း ပိုခက်လာပါတယ်။

   လူနေအိမ်တွေနဲ့ စက်မှုလုပ်ငန်းတွေဟာ ကိုယ်ပိုင်ရေတွင်းတွေတူးပြီး ရေရရှိရေးလုပ်ကြတာမှာ ဂျာကာတာလိုနေရာမှာဆိုရင် အလွန်အကျွံထုတ်ယူတာမျိုး ဖြစ်လာပါတယ်။ အဲဒီလို အလွန်အကျွံ ကာလတာရှည်ထုတ်ယူလာကြရင် မြေဆီလွှာကို ကျုံ့ဝင်စေပြီး အဲဒီကနေ မြေကြီးပေါ်မှာ ဆောက်ထားတဲ့အဆောက်အဦတွေ နစ်မြုပ်တာ၊ ကျွံဝင်တာတွေဖြစ်လာပါတယ်။

   ဂျာကာတာမြို့ရဲ့တစ်ဝက်လောက်က အခုဆို ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အောက်ထက် နိမ့်နေပါတယ်။ ဂျာကာတာဟာ သမုဒ္ဒရာထဲစီးဆင်းတဲ့ မြစ် ၁၃ စင်းဖြတ်သွားတဲ့ နွံမြေပေါ်မှာ ရှိတာကြောင့် ပိုပြီး စိုးရိမ်စရာကောင်းနေတာပါ။​ မြေကြီးကနိမ့်ဝင်နေပြီး ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်ကလည်း မြင့်တက်လာတာနှစ်ခုပေါင်းဆုံတော့ မြို့တွေမြေအာက်နိမ့်ကျလာတာတွေက ပိုမြန်လာတယ်လို့ မစ္စတေးက ပြောပါတယ်။ "အကြောင်းရင်းက နှစ်ခုပေါ့၊ မြေကြီးကနိမ့်သွားပြီး ရေကမြင့်တက်လာတာ" လို့ မစ္စတေးက ဆိုပါတယ်။

   ရေမြုပ်လာနေတဲ့ကမ္ဘာ့မြို့ကြီးတွေအကြောင်းကို ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်း အင်တာနက်စာမျက်နှာမှာ ရုပ်မြင်အထူးပြုလုပ်ချက်တွေနဲ့ရှင်းပြထားတဲ့ အထူးဆောင်းပါးကို ''ဂျာကာတာကနေ ရန်ကုန်အထိကြုံရပုံနဲ့ တိုကျိုရဲ့ ဖြေရှင်းခဲ့ပုံနည်းလမ်းတွေ'' မှာ ပြန်လည်ဖတ်ရှုနိုင်ပါတယ်။

3. လွန်ခဲ့သော တစ်နာရီ က

   

   ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Getty Images

   ၂၀၂၂ ကမ္ဘာ့ဖလားအပြီး ပြင်သစ်တိုက်စစ်မှူး ကီလီယန် အမ်ဘာပေး ရွှေဖိနပ်ဆုကို လက်ခံရယူခဲ့ရချိန်မှာ သိပ်မပြုံးနိုင်ခဲ့ပါဘူး။ သူ ဟက်ထရစ် သုံးဂိုးသွင်းခဲ့ပေမဲ့ သူ့ပြင်သစ်အသင်းကတော့ ဖိုင်နယ်မှာ အာဂျင်တီးနားကို ရှုံးသွားခဲ့ပါတယ်။ တိုက်စစ်မှူးတစ်ယောက် ဂိုးတွေရတိုင်း အသင်းအနေနဲ့ ဆုတံဆိပ်ချိတ်တာမျိုး မဟုတ်ပေမဲ့ တိုက်စစ်မှူးကောင်း တစ်ယောက်ကတော့ သူ့အသင်းကို တစ်ဆင့်ချင်းတက်ဖို့ ဆွဲခေါ်သွားနိုင်ပါတယ်။

   မကြာခင်မှာပဲ ၂၀၂၆ ကမ္ဘာ့ဖလားလည်း စတင်တော့မှာဆိုတော့ ဒီဆောင်းပါးမှာ ပြိုင်ပွဲတလျှောက် ဂိုးအများဆုံးသွင်းသူကိုပေးတဲ့ ရွှေဖိနပ်ဆုရှင် ဘောလုံးသမားတွေရဲ့စွမ်းရည်၊ သူတို့ ဂိုးတွေ ဘာလို့ တဒိုင်းဒိုင်းသွင်း နိုင်ရတာလဲဆိုတာတွေကို ဆန်းစစ်ကြည့်ပါမယ်။ တစ်ဆက်တည်း ဒီနှစ် ကမ္ဘာ့ဖလားမှာ ရွှေဖိနပ်ဆုရှင်ဖြစ်လာနိုင်မယ့်သူတွေကိုလည်း မှန်းကြည့်ရအောင်ပါ။

   အပြည့်အစုံကို ဒီလင့်ခ် မှာ ဖတ်နိုင်ပါပြီ။

4. လွန်ခဲ့သော ၂ နာရီ ကပုဂံတဖက်ကမ်းက မြစ်ခြေမြို့ရဲစခန်းကို တော်လှန်ရေးတပ်တွေ သိမ်းပိုက်

   

   ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, People Defense Force

   ရွာစဥ်လှည့် စစ်တပ်စစ်ကြောင်းထိုးမှုတွေရှိခဲ့တဲ့ ပုဂံမြို့တဖက်ကမ်း၊ မကွေးဘက်ခြမ်းက မြစ်ခြေမြို့ ရဲစခန်းကို ပခုက္ကူခရိုင် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်က တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့တယ်လို့ ဒီကနေ့ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။

   မြစ်ခြေမြို့ ရဲစခန်းကို မကွေးတိုင်းစစ်ဌာန ကွပ်ကဲမှုအောက်က ပခုက္ကူခရိုင်စစ်ဌာန ရဲ့ ဦးဆောင်ကွပ်ကဲမှုနဲ့ ဒီနေ့ မနက် ၄ နာရီမှာ စတင်တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး တစ်နာရီအကြာမှာ သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့တာလို့ ဆိုပါတယ်။

   ဒီတိုက်ပွဲမှာ စစ်တပ်ဘက်က ၂ ဦးသေဆုံးပြီး၊ စစ်သုံ့ပန်း ၁၄ ဦး ဖမ်းဆီးရမိတယ်လို့ ဓာတ်ပုံနဲ့ ‌‌ဖော်ပြပါတယ်။ ဒီစစ်သုံ့ပန်းတွေကို စစ်ဥပဒေများနဲ့ အညီ ထိန်းသိမ်းထားရှိပြီး စစ်ရာဇဝတ်မှု ကျူးလွန်သူတွေကို စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ဥပဒေတွေနဲ့ စိစစ်ဖော်ထုတ်ပြီး စစ်ဆေး အရေးယူ သွားမယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

   အဲဒီစခန်းက G-3 ၁၈ လက်အပါအဝင် လက်နက်အချို့နဲ့ ကျည်တွေသိမ်းပိုက်ရရှိတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

   ဒီလိုရဲစခန်းသိမ်းပိုက်မှုမတိုင်ခင်က စစ်တပ် စစ်ကြောင်းထိုးလို့ အိမ်ခြေ ၁,၀၀၀ ကျော် မီးလောင်ပျက်စီးခဲ့ပြီး၊ ရုပ်အလောင်းတွေ ပြန့်ကျဲကျန်ခဲ့တဲ့ ဖြစ်စဥ်တွေရှိခဲ့ပါတယ်။

   စစ်တပ်ဟာ မေလ ၁၂ ရက်ကနေ ဇွန်လ ၂ ရက်အထိ ရက်ပေါင်း ၂၀ အကြာ မြစ်ခြေမြို့ကို စစ်ကြောင်းထိုးခဲ့ပြီး နေအိမ် ၁,၀၀၀ ကျော် ပျက်စီးကာ၊ ကလေးငယ်၊ သက်ကြီးရွယ်အိုတွေ နဲ့ အမျိုးသမီးတွေအပါအဝင် အယောက် ၄၀ နီးပါး ကို သတ်ဖြတ်ခဲ့တယ်လို့ ‌ ပခုက္ကူမြို့နယ် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားရေးနဲ့ ဘေးအန္တရာယ်စီမံခန့်ခွဲရေးတာဝန်ခံ ကိုစိုးထွဋ်ဝင်း နဲ့ ဒေသခံတွေ က ဘီဘီစီကို ပြောထားပါတယ်။

5. လွန်ခဲ့သော ၂ နာရီ ကမြန်မာက တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အချို့နဲ့ မကြာခင်မှာတွေ့ဆုံဖို့ရှိ - အာဆီယံအထူးသံ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး

   

   ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Getty Images

   မြန်မာက တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အချို့နဲ့ လာမယ့်ရက်ပိုင်းအတွင်းတွေ့ဆုံဖို့ရှိတယ်လို့ဆိုပြီး အာဆီယံအလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံရဲ့ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးလည်းဖြစ်၊ လက်ရှိမှာ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာအထူးသံတမန်အဖြစ်လည်း တာဝန်ယူထားတဲ့ မာ ထရီဇာ လာဇာရိုက ထုတ်ပြောလာပါတယ်။

   ဂျပန်နိုင်ငံ၊ တိုကျိုမြို့မှာ နီကေးက ဒီနေ့ပြုလုပ်တဲ့အာရှဆိုင်ရာဆွေးနွေးပွဲ ဖိုရမ်ကို တက်ရောက်ချိန် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးက အခုလိုပြောလိုက်တာလို့ ရိုက်တာသတင်းဌာနက သတင်းဖော်ပြပါတယ်။

   ''တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အချို့နဲ့ ကျွန်မ တွေ့ဆုံဖို့ရှိပါတယ်။ အခြေအနေ သိရှိနိုင်ဖို့နဲ့ ကျွန်မတို့ ဘယ်လို ကူညီနိုင်မလဲဆိုတာ သိနိုင်ဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။'' လို့ သူက ပြောပါတယ်။

   ဒါပေမဲ့ ဘယ်နေ့မှာ တွေ့ဆုံဖို့ရှိတယ်၊ ဘယ်အဖွဲ့တွေနဲ့တွေ့ဆုံမယ်ဆိုတာတော့ သူက မပြောသွားပါဘူး။

   ''ဘယ်လောက်အထိ အလုပ်ဖြစ်မလဲဆိုတာပဲ ဆက်စောင့်ကြည့်ရမှာပေါ့''လို့ သူက ပြောပါတယ်။

   တိုကျိုမှာ ပြုလုပ်နေတဲ့ နီကေး အာရှ ဖိုရမ်ကို အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတွေဖြစ်တဲ့ ထိုင်းနိုင်ငံက နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဆီဟာဆတ်၊ မလေးရှားဝန်ကြီးချုပ် အန်ဝါ အေဘရာဟင်တို့လည်း တက်ရောက်နေပါတယ်။

6. လွန်ခဲ့သော ၃ နာရီ ကထားဝယ်ရေနက်ဆိပ်ကမ်းစီမံကိန်းမှာ လျှပ်စစ်စက်ရုံဆောက်ဖို့ ရုရှားနဲ့မြန်မာ လက်မှတ်ထိုး

   

   ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, MOI

   တနင်္သာရီတိုင်း၊ ထားဝယ်မြို့မှာ နေပြည်တော်က ဖော်ဆောင်နေတဲ့ ထားဝယ်ရေနက်ဆိပ်ကမ်းအတွက် ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ တည်ဆောက်ရေး နားလည်မှုစာချွန်လွှာစာချုပ်ကို မြန်မာနဲ့ ရုရှားတို့ လက်မှတ်ထိုးလိုက်ပြီလို့ မြန်မာဘက်က သတင်းထုတ်ပြန်ပါတယ်။

   ထားဝယ်ရေနက်ဆိပ်ကမ်းစီမံကိန်းနဲ့ အထူးစီးပွားရေးဇုန်မှာ ၆၆၀ မဂ္ဂါဝပ် အား ကျောက်မီးသွေးစက်ရုံ တစ်ရုံတည်ဆောက်ရေးအပါအဝင် အခြားရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတွေအတွက် ရုရှားနဲ့ မြန်မာတို့ လက်မှတ်ထိုးခဲ့ကြပြီး တစ်နှစ်အကြာမှာ အခုလိုနားလည်မှုစာချွန်လွှာ လက်မှတ်ထိုးတဲ့အဆင့်ဖြစ်လာတာပါ။

   ဓာတ်အားပေးစက်ရုံတည်ဆောက်ဖို့ စာချုပ်ကို ရုရှားက Inter RAO ကုမ္ပဏီနဲ့ မြန်မာက လောင်းလုံးစီးပွားဖွံ့ဖြိုးရေးကုမ္ပဏီလီမိတက်တို့ လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့တာလို့ နေပြည်တော်ဘက်က ဇွန်လ ၆ ရက်မှာ သတင်းထုတ်တာဖြစ်ပါတယ်။

   ရုရှားနိုင်ငံ၊ စိန့် ပီတာဇဘာ့ဂ်မြို့မှာ ကျင်းပတဲ့ နိုင်ငံတကာစီးပွားရေးဖိုရမ်ကို နေပြည်တော် ဒုတိယသမ္မတ ဦးညိုစော တက်ရောက်ချိန်မှာ နားလည်မှုစာချွန်လွှာ လက်မှတ်ထိုးခဲ့တာလို့လည်းဆိုပါတယ်။

   ဓာတ်အားပေးစက်ရုံတည်ဆောက်ရေးအတွက် မြန်မာဘက်က လက်မှတ်ထိုးတဲ့ကုမ္ပဏီဟာ လောင်းလုံး စီးပွားဖွံ့ဖြိုးရေး ကုမ္ပဏီလီမိတက် ဖြစ်ပါတယ်။

   မြန်မာနိုင်ငံရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနဲ့ ကုမ္ပဏီများညွှန်ကြားမှု ဦးစီးဌာနရဲ့အချက်အလက်အရတော့ ဒီကုမ္ပဏီကို ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၈ ရက်က မှတ်ပုံတင်ထားတာကို တွေ့ရပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ကုမ္ပဏီရဲ့တာဝန်ရှိသူတွေနဲ့ပတ်သက်တဲ့အချက်အလက်ကိုတော့ ‌ဖော်ပြတာမရှိပါဘူး။

   မြန်မာက လောင်းလုံးစီးပွားဖွံ့ဖြိုးရေး ကုမ္ပဏီလီမိတက်နဲ့ ပူးပေါင်းလုပ်ကိုင်မယ့် ရုရှားက Inter RAO ကုမ္ပဏီဟာ ရုရှားကုမ္ပဏီတွေနဲ့အတူ ထားဝယ်ရေနက်ဆိပ်ကမ်းမှာ ဆိပ်ကမ်းတည်ဆောက်ရေးမှာ ပါဝင်နေတယ်လို့ ရုရှားစီးပွားရေးတိုးတက်ရေးဝန်ကြီးဌာနက အစောပိုင်းကတည်းက ပြောထားပါတယ်။

   ထားဝယ်အထူးစီးပွားရေးဇုန်ထဲမှာ ရုရှားကလည်း ရင်းနှီးမြှုပ်နှံဖို့ နားလည်မှုစာချွန်လွှာကို မြန်မာနဲ့ ရုရှားကြား ပြီးခဲ့တဲ့နှစ်မှာ လက်မှတ်ထိုးခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။

   အဲဒီစာချွန်လွှာထဲမှာပါတဲ့အကြောင်းအရာတွေဟာ ရုရှားကုမ္ပဏီတွေနဲ့ ပူးပေါင်းပြီး မြန်မာမှာ စွမ်းအင်နဲ့ အခြေခံ အဆောက်အဦစီမံကိန်းတွေ ပါဝင်တယ်လို့ ရုရှားစီးပွားတိုးတက်ရေးဝန်ကြီးက အစောပိုင်းကတည်းက ပြောထားပါတယ်။

   အဲဒီစီမံကိန်းထဲမှာ ဆိပ်ကမ်းတစ်ခု၊ ကျောက်မီးသွေးလောင်စာသုံးအားပေးစက်ရုံနဲ့ ရေနံချက်စက်ရုံ တစ်ရုံဆောက်ဖို့ စီမံကိန်းတွေ ပါဝင်တယ်လို့လည်း သူက ပြောပါတယ်။

7. လွန်ခဲ့သော ၃ နာရီ ကတောင်ငူ မှာ ကိုရင် ၁၃ ပါး အစာအဆိပ်သင့်ပြီး ဆေးရုံတင်ထားရ

   

   ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Taungoo General Hospital

   ပဲခူးတိုင်း၊ တောင်ငူမြို့ မှာ တရုတ်ဘက်ကလာတဲ့ တရုတ်စာသားတွေနဲ့ဖော်ပြထားတဲ့ အစပ်ပြားမုန့်တွေအပါအဝင် အစားအစာတွေစုံသွားပြီး ကိုရင် ၁၃ ပါး ဇွန် ၉ ရက် ညနေပိုင်းက အစာအဆိပ်သင့်မှုဖြစ်ခဲ့လို့ ‌ဆေးရုံပို့ဆောင်ကုသထားတယ်လို့ လူမှုကူညီရေးလုပ်ငန်းလုပ်ကိုင်သူ ကိုကျော်သူရက ပြောပါတယ်။

   တောင်ငူမြို့ ၊ (၆) ရပ်ကွက်၊ မေဃဝတီ စာသင်တိုက်က ကိုရင် ၁၃ ပါး နေ့လယ်ဆွမ်းစားချိန်မှာ အစားအစာတွေစုံသွားလို့ အခုလို ဖြစ်တာလို့ သူကပြောပါတယ်။

   ‌”မနေ့နေ့လယ် က အစားစုံတယ်။ အစပ်ပြား၊ သရက်သီး၊ သီးစုံကိတ်မုန့် စားကြတာ။ ညနေ ၅ နာရီလောက်မှာ အားလုံးအော့အန့်မူးဝေလာလို့ ၇နာရီ လောက်မှာ ဆေးရုံရောက်တယ်” လို့ ကိုကျော်သူရကပြောပါတယ်။

   အစာအဆိပ်သင့်ခဲ့တဲ့ ကိုရင် ၁၃ ပါး ကို တောင်ငူဆေးရုံကြီးကို ပို့ဆောင်ထားပြီး အခုချိန် အထိ ဆေးကုသမှုခံယူနေရတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

   ၂၀၂၄ ခုနှစ်ကလည်း တောင်ငူမြို့နယ်၊ ဝက်ဖြူကုန်းကျေးရွာ က ရေဘေးရှောင်စခန်းတစ်ခုမှာ လူရာနဲ့ ချီ အစာအဆိပ်သင့်ခဲ့တဲ့ဖြစ်စဉ် ဖြစ်ပွားခဲ့ဖူးပါတယ်။

8. လွန်ခဲ့သော ၃ နာရီ ကစင်ကာပူမှာ အမျိုးသမီး ၃ ဦးကို စင်ကာပူဒေါ်လာ ၁ သန်းကျော်လိမ်လည်ခဲ့တဲ့ မြန်မာအမျိုးသား ထောင် ၇ နှစ်ကျော် အမိန့်ချခံရ

   

   ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Getty Images

   စင်ကာပူနိုင်ငံမှာ မြန်မာအမျိုးသားတစ်ဦးက သူ့ကိုယ်သူ ကြွယ်ဝချမ်းသာသူ အဖြစ်ပုံဖော်ပြီး အမျိုးသမီးသုံးဦးဆီက စင်ကာပူဒေါ်လာ ၁ ဒသမ ၆ သန်းကျော်လိမ်လည်ခဲ့လို့ ဇွန်လ ၅ ရက်နေ့က ကနဦးပြစ်ဒဏ်အနေနဲ့ ထောင်ဒဏ် ၇ နှစ် နဲ့ ၃ လ ချမှတ်ခံရတယ်လို့ စင်ကာပူအခြေစိုက် Lainhe Zaobao သတင်းဌာနကရေးသားပါတယ်။

   အသက် ၃၁ နှစ် အရွယ် 'ကျော်' လို့ အမည်ရတဲ့ မြန်မာအမျိုးသားဟာ ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ မေလမှာ စင်ကာပူနိုင်ငံသူကို လက်ထပ်ခဲ့ပြီး ကလေး ၂ ယောက်နဲ့ စင်ကာပူက ကွန်ဒိုတိုက်ခန်းတစ်ခုမှာ နေထိုင်ခဲ့ပါတယ်။

   ဒါပေမဲ့ သူဟာ ၂၀၂၁ ခုနှစ် နဲ့ ၂၀၂၄ ခုနှစ်ကာလအတွင်း မလေးရှားနိုင်ငံသူ နှစ်ဦး၊ တရုတ်နိုင်ငံသူ တစ်ဦးတို့နဲ့ ချစ်သူရည်းစား ဆက်ဆံရေးတည်ဆောက်ပြီး ငွေကြေးလိမ်လည်ခဲ့တာလို့ဆိုပါတယ်။

   သူဟာ စင်ကာပူနိုင်ငံမှာ အလုပ်လုပ်ခွင့်လက်မှတ် S-pass ကိုင်ထားပြီး ငွေကြေးပိုင်းဆိုင်ရာ အကြံပေးတစ်ယောက် အဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ S-pass သက်တမ်းကုန်သွားပြီးတဲ့နောက်မှာ အွန်လိုင်း Trading အလုပ်ကို လုပ်ခဲ့တာပါ။

   အဲဒီမြန်မာအမျိုးသားဟာ Dating App တစ်ခုကနေ အသက် ၄၅ နှစ်အရွယ်အမျိုးသမီးတစ်ဦးနဲ့ တွေ့ဆုံခဲ့ပြီး သူ့ကိုယ်သူ ဩစတေးလျ နိုင်ငံသားပတ်စ်ပို့ကိုင်ထားသူဖြစ်ပြီး Trading လုပ်ငန်းတစ်ခုကို ပူးတွဲတည်ထောင်သူအဖြစ် ပုံဖော်ကာ အဲဒီအမျိုးသမီးဆီက ပိုက်ဆံတွေ လိမ်လည်တောင်းခံခဲ့တာလို့ ဆိုပါတယ်။

   နောက်ထပ် အသက် ၄၄ နှစ်အရွယ်အမျိုးသမီးတစ်ဦးကို လည်း Dating App ကနေတွေ့ဆုံခဲ့ပါတယ်။

   ကျော်ဟာ အဲဒီအမျိုးသမီးနဲ့ မတွေ့ဆုံခင်အထိ သူဟာ လူပျိုလူလွတ်ပါ၊ သူ့အဖေ ရဲ့ အမွေကို ဆက်ခံရမယ့်သူအဖြစ် ပုံဖော်ခဲ့ပါတယ်။

   ဒါ့ကြောင့် သူပေးရမယ့် အခွန်အခတွေ၊ ကျန်းမာရေး စရိတ်တွေ အတွက် ငွေလိုတယ်ဆိုပြီး အဲဒီအမျိုးသမီးဆီက စင်ကာပူ ဒေါ်လာ ၅ သိန်းကျော် တောင်းခံခဲ့ပါတယ်။

   ဒီပမာဏကို ပြန်ပေးနိုင်တဲ့ အကြောင်းပြသဖို့ အမွေကနေရတဲ့ ပိုက်ဆံတွေ ဘဏ်အကောင့်ထဲဝင်လာတယ်ဆိုပြီး ဘဏ်မှတ်တမ်း အတုတွေလည်း ပြုလုပ်ခဲ့တာပါ။

   မြန်မာအမျိုးသားဟာ အဲဒီအမျိုးသမီးဆီကရတဲ့ စင်ကာပူ ဒေါ်လာ ၅ သိန်းကျော် ပိုက်ဆံတွေကို သူ့ရဲ့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုလုပ်ငန်းတွေ မှာ အသုံးပြုခဲ့တယ်လို့ဆိုပါတယ်။

   လိမ်လည်မှု၊ တုပမှု တွေအပါအဝင် တရားစွဲဆိုခံထားရတဲ့ အမှုပေါင်း ၂၁ ခုမှာ ၇ မှုက ပြစ်မှုမြောက်ကြောင်း တရားရုံးက သတ်မှတ်ထားတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

   ကျန်တဲ့အမှုတွေကို လည်း တရားရုံးက ဆက်ပြီး အမိန့်ချသွားမယ်လို့ သိရပါတယ်။

9. လွန်ခဲ့သော ၄ နာရီ ကတောင်တရုတ်ပင်လယ်ထဲ သဲဖို့ ကျွန်းဖော်ပြီး ပိုင်နက်ဦးနေကြလား

   

   ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Getty Images

   အန်တလုပ် သန္တာကျောက်တန်းဟာ တောင်တရုတ်ပင်လယ် အနောက်မြောက်ပိုင်းစွန်းစွန်းနားလေးက မျက်ရည်စက်ပုံစံ ကျွန်းငယ်လေးဖြစ်ပြီး မကြာသေးခင်တုန်းကအထိ ရေအောက်မှာပဲ ရှိနေသေးတဲ့ကျွန်းလေး ဖြစ်ပါတယ်။

   ဒါပေမဲ့ အဲဒီကျွန်းငယ်ဟာ ဒီနှစ်မှာတော့ မကြုံစဖူး ပုံစံပြောင်းသွားပါတယ်။

   ကျွန်းသားပေါ်အောင် သဲတန်ချိန် သန်းချီကို ပင်လယ်ကြမ်းပြင်ကနေ စုပ်ထုတ်ပြီး ဖို့ထားတာတွေ့ရပါတယ်။

   တရုတ်ဟာ နယ်မြေပိုင်ဆိုင်ကြောင်း ခိုင်မာအောင် ထူထောင်ဖို့ မြေဖို့နေတာကို နှစ်ပေါင်းများစွာကြာအောင် မြင်တွေ့ခဲ့ရတဲ့ ဗီယက်နမ်ကလည်း တောင်တရုတ်ပင်လယ်ထဲမှာ သူပိုင်တဲ့ သန္တာကျောက်တန်းအချို့ကို တည်ဆောက်နေပါတယ်။

   တောင်တရုတ်ပင်လယ်အတွင်းမှာ တရုတ်လိုပဲ နယ်မြေပိုင်ဆိုင်မှု ခိုင်မာအောင် လုပ်သလိုမျိုး မရှိပေမဲ့ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံဟာလည်း အလားတူ လုပ်နေပါတယ်။

   ဆောင်းပါးအပြည့်အစုံကို ဒီလင့်ခ် မှာ ဖတ်ရှုနိုင်ပါတယ်။

10. လွန်ခဲ့သော ၅ နာရီ ကတရားမဝင် ရွှေတူးဖော်မှုတွေ နှိမ်နင်းမယ်လို့ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ပြော

    

    ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, MOI

    တရားမဝင်ရွှေတူးဖော်မှုတွေကို ထိထိရောက်ရောက် နှိမ်နင်းမယ်ဆိုပြီး နေပြည်တော် သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်က ဇွန် ၉ ရက်က သူ့ရဲ့ အစိုးရအဖွဲ့အစည်းအဝေးမှာ ပြောလိုက်ပါတယ်။

    မြစ်၊ ချောင်းတွေ အနီးမှာ တရားမဝင်ရွှေတူးဖော်မှုလုပ်ငန်းတွေ အလွန်အကျူးလုပ်ဆောင်တာတွေကြောင့် မြစ်၊ ချောင်းတွေ တိမ်ကောတာ၊ နုန်းပို့ချမှုများပြားလာတာနဲ့ ရေစီးကြောင်းပျက်စီးတာတွေ ဖြစ်ပေါ်နေတယ်လို့ သူကဆိုပါတယ်။

    သူ့အပြောအရ နေပြည်တော်က မထိန်းချုပ်နိုင်တဲ့နယ်မြေတွေကို ရည်ရွယ်ပြောဆိုတယ်လို့ နားလည်ရပြီး တည်ငြိမ်အေးချမ်းမှုနဲ့ တရားဥပဒေစိုးမိုးမှုအပြည့်အဝဆောင်ရွက်နိုင်ဖို့ ကန့်သတ်ချက်တွေရှိနေတဲ့ တချို့ဒေသလို့သူကသုံးနှုန်းပါတယ်။

    မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးက မြစ်ချောင်းတွေမှာ စီးဆင်းနေတဲ့ ရေတွေရဲ့ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းကိုသာ ပြန်ပြီး အသုံးပြုနိုင်ပြီး ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းက အသုံးမပြုနိုင်သေးဘူးလို့လည်း သူကထည့်ပြောပါတယ်။

    ရေသယံဇာတတွေ ပျက်စီးမှုမရှိအောင်၊ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းနိုင်အောင် နဲ့ ရေကြီးရေလျှံမှုတွေ မဖြစ်‌အောင် ဒေသအုပ်ချုပ်ရေးတာဝန်ရှိသူတွေအနေနဲ့ ဒီလို တရားမဝင် ရွှေတူးဖော်မှုလုပ်ငန်းတွေကို ထိထိရောက်ရောက် နှိမ်နင်းဆောင်ရွက်သွားဖို့ ဦးမင်းအောင်လှိုင်က ပြောလိုက်ပါတယ်။

    ဦးမင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ ဒီလိုပြောဆိုမှုကြောင့် ရွှေနဲ့သယံဇာတတွင်းထွက်တူးဖော်တဲ့ဒေသတွေကို စစ်တပ်ကလေကြောင်းတိုက်ခိုက်တာနဲ့ စစ်ကြောင်းထိုးတာတွေပိုတိုးလုပ်နိုင်တယ် ဆိုတဲ့ကောက်ချက်ချမှုတွေ လည်းရှိပါတယ်။

    တဖက်မှာလည်း မြန်မာစစ်တပ်ဟာ နိုင်ငံတဝန်းက တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေ ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ ရွှေမှော်တွေရှိတဲ့ဒေသတွေကို လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်တာတွေကို အခုနှစ်ထဲ ဆက်တိုက်ပြုလုပ်နေတယ်လို့ တော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေကထုတ်ပြောထားပါတယ်။

    မတ်လ တစ်လတည်းမှာပဲ ကချင်ပြည်နယ် ဗန်းမော် နဲ့ ရွှေကူမြို့နယ်အကြားက ရွှေဖောင်တွေ၊ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကန့်ဘလူမြို့နယ်ထဲက သဖန်းဆိပ်ဆည် က ရွှေမျောလုပ်ကွက်တွေကို ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး လူသေဆုံးမှုတွေ ရှိထားပါတယ်။

11. လွန်ခဲ့သော ၅ နာရီ က

    မင်္ဂလာပါ။ ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်းရဲ့ ဇွန် ၁၀ ရက်နောက်ဆုံးရ ကမ္ဘာနဲ့ မြန်မာက ထူးခြားသတင်းတွေကို တိုက်ရိုက်တင်ဆက်ပေးနေပြီဖြစ်ပါတယ်။